..E-posta: ifre:
zEdebiyat'a Üye Ol
Ska Sorulanlar
ifrenizi mi unuttunuz?..
Edebiyat yaamn ncsdr, onu yknmez, ona istedii biimi verir. -Oscar Wilde
iir
yk
roman
deneme
eletiri
inceleme
bilimsel
yazarlar
Anasayfa
Son Eklenenler
Forumlar
yelik
Yazar Katlm
Yazar Ktphaneleri



u Anda Ne Yazyorsunuz?
nternet ve Yazarlk
Yazarlk Kaynaklar
Yazma Sreci
lk Roman
Kitap Yaynlatmak
Yeni Bir Dnya Dlemek
Niin Yazyorum?
Yazarlar Hakknda Her ey
Ben Bir Yazarm!
u An Ne Okuyorsunuz?
Tm balklar  


 


 

 




Arama Motoru

zEdebiyat > Eletiri > Yazarlar ve Yaptlar > mer Akahan




7 Mays 2009
retmen Benisa  
mer Akahan
Huriye Sara’n byk bir ustalkla kaleme ald anroman yaad aclarn katksz tam bir harmandr. Bunlar ylesine bir ac ki, her satrndan doan fke seli okurun yreine akar; onunla zdeleir; yazarn ok naif betimlemelerinin peinden fkenin kara doruuna kar.


:CBEE:

