..E-posta: ifre:
zEdebiyat'a Üye Ol
Ska Sorulanlar
ifrenizi mi unuttunuz?..
ine koyabilecein bir karanln olmadan, bir n olamaz. -Arlo Guthrie
iir
yk
roman
deneme
eletiri
inceleme
bilimsel
yazarlar
Anasayfa
Son Eklenenler
Forumlar
yelik
Yazar Katlm
Yazar Ktphaneleri



u Anda Ne Yazyorsunuz?
nternet ve Yazarlk
Yazarlk Kaynaklar
Yazma Sreci
lk Roman
Kitap Yaynlatmak
Yeni Bir Dnya Dlemek
Niin Yazyorum?
Yazarlar Hakknda Her ey
Ben Bir Yazarm!
u An Ne Okuyorsunuz?
Tm balklar  


 


 

 




Arama Motoru

zEdebiyat > nceleme > Kltr atmalar > Emine Piiren




14 Eyll 2011
Hayat Ate stnde Yol Almaktr - 3 -  
Emine Piiren
nsan sadece belden aasn grp de yarglamamal birini. Ahlaki deerlerimizi zel yaantmz, tele kulak ve miko bceklerle deifre ederek kltmek bana gre pek salkl deildir. Tarihimizde ve zellikle Osmanl mparatorluunun ynetiminde etik olmayan ahlak d senaryolarn her biri yazlsayd, acaba bugn o yce deerlerimize hayranlkla bakar, sevgi besleyebilir miydik?


:BIGB:


"...Hibir varlk, insan kadar ykselemez ve onun kadar alalamaz.-Friedrich Holderin-"
"...Byk olmak iyidir ama, insan olmak daha iyidir.-Albert Schweiter-"

Zaman zaman ilgin siyasi fkralar anlatlr, ac ama gerek szler yazlr- sylenir dost meclislerimizde. ayet gndemi megul eden "siyasi" bir olay varsa zerine bir de ustalar tarafndan karikatrler izilir. Biz okurlar da o hikayelere ve fkralara yeni ekilleriyle anlamlar ykleriz. Ksacas alanacak halimize gleriz.
Son zamanlarda bir "eek fkras" alm ba gidiyor.
Aadaki "Aa ve Maraba" arasndaki diyalog anlatlr. Bu fkra ne derece gnmze uyarlanmtr, okuyann yorumuna brakyorum.


