..E-posta: ifre:
zEdebiyat'a Üye Ol
Ska Sorulanlar
ifrenizi mi unuttunuz?..
Yaam ciddi, sanat neelidir. -Schiller
iir
yk
roman
deneme
eletiri
inceleme
bilimsel
yazarlar
Anasayfa
Son Eklenenler
Forumlar
yelik
Yazar Katlm
Yazar Ktphaneleri



u Anda Ne Yazyorsunuz?
nternet ve Yazarlk
Yazarlk Kaynaklar
Yazma Sreci
lk Roman
Kitap Yaynlatmak
Yeni Bir Dnya Dlemek
Niin Yazyorum?
Yazarlar Hakknda Her ey
Ben Bir Yazarm!
u An Ne Okuyorsunuz?
Tm balklar  


 


 

 




Arama Motoru

zEdebiyat > Deneme > tiraflar > Ahmet Odaba




15 Ekim 2011
Masum Bir Gen'in tiraflar  
Ahmet Odaba
Bir dnemin deerlendirmesidir.


:CEED:
BEN NEYM
(masum bir gen’in itiraflar)


     Evrim kuramnn baka bir garip yn de, herkesin onu anladn zannetmesidir. (Gen Bencildir, R.Dawkins, s.36-Tbitak Yaynlar)

     Siz nesiniz, biliyor musunuz.Dnyann en yakkl, en gzel, en iyi, en sevecen, biraz doa harikas ve biraz da en cmert insan. Ya da bunlar aras bir ey. Aslnda ne olduumuzu dnmeye pek gerek duymuyoruz. Yada ezbere yaayp gidiyoruz. Eer babam ve annem uygun zamanda ak yapmam olsalar ben diye bir ey olmazd. Sizin iin daha farkl bir yorum yapmak mmkn m... bunu size brakyorum.

     Zaman biraz geriye alp, 35 yl ncesine gidiyorum. Ben dodum. Bir dokuz ay kadar daha nceye gidiyorum. Henz ben diye bir varlk yok. Annemin yumurtas ve babamn sperminin bir araya gelmesi, belki basit bir doa olay. Ama ben diye bir varln meydana gelmesi , ekil almas iin bu ilem gerekli idi.     

     Aslnda ben 35 yl 9 ay nce, annemin karnnda olumaya alan, o aamada yalnzca sperm ve yumurtadan ibaret alma rneiyim. Beni oluturan ifreler o gn bir araya geldiler ve yeni ve zgn bir ifre oluturdular. Beni ben yapan ilk paralar, sanrm ancak mikroskop ile grlebilecek kadar kk elemanlardr.

     Belki genleri grmek ok daha zor. Neyse. Doal gelimemi tamamlayp , dodum. Yani aslnda ortam deitirdim. Yine ben aslnda, annem ve babama ait ifrelerin oluturduu bir ifreyim. imdi ben o halde olduum zamanlar dnyorum. Aslnda sradan bir zaman, ama bana gre geilmesi gereken bir aama idi. Gzle grlmeyecek kadar kk bir ifre, bir hcreler kmesi.

     Ak mym ben yoksa. stanbul’da, Kadky’de iir yazyorum yamurlu bir gnde ve Karaky skelesi’nin nnde. Hayr, hayr...Maltepe’de, kim ipler Birlemi Milletlerin bilmem hangi kararn diyorum. Feci ekilde akm. zmekte zorlanyorum elbette akn ne olduunu.

     nciralt’ndan Fahrettin Altay Meydanna kouyor ve geri geliyorum. Demek ki imdiki llere gre baya gencim. Koarken dnmek ok gzel. nsann aklna neler gelmiyor ki...Enerji tketimi, sonuta olumlu eyler dnmeme neden oluyor. Hangi kz ne kadar sevdiimden, faklteye, hocalara, derslere kadar pek ok soru sorulup, zlyor. Kou sonras iilen, ay kalitesi dk bir ayn, sevdiimiz insanlar nedeniyle ne kadar ho olduunu anlatamam.

     Bir bardak ayn 20 lira olduu bir zamanda, drt gzel kzdan beer lira alarak kendine ay almann zevkini her babayiit yaamamtr. Bu babayiit, 35 yl 9 ay nce bir araya gelmi bir genler kmesi. ki olay yanyana koyduunuzda, maddenin komik hali hakknda fikir edinilebilir. Bu genetik ifre, dier genetik ifrelerle paslayor, onlarn smarlad ay, kahramanca iiyor. ay bahane, iimiz sohbet...

     imdi ise, bu genetik ifrenin bulunduu durum. Yaklak on yldr avukatlk yapyor. Mvekkilimin bu eylemi gerekletirdiine dair inandrc hibir kant yoktur...diyor, diyor ve diyor. Adamlar idam karar vermekte srarl. Bu genetik ifre, baka ifrelerin kendi iinde tutarl, ama gereklere aykr eylemine kar kmaya alyor. ans yok. ans olmayan savunan ve savunulanlar...hepsi masum birer ifre.




     sen yoksun

sen yoksun ahmet
var olan senden bambaka bir ey
sen dnk sen deilsin
ve yarn asla bugnk sen olmayacaksn
yine unutma
adn yalnzca bir szck
ama sen szck deilsin




     insann z

yapt eeklikleri gizlemek iin
yapmadk ebeklik brakmaz





     ANNEM VE BABAM NERDEN GELD


     Ben annem ve babamn bir araya gelen paralarym. Onlar da kendi anne ve babalarnn (yani benim byk anne ve byk babalarmn ) paralar... 25 ylda bir aileye yeni ocuklarn eklendiini kabul edersek, son yzyln banda, bize ifrelerini gnderen byklerimizin says 16’dr. Yani yzyl nce yaam 16 ayr kiinin genlerini tayoruz. Yada bir baka deyile, biz onlarz. 200 yl ncesinden bize genlerini gnderen insan says 256. Ayn ekilde hesap yapldnda, 300 yl nceki 4096 kiinin genleri herhangi bir ekilde bana ulamtr.

     500 yl nceki, yani 1500’lerdeki 1.048.576 kiinin genleri, benim dnyaya gelip, ak olmam, iir yazmam, dnmem vs. iin bir araya gelmitir.

     Hesap karldka, saylar byyor. 600 yl nceki 16.772.216 kii, 1000 yl nceki 549.755.813.888 x 2= ......kiinin genleri...? Bu kadar kii var myd dnyada. Biraz mola verip dnmem gerek. Kafatas tutkunu beylere ve bayanlara duyrulur. Bu hesap tekniine gre, tm insanlar akraba olmak zorunda kalacaklar. Baka bir k yolu yok gibi grnyor. N’apcaz imdi. Daha stn zekal bir rktan olduunu sanan zavalllara sormak isterim, nasl oluyor bu i. Yoksa siz baka dnyalardan, baka uzaylardan m terif ettiniz sanyorsunuz.

     nsann z konusundaki deerlendirmeyi yukarda yapmtm. Biraz glerek, biraz ciddiye alarak tekrar okuyabilirsiniz.

     Olaya biraz da gelecek asndan bakalm. Benimle ortak genleri tayan kiiler, yz yl sonra, bin yl sonra, ikibin yl sonra ne halde olacak. Bugn hi tanmadm, nerede yaadn ve ne yaptn bilmediim milyonlarca kii benimle akraba olacak. Her yirmibe ylda yeni bir kiinin aileye katld dnlrse, 600 yl sonra, bu dnemde yaayan (imdiki zamanda yaayan) yaklak 16.772.216 kii ile akraba olacam. Bin yl sonra, bu rakam milyarlarla ifade edilecek. Tm dnya ile akraba olacam.

     Aslnda zaten yleyim. Tm insanlarla ortak bir gemiim ve ortak bir geleceim var. Benim iin olan her ey, herkes iin var. Yaama olumlu bakmak ve insanlar sevmek grevimiz olsa gerek.



     MAC CARTHY’NN ANILARI


Bu sayn Mac Carthy (doru yazmasam da olur), hayali dmanlar retip, bu dmanlara kar uluslar aras dzeyde zm reten bir kahraman (?) Don Kiot’u okumayanlara, ltfen okuyun, dnerek okuyun, hatta iki kere okumaktan kanmayn diyeceim. Canm ne ilgisi var diyenlere, acele etme kardeim, her eyin birbiri ile ilgisi var, denebilir.

Mac Carthy konusunda zet ve pratik bilgi isteyenlerin Orhan Hanerliolu’nun Felsefe Ansiklopedisi’ne bakmalarn neriyorum. Yldrmaclk (terrizm), Mac-Carthysm, lekelemek, tekelci anamalclk, kapitalizmin genel bunalm ve gerekli grlen blmlerin incelenmesi yaral olacaktr.

Bildiimizi sandmz pek ok eyin aslnda sylenen yalanlardan ibaret olduunu greceiz ve belki biraz da glmseyeceiz.

Adamn biri (ismi lazm deil, u anda anmsayamadm), gitmi Yunanistan’a, Atatrk’n doduu evi bombalam. Sonra da, u Yunanl’nn yaptna bak diye, yer yerinden oynam. smi lazm olmayan beyefendi de, sonradan vali olmu.(Tabi Trkiye’de) inizden OLMAZ BYLE EY, YOKSA RYA MI diye sorgulama, sorduunuz her soruya yant verme ansnz var. (Siz ncelikle Hanerliolu’nu okuyun)

Sayn Amerikal’nn Don Kiot’u aratmayan dnceleri, uzun yllar bizim lkemizde hakim olmu, hayali dmanlarla ar savalar yaplmtr. Ky Enstitlerini kapatan zihniyet, gidip Amerika’dan, Avrupa’dan eitim uzmanlar getirerek, a atlamaya alm. Belki pek ok defa IMF denilen kurulutan yarar umma gafletinde bulunmaktan farkl bir davran deil ...Kime faydas olmu ki sana olsun...hem neden olsun. Avrupal ve Amerikalnn ok mu umrunda senin eitimin. Biz bu eitim sistemi ile, a da atlarz ip de...

Ezberletmekten, dnmemeye sevk etmekten baka fazla bireyler yok gibi gibi. Nerden balayp, nereye geliyor bu DNA kardeiniz. almadan snf gemek isteyen ezberci kuaklar geliyor diye dert yanyor baz hocalar. Ezberci eitimin canna okumak iin ne buyurdunuz.. diye sorsanz, bir ey sylenmediini p diye anlarsnz. Ortalkta baz tersliklerin olduu aka grnyor. Ama sorun nerden kaynaklanyor, dnen az. En kolay topu renciye atmak. 4 yllk bir faklteyi 12 ylda tamamlyor renci...Bu ne byk baar, bu muhteem bir alma, bu ne inanlmaz rezalet...Sayn niversite, rencinin zekas bu ie elverili deil ise, bunca zaman niye beklettin , yok eer elverili ise, bu ne biim komedi, aktan sz ediyorsun. Bir iir ile kart galiba. Maddenin komik hali. Bunca zaman bekleyi har hesab makamndan m...Bir kitapta, bu kitap yeteri kadar zetlenmitir diye bir not var. Hazr zetlemiiz, tamamn ezberlemeniz gerekiyor gibi bir anlam tayor. Buyrun cenaze namazna. u anda kendisi ile altm bilgisayar, bu tip metinleri ok gzel saklyor. Hi unutmuyor. Demek ki bu makine istenen tip bir renci. Sylenen her eyi yorumsuz olarak kaydetmek ve saklamak durumunda.

Buray iyi okuyun, snav sorumluluuna dahil(ezberleyin kardeim )

Kk bir not... Neden ezbercilik diye sorsanz, hocalar topu renciye atar. Oysa renci pasif konumda. Yapabilecei bir ey yok.

Eitim sorununu zebilmek iin, Hanerliolu’nun yukarda gnderme yaptmz ansiklopedi’nin ilgili blmlerini okunmas, hatta yazlmas, sonra Trk Eitim Tarihi’nin incelenmesi, Ky Enstitlerinin incelenmesi, neden kapatldklarnn sindire sindire incelenmesi, bu dnemin Mac Carthy ile birlikte deerlendirilmesi bizim nerimiz. Buna ek olarak “Sorgulayan Denemeler”i de okuyun ltfen.

Sorgulayan Denemeler adl yaptnda, B.Russel’n eitim ve eitim sistemi konusundaki deerlendirmesi hakknda yorum yapamyorum. Hani ocuk bir ey duymutur da, ayp diye, utanlacak bir ey diye syleyemez ya. te yle bir ey.

Hazr malzeme vermeyelim. lgili arkadalarn, Sorgulayan Denemeler’i batan sona okumalarn neriyorum. Bunu okurken, bu DNA veya gen kardeinizin ne demek istediini de biraz dnn ltfen.













LSEL GENCN ANILARI


Bir gn niversiteye giderse, lisenin ezberci eitiminden kurtulacak, bilim ile i ie olacakt. Fizikten, matematikten, edebiyattan yksek not alp da, ahlak dersinden zayf almak anlalr ey deildi onun iin. Sonradan yanl dndn rendi. Bilim ve bilimsellik kimsenin ipinde deildi. Kurtulacam sanrken daha ciddi bir batan iinde buldu kendini. Anlatrz efendim. Bu durum, yani ahlaktan zayf alma hali ok vahim bir durummu...Bu notu ailemize nasl izah edermiiz. Yeterli aklama yapamadm. Ailem benim hep ahlaksz biri olduumu dnd. Ne fena bir gen’miim ben.

     Ezbercilikten kurtulma sevdasndaki kardeiniz, fakltenin 1. snfnda, bir rencinin, Trk Dili dersinden nasl snfta brakld, yine tp fakltesi 2. snf rencisi arkadan nasl olup da fizik dersinden okuldan atldn zmeye almtr.

     Fizik ezbere dayanan bir bilim deildir. Ama kolayca kavranacak olay ve denklemleri ezberci zihniyet ile anlalmaz hale koyar, sonra da ilkel bir snav ile rencinin canna okursunuz.
     Hocaya kimse bu ceviz niye krld diye sormaz. rencinin hayat kayar o baka.

     lkrenim beinci veya altnc snf dzeyindeki normal zekada bir rencinin birka dakika iinde kolayca kavrayaca bir hukuk olayn, niversite snavn kazanm ve fakltede belli dzeye gelmi bir rencinin renemedii iddias ok tehlikeli bir dncedir. Bu komedinin asl elerinden biri belki en nemlisi snav sistemidir. Asl oyuncu ise hibir zaman renci deildir. leride grrz efendim.

     Bu arada, her insann bir dahi olduu, kefedilecek ciddi potansiyellere sahip olduu gereini unutmamak gerek. Byk bir matematiki, byk bir fizik profesr veya satran ustas olmak gibi n art yok.

     Yaamn ezbere dayatmadan ibaret llerini krmak gerek. Gerek diye inandmz eyler, bakalarnn uydurduu yalanlar olmaktan kmaldr. Herkes kendi iindeki cevheri kefetmelidir. nce buna inanmak gerekir. Sonras kendi gelir.

     Gvensizlik emberi iinde sramak mmkn deil. Yukarda yaptmz gndermeyi yineliyorum. Siz Sorgulayan Denemeler’i okudunuz mu. Okuyun ama hibir eyi ezberlemek gibi bir yanlgya dmeyin.

