mer AKAHAN
“retmen Benisa”y tanmadan nce retmen Huriye Sara’ tandm. Nisan gneinin iimizi stt bir gn onunla beraber demi Hamamky’de Atatrk ocuklar Ktphanesi alndaydk. Dier yazar ve air dostlarn arasnda giyimi, kuam ve davranlaryla farklln kolayca ele veren biriydi. Onun al trenini izlemeye gelen Hamamkyl kadnlarn okluu karsnda duyduu sevin ilk anda her retmenin duyaca sevince benziyor olsa da altnda yatan asl nedeni ancak “retmen Benisa” romann okuduumda daha iyi anlayabilecektim. O gn, onun ilk grev yeri olan Emirda’n Leblebici kynde retmenlie balad gnk kadar bir heyecan dalgas ak salarndan bizlere kadar savrularak geliyordu. Gzlerindeki prlt onu dinleyen ky kadnlarna yansdka daha bir cokuyla kucaklyordu ocuklar.
***.
Broy Yaynlarndan Yetkin Arz’n editrlnde cilt halinde toplam 1075 sayfalk, Huriye Sara’a gre bir z yaam yks, kimi yazarlara gre anroman olan kitap baba Tosun Beye verilen sz nedeniyle 1985’teki lmnn ardndan kaleme alnmaya balar.
Yetkin Arz’n I. Cildin nsznde yer alan u saptamas kitabn ierii hakknda ipucu gibidir. “Yaam nasl bir hzla akp gider, bugn dne dnr, dn nasl bir hzla gemi olur. Uzayp giden bir zamann suskun aralna ekilir. Gn gelir; anlar, bellein defterinden damtlm araplar gibi dklr, gzya ve yaam soluk alp vermeye balar. Aclarn harmanndan unutulmazn romanlar kar.”
Huriye Sara’n byk bir ustalkla kaleme ald anroman yaad aclarn katksz tam bir harmandr. Bunlar ylesine bir ac ki, her satrndan doan fke seli okurun yreine akar; onunla zdeleir; yazarn ok naif betimlemelerinin peinden fkenin kara doruuna kar. Tosun Bey gibi (yazar babasnn gerek adn gizlemitir) insanlarn bir aktrden farksz bir cad kadnn nasl oyunca olduuna tank olur. Okur, ancak yllar sonra gerei grebilen; yeri geldiinde duyarsz, kat ve acmasz olabilen bir babann ailesini nasl dattn grr. Eer siz de onun gibi bir vey ana zulm grmseniz kitap acl gnlerinize sizi kolayca gtrebilir. Ya da vey ana zulmn bir kitap nasl iyi anlatr diyorsanz salk verebileceim tek kitap retmen Benisa’dr.
***
Bu kitabn gnn birinde sinemaya uyarlandn dnyorum da; izleyenlerde nasl bir etki brakr acaba, demekten kendimi alamyorum. Huriye Sara yaadklarn ylesine canl anlatyor ki, dorusu senariste pek fazla i kalmam. Yazarn dili sinema diline ok yatkn. Kitapta olaylarn rgs blm balklaryla izlenebiliyor; bu da okurun bir sonraki blmde neler yaanaca konusunda merak uyandryor. Bunu srekli yaatan bir dizge sz konusu. Bir gece sra Benisa retmen’in oban Aann evinden kamay denediini anlatt blm okuyordum. Bu, onun ikinci kez denemesiydi. lkinde baaramamt. Bu kez baarabilecek miydi? Olayn akna kendimi kaptrmtm. Uykum ar basmasna karn olayn sonunu renmek uruna kitab elimden brakamadm.
“Cesaretlendim, tam srasym gibi geldi.
‘Bana yarm gn izin ver, analmn bu oyununu babama anlataym. kimizin de susuzluu anlalsn! Barrz!’ dememe serte kt:
‘Olmaz! Kzgn demir ele alnmaz demi atalar!’
Yineledim: ‘Doruyu renince ikna olur, affeder babam!’
‘Delibaln tutmasn. Zaman ve para demiri hamur eder!’ (s.37, II. cilt)
Bu denli yaln bir dil, ska bavurduu yerel deyiler romannn akclna apayr bir okuma tad katyor.
***
Dorusu bu ya, herkesin yaam bir roman dedikleri bu olsa gerek. Kendi mesleki yaamm gz nne getirdiimde Huriye retmenle benzerlikler olduunu grdm. Ben de Benisa retmen gibi bir gmen kutum. Mu’ta balayp Almanya’da sona eren; oradan oraya savrulan; bir grevde en fazla be yl kalabilen; yeni yerler, yeni insanlar peinde koan bir ruha sahiptim. Seyahat etmekse tutkularmn banda geliyordu.
Bir dier benzer yanmsa, Benisa retmen gibi benim de Eskiehir’de almamd. O yer ki, l merkezine 150 kilometre uzaklkta Arayt Da eteine kurulu Yrklerin yaad Kayakent kasabasyd. Orada yl altm. Burunlu Austin arabalarla kente gidilerim unutulacak gibi deildi. O corafyada yaayan insanlar tanm, ksa zamanda kaynamtm. Bugnse orada yetitirdiim rencilerimle aradan 32 yl gemesine karn bam sryor.
***
Roman kahramanlarnn yaamlarna ilikin notlar ve Benisa retmenin okul arkadalar, olu Muzaffer ve olunun babas Fahri’yle ekilmi bir fotorafnn da yer ald son blmde kitaba ilikin okur grlerine de yer verilmi. III. Kitabn o blmnden yapacam ksa alntlar kitab daha iyi tanmamza katk verebilir.
“retmen Benisa eseriniz beni uykudan etti. Yemek yerken bile elimde tadm iin evremdeki insanlar yannda ‘tuhaf’ duruma drd.
…Trk eitim ve edebiyat tarihine sizin en byk armaannz, Ky Enstitlerini bir enstitl retmen hanm olarak roman diliyle topluma en iyi biimde sunmanz.” (lhami zer-Em. retmen)
“Benisa retmen’in hamuru, Anadolu toprann derinliklerinden gelen kklerle yorulmu. Bu hamura Ky Enstitlerinden grl grl akan su ve tuz eklenmi. Ellerine, yreine salk, retmen Benisa’y yazdn iin Huriye Sara retmenim…” (Mehmet Ersin-Aratrmac Yazar)
“Bu esere roman m demeli, yoksa Emirda’n Aslan kynde 1930’lu yllarda dnyaya gelen Benisa adl ileke bir kzn yaam yks m demek daha doru olur, bilemem? Kitab, geldim gittim okudum, yattm kalktm okudum; ou geceler uykusuz kaldm. Bayram ziyareti boluklarnda bile okumay srdrdm. Son yllarda, bir kitab bu denli merak ve istekle okuduumu hatrlamyorum.” (Fazl Bayraktar-Em. General)
“Bir Anadolu destan gibi okudum. Anadolu insannn az szle anlam zenginlii yaratma ya da imleme yeteneklerinin dorua ulatn grdm… ‘Sol yanm duvara verdim. Ablam da ben de bir anda bulutlandk.’ ‘Cici ana diye geliyorlar, c ana oluveriyorlar.’ Bir mrn sessizliini bozdu retmen Benisa!” (Zbeyde Seven Turan-air Yazar)
***
Kitab okuduktan sonra ortaya konan yorumlar bir yana kitabn yreimdeki etkilerini de gz nne aldmda ortaya kan gerek u; “retmen Benisa”nn olaanst bir dile sahip, tek kelimeyle ‘destans bir yaamyks’ olduudur.
tiraf etmeliyim ki, yakn zamana kadar beni bylesine derinden etkileyen ikinci bir kitap karma kmad.
Yazarn baarsndaki giz; onun her frsatta minnetle and Ky Enstits gereinden baka ne olabilir ki! Onun ticari bir kayg gtmeyiinin yansra bir de yaad onca datm skntsna karn yana ve salna aldr etmeksizin Anadolu yollarna dmesi de ald eitimin doal bir sonucu deil mi?
Ben de Sayn Zbeyde Seven Turan’n dileine katlyor ve Huriye Sara retmenime en iten duygularmla “Aydnlanmaya adanm n hi snmesin!” diyorum.