Aann biri dnyay gezip greyim demi.Her yolculuundan sonra kyly, kahvede etrafna toplayp, gezip grdklerini
anlatrm ki marabasnn da vizyonu genilesin. Yine bir yolculuk sonras kahvede kylsn etrafna toplam.
Kyl balam sormaya:
-Aam bu sefer nere geti?
-Afrike ye getmisem
-Aam efrike de ne yaptn?
-Safari ya gmisem.
-Hele bu sefari ne ola ki?
-Hele arabaya biniysen. Araziye ovaya iniysen. Nerde bi heyvan griysen, peinden arabay sriysen.Heyvana yetisip tfek ile vuriysen.
-Agam sen hi? heyvan vurdiin?
-Heee vurdim
-Ne vurdin?
-Zebra vurdim
-Agam hele bu zebra ne ola ki?
-Esegi biliysen?
-Hee..
-Aha, esegin siyah beyaz ?izgili olani
-Abov..Agam baska ne vurdin?
-Zrefa vurdim.
-Hele bu zrefa ne ola ki?
- Esegi biliysen?
-Hee..Aha, esegin bacaklari iki metre, boynu 3 metre olani..
-Abov..Agam baska ne vurdin?
-Gergedan vurdim.
-Hele bu gergedan ne ola ki?
- Esegi biliysen?
-Hee..
-Aha, esegin derisi biraz kalin olani, bir de burnunda iki tane boynuz vardir
-Abov..Agam baska ne vurdin?
-Piton vurdim?
-Agam bu piton ne ola ki?
-Esegi biliysen?
-Hee.
-Esegin aleti biliysen?
-heee..
-Aha, onun 4 metre olani. Ama esek yoktir.
**
nsan sadece belden aasn grp de yarglamamal birini. Ahlaki deerlerimizi zel yaantmz, tele kulak ve miko bceklerle deifre ederek kltmek bana gre pek salkl deildir. Tarihimizde ve zellikle Osmanl mparatorluunun ynetiminde etik olmayan ahlak d senaryolarn her biri yazlsayd, acaba bugn o yce deerlerimize hayranlkla bakar, sevgi besleyebilir miydik?
zellikle son zamanlarda sol yanmz ezip geen o sol siyasi liderler siyasi harakiri yaparak, grev ve sorumluluklarndan uzaklatrlmalar-uzaklamalar beni ve Trk halkn zd kesindir. yle ki o beendiimiz, "bir son umut" diye tutunduumuz i-d siyasi iradeye-stratejiye vakf insandlar. Onlarnbylesi hilelere kanp siyasi arenadan uzaklamalar, sol yanmz gsz brakmalar, gven duygularmz zedelemitir.
Byk Hint airi R.Tagore' nin dini ve siyasi temas ile 1912'lerde yazd "airin Dini" adl kitabnda nsann hrriyetine dair ok anlaml szlerine tank oldum. nsan ruhunun dehlizlerine kadar girmi ve analizlerini yanstm sar sayfalara:
"...Korkan gaddarl kadar mthi ve yrtc bir gaddarlk olamaz.
Servet hrsna, iktidar sarholuuna, kendi ruhunu kurban vermi olan millet;
durmadan korku ve phe hayaletlerinin takibine uramaktadr.
Bunun neticesi olarak merhametsiz olmutur.Bu yzden kendi yandalarnn da adaletsiz ve merhametsizliine gz yumar."
Ve sanki bugn grm gibi R.Tagore ibret verici bir ekilde devam eder szlerine:
"...Hrriyetin ruh ve zihniyet hrriyeti olduu ve hibir zaman hariten gelmeyeceine dair derinden inanrm.
Hr insan hrriyeti kendi iin seven ve bakalarna yaymaktan zevk duyan insandr.
Etrafnda kleler grmekten holanan insan, kendisinin de esaretini kabul etmelidir.
Bakalarndan ayrlmak iin kendi etrafna duvar ren insan, kendi hrriyetini tahdit etmi olur."
Senelerce Rusya'nn bizi etiketledii bir szden rahatsz olmutuk. Hani hepimizin kulak arkasna att bir sfatlandrmayd. Hatta daha sonraki yllarmzda unuttuumuz, ama gelecekteki siyasi ekillenmi heykelimizi izen Rusya'nn bu "HASTA ADAM" diye sfatlandrd ac szlerinin altnda yatan derin manay "es" getik. yle ki, ou dnen siyasi iradenin ve siyasi kalemin bile bu atlan kartopunun iinde " bir tan" olabileceini aklna dahi getirmedii bir deyim, dnya siyasi tarihinde admza alnan bir kar lekesiydi.
imdi ister istemez aklma, Tagore'nin gnmze ok uyan siyasi ve dini grlerine tank olunca, Hindistan ve Trkiye'nin gelecekle ilgili siyasi kaderini, haritasn izenleri aklma getirdim. Amerika ve ngiltere...
Ve bilgiler otokontrolne alyordu aklm; zira ayn yllarda yaam bu iki dn adamnn;(-Atatrk ve Tagore-)
lkeleri ve zerinde yaayan insanlarnn gelecei iin "nasl bir endie" iinde olduklarn fikir ve dncelerindeki ortak duygu izleine amamak gerek. 1900 yllarnn banda acaba Atatrk'de benzer duygu iinde miydi, diye aklma dverdi. Buna en doru yant u szleri vermekte:
"...Korku zerine hkimiyet bina edilemez. Toplara istinad eden hkimiyet pyidar olmaz. Byle bir hkimiyet ve diktatrlk ancak ihtill zuhurunda muvakkat bir zaman iin lzm olur.M.K.Atatrk-"
Zaten bu dncemi de kantlyor Tagore'nin dnceleri;
"...timai kompartmanlarmz blmelere ayrdk.
Bunun bize zel bir ey olmasndan inatla vakar duyuyoruz.
Hatta dnyada bizden baka hi bir cemiyetin hayata olan azalarn snflara ayrmaya muvaffak olamadna gururlanyoruz.
Fakat siyasi hareketlerimizin arasnda u noktay kolayca unutuyoruz:
dare edenlerle edilenler arasndaki mnasebetlerinde tabii olmayan her ey,
ancak askeri tehdit ve payidar olabileceinden, haysiyetimizi krar, hakaret mahiyetini alr."
yle ki bizi yumuak ve adil bir iradeye doru davet ediyor Hintli air ve dnr:
"...nsanoullarn sert bir sistemin emberi iinde skmak ve orada zorla alkoymak hayat ve inkiaf kanunlarn bilmemek demektir.
Bunu yapmakla bu insanlar hayatlar boyunca menfi bir durumda yaamaya mecbur ettik.
Bunun cezas mthi oldu:
-Asrlarca hakir ve esir yaadk.
-Milli birliimiz zedelendi.
-Hariten gelen felaketlere kar koymaktan aciz kaldk.
- Ve bu dahilde ilerlememize hail olan engeller kurduk."
Artk insanlar ze-sze deil gze bakyorlar.
nk, "gz mideden byktr" bu nedenledir ki artk doymak bilmiyor.
ktidar koltuu da gz ok bytyor.
Bu nedenledir ki o koltua oturan insan, daha da byk koltuk arzu ediyor.
Ne adalet, ne din, ne de insanla verdii deer kalyor.
Biz ynetilenlerin de kiilik renkleri yle aikar bir "uyuukluk" rengindedir ki, farknda deiliz artk gelimelerin, lke zerinde yaayan insanlarn akibetlerinin ne olabileceinin?
Ben burada sz yine R.Tagore'ye vereceim:
"...Bat medeniyeti hareketli bir makine ruhunu tamaktadr.
nsan hayatlar bu makinenin uursuzca hareketlerine buhar temin eden kmr vazifesini grmektedir.
- Uyuukluumuz o dereceyi buldu ki; bizi nesillerden beri takipeden talihsizliin sadece tarihin bir hissesi olduunu ve baka bir tarihi hadise ile tamir edilebileceini bile dnemiyoruz..."
Ve lkesinin 1900'l yllarda nasl bir ynetimde ve adaletin terazisinin kimlerin elinde olduuna dair bir ip ucu da vermekten saknmyor Tagore:
"...imdiki Hind Medeniyeti, kalp dkmek iin kullanlan bir tazyik aletine benzer. Bu medeniyet canl insanlar sert nizamlarn erevesi iersinde ezer; ve fert hrriyetine msamaha etmedii iin insanlar her eit ve derecede esaretlere daha kolay boyun eecek bir hale getirir."
Tagore insana ve evrene dair szlerini ksaca; "airin Dini" adl kitabnn 100. sayfasnda u ekilde zetlemi:

