..E-posta: Şifre:
İzEdebiyat'a Üye Ol
Sıkça Sorulanlar
Şifrenizi mi unuttunuz?..
Yanlış sayısız şekillere girebilir, doğru ise yalnız bir türlü olabilir. -Rouesseau
şiir
öykü
roman
deneme
eleştiri
inceleme
bilimsel
yazarlar
Anasayfa
Son Eklenenler
Forumlar
Üyelik
Yazar Katılımı
Yazar Kütüphaneleri



Şu Anda Ne Yazıyorsunuz?
İnternet ve Yazarlık
Yazarlık Kaynakları
Yazma Süreci
İlk Roman
Kitap Yayınlatmak
Yeni Bir Dünya Düşlemek
Niçin Yazıyorum?
Yazarlar Hakkında Her Şey
Ben Bir Yazarım!
Şu An Ne Okuyorsunuz?
Tüm başlıklar  


 


 

 




Arama Motoru

İzEdebiyat > Bilimsel > Dilbilim > Oğuz Düzgün




19 Temmuz 2019
Düşünmek Fiili Üzerine Yapısökümcü Bir Düşünme Denemesi  
Düşünmek Nereye Düşmektir?

Oğuz Düzgün


Bana hangi dil bilimci ne kadar katılır ya da katılmaz bilmem ama bendeniz, düşüncenin kökü olan 'düş' ile 'düşmek'in kökü olan 'düş-'ün etimolojik olarak ortak bir 'tüş' kökünden geldiğini düşünüyorum.


:HG:
İki türlü düşünmek var. Birincisi 'düş' görmekle kökendaş olan bildiğimiz 'düşün'mek. Diğeri ise 'düşmek' fiilinin dönüşlü hâli olan 'düşünmek'...

Birincisi düşlerimizin sınırsızlığınca yükselmeyi, diğeri ise aşkın olandan kopup arzî olana iradi bir düşüşü ifade ediyor.

Türkçe'mizdeki "düşünmek" fiilinin bizlere sunduğu başka başka imkânları da sorguladığımız anda şaşırtıcı bir durumla karşılaşıyoruz.

Bana hangi filolog, ne kadar katılır ya da katılmaz bilmem ama bendeniz, düşüncenin kökü olan 'düş' ile 'düşmek'in kökü olan 'düş-' sözcüğünün etimolojik olarak ortak bir 'tüş' kökünden geldiğini düşünüyorum.

Bu 'tüş' kökü bugün Azerbaycan Türkçesinde de kullanıldığı anlamlarda; 'inmek, konmak ve durmak' anlamlarında kullanılan bir kelimedir.

Bu noktada 'düşünmek' fiilinin dönüşlü yapısı, düşüncenin kendi üzerine bükülen refleksif yapısını ifşa ettiği gibi, kendi düşüncesinin üzerinde durmak yani kendiliğinin farkına varmak anlamında özbilincin varlığını da ortaya koyuyor.

Kant'ın da ortaya koyduğu gibi dışsal deneyimin edinilmesi, saf benin kendini idraki ile mümkündür.

Ich denke (cogito) ile sembolleştirilen bu saf benin kendini idraki, Türkçemizdeki 'düşünmek' fiilinin dilbilgisel tahlili yoluyla bile hemen tezahür edebilmektedir.

O halde Kant'tan ve Descartes'tan çok önceleri, (belki de Antik Yunan'dan çok önce) farklı epistemik evrenlerde de olsa, benzer mevzular düşünülmüş ve 'düşünmek' fiili gibi düşünsel derinliği fazla kelimelerin inşâsıyla bu düşünceler yaşam dünyasına taşmıştır.

Dahası düşünmek fiilinde müstetir, kendi düşüncesinin ya da kendisinin üzerine 'inmek ve konmak' anlamı, Türklerin o vakitlerde, bugün bildiğimiz ve deneyimlediğimiz 'düşünme' eyleminden daha yüksek bir düşünme imkânının farkında olduklarını, insan düşünmesinin ise o yüksek düşünme imkânı karşısında bir inişe ve hatta düşüşe karşılık geldiğini de ifşa eder gibidir.