Kitab edinmek ve yazarla iletiim kurmak isteyenler iin: huriyesarac@yahoo.com



Syleyeceklerim var!

Bu yazda yazanlara katlyor musunuz? Eklemek istediiniz bir ey var m? Katlmadnz, beenmediiniz ya da dzeltilmesi gerekiyor diye dndnz bilgiler mi ieriyor?

Yazlar yorumlayabilmek iin ye olmalsnz. Neden mi? nanyoruz ki, yreklerini ve dncelerini ekinmeden okurlarna aan yazarlarmz, yazlar hakknda fikir yrtenlerle istediklerinde diyaloa geebilmeliler.

Daha nceden kayt olduysanz, buray tklayn.


 


zEdebiyat yazar olarak seeceiniz yazlar kendi kiisel ktphanenizde sergileyebilirsiniz. Kendi ktphanenizi oluturmak iin buray tklayn.

Yazarn yazarlar ve yaptlar kmesinde bulunan dier yazlar...
Aforizmalar, Kafka
Eletiri mi zeletiri mi?
Tazlar Kynden Borusan'a
Folklor iire Dman
„Son Liman“(1) Yorgunu Cahit Tanyol
Kanserle Kavgam Var
Ak rplak
eytan ve Gen Kadn
Eletirebilmek...

Yazarn eletiri ana kmesinde bulunan dier yazlar...
Eletiri Ya Da...
Yazar Adaylarna...
Dilek Kutusu! Peri Olmak stiyorum!
Eitim, Ama Nasl?
Seim Potporisi
25'le 35 Kelimelik Bir Yaam
Kum Torbas
Hantal irket Dinamik irket
Trkiye Yeni Oluumlara Ne Kadar Hazr?
Lozan Barnn 85. Ylnda Trkiye

Yazarn dier ana kmelerde yazm olduu yazlar...
Hilie vg [iir]
Kaytd iir [iir]
Gece Dokunular [iir]
kalem [iir]
Meer [iir]
Gz Yamurlar [iir]
Kk Mariya in Kar Senfonisi [iir]
Giderken Drdnz 'Ben'i antanzdan [iir]
Issz Sokak [iir]
ayrılıklar [iir]


mer Akahan kimdir?

