..E-posta: Şifre:
İzEdebiyat'a Üye Ol
Sıkça Sorulanlar
Şifrenizi mi unuttunuz?..
Hiçbir kış sonsuza dek sürmüyor, hiçbir ilkbahar uğramadan geçmiyor. -Hal Borland
şiir
öykü
roman
deneme
eleştiri
inceleme
bilimsel
yazarlar
Anasayfa
Son Eklenenler
Forumlar
Üyelik
Yazar Katılımı
Yazar Kütüphaneleri



Şu Anda Ne Yazıyorsunuz?
İnternet ve Yazarlık
Yazarlık Kaynakları
Yazma Süreci
İlk Roman
Kitap Yayınlatmak
Yeni Bir Dünya Düşlemek
Niçin Yazıyorum?
Yazarlar Hakkında Her Şey
Ben Bir Yazarım!
Şu An Ne Okuyorsunuz?
Tüm başlıklar  


 


 

 




Arama Motoru

İzEdebiyat > İnceleme > Anadolu Kültürü > Kâmuran Esen




25 Temmuz 2002
Atasözlerimiz Üzerine  
Kâmuran Esen
Sağolsun atalarımız. Ne güzel sözler söylemişler! Uzunu kısa, zoru kolay, uzağı yakın eylemişler.Varsınlar yerlerinde rahat uyusunlar. Her birinin ruhu şadolsun.


:EHJF:
Atasözlerimize çok meraklıyım. Atasözleri ile ilgili kitaplar, ansiklopediler okurum. Duyduğum, okuduğum atasözlerini hemen not alırım. Yazılı ve sözlü anlatımda sık sık onlardan yararlanırım. Atasözleri beni, uzun uzun konuşmaktan kurtarır. Söylemek istediğimi kısa yoldan anlatabilmemi sağlar.

Şöyle örneğin: Ben kahve tiryakisiyim. Günde en az altı, yedi fincan kahve içerim. Nereye gitsem, kime gitsem, hemen bir fincan kahve ikram ederler bana. Zaten yaşadığım kasaba küçük bir yerleşim birimi olduğu için, hepimiz her birimizin neyi sevdiğimizi neyi sevmediğimizi biliriz. O nedenle eşim-dostum, hemşehrilerim benim kahve tiryakisi olduğumu bilirler. Ama yine de sorarlar bazen:
”Kâmuran Hanım! Kahve içer misiniz?”
Hemen bir atasözüyle yanıt veririm:
“Tilkiye tavuk eti sever misin diye sormuşlar; adamın güleceğini getirmeyin demiş.”
Ve hemen kahvem gelir.

Hani yakınlarının varlığıyla, başarılarıyla öğünenler vardır. Kendilerinin öğünecek bir şeyleri olmadığı için, kurtuluşu yakınlarında ararlar.Onlarla öğünürler. İşte onlara, yaptıklarının yanlış olduğunu, eğer varsa, kendi başarıları ile öğünmeleri gerektiğini uzun uzun anlatmaya hiç gerek yoktur. Kendilerine şu atasözünü söylersiniz o zaman: “Kel kız, ablasının saçı ile öğünür.” Tık diye keserler öğünmeyi. Veya: ”Katıra – baban kim?- diye sormuşlar; -At dayım olur. – demiş.”..... Uzun söze ne gerek var!


Bazıları da, kolay yoldan amaçlarına ulaşmayı severler. Pek yorulmadan falan. Hani, ressamı resim yaparken izleyerek, resim yapmayı hemen öğrenmek isteyenler ya da öğreneceklerini zannedenler gibi. Onlara da şu atasözünü söylemek yeterli olur:
“Bakmakla öğrenilseydi, kediler(köpekler) kasap olurdu.”

Beceriksiz birkaç kişi bir araya gelirler.Asla başaramayacakları bir işe kalkışırlar. Ama birkaç gün içinde, başaramayacaklarını anlarlar.İşe başlamadan bırakırlar sizin anlayacağınız. Bu kişileri anlatacak en güzel atasözü şudur: ”Kargaların kurduğu meclis, “kışşşş” deyince dağılır. Hatta şu atasözü daha yerinde olur: ” Kaz değilsin, ördek değilsin.Paçana kadar suda ne gezersin!”