     YUNANSTAN’A TANK SATMA SAVAI


     Komumuzun ba tank satmaya alan, demokrasi ve insan haklar tutkunu (silah reticisi) sanayilemi lkelerle dertte. Tank pazarn hangisi kapacak. Almanya m, Amerika Birleik Devletleri mi, Fransa m, falan m filan m. Silah almamak iin baya bir gayret var. Ama komumuzun ii gerekten zor. Adamlar 2.5 milyar dolar iin sava bile tezgahlar yani...

     zmir’i kim igal etti 1915’te. Yunanistan m...Hayr, onlar kullanld. Bugn de benzer oyunlar devam ediyor. Yunanistan tank kime kar alacak. Trkiye’ye kar m...Hayr hayr... birilerinin silah satmas ve para kazanmas gerekiyor. Adamlar, reklamlar ve tezgahtarlkta usta...Bilmem anlatabildim mi...(2001 yl mart aylar)

     zmir’in igal edildii yllardaki, Yunanistan’n askeri gc, ekonomik gc hakknda bir bilginiz var m. Aslnda benim de yok. Ancak bu dneme ilikin ngiliz belgelerinde, Yunanistan’n, bakentinin savunmasn bile yapacak gce sahip olmad gibi bir not var. Neyse. Yakn tarihte bamszlk kazanm, sistemini oturtmaya alan bir Osmanl ili. ok mu topraa ihtiyac vard, ya da harcayamayaca kadar paras. Deil sanrm. lgilenenler aratrma yapsn. yle bedavaclk yok.

     Osmanl’nn dalma ve paylalma srecini tamamlamaya alan lkelerin sava bu. ngiliz, Fransz, Amerikan vs. nin organize ettii bir sava. Kap komumuz olan, tarih boyunca i ie yaadmz Yunanistan halk bu savata kullanlmtr. Bugn de Ermeni’ler ve Krt’ler kullanlmaya allyor. Eer bu yurttalarmz asndan sorun bitmi olsa, yeil gzller, mavi gzller, boyu uzun ya da ksa olanlar gibi anlamsz gruplar ileri srlecektir. Tarih bitmi bir oyun deil, devam eden bir oyun. Oyunun iindeki yerimizi iyi belirlememiz gerek.

     nsanlara nasl ve ne gzle baktmz deiik blmlerde anlatmaya altk. Kafatas, renk ve bilmem neye gre yaplan snflamay ilkel ve anlamsz bulduumuzu, aklamaya almtk. Sayfa veremeyeceim ancak “Molekler insanbilim” balnn deerlendirilmesini neriyoruz. Her eyi tekrar tekrar yazarsam, byk anayasa profesr gibi yapm olurum.

     nsan haklarnn bazen petrol kuyular kadar bile nemli olabilecei gibi, syleyenlerin de inanmad baz dnceler vardr.

     Az nce haberlerde, Yunanistan Dileri bakan Yorgo Papanderu’nun bir aklamas kt. Artk, silahlanma harcamalarn azaltmak gerektii anlamnda bir eyler syledi. Gl bir Trkiye’nin blge gvenlii iin neminden sz etti. Bunca zaman bize silah satmak iin ne dzenler olmutur kim bilir. Adamn iddia ettii gibi ne demokrasi ve insan haklar umrunda ne de bar. nsanlar savamal ve silah tketmeli.

     in felsefi boyutu ile ilgilenen arkadalar, Aziz Nesin’in “Savulun Sosyalizm Geliyor” adl ders kitabn okumalarn neriyorum. Okunduktan sonra ilgi kurulmaya allacak, kurulamazsa, bizi arayn. Aklarz efem.

     Uur Mumcu’nun “Silah Kaakl ve Terr” konusundaki almalarn tekrar tekrar okumak, sindirmek ve terr olaynn, sava olaynn arkasndaki iki yzl vahi insanlar iyi tanmak gerekiyor. Ne demi atalar...insan olu i st emmi. Yani ... anlarsnz ya.

     Dnyann en ok ikence aleti satan devletleri kimler dersiniz. Adamlar insan haklar ve sair sylevlerle, yrtnma ve yrtlma rekorlar krarken, bir yandan da baya para kazanyorlar. Kimler alyor ikence aletlerini... Geri zekal bir takm az gelimiler. Ne yapyorlar sonu olarak. Gelimi lkelere dolayl olarak hara deyip, kendi insanlarna vahi ve hayvani ilemler yaptktan sonra, vay ikenceci devlet, insan haklarn ineyen devlet diye, kiiliksizleiyor... kendini demokratik ve insan haklar savunucusu ilan eden ikiyzl maymunlar kasla kasla ortada gezerken, insanlara gerekten sayg duyup, onlar seven baz gen kardeleriniz, hak etmedikleri bir izgide yaamaya alyorlar.













     NSAN HAKLARI


     nsan haklar konusunda yorum yapmayacam elbette. Ancak geimini sava ve silaha dayal sanayi ile salayan demokrasi kahramanlar iin, petrol kuyularnn insan haklarndan ok daha nemli olduunu syleyebilirim. (Yukarda bir yerlerde anlatmtm. Adamlar yalnzca silah deil, deiik ikence aletleri de satyorlar.) Ne demi gen kardeimizin biri “topu topu bir defa lyorlar krk ylda, onu da uygarca lsnler”

     Bu gerekleri Franszlara ve Avrupalya tam anlatamadmzdan sz edilir. Onlar sizden ve benden daha iyi biliyor krdklar cevizleri. anakkale Sava iin gelen yabanc kuvvetler, dosta bir ziyaret yapp, bizlere iekler sunup, sonra ay iip gidecekler miydi. (Bu arada tarihe kafay daldrp, nmz gremez hale gelmeyelim. imdiki zamanda, biz yayoruz, onlar yayorlar. zleyeceimiz o kadar ok oyun var ki... ) ( Ermeni olaylarnn anakkale’yi geme giriimlerinin hemen ncesinde baladn ilgili ve merakllarna anmsatalm. Olaylar birbiri ile dorudan balantl.)

Ya da, Adana, Gaziantep civarn igal eden , Ermeni soykrm iddiasnn borazancs sayn Avrupal, krlarda iek toplamak, iyi dileklerini sunup sohpet etmek iin mi oralara gelmitir. Orada yaayan insanlara glckler datp, dostluk mesajlar m vermilerdir. Senin iin dnyann te ba...ne ararsn orda.

     Anadolu’yu vr zvr gerekelerle igal eden veya ettiren Avrupal, sohpeti ve ay imeyi amma da severmi yani.

     Irak’tan kaan (Saddam’dan kaan) yzbinlerce insan Trkiye’ye geldiinde, sayn Avrupal vs.nin onlara katks, yardm ne oldu. Canm aka m yapyorsun yani...Herkesin kendi sorunu var.Her an ve her saniye iki yzl, hatta yzsz beyleri ve bayanlar, hem de modern tarafndan grme ansnz var. Ltfen evreye biraz dikkatli bakn.

     Peki tarih uzman sayn gelimi batllar, mevcut Ermenistan devletine, ka kuruluk ekonomik, bilimsel ve kltrel yardm yapmaktadr. siz insanlar iin ne yaplmaktadr. rnein lkelerine serbest giri ve alma olanaklar tanyorlar m. Bu lke insanlarna eitim olanaklar salyorlar m.

     Ermeni soykrm iddialar Ermeniler iin ortaya atlm bir sav deildir. Bu iddia, aba altndan sopa gsterme ve propaganda niteliinde bir alma...Adana, Gaziantep civarn igal eden, sava karanlar biz deiliz. Bizim vatandalarmz da deil.

     Hadi sayn insan haklar tutkunu zenginler...lkenize serbest giri, serbest alma olanaklar salayn, silah sat dnda, gerek anlamda yardmlarnz olsun Ermenilere.

nsanlar bizden daha ok sevdiinizi kantlayn.

     Bizim iin de vizeyi vs. kaldrn. Serbest dolam, serbest alma hakk tanyn. Snrlar ykselterek, insan haklar m savunuyorsunuz. Bak, bizim Ermenimiz var, Krdmz var, erkezimiz, Lazmz, Yahudimiz var, Arabmz var Afrikalmz var vs.vs. Bu zengin mozaik her yerde bulunmaz. Hadi kaldrn engelleri. Hem sizler serbest ekonomi ve demokrasi tutkunusunuz..hadi grelim (?)

     Ayrca inan sahibi olduunu syleyen veya inanc politik malzeme olara kullanan sayn gelimi pokemon kardelerim... Siz Adem ve Havva’y ilk insan olarak kabul ediyorsunuz... Hadi ordan yalanclar... Hepimiz kardeiz, bu kavga ne diye... dalar oy oy...

Niye rk ve milliyet ayrmna dayal , din ayrmna dayal dangalak politikalarda srar ediyorsunuz. Darvin kardeimiz nereli.. Avrupal olmal. Peki o ne demiti. Canlln kkeni ortak. Tm canllarn ortak bir gemii var. Yanlyor muyum, yoksa yanl m anmsyorum. Aslnda slklerle de ortak bir gemiimiz var, ve sair bceklerle... pek bcei de , kaplumbaa da sevimez mi. “Onlar ki lgnlar gibi seviir sokak ortasnda/ ve bizler bakakalrz/ szde dnyann hakimleri”

     Adam ne kadar zaman nce, kibarca “aslnda sizler birer eeksiniz” demi, kimse anlamak istememi. Peki kardeim, bcek ol , slk ol, karga ol... Gel, ne olursan ol, yine gel.

Soyut kafal bir pokemon, (yani insan msveddesi bir varlk), bilmem hangi blge insann, bilmem hangi milleti, bilmem hangi dine mensup insanlar vs... kmsemeye alr. Olum, sen nce aynaya bak. Senin gemiinde ne slkler var, ne bcekler var, ne eekler var... Eer Darwin amcay yanl anlam isem, zr. Eer gerekten bir yanl anlama olsa bile bu durum canlln ortak gemiini deitirmez. (Not. Darvin zamannda bugnk teknoloji yoktu. O yzden her eyi Darvin’e mal etme durumunda deiliz. Yazmzn balangcnda alnt yaptmz yazar, gnmz gayet iyi zetliyor. Ltfen enmeyelim, azck meraklysak, o kitab da okuyalm)

     Bir bakasna amur atarken, aslnda onun sen olduu, insan olarak ortak gemie sahip olunduu, canl olarak ortak bir gemie sahip olunduu, aslnda hepimizin ekil alm birer enerji yuma olduumuz gereini unutmaman gerek. Yok sen ille de ben ayr bir dnyadan, rnein Mars’tan, uzaydan falan geldim diyorsan... atma be kardeim. Bu arada sz cambazl da yapmayalm. Aslnda hepimiz uzaylyz. Yaadmz dnya uzay d bir blge deil. Uzayn iindeyiz. Belki de uzayn tam ortas buras... nanmayan Nasrettin Hoca’ya sorsun.





     insan haklar

insan yaamnn bazen
petrol kuyular kadar
bile nemli olabilecei
sylenmektedir


     MOBUTU ve LUMUMBA


     Bu insanlar ayn yerde anmak doru mu , bilmiyorum. Birisi gelimi lkelerin yaratt bir tetiki (yani Mobutu)(yanl biliyorsam zr), dieri de gelimi lkeler ve holdinglerin ldrtt bir devlet adam. Afrika’nn Kongo’sunda bir babakan. Mobutu kendi babakann tutuklayp, idamn salayan sonradan diktatr olan bir insan. Gelimi pokemonlar hesabna tabi..

     nsan haklar diye biryerlerini dejenere eden gelimi pokemonlara sormak gerekir. Bu insan niye ldrttnz. Yoksa sizler, insan yaamnn bazen petrol kuyular ile kyaslanabilecei, ama her zaman petrol kuyularnn stn tutulaca savmz ispata m urayorsunuz. Ben bile, bu nermeyi ispatlamak iin bu denli aba gstermedim.

     Yediiniz deiik tr naneler ve krdnz cevizleri gzard ederek, Trklerin Ermenileri katlettii gibi (yaklak 100 yl nce) senaryolarla halknz ve insanlar kandrn. anakkale’ye gnll olarak savaa giden tp rencilerinin ka tanesinin Ermeni vatandamz olduunu biliyor musunuz. Bu lke iin lme giden insanlarn genetik yapsnn emasn m kardnz. Siz onu avukat Ahmet’in klahna anlatn. Siz g kararn alan Osmanl Meclisinin ve padiahn ve tm yneticilerin genetik emasn, bildiinizi mi sanyorsunuz.

Kimi ve neyle suluyorsunuz. Politika uruna samalamann bilimsel bir deeri yok.

     Peki Trkiye halknn hangi dnemi hakknda, ne kadar bilginiz var. Szde katliamda, Lidyallarn, onlarn, Hititlerin, Asurlarn,Dou Roma, Bizans, Pers, vs. vs.’ nin etkisi ne kadar. O kltrler deiime urad ama insanlar yayorlar. Peki o insanlarn bugnk 70 milyonluk Trkiye’deki genetik etkileri hesapland m. Biliyorsan syle, ama propaganda ile ii gtrmeyi dnyorsan, susmay dene.

     Bir Hitit gencinin anlarn gemi ve geleceini ykletirebilmek isterdim. Sonra bir Lidyal’y. nsan soyu yok olmadna gre, bugn bizimle yayorlar demek ki. Belki yakn arkadamz, sevdiklerimiz... Belki de biz onlarz, onlar da biz. Uur,yani bizim ufaklk, doduktan sonra, in’de bir ailenin yannda byseydi veya Japonya’da, kuzey lkelerin birinde veya gney. Hangi dili konuacakt. Ona ne ad koyacaklard. O ne kadar zeki ve akll olacakt.

     Hayal etmek bile deiik duygulara neden oluyor. ok sevdiiniz birisi, aslnda dnyann herhangi bir yerinde yayor olabilir. Herhangi bir dili konuuyor olabilir.Kendini herhangi bir ulusun paras olarak renebilir. O aslnda insanln bir paras. Yoksa, kafatas ykleri bo iler.

     Dnn ki, dnyann pek ok yerinde, henz adn dahi duymadnz lkelerde, adlarn duymanz ve kendilerini tanmanz fizik olarak imkansz sayda insanlar var ve insanlarn tm bizim paramz. Ya da biz onlarn paras... sonu ayn. Sevmek, her eyi bir sevdaya sdrmak ve her eyde onu yaamaktr. M acaba. Kendinizi sorgulayn, drst olarak, arada bir aynann karsna geip sorun, ben neyim... diye.

     nsanlar ve toplum zerinde korku yaratma ve bundan kar salama amacn gden birileri mi var sizce. iddetten yarar umanlar... Sizce Badat’n hedef seilmeden bombalanmasndaki ama ne olabilir. Halka korku, dehet, mitsizlik vs. zorla kabul ettirilerek, devleti teslim olmaya zorlamak. (m acaba)

     Japonya’ya atlan atom bombalarnda, farkl bir ama m gdlmtr. Yntemler arasnda bir paralellik yok mu.

     Sizce ran Irak savanda, yllarca, her iki tarafa da silah satan insan haklar tutkunlar kimler. Olmaz byle ey diye yorum yapma hakknz var. Bugn dahi terr olay denilen sorunlarmz var. Sizce sorun -be apulcu mu, yoksa perdenin arkasnda baka amalar m var.

     Biz hep vitrini gryoruz. Biz ncelikli olarak reklamlarla karlayoruz. Reklam yada baka bir tanmlamayla propaganda, gl bir sava yntemi.

















