..E-posta: Şifre:
İzEdebiyat'a Üye Ol
Sıkça Sorulanlar
Şifrenizi mi unuttunuz?..
İyi bir aşk mektubu yazmak için, neler yazacağını bilmeden oturman, kalktığında da ne yazdığını bilmemen gerekir. -Rouesseua
şiir
öykü
roman
deneme
eleştiri
inceleme
bilimsel
yazarlar
Anasayfa
Son Eklenenler
Forumlar
Üyelik
Yazar Katılımı
Yazar Kütüphaneleri



Şu Anda Ne Yazıyorsunuz?
İnternet ve Yazarlık
Yazarlık Kaynakları
Yazma Süreci
İlk Roman
Kitap Yayınlatmak
Yeni Bir Dünya Düşlemek
Niçin Yazıyorum?
Yazarlar Hakkında Her Şey
Ben Bir Yazarım!
Şu An Ne Okuyorsunuz?
Tüm başlıklar  


 


 

 




Arama Motoru

İzEdebiyat > İnceleme > Sanat ve Sanatçılar > Hilâl Erboyacı




7 Şubat 2011
Bayburtlu Zihni  
Bayburtlu Zihni

Hilâl Erboyacı


Laleyi sümbülü gülü har almış Zevk u şevk ehlini ah u zar almış Süleyman tahtını sanki mar almış Gama tebdil olmuş ülfetin çağı


:AFIA:
Doğduğu yıl konusunda farklı görüşlerin olduğu Bayburtlu Zihni; kimi kaynaklara göre 1795, kimi kaynaklara göre 1797, kimilerine göre 1801 doğumludur. Ölüm yılının ise 1859 olduğu bilinmektedir.

19. yüzyıl halk şiiri, divan şiirinden etkilenilen bir geçiş dönemidir. Bu dönem şairlerinin ortak özelliği, halk şiiri özelliklerini taşıyan şiirlerde dilin biraz daha ağır olması, söz sanatlarının kullanılması, aruzun ahenk özelliklerinin etkisinde kalınmasıdır.

Bayburtlu Zihni, Bayburt’ta doğmuş, öğrenimini Erzurum ve Trabzon’da yapmıştır. İyi bir medrese eğitimi alan Zihni’nin gerçek adı Mehmet Emin’dir. İstanbul’da 1815-1825 yılları arasında Mustafa Reşit Paşa’nın divan katipliğini yapmış, Anadolu’da çeşitli memurluklarda bulunmuştur. 1828 yılında Bayburt’a döndüğü zaman Doğu illerimizin bir kısmının Rus istilasına uğradığını ve Bayburt’un da bu istiladan nasibini aldığını görmüş, perişan olan ve yurtlarından uzaklaştırılan memleketinin haline çok üzülmüş ve çok iyi bilinen şu şiirini yazmıştır:

‘ Vardım ki yurdundan ayağ göçürmüş
Yavru gitmiş ıssız kalmış otağı
Camlar şikest olmuş , meyler dökülmüş
Sakıyler meclisten çekmiş ayağı

Hangi bağda bulsam ben o merali
Hangi yerde görsem çeşm-i gazali
Avcılardan kaçmış ceylan misali
Kaçmış dağdan dağa yoktur durağı

Laleyi sümbülü gülü har almış
Zevk u şevk ehlini ah u zar almış
Süleyman tahtını sanki mar almış
Gama tebdil olmuş ülfetin çağı

Zihni derd elinden her zaman ağlar
Vardım ki bağ ağlar bağıban ağlar
Sümbüller perişan güller kan ağlar
Şeyda bülbül terk edeli bu bağı.

Divan şiiri mazmunlarından ve Osmanlıca terkiplerden yararlandığı bu şiirinde Zihni, sembolik ifadeler kullanmış, alegorilere başvurmuştur.

İşgal sonrası Bayburt’a dönen şair daha sonra hacca gider, Mısır’a , Akka’ya ; Doğu’yu ve Karadeniz’in bazı bölgelerini dolaşır. Şiirlerinde İstanbul’un Abdülmecid Han devrinde yaşamış efendi, nazik, olgun ve asil havası vardır. Onun tanınmasında ve sevilmesinde en çok koşmaları etkili olmuştur.

Ah elinden zülfü kemendim benim
Müjgan değdi sinem yaralandı gel
Günbegün artmakta derd ile gamım
Uç verdi yaralar sıralandı gel

Gamdan hisar oldu meskenim yurdum
Tükenmez avazım okunmaz virdim
Üç değil beş değil yüz oldu derdim
Yüklendi gam yüküm kiralandı gel

Zihniya tekin dur haftada ayda
Sevip ayrılmada ne buldun fayda
Azrail göğsümde canım hey heyde
Gözlerimin akı karalandı gel

Divan şairi olmayı çok isteyen şairin ‘Divan ‘ adlı bir eseri, ‘Sergüzeştnâme ‘ adlı bir mesnevisi vardır. ‘Kitab-ı Hikaye-i Garibe ‘ uzun soluklu bir düzyazı çalışmasıdır.

