..E-posta: Şifre:
İzEdebiyat'a Üye Ol
Sıkça Sorulanlar
Şifrenizi mi unuttunuz?..
Her insanda insanlığın tüm durumları vardır. -Montaigne
şiir
öykü
roman
deneme
eleştiri
inceleme
bilimsel
yazarlar
Anasayfa
Son Eklenenler
Forumlar
Üyelik
Yazar Katılımı
Yazar Kütüphaneleri



Şu Anda Ne Yazıyorsunuz?
İnternet ve Yazarlık
Yazarlık Kaynakları
Yazma Süreci
İlk Roman
Kitap Yayınlatmak
Yeni Bir Dünya Düşlemek
Niçin Yazıyorum?
Yazarlar Hakkında Her Şey
Ben Bir Yazarım!
Şu An Ne Okuyorsunuz?
Tüm başlıklar  


 


 

 




Arama Motoru

İzEdebiyat > İnceleme > Kültür Çatışmaları > kemal düz




24 Kasım 2015
Ellezli Dersi Cıngırt Kayası Deniz Tepesi ve Hıdırellez  
aybastı

kemal düz


karamanlı aybastı’nın ilk yerleşim yerlerinden de biridir. karamanlı’da bugün bile kullanılmakta olan taş merdivenli yol, kaya mezarları bunun önemli göstergesidir.


:AJIC:
ELLEZLİ DERESİ CINGIRT KAYASI DENİZ TEPESİ VE HIDIRELLEZ



Aybastı’nın dağı taşı, deresi tepesi ve yerleşim yerlerinin adlarının tarihi ve kültürel bir geçmişi vardır. Ben yer isimlerinin değiştirilmesine karşıyım. Bir yerin ismini değiştirmek o yerin tarihi ile bağını koparır. Yer isimlerinin tarihleri o yörede yaşayan insanların da tarihidir. Dileriz ki, ismi değiştirilen tüm yerleşim yerlerinin eski isimlerine kavuşmasıdır. Aybastı pek çok yerin ismi zam an zaman değiştirilmiş, geçmişiyle bağı koparılmaya çalışılmıştır.

Aybastı’dan Karamanlı’ya yürümek bana tarifsiz bir sevinç verir. Sanki tarihi bir yolculuğa çıkar gibi heyecanlanırım. Bir kere, Karamanlı adı benim için pek çok anlam ifade eder. Her şeyden önce Anayurdumdur. Doğduğum, ilk defa suyunu içtiğim, toprağına bastığım yerdir. Oysa ilk yedi yaşıma kadar yaşadığım yerdir burası. Karamanlı Aybastı’nın ilk yerleşim yerlerinden de biridir. Karamanlı’da bugün bile kullanılmakta olan taş merdivenli yol, kaya mezarları bunun önemli göstergesidir. Karamanlı’ya giderken Ellezli Deresi’ne gelince üzüntü duyarım. Bunun nedeni derenin bakımsız ve korunmazsız halidir. Derenin içinde bulunduğu vadimsi alanda her türlü atık madde mevcuttur. “Ellezli” kelimesinin kökenine bir göz atacak olursak, ilginç bilgilerle karşılaşırız. Hıdırellez, bütün dinlerin inançların kabul ettiği, ortak tek bayramdır. Hıdır Ellez Efsanesinde çok az da farklılıkları olsa da bütün dinlerde bilinir ve kabul edilir. Ellezli [İlyaslı] adını buradan alır. Hıdırellez günü çok önemlidir. O gün, evimize Hızır’ın gelme ihtimali vardır. Bitki yapraklarından toplanan çiselerle yoğurt mayalanır. Dilekler tutulur. dualar edilir. Özellikle evi olmayanlar, evlenmek isteyen gençlerin dileklerinin kabul edileceğine inanılır.

Cıngırt Kayaları, adıyla anılan kayalar; Fatsa, Aybastı ve Reşadiye’de var. Biz burada Aybastı’da bulunan Cıngırt Kayası’ndan söz etmek istiyoruz. Söz konusu kaya, Aybastı’nın önemli Söylenceye göre, çok çok eski zamanlarda gemiler Cıngırt Kayası’na bağlanırmış. Bu demektir ki, Aybastı bir deniz ülkesiymiş. Gemilerin güzergahında bulunan bir liman olduğu anlaşılan Cıngırt Kayası’na çekilirmiş. Günlük dilde, “Güneş Cıngırt Kayası’na çıktı.” deyişi, vaktin, günün bir belirli bir saatte olduğunu ifade eder.