     ANLAR KMN N ALIYOR


     Yabanc deil, Hemingway’in roman. Okumayanlar zaman ayrsnlar ltfen. Ben romandan sz etmeyeceim. Romann giriinde John Donne’ dan alnma bir pasaj var. Aynen yle:

     “Hibir insan bir ada, kendi bana bir btn deildir. Her insan Kta’nn bir paras, ana topran bir blmdr. Deniz bir toprak parasn srkleyip gtrd zaman, Avrupa klr, tpk bir Burun’un, tpk arkadalarnn malikanesinin ya da kendisinin klecei gibi. Herhangi bir insann lm de benden bir ey eksiltir zira ben insanln iindeyim. Onun iin sen de sakn an kimin iin alyor diye sorma, senin iin alyor.”

     Yorum yapmayacam. Bizler her birimiz insanln bir parasyz.





     ANAKKALE NDE AYNALI ARI


     Dn televizyonda, anakkale’ye giden gnll tb rencilerinden sz ediyordu. 100 kiilik, tp fakltesi rencisi, gnll olarak savaa gidiyor. Hepsi birinci snf rencisi.... Bu dnemden mezun olan doktor yok. nk savaa giden tm renciler, Kanltepe yada Kanlsrt’ta (dorusunu renip not edeceim) savaarak lyorlar. Savaa giren birliklerden yaklak 10 bin kii orada lyor.

     lke ynetiminde ve yaptklar ilerde basiretsiz davranan az gelimi pokemonlarlara nemle anmsatrm. Aynaya bakn ve “BEN NEYM” diye kendinize sorun drst olarak.

     Bir ara Galatasaray Lisesi rencisi , gnll olarak anakkale’ye gidip, ta Lbnan’da savaan renciyi de anacaz. Hani u lastik alabilmek iin sahte para yapp zerine “bedeli anakkale’de kanla denecektir” yazan renciyi. Ve bedelini kanla deyen renciyi anacaz.

     Aynaya bakmas gereken, sayn deerli ahsiyetlere, bu yky okuyup, tekrar aynann karsna gemelerini ve tekrar ayn soruyu sormalarn anmsatyorum.

























     NVERSTE VE BEN


     Bencil bir konu bal. rencinin niversite iin ne anlama geldiini merak etmiimdir. Tabi burada tanm sorunu var. niversite bir bina veya bir –birka- hoca mdr. Yoksa bir btnn ad mdr. Bu btnn iinde renci de var mdr. rencisiz bir niversite var mdr veya ne anlama gelir.

     Peki rencinin konumu nedir. Har demek, derse girip not tutmak, kendisine anlatlan ve anlatlmayan her eyi ezberlemek dnda fonksiyonu var mdr.

     Hukuk rencisi, har demek, not tutup, snava girmek dnda ne yapar.

     Peki snav nedir. Fizikten, matematikten, edebiyattan 10 alan renci, aslnda ders olmas bile anlamsz olan ahlaktan nasl zayf alr. Bu ne biim snavdr.

     Bu adam, yani ahlaktan zayf alan renci nasl olur da niversite snavn kazanr. Olur mu yani. Peki fakltedeki snavlarn ahlak yazlsndan farkn hangi snav uzman babayiit aklayabilir.

     Bu arada, faklteyi derece ile bitiren arkadalarmzn birer hukuk dehas olmalar ve ciddi almalar yapm olmalarn zlemle bekliyorum..

midinizi krmayn ve hep bekleyin. Deerli hocalar, deerli asistanlar seip, birlikte alrlar. Bize de bu muhteem almaya bakmak kalr. Herkes iini tam ve doru yapt ise, yanllk nerde...

     nsanlar arasndaki eitsizlik zerine kafa yormak ve fikir cimnastii yapmak gerek. Kendinizi oyunun dnda dnmeyin. Tam ortasndasnz.














     HUKUK FELSEFES


     Bir hukuk dersinin arl, o dersi veren hocann ne kadar baskc ve ne kadar ezberci olduuna gre deiir. in iyi retilmesi diye bir ey olamaz. renci, kafasna zorla bireyler tepilen, zorla bireyler retilen bir varlk deildir. Bireyler retmek, bireyleri zmlemek iin ciddi bir potansiyel, ciddi bir reticidir. Ama, rencinin yok saylmas, ciddiye alnmamas ve mevcut ilkel snav sistemi sayesinde, komik sahneler yaanmaktadr. Zor snavlarla canna okunarak yetien hukukularn, gvensizlik, kararszlk dolu halini uygulamada gryoruz. Baar, bireyler yapmak, bireyler retmek olarak deil, bakalarn baarsz duruma veya grntye drerek kendini ykseltmeye almak eklinde alglanmaktadr.

     Oysa gerek bu deil.







     SINAV TERR


     Terr konusunda orijinal bir tanmlamay, Cumhuriyet Gazetesi’nin 29 Nisan 2001 tarihli saysnda, sayn Kadri Ergin’in yazsnda okudum. Ermenilerle ilgili olarak alnan deiik meclis kararlarna gnderme yaplyor. Bu kararlarn, Trkiye’ye bask yapmak, terr uygulamak dnda bir ey olmad zetleniyor. Bunu notlarm arasna alp, sonra devam etmek zere ara veriyorum. Terr konusunda az yanmayann gk kmyor. Hatta “bana dokunmayan ylan bin yaasn” mant ile, hatta daha da tesi, baka lkelere, baka kiilere kar terr zendiriliyor bile. Bu ite kar olan yamyamlar, her kla giriyorlar
     
     Hanerliolu’nun, yldrmaclk (terrizm), mac-carthsm, lekelemek, tekelci anamalclk ve benzer konulardaki aklamalarn, Felsefe Ansiklopedisi’nden okumanz, sonra eitim tarihini, Ky Enstitlerini incelemenizi nermeye devam ediyorum.

     Eitim sorunlar arasnda snav terrnden sz edildiini hi duymadm. Ama aslnda herkes snavlardan ikayeti. Yllar yl deien bir ey yok. Ve byk byk proflar, byle bir sorunun varln veya zm yollarn pek tartmyorlar gibi geliyor bana.(Mevcut snav sistemine byk sayg duyan dahilerimiz sayesinde hukuk sorunu kknden zld, Avrupa’ya ve Amerika’ya hukuk ihracna baladk. Adamlar Trkiye’de hukuk eitimi grmek iin srada bekliyorlar. Hocam, ellerinizden perim.Kaliteli hukuku yetitirmek vs. vs. yapmak iin gsterdiiniz gayret iki gzm iki eme... alatyor beni.)

     Snav ad verilen ve aslnda ciddiye alnmayan ilemin ciddi sonular dourduu gerek. Ucubik bir snav ile renci snfta kalyor, renim sresi uzuyor, okuldan atlyor. Drt yllk bir okul 15 ylda bitiyor veya bitmiyor. Veya be yl... Ciddi bir korkuyu srekli olarak yayor. Ktye kullanlan ve eitim teknii ile ilgisi olmayan korkutma...

     Korkutarak yetitirdiimiz rnlerin baars gzlerimizi yaartyor. Bu ekilde yetien bilim adamlar korkun baarl oluyor... sanyorsanz, bizi izlemeye devam edin.

     Neden bu haldeyiz... sorusunu kime ynelteceiz. Bilim adamlar yetitiren bilim adamlarna sevgi ve selamlarm iletiyorum.

     35 yl 9 ay nce oluan bu GEN kardeiniz, acaba ben de asistanlk snavlarna girebilir miyim diye, Rektrlk’teki ilgili birime bavurdum. Efendim, not ortalamasnn 70 olmas gerekiyormu. Demek ki 67 veya 68 gibi bir not ortalamas, asistan olmaya engel. Demek ki ben bir gn hukuk doktoru, doent veya profesr olamam. Neden...nk not ortalamam kurtarmyor. 69 ile 70 arasndaki bir puann insann ve biraz da bilimin yaam ile oynadn dnn.

     Buyrun cenaze namazna. Snav dediiniz basit olay, sradan olay, bilimsel deeri olmayan veya ok az olan olay, sizin bireyler olmanz engelliyor. Sizi belki de salak snfna sokuyor. Burada glnecek elbette.

     Yine bu gen kardee soruyoruz. Okulu neden drt ylda deil de 5 ylda bitirdin. Bunun alts, yedisi vs.si olanlar da var.

     Snavlar efendim snavlar. Snav, aslnda terr. Bilimsel anlamda hibir ey. Ama sonular ar. Adam savclktan emekli olmu, hala renciliindeki snavlar anlatyor. Nasl zorlandn, nasl korktuunu anlatyor. Bir, iki, , be kiiler. Hep ayn. i bittikten sonra ise, alan geiyor gibi zavall bir savunma ileri srlyor.

     Bu gen kardeiniz, liseyi braktktan sonra, okul dndan bitirme snavlarna giriyor. yi de, ben lise iki ve lise okumadan mezun olursam ve niversite snavn kazanrsam, bu ne anlama gelecek diye dnyor. rencilikteki zorlamalar anlamsz m yoksa. Zorla kimsenin kafasna bir ey sokulmuyor mu yoksa...Bu anlamsz sava, yani renciyi bask altnda tutmak niye...diye merak ediyor.

     Ya ahlak dersinden bana zayf veren mantk, niversitede devam ederse ne olacak...diye dnyor. Yok canm, koca niversite, koca hocalar... olur mu byle...

     Ahlak dersinden zayf alan renci niversite snavn kazanabilir mi. Bilmem ama, ben kazandm. Ahlak retmenime sayglar.

     Bu gen kardeiniz, hani 35 yl 9 ay nce, bir ibirilii sonucu olumaya balayan kii, SS snavnda, Trkiye genelinde % 1 (stten) arasna girdi. O dnemdeki rakamlarla, 2.200 kii arasna girdi. Lise yok, dersane yok vs. vs. 94.75 net doru yant. Lise baar puan en az dzeyde. Bu da okul dndan lise bitirmenin cilvesi.

     Faklteyi birinci olarak bitiren hukuku kardeimizin net yant toplam 65 civarnda. ocuk alkan var m bir diyeceiniz. Bir ey daha, 35 yl 9 ay nceki gen kardeinizin ilk tercihi hukuk. Birinci arkadamzn da son tercihi... Vatana millete hayrl olsun demek dnda, acaba, snav terrnn bir boyutu mu diye dnlmesini bekliyorum.

     SS yi yapanlar snav uzmanlar. Trkiye’nin snav konusunda –sanrm- tek uzman kuruluu. Onlarn bana verdii not ile, sevgili niversitemin bana verdii notun azck dnlmesi gerekmiyor mu. niversitem bana, sen asistanlk snavna giremezsin dedi. SS ise, ite senin yerin...diye puan verdi.













     ZEYTN VE ASLAN


     Bizim evde siyah-beyaz bir fotoraf var, ereveli ve duvarda asl. Bir arkadamz kzleri ile ift sryor. n planda grlen Aslan kz. Onun simetriinde olup, fotorafta iyi grnmeyen ise Zeytin. ift sren arkadamz ise 35 yl 9 ay nceki GEN, yani ben.

     imdilerde fndk bahesi olan tarlamz sryorum. Ayn zamanda lise bitirme ve niversite snavlar gibi ek ilerim de var. Asl syleyeceim buras deil elbette. ki kz bakabilmemiz iin ciddi miktarda msr, arpa, yulaf vs. ekmemiz gerekiyor, yani ok almak ve ok yer ekmek gerekiyor.

     ok yer ekebilmek iin de bir ift kz gerekli. Bir ift kz bakabilmek iin ok yer ekmek gerekli. Ksr bir dng yani. Biz arada ne yaptmzn farknda bile deiliz.

     Hkmet ekonomik sorunlar zmek iin IMF ‘den falan kredi almaya alyor. Alnan krediler, hem ksa vadeli bor hem de bor faizlerini ve borlar demekte kullanlacakt. Program fiyasko ile sonulanp yeniden para arama operasyonlar balad. Sayn Dervi Bey, d kaynak aramaya koyuldu.

     Bulunursa eer para, ne olacak...tefeci piyasasndan bor alp, borlar denecek. Adamlar veya kurumlar, hakl olarak naz ve cilve yapyorlar. Daha dne kadar, retimi ksmay marifet sayan dnce sorun zmeye alyor gibi grnyor.

     Bu durumun, 35 yl 9 ay nce oluan GEN kardeimizin, kzleri bakmak iin tarla ekmesi, tarlay srebilmek iin kz bakmas ksr dngsnden farkl olduunu mu dnyorsunuz. yi, siz dnmeye devam edin .....













     BARI’IN GNL


     Bar henz dnyaya merhaba demedii bir aamada, annesinin karnnda dnyay geziyorken, birden 9 ay bilmem ne kadar srenin getii ve artk domas gerektii tans ile, Tire’deki doktoru tarafndan zmir’e yollandk. nce dedi, Konak’taki Doum Hastanesi’ne gidin, bir engel karsa, Atatrk Eitim Hastanesine, orada da bir sorun karsa, niversiteye... Derken taksici Refik ile birlikte, Nevin ve annesi refakatnda, zmir Doum Hastanesine geldik. Yzn duvara dnm bir kibarlk abidesi beyefendi, bize hi bakmadan “sanc var m, sanc yoksa balaynca gelin” deyiverdi. Kritik bir aama olduunu Tire’deki doktor syledi diye anmsattk. zel doktorun onu hibir ekilde ilgilendirmediini vs. fsldad.

     Taktir edeceiniz gibi, maa gn geldiinde, bu beyefendi maa falan almyor. Aslnda hastanede bulunmas da bir ltuf. Neyse. Pozizyon srara uygun deil, hele kavgaya hi. Oradan hzla Atatrk Eitim Hastanesi’ne gittik. Bir kontrol,... doum balam, ancak sanc yok. Nevin hemen hastaneye yatrld.

     Meer br hastaneye giriteki eksik, nce ilgili doktorun muayenehanesine gidip, muayene creti ad altnda, kibarca haracnz verecek misiniz. O azck para sayesinde hastanz ile ilgilenilecekmi. Gen ve toy olmak baka ey. Neyse. Atatrk Eitim Hastanesinde her trl zen gsterildi. O insanlarn, doktor ve dier alan arkadalarn, adeta koturduunu hissediyor ve mutlu oluyorum.(Hepsine, selam sevgi ve sayglarm sunuyorum. ) Parasnn, bir veya birka muayene cretinin can cehenneme.O kafadaki yaratklarn da can cehenneme.

     Doum Hastanesinde bize gzel yzn gstermeyen beyfendinin, zmir sokaklarnda dolanan, kelli felli ve kendi apnda nemli bir kii grnts oluturmaya alan , zavall bir gen olduunu biliyorum. Adn bilsem ve senin o uzun kulakl muhteremlerden bir farkn var m diye sorsam... iyi olurdu. O hala uzun kulakl.

     Hastane bahekimliine, valilie, Salk Bakanlna, telgraf ile olay bildirdim. Gelen cevabi yazda, ad geen nbeti doktorun uyarld bildirildi. stne gitmedik. Oysa grevi ihmalden savcla sevki gerekirdi. Ayrca hukuku geinen bu gen kardeinizin, manevi tazminat istemi ile dava amas gerekirdi Davann sonucu biraz belirsizdir ancak, en azndan avukat tutmak, mahkemeye gelmek, masraf yapmak zorunda kalacaktr. zetle mutlu olacaktr. Bu tip basit klkl yaratklarn doktor olarak grev yapmas, halk sal, evre sal ve meteoroloji asndan sakncaldr.

     Bir gn, yzn duvara dnerek hastalara bakmayan bu aalk yaratn bu yazy okumasn, arada bir gidip aynaya bakmasn temenni ederim. (Kulaklar asndan)

     te o gece BARI dodu.

