Bazen de şöyle bir durum olur: Sizin için çok ama çok değerli bir şeyi kaybedersiniz.Yaşamınız alt-üst olur.Çok üzülürsünüz. Ama sonra, kaybettiğinizi sandığınız şeye yeniden kavuşursunuz. O kadar sevinirsiniz ki, öyle anlatılır gibi değil. Zaten sizin olan şeye yeniden kavuşmak, sizi çok mutlu eder. İşte o zaman şu atasözünü mırıldanırsınız:

“Allah fakir kulunu sevindirmek isterse; eşeğini kaybeder, üç gün sonra buldururmuş.”

Eğer birisi, bir konuda boş çaba veriyorsa; iflah olmaz biri için uğraşıyorsa, şöyle dersiniz:
”Zaten sıska, ne yapsın muska!”

Hak etmeyen birini, hak etmediği bir makama getirirsiniz; ilk icraatı, en yakınına hatta size zarar vermek olur...İçinizden şöyle homurdanırsınız:
”Çingeneye cellâtlık vermişler, önce babasının başını kesmiş.”

Mektep- medrese gördüğü halde, bilgili , görgülü olmasına rağmen; kendisinden hiç de beklenmeyen yanlışlar yapanlar vardır bir de.Yani aldıkları eğitimi boşa çıkarmış kişiler.....O zaman da şu atasözünün, bu kişiler için söylenmiş olduğunu düşünürsünüz: “Adam hacı mı olur varmakla Mekke’ye; eşek evliya mı olur, taş çekmekle tekkeye.”

Bazen de, hiç sevmediğiniz, hiç minnet etmeyeceğiniz birine işiniz düşer.Ya da başkaları, o kişiden yardım istemenizi öğütler size. Oysa siz asla bir yardım istemeyi düşünmezsiniz o kişiden.Bu durumda söylenecek en güzel atasözü şudur: ”Baldırımın etini yerim, gene de kasaba minnet etmem.”
Yaptığınız güzel bir çalışmayı hiç anlamayanlar olur.Sanki siz boşa uğraş vermişsinizdir. İşte böyle sizi ve yaptığınız çalışmayı anlamayanlara şöyle dersiniz: ”B.k böceği misk kutusundan ne anlar!” Ya da: ”Eşek hoşaftan ne anlar! Suyunu içer, danesini bırakır.”

Bazıları da şikâyet etmeyi, sızlanmayı çok severler. En küçük bir sorunlarını, dünyanın en büyük sorunuymuş gibi gösterirler. Sanki dünya yıkılmış da altında kalmışlar gibi. Onlara, herkesin az-çok kendine göre sorunları olduğunu, ancak herkesin sadece kendi sorunlarını bildiğini ve bu nedenle başkalarının hiç derdi yokmuş gibi bir düşünceye kapıldıklarını uzun uzun anlatmanın hiç gereği yoktur. İşte bu kişilere şu atasözünü söylemek yeterli olur: “Dertsiz baş, sadece bostan korkuluğunda bulunur.”

Bazıları da yaptıkları işlerle kafa şişirirler. Hele hele, ileri bir yaşta başladılarsa bu işe. Diyelim ki saz kursuna gidiyorlar. Bazen gereksiz yerde ve zamanda saz çalarlar.Ya da bu işin muhabbetini yaparlar saatlerce. Çevrelerini bıktırırlar. Bu kişiler için de şu atasözü ne kadar uygundur: ”Altmışından sonra zurna öğrenen, artık mezarda da çalar.”

Ne yapacağınıza bir türlü karar veremediğiniz durumlar olur. Başkalarına akıl danışırsınız. Kimi şöyle yap der, kimi böyle yap.Her kafadan bir ses çıkar. Eğer herkesin aklına uyarsanız, vay halinize! Çünkü sonunda, başkalarının aklıyla hareket ettiğinize pişman olursunuz. Ve şu atasözünü söylersiniz içinizden: “Bir çocuğun kırk ebesi olursa; ya kör olur, ya topal.”..... Hatta şu atasözü daha yerinde olur: ”Kalabalıkta eşek kuyruğu kesme. Kimi uzun der, kimi kısa.”