Yaras Obası, bulunduğu coğrafi konum itibariyle, iklim ve bitki örtüsünün değişiklik gösterdiği bir yer üzerinde yer alır. Yaras Obası hep ilgimi çekmiştir. Orada tarihi ve kültürel varlıkları araştırırken, Ballı Derviş Evliyası, Çermik kalıntıları, eski bir kilise kalıntısının olduğunu öğrendim. Obaya gittikten sonra, Deniz Tepesi adıyla yüksek rakımlı bir tepe olduğunu öğrendim. Tepeden, iklim ve hava durumu uygun olduğunda, Denizin[Karadeniz] göründüğünü söylediler. Ancak biz gittiğimizde çok dikkatli baktığımızda halde denizi göremedik.

Vatan, sadece bir ülkenin insanların yaşadığı toprak parçası değildir. Yaşanılan ülkenin deresi tepesi, taşı toprağı, suyu havası, kurdu kuzusu gibi tarihi ve kültürel tüm maddi ve manevi varlıkları da kapsar. Yemek içmek, düğün dernek, komşuluk ilişkileri dahil halk kültürünün tüm unsurlarını bu listeye de eklemek gerekir. Bir düşünür, “üçbin yıllık tarihini bilmeyen bir kimse, günübirlik yaşar” demiştir. Anlatılan tarih dünün tarihi değil, yarının tarihine ortam hazırlamaktır. Çünkü, geçmiş kısa, gelecek uzun sürer.

İdeolojilerin bittiğini iddia eden görüşler var; evet, dünyada ideolojiler tam bitmese bile çok zayıfladı. Yerini büyük ölçüde çevrecilik aldı. Çevre bilinci ve doğal yaşamı koruma bütün dünyada olduğu gibi ülkemizde önem kazanmaya başladı. Çevrenin rant aracı olmasına karşı olan görüşler, ilgi görmeye başlamıştır. Çevre insanın nefes almasını sağlayan ortamın kendisidir. Çevreye sahip çıkmak insana tüm canlılara geçmişe geleceğe sahip çıkmaktır. Çevreyi korumak vatanı sevmektir.

HIDIRELLEZ Hızır Aleyhüsselam, İlyas Aleyhüsselam ve İskender-i Zülkarneyn, birlikte (Ab-u Hayat) aramaya çıkmışlar. Ve bir müddet sonra “Karanlıklar ülkesine dalmışlar”. Hızır ve İlyas Ab-u hayat suyunun kaynağını bulup içmişler. Fakat İskender’e söylememişler. ( Hızır’ın suyu benem / Ab-ı Hayat Bendedir / Kevserden İçen gelsin./ Kadru berat bendedir). Hızır ve İlyas’ın sağ olduğuna ve yaşadığına inanılmaktadır. Hızır karada, İlyas da denizde, yardıma muhtaç olanlara, car diyenlerin (imdat isteyenlerin) carına yetişirler.


Nuh peygamberin gemisinin fırtınaya tutulduğu, yeryüzünü suların kapladığı, tufanda, gemide ki insanların feryad edip “ya Hızır bizi kurtar” diye dua ettikleri söylenir. Güvercin, (Aslında karga ) ağzında zeytin dalı ile gemiye döndüğünde karanın yaklaştığı, suların da çekilmesiyle insanların karaya çıktıklarına inanılır.
Bu anın anısına her yıl 3 gün Hızır Orucu tutulur. Yine rivayete göre Hızır ile İlyas yılda bir defa (6 Mayıs gününün gecesi), bir gül ağacının dibinde buluşurlar. O nedenle de her yıl 6 Mayıs Hıdır Ellez (Hızır-İlyas) günü olarak kutlanır


Bu İnanç Musevilik ile İslam geleneklerinin ortak yönlerinden birisidir.
Anadolu da da halk geleneklerinde yaşamış olan Hıdır Ellez ‘in
İnsanların arasına karışarak mucizevi yardımlarda bulunduğuna her zaman inanılır. “ Kul sıkışmayınca Hızır yetişmez” veya “Hızır gibi yetişti” gibi söylemler hala kullanılmaktadır.
Kur-an-ı Kerimin “Keyf Süresi’nin” 65-82. ayetlerinde de Musa Peygamber ile birlikte yolculuk eden ; ve onun şuurlu bir insanın nasıl sıradan insanlar gibi yaşamadığını gösteren bilge de Hızır’dır.

kaynak,http://hidrellez.org




Söyleyeceklerim var!