"...nsan hayat hayat olmayan bir eye kurban ediliyor.
Ve verilen kurbanlarn hi biri de TANRIYA verilmiyor.
Ve tamamen bo yere verilmi oluyor."

"Hayat Ate zerinde Yrmektir" adl dizimin yeni servenlerinde bulumak umuduyla,

Sevgi ve saygyla

Emine PREN


Kaynak: Hilmi Kitabevi/R.Tagore "airin Dini" adl Kitab sayfa: 100-104-105



Syleyeceklerim var!

Bu yazda yazanlara katlyor musunuz? Eklemek istediiniz bir ey var m? Katlmadnz, beenmediiniz ya da dzeltilmesi gerekiyor diye dndnz bilgiler mi ieriyor?

Yazlar yorumlayabilmek iin ye olmalsnz. Neden mi? nanyoruz ki, yreklerini ve dncelerini ekinmeden okurlarna aan yazarlarmz, yazlar hakknda fikir yrtenlerle istediklerinde diyaloa geebilmeliler.

Daha nceden kayt olduysanz, buray tklayn.


 


zEdebiyat yazar olarak seeceiniz yazlar kendi kiisel ktphanenizde sergileyebilirsiniz. Kendi ktphanenizi oluturmak iin buray tklayn.

Yazarn kltr atmalar kmesinde bulunan dier yazlar...
Krk Yl Sonra zgr Olacaktm

Yazarn nceleme ana kmesinde bulunan dier yazlar...
Osho Yaad Zaman Demi ki...
Yanan O Kk Kz Hala Yayordu
Yanan O Kk Kz Hala Yayordu
ayet Bir Kadn, Bir Erkee Tecavz Ederse - 1 -
imdi Ak Gze Alabilir Misiniz?
Atatrk ve Rus Lideri Lenin Dostluu
Tarihteki lk Kadn air Sappho
Konfys'n Hayat ve Dnyadaki Be Ar Su
Benim Adm Ata Deil!..
Hayat Ate stnde Yol Almaktr. - Birinci Blm -

Yazarn dier ana kmelerde yazm olduu yazlar...
Adamdan Saymz [iir]
Ah Ulan Istanbul! [iir]
7. Didim iir ve airler Bulumas [iir]
ekinme Syle [iir]
Yamur Kuu Suskunluu [iir]
Hangi Dua le Sana Gelelim? [iir]
sterdim [iir]
Davetsiz Konuk - 1 - [iir]
Madem ki... [iir]
Git Demene Gerek Yok [iir]


Emine Piiren kimdir?

Yazmay, okumay ve birikimlerimi paylamay seven biriyim. Edremit'in yerel bir gazetesinin ke yazarym. Baz web sayfalarnda da edebiyat adna paylamlarm yaynlanmaktadr. Sevgi ve k sizle olsun.

Etkilendii Yazarlar:
Mehmet Emin Yurdakul, Nazm Hikmet, Aziz Nesin, Victor Hugo, Balzac, Leo Buscaglia, Eric Frrom, Irvn Yalom, Dale Carneige, Doan Ccelolu, Haluk Yavuzer...


yazardan son gelenler

 




| iir | yk | Roman | Deneme | Eletiri | nceleme | Bilimsel | Yazarlar | Babali Ktphanesi | Yazar Ktphaneleri | Yaratc Yazarlk

| Katlm | letiim | Yasallk | Sakllk & Gizlilik | Yayn lkeleri | zEdebiyat? | SSS | Knye | ye Girii |

Custom & Premade Book Covers
Book Cover Zone
Premade Book Covers

zEdebiyat bir zlenim Yapm sitesidir. zlenim Yapm, 2023 | Emine Piiren, 2023
zEdebiyat'da yaynlanan btn yazlar, telif haklar yasalarnca korunmaktadr. Tm yazarlarnn ya da telif hakk sahiplerinin izniyle sitemizde yer almaktadr. Yazarlarn ya da telif hakk sahiplerinin izni olmakszn sitede yer alan metinlerin -ksa alnt ve tantmlar dnda- herhangi bir biimde baslmas/yaynlanmas kesinlikle yasaktr.
Ayrntl bilgi icin Yasallk blmne bkz.