Kendini nasl anlatr ki insan… Oturup yazlmaya kalklsa, her edebiyat iisinin yaam kaln bir roman olur. Ben bunu zaman zaman yazdm denemelerde ve iirlerimde yanstmaya alyorum. Yaptlarm izleyenlere kk birer ipucudur; sylenen her bir szcmz, tmcemiz. . Kendimi iirde ilk kefediim beni ayn zamanda byk bir hayal krkl yaatt ve dzene yenik dtm. Yol gstericim de yoktu yanmda; dzene isyan edeceime, iire ksp ykye yneldim. Btn bu yaananlar ortaokul dnemime rastlar. Yine bir gn dzen beni ald, bir sonbahar yapra gibi Aydn Dalarnn zirvesine frlatt. Yl 1981. Ve beni yeniden hayata balayan sihirli gcn iir olduunu orada anladm. O gn bugndr, can yoldam, arkadam, srdam ve en byk snamdr R! nanyor ve haykryorum; iir mabedinde yanmayan hi kimse, ben buyum, ben uyum diyemez. Tek inancm, mrm olduka yazmaya, gerekirse yazdrarak da olsa iire ihanet etmeyeceim. Aydn’n ncirliova ilesinde, ‘53 ylnn Ocak aynda, bir Kova erkei ve sevgili annemin tek einden 14. yavrusu olarak dnyaya gelmiim. Babam ve annem mmiydi. Okul yz grmemi bir ailenin ilk niversite mezunu olarak kutsal retmenlik uram resmi dzeyde ‘99 ylna dek srdrdm. Halen zel sektrde iimden arta kalan zamanlarda, rencilere Trkiye’nin hemen her noktasnda iir dersleri veriyorum, gnll. Yeni Trk iirini mevcut Trke ve Edebiyat kitaplarndan renemeyen genlere yeni Trk iirinin kapsn aralamaya alyorum. nann bu almalarda iir adna yle ilgin olaylara tank oluyorum ki, gzyalarnz inann tutamazsnz. Tm uralarmdan edindiim ok nemli bir gerein altn kalnca izmek istiyorum: R YLESNE SHRL BR ANAHTAR K, AMADII BR KAPIYI GSTEREN HENZ IKMAMITIR! Bugne dek, bir ok edebiyat dergilerinde iir, deneme, yk, inceleme, gezi , an yazlarmla yer aldm. ‘90’da demi EFE dergisi yneticilii, Almanya’da Almanca yaymlanan GEMENSAM adl yaynn sorumluluunu yaptm. Almanca iir, yk denemelerinin yan sra yurda dndkten sonra da Almancadan Trkeye iir kazandrma almalarm yaymladm. ‘90’da “Nasl alalm? Nasl baaralm?” adl almam M. E. B. ca tavsiye edildi. Egebank tarafndan 3000 adet basld. ‘98’de ilk iir kitabm Sivas’ta yaklan 37 gzel insana adadm iin yalnzca 37 iir iermektedir. Evliyim. Eim de emekli snf retmeni olup, bir olum ve bir kzmla beraber yaammz renklendirmeye almaktayz.

Etkilendii Yazarlar:
Mayakovski, Cemal Sreya, Sabahattin Ali, Cahit Tanyol


yazardan son gelenler

yazarn ktphaneleri



 

 

 




| iir | yk | Roman | Deneme | Eletiri | nceleme | Bilimsel | Yazarlar | Babali Ktphanesi | Yazar Ktphaneleri | Yaratc Yazarlk

| Katlm | letiim | Yasallk | Sakllk & Gizlilik | Yayn lkeleri | zEdebiyat? | SSS | Knye | ye Girii |

Custom & Premade Book Covers
Book Cover Zone
Premade Book Covers

zEdebiyat bir zlenim Yapm sitesidir. zlenim Yapm, 2023 | mer Akahan, 2023
zEdebiyat'da yaynlanan btn yazlar, telif haklar yasalarnca korunmaktadr. Tm yazarlarnn ya da telif hakk sahiplerinin izniyle sitemizde yer almaktadr. Yazarlarn ya da telif hakk sahiplerinin izni olmakszn sitede yer alan metinlerin -ksa alnt ve tantmlar dnda- herhangi bir biimde baslmas/yaynlanmas kesinlikle yasaktr.
Ayrntl bilgi icin Yasallk blmne bkz.