Bir de, pire için yorgan yakanlar vardır. Küçük bir kızgınlıkları nedeniyle, gözleri hiçbir şeyi görmez. Birine kızarlar, onlarca kişiye zarar verebilirler. Bu kişilere şu atasözünü öğütlersiniz: ”Bir Arap için bir Arabistan yakılmaz.”

Çocuğunuz, sizi örnek alarak bir yanlış yaptıysa, kendinize şu atasözünü söylersiniz:
”Ağaca çıkan keçinin, dala bakan oğlağı olur.”

Bazıları öğünmeyi çok severler. Kendilerinden başka hiç kimseye hiçbir yararı olmayan mal varlıklarıyla veya ne bileyim aldıklarıyla, yaptıklarıyla öğünürler. Anlatırlar da anlatırlar. İşte bu kişilere söylenecek en uygun atasözü şudur:
”Koyunun kuyruğu ne kadar büyük olursa olsun, ancak kendi k...çını örter. ” Ne güzel bir söz ama!

Çocuğunuz; çukulata kutusunun yerini gördüyse ve çukulataları silip süpürdüyse, şu atasözünü mırıldanırsınız: ”Bal tattırma ayıya, pekmez tulumunu yırttırırsın.”

Gevezeliği yüzünden başına iş açılan arkadaşınıza şu atasözüyle ders verirsiniz: ”Boşboğazı cehenneme atmışlar, odunlar yaş demiş.”

Bir arkadaşınız, densizliği yüzünden sizi sıkıntıya sokarsa; ya da kaş yapayım derken göz çıkarırsa, o zaman da şu atasözünü hak etmiştir:
”Eşeğe cilve yap demişler, tekme atmış.”

Birkaç günlük tecrübesine güvenerek, boyundan büyük işe kalkışan ve bunu yüzüne- gözüne bulaştıran; üstüne üstlük başkalarına akıl veremeye kalkışan birine, şu atasözünü söylersiniz:
”Altı aylık seyislikle, kırk yıllık b...k karıştırılmaz.”...Zaten bu atasözünü de haketmiştir.

İş işten geçtikten sonra ; ”Keşke şöyle yapsaydım...Eğer böyle yapsaymışım....Meğer şöyle olması gerekiyormuş.” gibi boş konuşanlara söylenecek en güzel atasözü ise şudur:
”Eğerle meğeri evlendirmişler, keşke doğurmuş.”

Yapılacak işinizi acemi birine teslim ederseniz ve muhtemelen sonu kötü olursa, şu atasözünü söyleyerek dövünebilirsiniz:
”Başını acemi berbere emanet eden, cebinden pamuğu eksik etmesin.”

Gördünüz işte. Uzun uzun konuşmaya ne gerek var! Bir atasözü “hoşafın yağını hemen keser.”

Sağolsun atalarımız. Ne güzel sözler söylemişler! Uzunu kısa, zoru kolay, uzağı yakın eylemişler.Varsınlar yerlerinde rahat uyusunlar. Her birinin ruhu şadolsun.





.Eleştiriler & Yorumlar

:: Atasözleri
Gönderen: İhsan Kurt / Ankara/Türkiye
26 Aralık 2002
Bir eğitimci olarak yazrı kutluyorum. Yazılarından Atasözlerine de ilgi duyduğunu anladım. Aceba 1. Baskısı Kültür Bakanlığı(1991), 2. baskısı özel bir yayınevi tarafından basılan TÜRK ATASÖZLERİNE PSİKOLOJİK BİR YAKLAŞIM adındaki esere de ulaşabilmiş mi? Eğer incelerse faydalanacağını sanıyorum. Başarılar. http://www.ihsankurt.go.to




Söyleyeceklerim var!

Bu yazıda yazanlara katılıyor musunuz? Eklemek istediğiniz bir şey var mı? Katılmadığınız, beğenmediğiniz ya da düzeltilmesi gerekiyor diye düşündüğünüz bilgiler mi içeriyor?

Yazıları yorumlayabilmek için üye olmalısınız. Neden mi? İnanıyoruz ki, yüreklerini ve düşüncelerini çekinmeden okurlarına açan yazarlarımız, yazıları hakkında fikir yürütenlerle istediklerinde diyaloğa geçebilmeliler.

Daha önceden kayıt olduysanız, burayı tıklayın.


 


İzEdebiyat yazarı olarak seçeceğiniz yazıları kendi kişisel kütüphanenizde sergileyebilirsiniz. Kendi kütüphanenizi oluşturmak için burayı tıklayın.