Söyleyeceklerim var!

Bu yazıda yazanlara katılıyor musunuz? Eklemek istediğiniz bir şey var mı? Katılmadığınız, beğenmediğiniz ya da düzeltilmesi gerekiyor diye düşündüğünüz bilgiler mi içeriyor?

Yazıları yorumlayabilmek için üye olmalısınız. Neden mi? İnanıyoruz ki, yüreklerini ve düşüncelerini çekinmeden okurlarına açan yazarlarımız, yazıları hakkında fikir yürütenlerle istediklerinde diyaloğa geçebilmeliler.

Daha önceden kayıt olduysanız, burayı tıklayın.


 


İzEdebiyat yazarı olarak seçeceğiniz yazıları kendi kişisel kütüphanenizde sergileyebilirsiniz. Kendi kütüphanenizi oluşturmak için burayı tıklayın.

Yazarın dilbilim kümesinde bulunan diğer yazıları...
İbranice - Hintçe Kardeşliği
Türkçe'nin Şifresi - Türkçe'nin Üstünlüğü - 2
Adem ve Havva Dili
Türkçe'nin Şifresi - Türkçe'nin Üstünlüğü - 1
Sümer'e Farklı Bir Bakış
Esperanto ve Türkçe
Dillerin Şifresi
Türkçe'nin Yitik Kardeşi; Kızılderilice!
Türkçe'nin Arapça'ya Etkisi
Dillerin Ortak Kökeni - 1

Yazarın bilimsel ana kümesinde bulunan diğer yazıları...
Çoklu Hücre Modeli
Reenkarnasyon Hakkında Alimlerin Görüşleri - 1
Atomda Dna Var mı?
Tebbet Suresindeki Mucizeler
İslam Bilim Müzesi
Nasreddin Hoca Yazar Oldu
Hangi Tanrı?

Yazarın diğer ana kümelerde yazmış olduğu yazılar...
Sen Var Ya Sen! [Şiir]
Çakkıdı Çakkıdı [Şiir]
Miraciye [Şiir]
Üç Boyutlu Şiir [Şiir]
Bâlibilen Dilinde Şiir [Şiir]
"666" [Şiir]
Sağanak Sen Yağıyor [Şiir]
Bülbüller Şehri İstanbul [Şiir]
Türkçe Hamile Beyanlara [Şiir]
Burası Sessiz Biraz [Şiir]


Oğuz Düzgün kimdir?

Yazar edebiyatın her alanında çalışmalar yapıyor.

Etkilendiği Yazarlar:
Bütün yazarlardan az çok etkilendi. Zaten insanoğlunun özelliği değil midir iletişimde bulunduğu varlıklardan etkilenmek?


yazardan son gelenler

 




| Şiir | Öykü | Roman | Deneme | Eleştiri | İnceleme | Bilimsel | Yazarlar | Babıali Kütüphanesi | Yazar Kütüphaneleri | Yaratıcı Yazarlık

| Katılım | İletişim | Yasallık | Saklılık & Gizlilik | Yayın İlkeleri | İzEdebiyat? | SSS | Künye | Üye Girişi |

Custom & Premade Book Covers
Book Cover Zone
Premade Book Covers

İzEdebiyat bir İzlenim Yapım sitesidir. © İzlenim Yapım, 2019 | © Oğuz Düzgün, 2019
İzEdebiyat'da yayınlanan bütün yazılar, telif hakları yasalarınca korunmaktadır. Tümü yazarlarının ya da telif hakkı sahiplerinin izniyle sitemizde yer almaktadır. Yazarların ya da telif hakkı sahiplerinin izni olmaksızın sitede yer alan metinlerin -kısa alıntı ve tanıtımlar dışında- herhangi bir biçimde basılması/yayınlanması kesinlikle yasaktır.
Ayrıntılı bilgi icin Yasallık bölümüne bkz.