     SA SOL PENALTI GOL


     Geen bunca zamana ve deiime ramen, hala piyasada sa-sol vs. ayrm srarla yaplyor. Dada bir adam bulunuyor, silahl. Adam Marksist-Leninist bilmem ne rgt militanym. Yada sol grl biri.

     Bu GEN kardeiniz, her ne kadar liseyi okul dndan bitirdi ise de, hukuk falan okudu. Evinde kk bir kitapl da var. Okumay , yazmay da sever. Ama Marksist-Leninist dnceyi bilmez. O konuda yeterli kitab da yok, okumam da.

Anlayamadm u: Dada yakalanan kara cahil adam, Marks, Lenini nerden bilecek. Sa solu nerden bilecek. Acaba onun u veya bu gr savunduunu sylemek, ufaktan ufaktan atmak m oluyor. O veya benzer ocuklarn problemi ne... Acaba Mak Carthy amcann hala etkileri mi sryor...

     renciliimizde, hep klasik ablon ile karlatk. Bir adam ya sacdr, ya da solcu... Hayr kardeim, benim sorunum farkl. Ben okuyup adam olacam. lkemi seviyorum, insanlar seviyorum, bilimi, sanat seviyorum, sporu seviyorum. retici olmak istiyorum. Her ne i yaparsam yapaym, baarl olmak gzel eyler yapmak istiyorum. Bireyler yapmak iin 35 ya beklemeye gerek olmadna inanyorum.

     Ve sonra kendime soruyorum “otuz be yl yaadn, baka ne yaptn”.

     Grdm kadar ile, yaama sava dnda, elle tutulur, gzle grlr bir ey yok. Komik bir durum elbette. O yzden belki de maddenin komik hali.

     Hayali dmanlar yaratp, onlarn zerine Don Kiot gibi saldrlmas, gerek sorunlardan, asl yaplmas gerekenlerden uzaklama sonucu dourmutur.













     KY ENSTTLER NEDEN KAPANDI


     Komnist yetitirdikleri iin galiba. Sayn Mac Carthy amcann felsefesi sayesinde, komnizmin n kesildi. Trkiye, Amerika ve Avrupa’dan ithal eitim programlar ile mthi bir atlm yapt.(1923 ile 1950 aras dnemi kastetmiyoruz. ) Trk Dili dersinden snfta kalp, bir yl renciliini uzatan kahraman arkadam u anda zmir’de avukatlk yapyor. ocuk Trke bilmiyor. Nasl olup da niversite snavn kazandn, Trk Dili Dersi dndaki derslerden nasl snf getiini merak etmiyor deilim. O ve benzer durumdaki pek ok kiinin bir veya iki... ders nedeniyle, bir yl, iki yl, oniki yl niversitede zorunlu ikamete zorlanmasnn etik, bilimsel amac ne...Bu oyunun kahramanlar yeni Amerikalar m kefediyor, yeni virsler mi tanmlanyor, bilimsel almalar ile a m atlyor ya da ne atlyor....

     Yine merak ettiim bir ey, niversite, gnn anlam ve nemini bu denli belirten bir olay sonras ne yapt. Koca niversite, hava, su kadar bize yakn olan Trk Dili’ni, nasl oldu da retemedi bu kahraman renciye...

     Ve, ve...bir yl snfta kalmann faturasn kim veya kimler dedi. Yzbinlerce insan, okul, niversite diye aaca karken, siz olanlara bakn...

     irin bir arkadamz, Tp Fakltesinin ikinci snfnda, fizik dersini veremedii iin okuldan atld. imdi bu hocann da, niversitenin de antn dikmek gerekmez mi... Tp fakltesini kazanacak ve dier tm derslerden geecek kadar akll, alkan vs. vs. olan bir kiiye, nasl olur da birka fizik problemi retilemez. Hata nerde dersiniz. alanlar nasl da geiyor mu...Siz bu GEN kardeinizin klahna anlatn bu martavallar. Panik halinde, korku halinde, insan adn dahi unutmaz m. Sizin insanlar korkutmak ile ne iiniz var. c msn yani... Okuldan atarak, kimler cezalandrld. Ulusal ekonomi mi, ilgilisi renci mi, niversite diye aaca kan yzbinlerce gen mi , salk hizmeti bekleyen koskoca bir toplum mu. Topu renciye attnz. Soran eden yok naslsa. nallah bu hoca, doktor, doent veya profesr olur. Belki de olmutur. Ve vne vne anlatr rencilerin nasl canna okuduunu. Oysa ben, yaplm bilimsel almay, retimi, dostluu ve sevgiyi, dosta bir ibirliini grmek isterim. Zor diye bir ey yok, zorlatrlp, rezil edilen eyler var. imdi ahlak dersinden zayf alp (snfta kalma tehdidi geiren) renci ile (maalesef fizik, matematik ve Trke 10 iken bunlar oluyor), fizik dersinden, tp fakltesinden atlan renci arasnda ne fark var... Cevap sresi snrsz...

     Cin gibi bir arkadam. Eczaclk ikinci snf rencisi... ok zorlanyoruz, durum tehlikeli... dediinde, “sana gveniyorum” demitim. nsan ne kadar saf oluyormu. Arkadama gveniyorum da... onunla bitmiyor ki. Sonradan 4 yllk okulun, 5, 6, 7..12 vs yllarda ancak bitirildii gibi garip eitim almalarn grdke, arkadama kar mahup oluyorum. Kendisini on yldr grmyorum ama... bu benim i dnyam ite. zr dilerim arkadam, hem de ok... Sana Allah yardm etsin demeliydim.(Aslnda herkese, toplumumuza, eitim sistemimize vs. vs. Allah yardm etsin.)

     Biz Ky Enstitlerinden balamam mydk. Eitim sisteminin ne kadar modernletii gibi bir yolda devam ediyoruz. Biz neyle urayoruz, hukuk... Eitlik, insan haklar, eitim ve renim hakk , vs. vs. Eitlik, eit ekilde snfta kalma, eit ekilde okuldan atlma, eit ekilde dalga geilme, eit ekilde adam yerine konmama gibi eyler midir. niversitelerin bilimsel sorumluluklar sadece makale yaymlamak m. Ne olacak bu rencilerin hali.

     Eitim ile, lme ve deerlendirme ile ilgili birimlerin var m. (Kastmz eitim faklteleri deil) Snav denilen eyler ne kadar gvenilir, ne kadar bilimsel... Ve bu snavlar neye hizmet ediyor. Klasik bir snavn sonucu ne anlama gelir. renciyi, onun zekasn, alkanln, drstln, baarsn yanstr m. Ayn zamanda, hocann, niversite’nin, ders aralarnn (buna snma ve stma sistemleri ile, kantinleri ve hatta kantindeki ay kalitesini dahi ekliyorum) eitim sisteminin, eitim ynteminin baarsn yanstr m...
     
     renciye verilen not krk. Bu lme gvenilir mi. Olumsuzluklarda kimin ne kadar katks var. renci snfta braklp, okuldan atlabilir. Hani eitlikten sz ediyorduk. Belki de hocann snfta kalmas, okuldan atlmas gerekiyor. Belki de niversite yanllk yapyor. Belki de ezberci sistemin gnah bu. Hoca iini iyi yapm m. niversite iini tam yapyor mu. renci, ders grrken, kantinde ay ierken, snava girerken, bahede gezinirken, bir hocas ile grrken honutluunu belirtebiliyor mu, mutlu olabiliyor mu...Bilim ak ile yaama sevinci duyabiliyor mu... Yaama sevinci ve yaama sevinci...Beyefendi yanllkla Avrupa’da niversiteye gitmi. Orada iler zormu (?) Neyse bizimki orada eitimi tamamladna gre, zor iler yapm demek ki. Sonra bizim niversitemizde hoca olmu. O kadar iyi bir hoca ki, hukuk ve hukuku kalitesini baya ykseltmi.

     renci, alaca dersi ve ders alaca hocay seme , deitirme hakkna sahip olmaldr. Yine renci, eitim grd dalda, ne oranda baarl olduu, ne gibi eksiklerinin olduunu tespit etmek amacyla, diledii zaman snava girme hakkna sahip olmaldr. Yine snav teknikleri, gelimi lkeler tarafndan uygulanan modern yntemler olmal, her faklte bilimsel temele dayal lme ve deerlendirme birimini kurmaldr.

     rencilerin snfta kalma vs. oranlar, rnein bir Almanya’dan daha yksek olmamaldr.Bunu sylerken, elimde bir istatistik yok. Ancak rencisini bizim kadar kolay harcayan bir gelimi lke dnemiyorum. renci ile niversite bir btn olmak zorunda. Yoksa birbirinin gzn iirmeye alan dman taraflar szkonusu olamaz. Olumlu ve gelimi yntemler rnek alnmal, ancak gelimeye snr koymamaldr. rencileri bol bol baarsz yapan veya sayan, renci tarafndan sevilip taktir edilmeyen hocalar geri hizmetlere alnmaldr.

     Saryurt’ta vekil retmenlik yapyorum. Fakltenin 4. snfndaym ve iki dersten snfta kalmm. Vatana millete hayrl olsun. Bak alanlar nasl geiyor. Sen de alsan ve sen de snfn gesen olurdu.

     zmir gibi, bir ilde vekil retmenlik... inanlr gibi deildi aslnda. Sonra rendim ki, Bayndr’da, pek ok okulda tek retmen, bilemedin iki... Be tane snf var. En fazla bir yl retmenlik yapacaktm. Ben burada ne yaparm, ne yapmam gerekir diye derin derin dndm. Kyn dalma aamasndaki kooperatifini toparladk. yi baladm dndm. Bu GEN kardeiniz, meyve alamay, fidan yetitirmeyi, biraz olsun bilir. Kyde tavukuluk yaplr m diye bile yoklama yapyorum. Binlerce kestane fidan yetitirmeyi, binlerce ceviz yetitirmeyi yapabileceimizi dnyorum. Hatta, iklim uygun olursa, fndk bile getirebileceimi dnyorum. dealist bir GEN.

     Baz rencileri yatl okula gndermeyi , snavlara hazrlamay dndm. Bir kou takm altrp, 27 Aralk’ta Bayndr’a gtrmeyi planladm. Gayet iyi sporcularm vard. Birlikte, kyden, Bayndr yolundaki dereye kadar koup geri geliyorduk. Dalk arazide alan sporcularn, Bayndr’da ve gerekirse darda baarl olacan tahmin ediyordum. u andaki kadar ziraati arkadam olsa, kiraz da yapardm zm de... Ve aslnda yaplacak ok ey var.

     Ky Enstitlerini bu dnemde renmeye baladm. Bir gn okul bahesinde bulunan yklm binadan kullanlabilecek tulalar ayrdk. Baya bir tula vard. Onlar dzgn olarak kenara istif ettik. rencilerle birilikte alyoruz. Ben azck inaattan anlyorum. Neyse..bana gre gzel bir alma oldu. Hafta sonu idi. Mesai bittiinde, giysilerimi deitirip, Bayndr’a gittim. Vizeler gelmiti ve izin almam gerekiyordu. Kaymakam ile pek dostane bir ilikimiz olmad. Benden, kravat takmam ve salarm kestirmem gibi kk istekleri oldu. Ondan sonra izin verebileceini syledi. Okul ile, eitim ile ilgili en ufak bir sz dahi gemedi. Hayal krklna uradm. Ne yapp ne yapmadn hi nemli deil. Kravatn dzgn m... Hepsi bu.

     Hayal krklna urayp istifa ettim. Vatana millete hayrl olsun. Yaplacak ok ey vard. Okula devam edebilecek renciler, baarl olabilecek sporcu adaylar, kyn kalknmas iin almalar... kimin umrunda. Ky Enstitlerini byle bir ortamda aratrmaya baladm. Elimdeki Bilim Felsefesi adl kitabn yazarnn Ky Enstits kl olduunu sonradan rendim. (Cemal Yldrm)

     Kaymakammz bir gn vali olur inallah. Sonra inallah bakan olur, milletvekili olur... Yaam garip srprizlerle doludur ve bunlar tuzu biberi olur beklentilerimizin. Yarn ne olacan bilemeyiz, ama mutlaka bireyler olacaktr.



















     ULUSAL ARPALIKLAR VE RETM


     Her trl Bakanlk, her trl dernek, her trl –eski adyla cemiyet- ve meslek kurulular, KT’ler, BT’ler vs.nin birer hizmet kurumu, vatan millet akyla allan birimler olduu zaman, acaba ka babayiit bakan olmak, koltua gelmek isteyecek. Canm olacak ey mi. Adam onca abalayp bakan olmu, milletvekili , mdr olmu....olmu. Ne yapsn yani, emeinin karln almasn m...

     Bir ata sz, rk ata salam arpa vermekten sz ediyor. Demek ki arpa nemli bir besin. At ve benzeri dostlarmzn beslenmesinde byk nemi var. Arpalk sz nerden geliyor acaba. Dostlarmzn besin temin ettii bir yerden mi sz ediliyor. Vatan millet ak ile, arpalklara m hcum ediyor baz dostlar.

     Aslnda, hayvan haklarn savunan dostlarmzn, arpalklar korumak iin youn aba harcamas da gerekmez mi. Sonuta hayvanlar koruyup ve besleyeceiz.

     u ynetim kurulu yelii, yok huzur hakk vr zvr kamuflajlarla datlan rvetlere bir yerde son vermek gerekmiyor mu. Adam bilmem hangi irkette, bilmem hangi kuruluta, bilmem hangi holdingte ynetim kurulu yesi. Ne i yapar bu kardeimiz. Aslnda kendisi de bilmez. Bazen, biryerlere imza atar ltfen. Bitti. Bu insan ss biberi mi, deil. Bir i yapyor mu...deil. Yok mu bu ileri yapacak yetimi personel. Ne demek bir bankann bir siyasi parti ynetimine verilmesi, yada bankalarn paylalmas. Babandan m kald kardeim.

     Devlet bankann sahibi olacak. Sonra da, bankalar hortumlamas iin siyasilere verecek. Devlet kimin...bizim. Bu hortumculara ne borcumuz var. Hangi drst politikac bu rk sisteme dokunmak ister. Yiyorlar kardeim gz gre gre. Banka kendisine balanan siyasi kardeler, bankaclk uzman m, ekonomi uzman m. Ne gibi bir dnce ile banka ona balanyor.

     Bir ey daha. stanbul, Fatih’te bir semt. Sene 1974 falan. Mahalle pazar kurulduu gnn akam , her taraf plk oluyor. Hem Pazar artklar, hem de evlerden atlan pler...Sonra p arabalar geliyor. Arkasnda fil gibi –ama daha kaln- hortumu olan p arabalar, ne var ne yok topluyor. Klasik elektrikli sprge benzeri bir tarzda pleri iine ekiyor.

     Hortumlama denince, benim aklma bu p kamyonlar geliyor. Ne bulursa iine ekiyor. Biraz da nostalji taklyorum bu arada. Neydi o hortumlar. Kr olas pler, akm sprdler.

     Acaba stanbul Belediyesi’nde hala alr m bu kamyonlar. Ya da baka yerlerde. Bilmeyip de merak eden varsa, gidip grsnler istiyorum. Grevi p toplamak olan emektar kamyonlar ile bankalarn iini boaltan hortumcular arasnda ne gibi bir benzerlik olduu ya da olmadnn yakndan grlmesi iin...
