Yazarın anadolu kültürü kümesinde bulunan diğer yazıları...
İlginç Atasözleri Sözlüğü / Derleme
İlginç Atasözleri
Kına Geceleri ve Kadınlarımız
Halk İnanışları
Öne Deme Gaşım / Mudurnu Halk Dili

Yazarın İnceleme ana kümesinde bulunan diğer yazıları...
Mudurnu Folklörü / Halk Dili / Pekiştirmeler
Fatma Nine'nin Siyasilere Mektubu / Mudurnu Halk Dili
Mudurnu Folklörü / 1 - Yöresel Deyimler
Mudurnu Folklörü / 2 / Yöresel Kelimeler
İlköğretimde Öğretmeni Başarıya Götüren Yollar- 1
Eeeeee De Bakam da Annadıverecen
İlköğretimde Öğretmeni Başarıya Götüren Yollar- 6
Folklör / Duyarlı Babanne / ( Mudurnu Halk Dili - 3 )
İlköğretimde Öğretmeni Başarıya Götüren Yollar - 5
Hala - Yeğen Dialoğu

Yazarın diğer ana kümelerde yazmış olduğu yazılar...
Dönüşü Olmayan Gidiş [Şiir]
Seni Özlemenin Kitabını Yazabilirim [Şiir]
Bensiz Yaşamaya Alışacaksın [Şiir]
Gelseydin Eğer [Şiir]
İşte Gidiyorsun [Şiir]
Ne Zaman Seni Düşünsem [Şiir]
O Beklenen Hiç Gelmeyecek [Şiir]
Sığınacağım Başka Yürek Yok [Şiir]
Uykularında Sev Beni [Şiir]
Çek Beni İçine Bir Nefeste [Şiir]


Kâmuran Esen kimdir?

Okumak ve yazmak bir tutkudur benim için. Yazdıklarımı okuyucularla paylaşmak amacıyla buraya gönderiyorum. Yıllardır, yerel bir gazeteye haftalık köşe yazıyorum. Mudurnu Belediyesinde gönüllü kültür müdürü olarak çalışıyorum. Yayımlanmış Kitaplarım: -Şiirlerle Öyküler - şiir / Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmen Yazarlar Dizisi ( 1988). . . . . . . . -Sevgi Yumağı - şiir ( 1997 ). . . . . . . . . -K. Esen'in Kaleminden Mudurnu - derleme / Mudurnu Kaymakamlığı Kültür Hizmetleri Dizisi ( 2002 ). . . . . . . . . . . -Oynatmayalım Uğurcuğum- deneme , anı / --Senfoni Yayınları ( Haziran / 2004 ) -Mudurnulu Fatma Nine'nin Günlüğü - Baskıya hazırlanıyor

Etkilendiği Yazarlar:
Okuduğum her yazardan veya yazıdan etkilenirim. Bende bir etki bırakmayacak, herhangi bir şey öğretmeyecek bir yazı düşünemiyorum.


yazardan son gelenler

bu yazının yer aldığı
kütüphaneler


yazarın kütüphaneleri



 

 

 




| Şiir | Öykü | Roman | Deneme | Eleştiri | İnceleme | Bilimsel | Yazarlar | Babıali Kütüphanesi | Yazar Kütüphaneleri | Yaratıcı Yazarlık

| Katılım | İletişim | Yasallık | Saklılık & Gizlilik | Yayın İlkeleri | İzEdebiyat? | SSS | Künye | Üye Girişi |

Custom & Premade Book Covers
Book Cover Zone
Premade Book Covers

İzEdebiyat bir İzlenim Yapım sitesidir. © İzlenim Yapım, 2019 | © Kâmuran Esen, 2019
İzEdebiyat'da yayınlanan bütün yazılar, telif hakları yasalarınca korunmaktadır. Tümü yazarlarının ya da telif hakkı sahiplerinin izniyle sitemizde yer almaktadır. Yazarların ya da telif hakkı sahiplerinin izni olmaksızın sitede yer alan metinlerin -kısa alıntı ve tanıtımlar dışında- herhangi bir biçimde basılması/yayınlanması kesinlikle yasaktır.
Ayrıntılı bilgi icin Yasallık bölümüne bkz.