Bu yazıda yazanlara katılıyor musunuz? Eklemek istediğiniz bir şey var mı? Katılmadığınız, beğenmediğiniz ya da düzeltilmesi gerekiyor diye düşündüğünüz bilgiler mi içeriyor?

Yazıları yorumlayabilmek için üye olmalısınız. Neden mi? İnanıyoruz ki, yüreklerini ve düşüncelerini çekinmeden okurlarına açan yazarlarımız, yazıları hakkında fikir yürütenlerle istediklerinde diyaloğa geçebilmeliler.

Daha önceden kayıt olduysanız, burayı tıklayın.


 


İzEdebiyat yazarı olarak seçeceğiniz yazıları kendi kişisel kütüphanenizde sergileyebilirsiniz. Kendi kütüphanenizi oluşturmak için burayı tıklayın.

Yazarın kültür çatışmaları kümesinde bulunan diğer yazıları...
İskenderun Caddeleri
Gurbette Aybastılı Olmak
Yunus Sütunundan İssos Harabelerine Büyük İskender'le Seyahat
Bekbele Yayla Şenlikleri
Kore Şehitleri Anıtı
Encümen-i Daniş
Şükrü Kanadlı Kışlası
Hacıahmetli Köyü: Körfezde Bir Güzel
Yitik Kent Myriandos
Aybastlılı'nın Anadolu'daki Akrabaları

Yazarın İnceleme ana kümesinde bulunan diğer yazıları...
Büyük Antakya Kasesi
Atatürk ve Hatay
Titus Timsahı
Cem Erman Kemal Sunal'ı Anlatıyor
Bir Başka Dünya: Hatay
Paris Strasbourg Gezisi
Mutlu Güney
Yarıkkaya Efsanesi
Hatay'ın Kurtuluş Mücadelesinde Türk Ordusu
İssos Savaşı: Yeni Bir Kent Yaratmak

Yazarın diğer ana kümelerde yazmış olduğu yazılar...
Aybastılı Şair İzzet Haznedar [Şiir]
Münzevi Bir Osmanlı [Şiir]
Çukurova'nın İki Yiğit Sesi: [Şiir]
[Şiir]
Şiirin Hatayı [Şiir]
Düşüyorum Tut Elimden - Selma Sayar [Öykü]
Bir Öykücümüzden Bir Öykümüz Var [Öykü]
Aybastılı Bir Feylesof: Refik Güley [Roman]
Anılarda İskenderun: Cem Erman ve Hikayet-i Zeki Müren [Deneme]
Bir Dönem Soğukoluk ve Hatay [Deneme]


kemal düz kimdir?

edebiyat sanat, tarih, kültür ve folklora karşı ilgim var. yerel bir gazetede kültür sanat yazıları yazıyorum.

Etkilendiği Yazarlar:
engin geçtan, edip cansever, tevfik fikret v.b.


yazardan son gelenler

 




| Şiir | Öykü | Roman | Deneme | Eleştiri | İnceleme | Bilimsel | Yazarlar | Babıali Kütüphanesi | Yazar Kütüphaneleri | Yaratıcı Yazarlık

| Katılım | İletişim | Yasallık | Saklılık & Gizlilik | Yayın İlkeleri | İzEdebiyat? | SSS | Künye | Üye Girişi |

Custom & Premade Book Covers
Book Cover Zone
Premade Book Covers

İzEdebiyat bir İzlenim Yapım sitesidir. © İzlenim Yapım, 2020 | © kemal düz, 2020
İzEdebiyat'da yayınlanan bütün yazılar, telif hakları yasalarınca korunmaktadır. Tümü yazarlarının ya da telif hakkı sahiplerinin izniyle sitemizde yer almaktadır. Yazarların ya da telif hakkı sahiplerinin izni olmaksızın sitede yer alan metinlerin -kısa alıntı ve tanıtımlar dışında- herhangi bir biçimde basılması/yayınlanması kesinlikle yasaktır.
Ayrıntılı bilgi icin Yasallık bölümüne bkz.