     TRABZON- ZMR


     Annem ve babamm doduu, byd ve evlendii yer Trabzon. Benim doduum yer Samsun. u anda yaadm ve evlendiim yer zmir (Bayndr). Benim ocuklarm da zmir’de dodu. zmir ile Trabzon’un yaknl yada uzakl yaklak 1500 km.

     Elinize bir pergel alp, zmir merkezli ve yarap 1500 km olan bir daire izin. Ne demitik gnn birinde... aslnda lke snrlar yapaydr. Kular snr tanmaz. Almanya’da doan yeenlerim de hesaba katlnca...

     Ukrayna, Moldavya, Romanya, Bulgaristan, ekoslavakya,(ben bu yazy yazdm tarihte ek’ler ile Slovaklar ayrlmt.) Avusturya, Macaristan, Bosna Hersek, Yugoslavya, talya, Yunanistan, Sicilya, Kbrs, Suriye, Msr, Libya, Lbnan vs. vs. Hepsi bambaka lkeler ve hepsi memleketim kadar yakn. Aslnda lke snrlar yapay. Kular snr tanmazlar. Hangi leylek, hangi devletin vatanda. Sonra tm insanlarda ayn yrek, ayn sevgi, ayn dostluk.

     lkeler savamaz, insanlar savar. Bu savalarda lke snrlar aldatc. Savamak iin baka bir corafi btn aranmaz. nsan nce kendisi ile, sonra en yaknndaki ile savar. lkeler kendi iinde savar. Dmana gerek yok. Hayvani tutkular uruna, dier insanlar kle yaplmaya allr.

     Kendi lkesinde, kendi blgesinde, kendi ilinde, kendi mahallesinde... Dier insanlar kle yaplmak, istismar edilmek istenir. Ekonomik adan, toplumsal adan, cinsel adan, hep bakalar kle yaplmak istenir.

     lke insannn, blge insann, yada mahalle komunun genleri, kan grubu, salk durumu hi ilgilendirmez bakalarn. Hep ben n plandadr, biz deil. Akdenizin temiz olmas, tm dnyay ilgilendirir aslnda. Doal ve kltrel varlklarn korunmas –hangi lke snrlar iinde olursa olsun- herkesi ilgilendirir. lke snrlar insanln tapusu deildir.

     Uzay hepimizin uzay, ay hepimizin, dnya hepimizin. Amerika’daki hi bilmediim uygarlk kalntlar benim gemiimin izleridir. nsanln yaratt tm gzellikler benimdir ve herkesin. Sokaa diktiim fidan herkesin. Anadolu Kltr Tarihi kitabn inceliyorum Ekrem Akurgal’n. Bulunduum ovada pek ok uygarln kurulduunu biliyorum. Kkmenderes Ovasnda yolculuk yaparken kendimi, tarih rzgarnn iinde hissediyorum. Lidya ve ncesi ve sonras hakknda sezgisel karmlar yapmak, zaman hissetmek istiyorum. Efes yaknmda. Attm her admn tarih koridorunda olduunu hissediyorum. Bunca uygarlklar benim, bizim, hepimizin... yani tm insanln. Nemrut Dandaki kalntlar kimin olabilir, ya da Nizip’teki... Adm adm Anadolu ve tm Asya, tm Avrupa, Afrika, tm dnya ve dnyadaki uygarlklar.... Yenisi ve eskisi ile kimin olabilir.Hepsi benim, hepsi bizim, hepimizin.

     Bu gen kardeiniz Anadolu uygarlklar konusunda Bilge Umar hocamzn kitaplarndan ve grlerinden yararlanmak iin azck kitap alm yapt. ileri bakanm tarafndan kibarca eletirilip faturay dedikten sonra yola devam ediyoruz. Bilgisayar kaytlarnda araya girme operasyonu yapyorum. Bugnk Cumhuriyet Bilim-Teknik Dergisinde, Anadolu’nun ilk sper gc olarak Hititlerden sz ediyor. Hititler ve Bizler bal altndaki yaz, (GNDEM) anlatmaya altm, tartp dnce retmeye altm konular benim yerime zetlemi.

     Hititler bir sper g. Peki o uygarl kuranlar bu gen kardeinizin ne kadar atas oluyor dersiniz. Ya da bu insanlar nereye gitti. Anadolu Seluklular kendilerinden nceki Bizans toplumunu oluturan insanlar ne yapt. Belki de Osmanl’nn kendisine yaptn. Yani hibir ey yapmad. Ondan daha ncesi, Bizans ncesi dnem.... Hitit Dnemi,Luwi dnemi, Frigya dnemi ve u anda adlandrmadmz sair dnemler. nceki dnem kltrlerini kurmu ve yaatm olanlar yok edilmedi ya....

     Peki Trkiye halk (bugnk halk) tamam Asya’dan gelmi bir halk m. Ya da Orta Asya’dan gelip, Trk devletini kuran insanlar, anadolu insann yzde 10’u kadar oluyor mu. Yoksa daha m az.

          Bir dnem Anadolu’ya hakim olan Perslerin hi mi izi yok. Timur Trk m, Mool mu.. Osmanl Padiahlar genetik olarak belli bir soyu mu temsil ediyor...

     Ne demitik.. Aslnda lke snrlar yapay. Dman, snrn tesinde kalan deil. Dman kendi iimizde. Daha ok kazanmak, daha ok tketmek, daha ok insan smrmek iin lgn bir saldr hep yaplr. ekil deitirir, ad deitirir, grnt deitirir, ama z deimez.

     Belki de devlet insan bencilliinin rgtlenmi bir halidir. Hedef snrn tesi mi, yoksa heryer ve herkes mi, tartlr. (Ltfen tartalm) Reklamlar olacaksa, iki balina, iki karabatak, bir kedi, bazen haber olur. Ciddi yardmlar grr. Kim iin... Reklam yapacak beyler iin. Toplumu ve insanlar istismar etmek iin. Doaya sevginiz ve saygnz m var, buyrun birlikte yapalm ne yaplacaksa.

     Peki sayn kardeim, 35 yl yaadn (belki daha fazla, belki daha az) doa iin ne yaptn, insanlk iin ne yaptn. Ne yapmaya altn da olmad. Yoksa faize para yatrp, bedavadan m geindin. ok para kazanmak iin lgnca sahtekarlklar m dndn. Bunun k by olmaz.

     Otobs kuyruunda, ay veya yemek kuyruunda, seninle ayn zellikleri tayan insanlarn nne gemek uyanklk, ya da bir dier ad ile sahtekarlk yaptn m. Hukuk rencisi tanrm, sraya girmek, yani bakalarnn hakk konusunda son derece sahtekar. Faklteyi derece ile bitirdi. Hukuku olarak yaamn srdrd ve adalet datmaya altn sanyorum. Asla sraya girmeyen hukuku... Bu hukuku kardeimizin adalet datacan sanyorsunuz. Hep beraber sanmaya devam edelim.





     MAKAM ARABALARI


     Gerekli olana da olmayana da, memur maan ller Bankas parasyla deyen Belediye Bakan’na da makam arabas... Gidecei en uzak mesafe 500 metre olan bilmem hangi beldenin, hangi ilenin veya ilin belediyesinden sz ediyoruz. Makamn ehemniyet ve nemine gre, son model bilmem ne... O makam ve mevkiye gelene kadar yaplan youn almalarn dl m desem, ne desem acaba. Fatura vatandaa kyor nasl olsa.

     Kaymakam beyin ikametgah ile kaymakamlk aras l5 metre. Son model bir bilmem ne otomobil. Buna zenginlik deil, baka bir ey demek gerekiyor. Ekonomik kriz falan dizboyu iken, insanlar yaamaya alyorken, Avrupa ve Amerika kaplar para diye andrlyorken..Olmaz byle ey diye dnm olmal ki ynetim, makam aralar konusunda bir yasal dzenleme yapld . Ayrntsn bilmiyorum, umarm gzel olur.

     Kaynaklar retimde deil tketimde kullanld srece ekonomik ve toplumsal sorunlar bitmez... Bilgisayar karsnda geen zaman, retime ynelik olarak kullanlabilir. nternete girip, tavla oynama, kat oynama , etleme imkan da var. Elenceye biraz zaman ayrp, zaman ve teknik aralar, ekonomik gc retimde kullanma olana var. retim dev apl olmak zorunda deil. 65 milyon insanda, 65 milyon tane beyin var. Beyin ise, snr tanmayacak kadar geni bir hacme sahip. Bu konuya dneceim.

     65 milyon beyin nasl retici olarak alabilir. Herkes kendi iini,kendi grevini gerektii gibi yaparsa, korkun bir potansiyel aa kmaz m.

     renci ile retmen arasnda eliki yoktur. Dosta bir ibirliinin eitime katks byk olacaktr. Ayn ekilde niversite rencisi ve hocas arasnda bir eliki yoktur. Dosta bir ibirlii ve dayanma ok olumlu sonular verecek, bilim ve bilim adam kalitesini, saysn artrabilecektir. Ancak, rencinin snfta kalmas ile, niversite gelirleri arasnda doru orant olmas, cinayete davetiye karmaktr.

     YK Yasasnda renimi tamamlamak iin belli bir sre ngrlm. Daha fazla snfta kalrsan, okuldan atarm mant ile kullanlyor. Ve fakat, daha fazla snfta brakrsan ne olur konusu pas geiliyor. Bakyorsunuz, falanca dersten yzlerce renci bekliyor. Yani snfta kalm. Bunun ad snfta kalmak m, snfta braklmak m. Benim yaptm da i mi. Hocann ii yok da tanmad insanlar snfta m brakacak.

     rencisini bol bol snfta brakan hoca “arkada amma da beceriksizim. Bunca insana u kuruluk eyi retemiyorum, bu i bana gre deil” dedii gn, belki de pek ok sorun zlm olacak. (Bireylerin tartlmas ve zmlenmesi gerektii anlalacak belki de)


















     FDAN DKELM M


     Yukarda sz geen 65 milyon kii birer tane fidan dikse, ka tane aacmz olur. Peki ya 10’ar tane fidan dikse ka tane aacmz olur. Peki 100’er tane fidan dikse... Hop hop hop... dendiini duyar gibi oluyorum. Onca fidan nereye dikilecek. Sonra bu 65 milyonun bir ksm bebek, bir ksm ocuk ... gibi ekinceler olacak. Bunlar nemsiz ayrnt. Karadeniz’de bir da kynde domak ve ormann iinde bymek var serde.

     Ormanlarn tkeniini grmek var. Birileri birka kuruluk ekonomik yarar salayacak diye, yok olur gider orman, yok olur gider toprak. zmszlk yok. Ancak her ey tepeden inme oldukta ve tepenin de byle kk ayrntlar dnecek zaman (?) olmadkta, byle olur. Byle m’olur ekip gitmek, seni seveni terk etmek...







     YASA NNDE ETLK


     Yasa nnde eitlik vardr da, kimse bana dolarn aniden ykseleceini, 5 milyar dolarlk dviz satlacan ve bu dvizleri alanlarn bir gnde drt ke olacan sylemedi. Hem benim bir bankam bile yok. Hortumum da yok. Hibir yeri ve hibireyi hortumlamadm. Hortum deyince aklma neyin geldiini yukarda sylemitim ya bir kez daha tekrar etmekten zarar gelmez. zetle p arabalar aklma gelir.

     Herkese dviz olay haber verilmediine, ancak baz kiilerin gl duyumlar olduuna gre, eitlik yalnzca bir szck, admz gibi.

     Sayn bakanlar kurulu, dviz vurguncusu muhteremleri aklar inallah ve bu uygulama yasal olmad iin, ilgililer dava edilerek, eski halin iadesi salanr. Eylem kanunsuz olduundan....

     Yukardaki dilek ve temennilerimiz az sonra kendini imha edecektir...

     Dnn bir kere, hazine Ziraat Bankas’ndan bor para alm. 380 bin dolar falan. Sonra geri demeler falan olmu ama, bankann bakiye alaca 7-8 milyar dolarm. Bunu banka, hizmet zarar gibi bir ey olarak kaytlarna gemi.

     Ondan sonra bu gen kardeiniz avukatlk yapacak, hukuk, guguk vs. eyler terennm edecek. Ulan biraz daha okusaydn da bir tefeci olsan olmaz myd. Olmaz tabi, nerde sende o yrek. Sen daha alman gereken vekalet cretlerini alamyorsun. Kendi alacaklarn u ve bu kiilerde dururken, kitabn yaymlayacak para bulamyorsun. Elbette senden bakasnn byle eylere inanmasn bekleme ama... olsun gerekler olduu yerde duruyor.

     Adam devletin parasn devlete satp, korkun faiz alyor. ok kazanyor. Sonra da ekonomi neden dzelmiyor... Kardeim neden dzelsin ki. Bankaclk dediin sektr devlete para satmak iin var. Ve biz Kkmenderes Ovas’nda tefeciye elini verip kolunu kaybeden pek ok insan tanyoruz. Bazen bu insanlara kzyoruz, niye bu hatay yapyorsunuz diye. Devlet kolunu tefeciye kaptrmken, kyl vatanda Ali’nin, Hasan’n kolunu kaptrmas, kendini kaptrmas ok mu nemli.(Ya da daha m vahim)

     Yukarda szn ettiimiz 65 milyon beyin var ya... Atl kapasite olarak kenarda duruyor da, bir kk grubun himayesinde yol bulmaya alyoruz.

     Adam, Saryurt Ky’nn kalknmas iin bir ey yaplp yaplmayacan deil, retmenin kravatn dnyor. Ne kadar ince ve nazik bir dnce... Gerekten kravat ok nemli... (ilgilisine savurma hakk tannr)

     Devlet Bankalar baz bakanlara bal... Be kardeim, bankacl ok seviyorsan, niye bakanlkla falan urayorsun. Git bankaclkla, bankalarla ura. Yoksa bankalar kontrol altnda tutmann ekonomik, psikolojik ve sosyoloji yararlar m var.

     Ltfen ak szl olun. Yaptklarnz kitap haline getirin. Grelim bakalm siz bakan iken neler oldu. ktk ak alnla, on ylda her savatan, on ylda onbe milyon gen yarattk her yatan.... demir alarla rdk ana yurdu drt batan... diyor. On ylda ok ey yapld. Sayn siyasiler ve sayn bakanlar... siz savatan kmadnz. On yllarda neler yaptnz. Kitap haline gelecek eserlerinizi grmek istiyorum. Grmek ve eer olumlu bireyleriniz varsa yaptnz, sizinle gurur duymak istiyorum.

     Dev bir devleti zorda brakmak iin yaplan ince manevralar, manivela grevi yapan, kendini maydanozdan saydran siyasileri , eserleri ile tanmak isteriz. Biliyorum ki benim insanm alkan, benim insanm zverili, benim insanm saf (temiz anlamnda), benim insanm ok eye layk...

     Ve biliyorum ki, iyiniyet ve saflk akal nitelikli birileri tarafndan kullanlr. Bu birileri, birilerinin kuklasdr, oyuncadr. Kendi adna hibir ey deildir. Ancak kukla olarak ilevini iyi yapar.

     Mantar, kendine benzer mantarlar oluturur. Yaam srer gider bylece.
















     FUSARUM DENLEN LKEL YARATIK


     Aslnda avukatlk yapan bu gen kardeinizi zerre kadar ilgilendirmez, fusarium denilen ilkel mantar. Ne zamana kadar... bir davada, kahramanca ortaya kp, hukuka ve bana meydan okuyana kadar. Alt taraf zavall bir mantarsn sen...diyen kendini beenmi edalarla yola koyulmuken, bir de baktm ki davay kaybetmiiz.