Bayburtlu Zihni’den söz etmişken hicivlerinden söz etmemek ona yapılmış büyük bir haksızlık olur. Haksızlığa tahammülü olmayan şair, taşlamalarında ve toplumsal eleştirilerinde diğer şiirlerinde olduğu kadar nezaketini korumaz. Asalak tipler, rüşvet, yolsuzluk, memuriyet yaptığı günlerde karşılaştığı olumsuzluklar karşısında susmaz. Acımasız ve açık sözlüdür.

1859 yılında memleketi Bayburt’a dönerken Trabzon civarındaki Olasa köyünde ölmüştür.

Katip sen yaz, seba sen de kerem kıl
Götür arzıhalim yare tez elden
Naziktir efendim, nezahetli bil
Gönderelim o dildâra tez elden

Katip çok uzatma harfi , imlayı
Hemen yaz , derdime iste devâyı
Kerem et bekletme bâd-ı sabayı
Azmeylesin o didâra tez elden

Hasretli dîdeme nem mi gönderir
Hicran mı gönderir gam mı gönderir
Kendi gelir yâ merhem mi gönderir
Zihni, zahm-ı dil-i zâre tez elden

Bayburtlu Zihni





Söyleyeceklerim var!

Bu yazıda yazanlara katılıyor musunuz? Eklemek istediğiniz bir şey var mı? Katılmadığınız, beğenmediğiniz ya da düzeltilmesi gerekiyor diye düşündüğünüz bilgiler mi içeriyor?

Yazıları yorumlayabilmek için üye olmalısınız. Neden mi? İnanıyoruz ki, yüreklerini ve düşüncelerini çekinmeden okurlarına açan yazarlarımız, yazıları hakkında fikir yürütenlerle istediklerinde diyaloğa geçebilmeliler.

Daha önceden kayıt olduysanız, burayı tıklayın.


 


İzEdebiyat yazarı olarak seçeceğiniz yazıları kendi kişisel kütüphanenizde sergileyebilirsiniz. Kendi kütüphanenizi oluşturmak için burayı tıklayın.

Yazarın sanat ve sanatçılar kümesinde bulunan diğer yazıları...
Bâkî (16. Yy)
Ali Şîr Nevaî (15. Yy)

Yazarın İnceleme ana kümesinde bulunan diğer yazıları...
Türk Edebiyatında Sonbahar/ XXI. Uluslararası Kıbatek Edebiyat Sempozyumu
Türk Edebiyatında Egzistansiyalizm (Varoluşçuluk)
Dinle Neyden Duy Neler Söyler Sana
Türk Edebiyatında Dine Bağlı Egzistansiyalizm/ Varoluşçuluk
Mehmet Akif Ersoy'u Anarken
Kutadgu Bilig
Hayallerim ve Ben
Türk Dil Bayramı

Yazarın diğer ana kümelerde yazmış olduğu yazılar...
Har Elinden [Şiir]
Erteledik [Şiir]
Orantısız Güç [Şiir]
Kutsi ve Asi [Şiir]
Yirmi Birinci Asra Hicviye [Şiir]
Sessiz Kahramanlarımız [Şiir]
Nerede Ölmeden Önce Ölüm [Şiir]
Yapay Tanrılar [Şiir]
Üç Çocuk / Üç Can [Şiir]
Çanakkale'de Zafer Muştulanmıştı [Şiir]


Hilâl Erboyacı kimdir?

Yaşam söz üzerine kurulmuş. Yazı sözü kalıcı kılmış. Bir Edebiyat neferi olarak seksenli yıllarda başladığım serüvenime bir iz bırakmak ve geleceğe katkıda bulunmak üzere çıktım. . Bir hoş sada bırakabilirsem ne mutlu. . .

Etkilendiği Yazarlar:
Türk şiirinin tüm isimlerinden etkilenmiş olmam mümkün..


yazardan son gelenler

 




| Şiir | Öykü | Roman | Deneme | Eleştiri | İnceleme | Bilimsel | Yazarlar | Babıali Kütüphanesi | Yazar Kütüphaneleri | Yaratıcı Yazarlık

| Katılım | İletişim | Yasallık | Saklılık & Gizlilik | Yayın İlkeleri | İzEdebiyat? | SSS | Künye | Üye Girişi |

Custom & Premade Book Covers
Book Cover Zone
Premade Book Covers

İzEdebiyat bir İzlenim Yapım sitesidir. © İzlenim Yapım, 2019 | © Hilâl Erboyacı, 2019
İzEdebiyat'da yayınlanan bütün yazılar, telif hakları yasalarınca korunmaktadır. Tümü yazarlarının ya da telif hakkı sahiplerinin izniyle sitemizde yer almaktadır. Yazarların ya da telif hakkı sahiplerinin izni olmaksızın sitede yer alan metinlerin -kısa alıntı ve tanıtımlar dışında- herhangi bir biçimde basılması/yayınlanması kesinlikle yasaktır.
Ayrıntılı bilgi icin Yasallık bölümüne bkz.