     Konumuz aslnda hukuk felsefesi deil grnyor ama, grnt yanltc. Konu konuyu aar, birden bire bilirkii raporunun iine dalar insan. (Yani ekil A’da grlen gen kardeiniz)

     Kavunlar, kk, garip ekilli ve tatsz kp, be para etmeyince, bir ksm ifti arkadalarmz avukatlkla itigal eden bir gen kardeinize bavurmu. Bu gen kardeiniz, tarlalarda ve toplanm kavunlarn bulunduu yerlerde, mahkeme heyeti ve bilirkii katlm ile tespit yaptrm.

     Ayn kiiden, ayn tohumu satn alan 8 ayr iftinin(Dava aan 8 kii amayan belki 18) tarlasnda hep ayn olumsuzluk meydana gelmi, ekil sakat, kk boy, tatsz rnler meydana gelmi. Bilirkii demi ki, sorun tohumda... iftiden kaynaklanan bir sorun yok.

     Daval tohum satcs firma, yaklak bir ay sonra, ayn tarlalarda, yine bilirkiiler aracl ile tespit yaptrm, bu defa zmir’den gelen bilirkiiler, tarla bakmsz, sulama yetersiz, ilalama yetersiz, apalama yaplmam, zararl otlar ok fazla... btn su iftide. Ayn zamanda fusarium denilen zararl vs. tarlada tespit edilmitir. iftilere ver yansn... Bu arada, tespit srasnda, kavun tarlasnn kenarndaki kabaklara bakan bir bilirkii “olur mu canm, byle de kavun ekilmez ki” diye deerli fikrini beyan etmitir.

     Neyse, bunlar fani eyler. Uranlan zarar nedeniyle alan tazminat davalarnn dosyalar zmir’e yeni bilirkiilere gnderilmi. Yeni bilirkiiler, nceki bilirkiileri fazla eletirdii gerekesiyle, avukata kzm, nceki tarihli tespitleri, tespit bilirkiilerinin akademik kariyerlerini dikkate alarak sraya koymu ve tohum satcsn kusursuz bulmutur.

     Bilirkii raporlar, Hukuk Yarglama Yntemi Yasas’nn ilgili maddelerine ve Yargtay kararlarna aka aykr ve eliikmi. Yargtay der ki, bir rapora itiraz edilirse, bir dier rapor aldrlr. Bu olmazsa, bir dieri, yine olmazsa, yine bir dieri...
     Her bilirkii incelemesi yeni bir masraf demek. Zaten sonucun ne olaca konusunda kukulu olup, yapt retim masraflarn dahi kurtaramayan ifti, iinden avukata kzar.... niye bu davay atm diye gzleri dolar ve salarn yolar. Bu arada zaman su gibi akar.

     Dava biter. Mahkeme iftiyi hakl bulur. Yargtay’a gider. Yargtay da, bilirkii raporlar elikili... yeniden rapor alnmas gerekir diye karar bozar. Vatana millete hayrl olsun. Davac ifti dava atna piman... Masraf vermek istemez.

     Sonra, dosyalardan bir tanesi Ankara’ya bilirkiiye gider. Bilirkii heyetinin azndan bal damlar... Davac itiye kusur yklemek mmkn deil. Sorun tohumdan kaynaklanyor diye rapor gelir. Sonra bir dier dosya, yine Ankara’ya, bir baka bilirkiiye gider. Bu bilirkii de, sorun iftide, sorun bakmszlkta, sorum fusariumda , satcnn bir kusuru yok diye raporunu verir.

     Sonra, dier dosyalardan biri yine Ankara’ya gider. Bu defa bilirkii, taraflar birbirlerini suluyorlar ama, aslnda davac itinin hibir kusuru yok. Ancak daval satcnn da hibir kusuru yok. Kusur fusariumda... diye belirtir.

     Sonra bir dier dosya, yine Ankara’ya gider. Bu bilirkii heyeti de, meydana gelen garip rnlerin, tatsz rnlerin sebebinin fusarium olduu, satcnn hibir kusuru bulunmad grn bildirir.

     Bir dier dosyamz da yanllk sonucu, nceki bilirkiilerden birine gnderilir. Bu bilirkii kardeimiz de, bilgisayarnda kaytl nceki raporunu, sanki bu dosya iin dzenlenmi gibi, isimleri deitirerek Mahkeme’ye gnderir. Bu gen kardeiniz, Amerika’y kefetmi gibi , raporun dier dosyaya gnderilen raporun ayns olduunu, rapor tarihinin deitirilmesinin unutulduunu kefeder.

     Ancak bu keif, nceden kazandmz davay kaybetmemizi engellemez. Mahkeme bilirkii raporlarna bakarak, iftinin kusurlu olduu, satcya hukuki sorumluluk yklenemeyecei sonucuna varr.

     Karar temyiz edilir. Bozma kararna uyulmu olmas vs. nedenlerle, karar onanr. Bir srail firmasnn ambalajn, markasn taklit eden firma kusursuz bulunur ve davay kazanr. Adamlar o kadar hakl ki, sormayn gitsin.

     Ciddi hatalar olduuna inanabilirsiniz. Her eye inanabilirsiniz. Kalkp insan haklar mahkemesine bile gidebilirsiniz. Havanz alrsnz.
























     GZDEN KAANLAR


     Raporlarn hepsini yanyana ve alt alta koyunca, zararn gerek nedeninin fusarium olduu gr ar basmakta... Ancak unutulan bir ey... davaclarn arasnda fusarium diye birisi yok. te, fusariumun hukuki nemi ortaya km oldu.

     Davac, kendisi fusarium deilse, fusariumun meydana getirdii zarar niye iftinin sorumluluunda olsun. Bu hastalk yle kt imi ki, tarlann ve kavunlarn canna tek bana okurmu. lal mcadelesi yok. Kltrel nlemler fazla etkili deil. O zaman ne olacak...

     Daval satcya yarglama masraf ve vekalet creti denecek... Beceriksiz ifti etiketi tanacak, zaten avukatmzda da i yoktu... olacak.

     u soruyu gnl rahatl ile sorabilirsiniz... Neden yalnzca ve yalnzca, daval tarafn satt kavunlarda fusarium var da, bakalarnda yok. Neden ayn parti ekirdein tamam hastalkl. retici Ahmet hatal, Mehmet hatal, Hasan hatal... el insaf yahu... O tohumu alan herkes mi retim hatas yapt. (neden olmasn)
     AVUKATIN HATASI


     Avukat, kusurun fusarium denilen ilkel mantardan kaynaklandn bilmeli ve davay bu mantara kar amal idi. Gnahsz insanlara kar dava amak... ne ayp, ne ayp.

     ok paramz ve ok zamanmz olacak, yeniden bilirkiiye gidip, o ilkel mantara husumet yneltmenin mmkn olup olmadn soracaz. inin uzman bilirkii de, iyi be kardeim haklsn da, adres tespiti yapman mmkn deil. Hem adresi tespit etsen bile, dava dilekesini fusariumcaya kim evirecek diye raporunu gnderecek. Not olarak da bilirkii cretinin yetersizliinden sz edecek...

     Bilirkii raporu yeterli grlmezse, ne yaplacak... yeniden bilirkii.











vazgetim sevdadan
iir yazmaktan
ve seni dnmekten
imdi yalnz modern bir sera
ve kn ortasnda
domates yetitirmek gibi
basit hayallerim var
yok vallahi
bu iirin akmla bir ilgisi yok.















     PHEDEN SANIK YARARLANIR MI



     Neden yararlanmasn ki. pheler iinde, boazna ilmek geirilmez sann, sanma hakknz var. Aslnda her dileyen diledii gibi dnebilir. Kalkp da beyninden ne geiyor, dnmek kimyasal bir olay m yoksa fiziksel bir olay m, diye tartmann anlam yok. Bu nokta kimseyi ilgilendirmez. (konumuz itibar ile, ayrntya da girmiyoruz)

     Her ne kadar maktule tecavz edildiine dair bir bulgu yoksa da, bu durum tecavz edilmediini kantlamaz. Bundan yle bir sonu kar... ya bu adamlar hukuk bilmiyor, ya da dalgnlktan bir hal oluyorlar. Ortada kelle var. Dalgn dalgn yaplacak i deil bu.

     10 Haziran 200l tarihli Hrriyet Gazetesinin 16. sayfasnda, kk bir haber... “Hollanda’da savcnn itiraf”... Savc aslnda cinayetle sulad kiinin masum olduunu biliyormu. Kamuoyundan gelen basklar sonucu, bile bile, cinayet zanls kii hakknda tutuklama karar kartm... Bunu itiraf ediyor.( Zaman mahkemesi bazlarn yle arpacak ki... kendileri de anlayamayacak neden arpldklarn)
     Byle bir davran Hollanda’da oluyorsa, yani insan haklar kahramanlar bunu yapyorsa, bizde neden olmasn. Bile bile adam ipe gnderilir mi.. Neden gnderilmesin ki elin olu. Kimsenin kendi can acmaz. Aslacak kii de olu ya da kz deil.. Ne gerek var avukat bey bakaca delil aratrmaya... Zaten sank suunu itiraf etmi diyen yarg, yeri geldiinde bu gen kardeinizden daha iyi hukuk bildiini bile iddia eder. Ortalama vatanda da yle sanr.


















HUKUK TARHNE DEK BR YAKLAIM



Hukuk Fakltesine henz balamam iken, yani yaklak 1983 ylnda elime geen bir gazete paras, bana gre ilgin grnen bir olay anlatmakta idi. Bu da u :

“ki karde, arazide gezerken, kenarda bir ceset olduunu fark ediyorlar. Hemen koup jandarmaya haber veriyorlar. Jandarma, olaya el koyuyor ve iki kardei (bel ki de yalnzca arkada) pheli olarak alkoyuyor. Bir ksm sorgulama ve sair ilemden sonra kardelere su itiraf ettiriliyor. Haklarnda ceza davas alyor.(Suu itiraf ettirme becerisi gsteren yaratklar zaman mahkemesinin acmaszca cezalandrmas, boylarnn lsn gstermesini diliyorum)

Katil ya bunlar....Yarglama sonucu idam cezas alyorlar. ki karde ceza evinde idam beklerken, l olarak bulunan kiinin babas, ta Almanya’dan kalkp geliyor. Bu ocuklar katil olamaz diyor ve len olunun gerek katilini tespit ediyor. Katil, olunun bir arkada ve bir Avrupal....Hollanda’l olabilir. Bu zverili ve deerli insan, yani ldrlen ocuun babas, iki gen insan kurtarmak iin, kalkp ta nerelerden lkemize geliyor, ikencelere ve ikencecilere ramen, olunu ldrmekle sulanan iki insan kurtaryor.

Adana’ya durumaya giderken bu gazete kpr gzmn nnde canlanyordu. Yine bir cinayet szkonusu...Ve suunu itiraf eden iki gen.... Acaba tarih tekerrrden mi ibaretti...Yoksa olay gerek miydi... Kendisini savunma grevini stlendiim Yaar’ nceden tanmam. Aslnda ailesini de tanmam. Ortak bir yaknmz aracl ile olayla karlam oldum.

Olay bilimsel olarak dnmek zorundasnz. Anlatlanlar, sylenenler gerek de olabilir, gerek d da....Gazetenin herhangi bir ekilde yazmas, emniyette herhangi bir ekilde ifade verilmesi, suun savclkta ve mahkemede itiraf edilmi olmas , gerek durumu deitirmez. Siz yasa kararak yer ekimi yasasn deitirebilir misiniz... Olmaz...Neyle karlaacam bilmeden ama kesinlikle nyargsz olarak gittim.

Duruma gn belli olmadan, Adana’da bulunan bir arkadamdan –Av.Eref ifti’den- bana dosya rnei kartmasn rica ettim. Kendisine vekalet gnderdim. Benim iin baya bir emek vererek bu ii halletti.Kendisine teekkr borluyum.

Yaklak yz sayfalk dosya elime getiinde, zmir’den bir meslektamn da dosyada vekaleti olduunu, sanklardan Cneyt’in vekili olduunu grdm. Kendisini aradm, telefonla grtk. Dosya rnei verebileceimi syledim. Bir zaman sonra bir bayan avukat arkada dosya rnei almak iin Bayndr’a geldi.

Bu meslektam –adn bilmediim iin zgnm- sanklarn atl suu ilediklerini, onlarn yalnzca TCK. m.59’un uygulanmasn isteyerek savunulabileceini anlatt. Bu meslektam dier avukat arkadamz Nejat ile birlikte allyor .

Acaba benim bilmediim veya dosyada yazl olandan fazla bir ey mi biliyorlar diye aklmdan geti. Dosya rneini benden alan ve henz hibir evrak incelemeyen meslektam nasl olur da byle bir ey sylerdi. Dedim ya n yarg yok.

zmir’e gittik. Tabii ki Nevin’le. Av. Nejat Bey’le grtk. Kendinden ok emin olan bu meslektam., sanklarn bu suu ilediini, kendisinin Mersin Orduevi Mdr ile grtn, asl elebann Yaar olduunu, ve TCK ..m.59’un uygulanmasn talep etmek dnda bir savunmann olamayacan, kendisinin emekli hakim albay olduunu, daha nce basna yansm uval cinayeti olayna avukat olarak girdiini, yani krsnn iki tarafn da iyi bildiini syledi. Ayrca, ben hakimin ne dndn tahmin eder ona gre savunma yaparm diye ilave etti.

Grme bitti. Olumlu bir sinyal alamadk. Biz nispeten gen avukatlar olarak Nejat Beyi dinlersek, aslnda savunma yapmaya dahi gerek yok. Ancak benim tekrar tekrar okuduum dosyay okuma gerei bile duymadan, yargsn belirten meslektama katlmyordum.

Ona gre, sanklar genti, iddia edilen suu ilemek iin potansiyel tehlike idiler ve suu ilediler....

Olay ne kadar basit deil mi...Deil elbette.

Durumaya gittik, yani ilk duruma. Adana 6. Kolordu Askeri Mahkemesi. Sank ifadeleri alnmaya balad. Duruma salonu tam dolu. Gvenlik nlemleri youn. Nerdeyse kii bana bir asker var gibi. Sank Yaar emniyette ve savclkta verdii ifadenin doru olduunu, suu Cneyt ile birlikte ilediklerini, dier sann-adn dosyaya bakarak yazarm- olaya karmadn anlatt.

Sank vekiline yani bana, ne diyorsun diye sorulduunda, SANIK SERBEST RADES LE FADE VERECEK DURUMDA DELDR, HBR FADESN KABUL ETMYORUM diye belirttim. Mahkeme Bakan emniyetteki ifadeyi mi, mahkemedekini mi kabul etmiyorsun diye sordu. Ben de her ikisini de kabul etmediimi syledim.

O srada salonda bulunan kiilerin bana kzdn hissediyorum. Yanmda bulunan dier sank vekillerinin tavrn ise imdilik netletiremiyorum. Sank Cneyt de suunu itiraf etti. Biraz Yaar’ sulad. Onun biraz daha sulu olduunu falan anlatt. Sank Cneyt’in vekili, hukuk dehas meslektam, mvekkilinin suu itiraf ettiini, savclk aamasnda da ayn ekilde itiraf ettiini, kendisine hibir maddi ve manevi cebir uygulanmadn, mvekkilinin savunmasna katldn, durumada ve tm aamalardaki iyi hali dikkate alnarak, yine suun ortaya kmas ve aydnlanmasna yardmc olduu iin TCK .m.59’un uygulanmasn talep etti.

Birisi hata yapyordu ama kim...damla yarglanan iki insan ve onlar engellememekle, onlara yardmc olmakla sulanan Zafer...

Zafer adl nc sank da olaylar dorulad. Yine Savclk yaptn biraz vnerek anlatan sank Zafer vekili de, mvekkilinin savunmasna katldn, mvekkilinin aktif olarak eyleme katlmadn, asl cevizi kranlarn Yaar ve Cneyt olduunu, onlarn da sularn itiraf ettiklerini, kendi mvekkilinin olaya katlmadn dier sanklarn bu durumu doruladklarn falan syledi.

Durumaya ara verildiinde, salondan karken bana satamalar oldu. Senin karn ldrlse idi.....gibi bir dizi bana gre anlamsz szler. Gvenlik nlemleri youn olmasa saldr bile olabilecek. Belki de deil. Ne ben o insanlar tanrm, ne onlar beni....Ama onlara gre bir katili savunuyorum. Yine hukukla ilgisi olmayan baz insanlara sorulsa, sanklar derhal aslmaldr.

Grnt bilmem yeteri kadar net mi. Sanklar dahil, olayn oluuna itiraz eden tek kii benim. Dier meslektalarma gre ben ov yapyorum.. Duruma bitip mahkemeden ayrlrken, arabas ile gelen Zafer vekili savclktan ayrlma meslektama, , sizinle gelebilir miyim...dediimde, yollarnn farkl olduunu syledi. Ayn yne giden Nejat Beyle birlikte gittiler. Sanrm benimle ayn arabaya binmek istemediler....Grnt o. Nejat Bey “meraklanma sana saldr falan olmaz” demeyi ihmal etmedi, dier savclktan ayrlma meslektam da onu dorulad. Ben de yle bir endiem yok. Zaten yanmda silah var....diye syledim.

Birileri bana saldraca iin deil. Gerilimli ortamlar yaratmamak gerek. Ordan uzaklam olmak pasif ve olumlu bir davran. Ama olur mu...ya bizi birlikte grrlerse. Onlar mvekkillerinin suu ilediini kahramanca itiraf eden, kahramanca kabul eden hukukular...Benimle olmak onlarn prestijlerine bile dokunur...

Ben, yani Av.Ahmet, hibir eyin nyarg ile zlemeyecei inancndaym. Balangta anlattm, gazetede okuduum olay gzmn nnde. ocuklar hereyi itiraf ediyor ama, baz belirsizlikler var....tiraf herey olmad gibi, hibirey de olmayabilir. Suunu itiraf etti,cezalandrlsn mant kabul edilemez. Su ileyen kiinin veya kiilerin yasann ngrd cezay ekmesi gerektii inancndaym. ldrlen 35 yanda, gen bir insan...Katili savunmak baka ey, sanklar savunmak baka.

Sanklarn katil olduunu pein olarak kabul eden hukuku, hukukla ve hukuk mant ile ilgisi olmayan bir kiidir. Mesleini deitirmesinin insanla ve hukuka byk yararlar olaca inancndaym.

Kural, sann susuzluu.... Ben hukuk okudum diyen herkes bunu bilmek zorunda...

Bu ii azck bilen iin bu tekrarlar anlamsz bile kalabilmektedir. Ben en azndan byle dnyorum. Mahkemeye bilirkii uzman doktor arld. Sanklarn olay tarihindeki ehliyet durumu soruldu.       Sayn uzman, bir sorun olmadn p diye anlad. Bu anlamann nasl bir anlamak olduunu ben anlayamadm ya neyse...


Kelebek Baktaki Bayan Sa Teli

Suta kullanld iddia edilen ve mahkeme kararna gre de tartlmasna dahi gerek grlmeyen kelebek bak, sank Yaar’a ait. Onun ekmecesinde bulundu . Bu kadarla da yetmedi. Ban zerinde kan izleri ve bir adet bayan sa teli bulundu. Anlatmaya altk. Szde ban zerinde bulunduu iddia edilen sa telinin, gerekten sa teli olup olmad, bir bayana ait olup olmad, byle olsa bile maktule ait olup olmadn anlamak mmkn deildir. En azndan byle bir tespiti iddia edebilmek iin laboratuvarda uzmanlar tarafndan inceleme yaplmas gerektiini belirttik. Sylediklerimiz dikkate alnmad.

Suta kullanld iddia edilen ban, otopsi raporunda belirtilen boyutlarda yara aamayaca, kelebek ban az geniliinin(namlu genilii) baz noktalarda 2 cm. olduunu, bu veya benzer bir ban l muayenesi ve otopside belirtilen l.5 cm boyutlu kesiyi oluturamayaca, yarann namlu geniliinden fazla olmas gerektii, o bak suta kullanlm olsa en az yara geniliinin 2 cm olmas gerektii, normalde bundan dahi fazla olmak zorunda olduunu savunduk. steim basit ve masumdu. Bilirkii incelemesi....

stemin reddi gerekesi u: Sanklar zaten sularn itiraf ettiler....Sanki bana, “sana ne oluyor avukat bey” der gibi bir yol izlediler.

Anlayamadm bireylerin olduunu sanmyorum. Bilgi ve zeka dzeyimin tartlmasn gerektirir ciddi bir problem grnmyor. Buna ramen her ey ters gidiyor. Hukuk mant, evrensel hukuk bilmem ne, bilmem ne...Takan kim...

     Tel rg Problemi


Szde, maktl sanklar tarafndan, baygn bir halde, sahile doru tanrken, elbisesinin bir paras –ki baya byk bir para-tel rgye taklm ve yrtlm. Yrtlmakla kalmam, orada kalm, niye kalm diye sorarsanz, delil olmas iin kalmas gerektiini syleyebilirim. Efendim kolay m iki delikanly ipe gndermek. Sonra, yarglama srasnda olay mahalline gidiliyor. Orduevi komutan diyor ki, olay tarihinde bu tel rg yoktu. Bu tip olaylarn meydana gelmemesi iin olaydan sonra bu rgy yaptrdk...

imdi sk durun...Olay tarihinde var olmad sabit olan bir tel rgye maktuln elbisesi taklyor., yrtlyor ve orda kalyor. En azndan byk bir para kalyor...Demek ki bu delil, yani be-alt kiinin birlikte dzenleyip imzalad ve sanklarn idamn salamak grevi stlenen tutanak geree aykr...Savunma olarak ileri srld. Temyiz Mahkemesine durum anlatld.

Devletin polisi ve baavuu yalan tutanak dzenlemi olamaz ya...Gereke bile gsterilmeden savunma talepleri geri evrildi. Burada ad geen tutanak, ilk aamada polis ve daha sonra savclk tarafndan tutulan tutanaklarla da eliiyor. Savc hibir su delilinin bulunmad, cesedin plak olduunu tutanak ile tespit ediyor. Bu tespiti dikkate alan m var.


Delici-kesici Alet

Azck adli tp bilgisi olanlar ,delici-kesici aletin ne olduunu ve ne olmadn bilir. Mersin’de soruturma yapan kardelerimiz belli ki bu kavramla ilk defa karlamlar ve dz mantk, delici alet tornavida, kesici alet de bak olur diye dnmler. Byle olunca, otopsi raporundaki kesici-delici alet bulunmu oldu.

Bir adet bak ele geirilmi, yine bir adet kontrol kalemi bulunarak su aleti olarak alkonulmutur. Adana’daki durumada, sanklardan Zafer’in kendisine tornavida sorulduu zaman “tornavida deil , kontrol kalemi” diye yapt dzeltme ok samimi bir ifadeydi ve taktire deerdi. Bildiiniz btn kontrol kalemlerini dnn... Hangisi 1.5 cm lik yara aabilir. Balta m bu , olur mu...Kontrol kaleminin kullanma amacna aykr bir byklk. Neyse, emniyet grevlisi bilemedi ise, savc ve hakim de bilemeyecek deil ya. Basit bir durum nk. Ama yle oldu. Mahkeme kararnda, kesici alet bak, delici alet tornavida (yani kontrol kalemi) olarak yerini ald. Hata olabilir elbette, ancak byle ciddi bir hatann Yargtay’dan gemesi beklenemez. Diye dnerek hata yaptmz da rendik.

Oysa kesici-delici alet iki ayr alet deil tek alettir. Hem kesme hem de delme zelliine sahiptir. rnein bu bir baktr...Hem keser, hem de deler.



Karar:

Bu gelimeler bireylerin olumsuz gittiini gsteriyor. Sanklarn eliik ve tutarsz, geree aykr olduu bangr bangr baran ifadeleri gereke gsterilerek mahkumiyet karar veriliyor. Kararn hukuka uygun bulunmamas kanlmaz sonu. Biz de karar temyiz ediyoruz. Ben ve Nevin Ankara’ya durumaya gidiyoruz.

Zaten yazl olarak belirttiimiz elikileri, hatalar zetliyoruz. Durum kararn bozulmasn zorunlu klmakta. Ancak, hibir sonutan kesin emin olunabileceini dnmyoruz.

Duruma bitiyor ve ayrlyoruz.

Kararn bozulmasn bekliyoruz ancak, sonu olumsuz.

Gereke:

Maktle tecavz edildiine dair bir bulgunun olmamas, ona tecavz edilmedii anlamna gelmez. Aynen byle diyor. Hani pheden sank yararlanrd, hani susuzluk karine idi...Bir an dnyorsun, olay tarihinde var olmayan bir tel rgye elbise taklarak yrtld kabul edildiine gre, varsn pheli durumlar sank aleyhine yorumlansn...Hukuku bir kere delmekten zarar olmaz ...Eer gerekten hukuk tarihimiz yazlr ve byle olaylar incelenirse, hukuk tarihimize skandal olarak geecek bir durum karsndayz. ki gen insann ektii eziyetin faturas denemez. Hukuk hatas demekten te, hukukun canna okunmasna rnek bir durum.

in en vahim taraf, ben bu yazy yazyorken, iki adet susuz idam mahkumu, demirkaplar ardnda ile ekiyor ve onlarn aileleri, anlayamadklar bir oyunun sonunu bekliyorlar telala. Bir bilen varsa elbette bana da anlatsn. Yok, tarihte garip vakalar var ya.... ite yle bir ey.



Yasa Yollar Tkenince

Yasa yollarn tkettikten, yani temyiz ve karar dzeltme aamalarn getikten sonra, nsan Haklar Mahkemesi’ne bavurabileceimizi renmitik. in iine Avrupa szc ve insan haklar kavram eklenince akan sular durur. Avrupa nsan Haklar Mahkemesi bir temyiz mahkemesi deildir. Kesinleen karar bozmak veya deitirmek yolunda karar veremez. Ancak, devleti kusurlu bulursa,(yani bir hak ihlali grrse) tazminata mahkum edebilir. Yarglamann yenilenmesi olasl var.

Yaplmas gereken her eyi, her savunmay yapmak zorunluluu hissederek, nsan Haklar Mahkemesi’ne bavurduk. (12 Eyll 1997)

Aradan epey bir zaman geti. Bir ksm karlkl yazmalar oldu. Sonra. Apo’nun yakalanmas, yarglanmas ve mahkum olmas sreci yaand. Bizimle dorudan olmasa da dolayl olarak ilgili gelimeler yaand. Sanklar Yaar ve Cneyt’in dosyalar Meclis’te ve idam kararnn onanmas beklenmekte iken, Apo dosyas Meclise gnderildi –veya bu aamaya gelindi-nsan Haklar Mahkemesi, Apo’nun idam edilmemesi iin tedbir karar ald.Byle bir kararn alnabileceinden haberi olmayan Av. Ahmet, yani ben, (dier anlatmla bu gen kardeiniz) nsan Haklar Mahkemesi’ne faks ekerek, tedbir karar talep ettim. Gerekem ise, bavuru dosyasnn daha eski tarihli olmas, idam cezas uyguland taktirde, ncelikle Yaar ve Cneyt’in idam edilecei...Bu nedenle, idam cezasnn uygulanmamas iin tedbir karar verilmesi...

Bavurumuzun yakn bir gelecekte grleceine dair 25 Ocak 2000 tarihli yazy gnderdiler. Sonra, 5 Nisan 2000 tarihli st yaz ile, Mahkeme karar gnderildi.Mahkemenin bavurunuzu kabul edilemez bulan karar kesindir....diye belirtildi. Karar metnini Trke’ye evirme gerei duyulmamtr.

Sonra, elimizde hazr bir HM karar da varken, gazetenin birine, “bakn, yle bir olay ve byle belgeler var, zamanlama ilgin gelebilir” dedim. Gazeteci arkada, “her bavurunun kabul edilmesi mi gerekir” gibi ok bilmi bir soru sordu. in ilgin yan ite burada dedim. Adamlarn umrunda deil insan haklar...te kant...nsan Haklar Mahkemesine gnderdiim dosya tam bir hukuk facias...ama grdm ki bu durum onlar ilgilendirmiyor.Gazeteci arkadan ne dndn de anlam deilim...

Peki onlar ilgilendiren ne...Blclk yapmak, etnik ayrmclk yapmak falan gibi gibi....Sanklar PKK l olsayd, byle bir balon ortaya atlsa idi. onlar daha ok ilgilendirirdi gibi geliyor. Yanlmak istiyorum. Yanl dndm dnmek istiyorum. Ama veriler iyimser deil.neyse.

















     DLEKE HAKKI


     Dileke hakk gzel bir haktr. lgili kii veya kuruma derdinizi bir dileke ile anlatabilirsiniz. Avukatlarn ii dileke yazp, istek ve dileklerini belirtmektir. Sonras avukatn ne olduunu ve ne yaptn dnmek ve tartmak gerek.

     Bazen, aslnda rol yaptm, her ilgilisinin bu oyunu izlemekle yetindiini, yaplan rollerin izleyenleri bazen gldrd, bazen hzne boduu, bazen lgnca alk, bazen yuhalamalar iinde... oynamaya devam ettiimizi dnyorum. Bunu belki u anda dnyorum, az sonra veya yarn sabah ne olacan bilmiyorum.

     imdiki zaman sahnesine brakp/ yaadklarm/ gelecekten baknca/ kendime/ garip bir komedinin orta yerinde/ grp yaptklarm/ eleniyorum.

     Belki gerekten elenebilsem, nroloji, yok kas gevetici, yok yattrc... ila falan kullanmam gerekmeyecek., doktora gitmem gerekmeyecek. Demek ki biraz da kendimi kandryorum. Elenmiyorum belki tmyle, ancak glnecek halde olduum dnlebilir.

NVERSTELER RENCLER ARASI BARI ANTLAMASI


Bu ksa zamanda yaplacak bir antlama yada anlama olmayacak. nk iin ucunda para var. YK Yasasnn ilgili maddesi, masum grnt altnda, tehlikeli. Yasa koyucunun iin bu boyutunu dndn sanmyorum. rencinin snfta kalmas, bir dier adyla snfta braklmas ile niversite gelirleri arasnda bir iliki var. Bu iliki tehlikeli sonular dourabilecek bir iliki.

liki u, snfta kalan renci iin devlet tarafndan yaplan har demesi aynen devam eder. renci pay ise zaml yani cezal olarak alnr. Kardeiniz uzun sre kafa yorduu konuda, kafa bulandrmak istemiyor. Ltfen enmeyelim. Har tarifesini ve snfta kalan ve/veya tek ders snavna kalan renciler nedeniyle niversite kasasna giren paray hesaplama zahmetine katlanalm.

niversite gelirleri iinde, snfta kalan rencilerin payn hesaplamaya alalm. Sonra da iin bilimsel , felsefi ve etik boyunu tartalm. Ya da “ bana ne kardeim” diyebilirsiniz.

Kuvvetler ayrl prensibi her hangi bir kii veya kurumu sulayc nitelikte deildir. Ancak gereklidir, zorunludur. Her ne kadar para musluklarn kontrol edenler yargy da kontrol etmeye alyor, yargy zayf brakmaya alyorsa da, olumlu bir dengenin kurulaca inancndayz. Olmas gereken bu.

renci derse girer, renci snava girer, renci zayf not alr ve snfta kalr. Bu arada adalet ve bilimin, bilimselliin nerede olduu, veya olup olmad tartlmaz. Btn cevizleri renci krar. Btn faturalar demesi gereken rencidir. rencinin niversite asndan nemi, dedii hartan teye deildir.

renciler bilim fukaras snavlara endeksli olarak bilim adam aday vs dahi olurlar. Ama hibir mekanizma rencinin zeka dzeyini, drstln, alkanln bilemez. Byle ince lmeleri yapacak bir dzenek de yoktur. Hoca istedii notu verir, hoca seer, hoca yle ve byle yapar...bitti.

Snavlar, olumlu olarak kullanlacak bir eitim yntemi olabilecekken, tam aksine bir ikence aleti olarak kullanlmaktadr. Kendini bilime adam hocalarmza sevgi ve sayglarm sunuyorum. Szm onlara deil. Eitimi holding ve/veya iletme ynetimi ile kartran kiilere atf yapyorum.

Eitim adna, bilim adna ne yaptnz. nsanlk adna ne yaptnz. almalarnz ve rnlerinizi grmek isteriz.

Bamszln nkoulu deil mi eitim.

Deerli arkadalarm,

Snav denince iim rperiyor diyen arkadalar grr gibi oluyorum. Meslekte 8-l0 yln , hatta 20 yln , belki daha fazla yllar doldurmu arkadalar grr gibi oluyorum. Ltfen bir dnelim. oumuz ayn veya benzer skntlar ekmedik mi...Ama neden. Yaptmz iin teknik hukuk boyutunun zor olduunu, bu ii yapamadn syleyecek bir meslektam var m...yle olsa, zaten burda olmazlard.

Demek ki biryerlerde, bir problem gizli. 4 yllk okul 5-6...l0 ylda bitsin. On yldan sonrasna kalsn...Olur mu byle. Hukuk biryerlerde ya da ou yerde gsz m kalyor. Bir insann veya baz insanlarn adaletsiz uygulamalarn srekli sindirmek zorunda myz.

Bu insanlarn denetlenmesi gerekmiyor mu. Peki neden denetlenmiyor.Hukuku arkadalar, ltfen kendimize soralm, ne yaptk, ne yapyoruz ve ne yapmyoruz. Bizler pasif birer izleyici miyiz.

Avrupa yle, Almanya byle, Amerika yle...diyorken, bizde farkl olan ne...Kendimize soruyor muyuz.

Bir almamz aktaryorum, izninizle:


imdiki zaman sahnesine
koyup yaadklarm
gelecekten baknca kendime
garip bir komedinin orta yerinde
grp yaptklarm
eleniyorum

Aslnda hep komedileri oynuyoruz. Kendi admza bir ey yapyorsak namerdiz.



     EKMEN HASI


     Dn bir iir okudum Nazm Hikmet’ten. Paris’ten sz ediyor, sonra ekmein en hasndan ve brekten. Paris’te yediini anlatyor ve ehzadeba’ndaki frndan sanki diye zlemini belirtiyor. Pariste’ki ekmek, brek... ehzadeba’ndaki ekmee, bree benzedii iin iirleiyor.

     Bir insan memleket zlemini bunca gzel zetleyebilir.

     Sonra, yine bizim aklevvel politikaclarmz, Nazm Hikmet hakknda olumsuz tablolar izer. Sayn politikac karde, vatan ve millet iin, insanlk iin ne yaptn. Hani senin zlem kokan, duygu dolu dizelerini de grelim. air olmanz beklemiyorum. Hani bir iiniz var ya... inizi ne denli gzel yaptnz renmek istiyorum.

     Mak Carthy amcann Trkiye ubesi olmak dnda yaptn hereyi merak ediyorum. Ekonomi neden bu rezil halde. Eitim neden eksi puanlarda geziyor. Salk hizmetleri, adalet hizmetleri ne alemde... Anlak kardeim anlat.. heyecanl oluyor. ok yerde ister istemez adaletten, eitimden sz edeceim, sz ediyorum. Hukuktan sz edeceim, insan haklarndan sz edeceim... Ne yapalm bizim iimiz bu.
























     PAPATYALARI YOLMA


     Kalkm nerelerden gelmi sevdiin, yakn olmak iin. Sen ise, seviyor sevmiyor diye papatya yoluyorsun. Aslanm daha ne bekliyorsun, Beyazt ya da Taksim Meydannda miting mi dzenlesin, seviyorum diye. Azck corafya biliyorsan bir dn... Trabzon nire, stanbul nire...

     Saf olmak para ile deil. Hepimizde azck var galiba. Her eyin, ak ve net ve anlalr ekilde sylenmesini bekliyorsun. Seni bo kafal gen paras. Annem derdi ki “szn tamamn deliye sylerler”. Yani azck kafan altr. Yoksa, pheli konumuna dersin.

     Bu gen kardeinizi anlamakta ben bile zorlanyorum. Ard niyetli olamayacak kadar saf. Siz hemen puannz verin. Benim 35 yl 9 aydr zemediim bir genetik ifreyi p diye zverin. Akll olmak baka ey , ne diyelim.

     Bu gen kardeiniz, stanbul’da, iek pasajnda itii biray, srf nostalji olsun diye anlatyor. Yine Kadky’de, ay imenin verdii tad... stanbul sokaklarnn neden bunca anlaml, neden bu kadar sevimli olduunu... Peki ya Galata Kprsn son dneminde, kprde balk nasl gider... Yannzda sizi drt ke eden, yamultan bir gzel varsa ve mevsim baharsa –stanbul’da her mevsim bahar- olaan st olur her ey.






















     GALATA KPRS VE AYEGL


     Soyut bir Ayegl ile sylei yapmanz, ona ak olmanz gzel bir davran. Bu Ayegl somutlarsa daha gzel olur. Galata Kprs’nde (dubalar stnde iken) bira ok gzel gidiyordu, ve balk. Alkol sevdiimden falan deil. imdi Ayegl Olmal adl veya benzer bal tayan iirimi orada yazdm. Adam papatya yolmaktan, yaamn gereklerine zaman ayramam. Saf ocuk ite. O yazmn daha doal olduunu sanyorum.















     AMERKA VE AVRUPA’DA YAAMANIN NEM


     Avrupa ile Asya’da yayor almak arasndaki fark, saniyelerle llecek kadar kk. Boaz Kprs veya Fatih Sultan Mehmet Kprlerinin uygun yerinde durursanz, bir saniye iinde iki tarafa da geebilirsiniz. Bu da farkn bykln ak ve net olarak gsterecektir.

     yi de, neden Almanlar abuk kalknmay baarabiliyor da, bizler aslanlar gibi olduumuz yerde sayyoruz. ki lkede de bugn tm sanayi ve ehirler vs. yok saylp, yeniden oluum sreci balasa... kim nde gider sizce. kinci Dnya Sava Almanya’y haat etti. Biz savaa girmedik. Onlar neden frlayp gitti de, biz buralarda geziniyoruz.

     imiz gcmz, bir torpil bulup, biryerlere kapak atmak. almak ve retmek kaygmz yok. Kendimizden baka dnya da tanmyoruz. Bir de padiaha damat olduk mu, oluruz Damat brahim... Burda bile akmz, sevdamz ve kara gzl yarimizden nce, ke kapmaca... Bu bedava yaama sevdas insan doasna aykr. Ama bedava yaamaya alyoruz. Ben lkem iin, insanlar iin, insanlk iin, dostluk ve gzellik iin almaya hazrm diyen arkadalar aryoruz. Ve uzaktan bir ses... “bizim partiye gel”. Ulan be kardeim, sizin partiye, seni milletvekili ve/veya bakan yapmak iin geleceim. Baka bir emrin var m. nsanlk iin ne yaptn bu gne kadar. Ve yarn ne yapmay dnyorsun. Gzel eyler dnyorsan, gel beraber yapalm. yi ve gzel olan her eyi destekliyorum. Yaamn yalakalk olmad konusunda uzlamamz gerek.


















KENDS N YAAMAK


     Benim yukarda geen iki adet idam mahkumu mvekkilim var ya... Dnn ki, onlardan biri, babakann olu ve bakanlardan birinin olu... Belki yeen, yada yksek rtbeli bir askerin ocuu. Hayr varsayn ki o dnemdeki ABD bakannn ocuu... ABD li ocuk niye Trkiye’de askerlik yapsn demeyin.

     Trkiye apnda veya dnya apnda etkin birinin ocuu olsa idi... Masal ya bu. Dava bu ekilde sonulanr myd. Biz, Trkiyeli insanlar, kanc snf insanz. Ya da insanlar arasnda birinci, ikinci.... onbeinci diye snflar var m.

     Model bir a insan, herkesin olu veya kz veya her ey olabilirdi. Bu insana kar davranta, g kullananlarn lt ne... rnein bu iki insan Amerikan, Alman, ngiliz veya Hollandal, Japon falan olsa, kendilerine ayn ekilde mi davranlacakt.

     Bir Amerikan vatandana Trkiye’de ikence falan yaplsa, zorla bir su yklense vs. durum ne olur. Sizce byle bir kahramanlk (?) yaplabilir mi... Peki, ikenceci kiiler kanc snf insan. Bu insanlarn, yani ikencecilerin Amerikan vatandana kar tutumlar ile Trk vatandalarna kar tutumlarn belirleyen lt ne.

     kenceci zavalllara duyrulur... Siz, glden korkan, zayf bulduunu ezen, sadist ve aalk kiilersiniz. Aynaya bakn ltfen ve kendi kendinize sorun “ben kanc snf insanm, ben ka paralk adamm, benim efendim kim”



















     NEKLERDEK ZEKA PARILTILARI


     1980’li yllarda, Samsun, Ayvack’ta obanlk yapyorum. Birka tane bykba hayvan otlatyorum. im, otlak arazinin dou ve gney ynlerindeki msr tarlalarna girilmesini nlemek. Otlak, zaten mevcut hayvanlara fazlas ile yetecek kadar byk.

     Hayvanlarn doasndan olsa gerek, her zaman msr tarlalarna sokulma gerei hissediyorlar. Belki de msr dier otlardan daha taze, daha lezzetli gelmektedir. Bu konu ziraatiler ve ilgili kiilerin sorunu. Benim gzlemlediim nokta u oldu... Hayvanlarn iki ynden msr tarlasna girmelerini engelliyorum. Onlar, bir zaman otladktan sonra, (tahminen karnlar biraz doyunca) oynamaya balyorlar, her defasnda, benim bulunduum noktadan uzaklap, bir yay izerek, msr tarlasna doru kouyor ve msrlar yemeye alyorlar.

     Olay yerine gidip, msra zarar verilmesini nlyorum. Bu defa biraz beklendikten sonra, ayn hareket, ters ynde tekrarlanyor. Oyun bahane, hedef msr tarlas... Yllar nce hayvanlarda gzlemlediim davran ekillerini, hareketin amaca uygunluunu, insanlar zerinde gzlyorum. nsanlar da birbirlerini kandrmak iin, basit oyunlar sergiliyorlar, srarla ve tekrar tekrar.

     Avukat olarak birok iini takip ettiim, bana deme yapmas gereken ve ekonomik durumu da gayet iyi olan mvekkilim, paraya ihtiyac olduundan sz ederek, benden bor para istiyor. Bir miktar para alp, sonra dyor. Tekrar ayn dn alma ii ve deme. ncsnde, ald paray demiyor. Para ald dnemlerde ok sevdii avukat abisinden kamaya, onunla karlamamaya alyor.

     Tekrar karlatklarnda ise, ok paraya ihtiyac olduunu syleyerek , biraz daha para dn istiyor, hatta daha da ileri giderek, ek defterimi dn istiyor. Taleplerini ileri srerken, yac, yalaka ve adeta benim pazarlama mdrm. Ama bireyler koparabilmek.

     Kendisinden para istemeyeyim diye hep ayn numaray yapyor. Tpk, hayvanlarn oyunu bahane edip, msr tarlasna ulamak isterken yaptklar davran.

     Yine bir baka mvekkil... zavall, dolandrlm, mallar elinden alnm, biraz da parasz kalm rolleri taknarak, benden hukuki yardm istiyor.

     Masraflar bana detip, parasn icradan aldktan sonra, avukata para demedii gibi, bir de savcla, Baro’ya ikayet ediyor. Szlememizi tahrif etti, bozdu... diyor. Sonuta, soruturmalar vs. Ne masraf, ne de cret ...






















TOHUMLARIN MLENME ABALARI


     Tohum, aatan veya bitkisi her ne ise ondan yere derken, topraa saplanacak bir donanma sahip. Sedir tohumu byle, fstk am dndaki pek ok amda, yani ine yaprakllarda durum byle. Adn tam olarak bilmediim bir ksm aalarda durum byle.

     Yine bu tohumlarn rzgarda savrulmas, yine sivri ucu yere gelecek ekilde dmesi iin kuyruk ksm var. Bir eit zardan oluan kuyruk. Bu ekilde tohumu sperm hayvancna benzetebiliriz. Grev olarak ayn amaca hizmet eden ba ve kuyruk kesimleri var. Hedef ba ksmnn, yani tohumun uygun ortama ulamas.

     Bir ksm aa ve ot tohumlar, uma ve savrulma amacna uygun donatlm. Rzgar ile ok uzak mesafelere gidebilirler. ekirdek evresindeki antenimsi iplikler umaya, havada savrulmaya olanak tanyor. Ve canllk devam ediyor bylece.

     Bir dut aacnn meyvelerinin tohum ierdii ve bir aacn, binlerce ve milyonlarca tohumu her yl yere dktn biliyor musunuz. Ayn ekilde bir okaliptsn binlerce, milyonlarca tohumu her an yere dklyor. Meyve veren btn aalarda durum byle.
Ancak, yere den her tohum imlenme olana bulamyor. Uygun imlenme ortamn bulamyor.

     imlenme iin uygun ortam salansa, binlerce, milyonlarca fidan yetitirmek iten bile deil. Bu GEN ya da DNA veya bir baka deyile enerji kardeiniz, toplad birka kg. dutu, hem de yaz mevsiminde ekerek, hayal edilmeyecek kadar ok tohumun imlenmesini salad. Bunca fidan ne yapacam ise batan dnlmedi.

     Ayn ekilde, bir avu okalipts tohumunu yere ektim. Pek ok tohum imlendi ve hayal etmesi zor miktarda fidanm oldu. Oysa ben bir tane, iki tane fidanm olsun diye ok heyecanlanrdm. Samsun’a fstk am tohumu gtrmtm. Birka yz tane vard. Onu da maydanoz eker gibi sk olarak (sonradan artma dncesi ile) ektim.

     imlenen tohumlar, bu GEN kardeinizin salar gibi zgrlk tutkunu idi. Ben zmir’e geldim. Kardan zarar gren fidanlar kurudular. Zaten ok sktlar ve artlmalar gerekiyordu. Neyse. Bu giriim baarszlkla sonuland. Ancak bu arada unu rendim, uygun imlenme ortamn ve uygun bakm ortamn saladmda, Anadolu Blgesinin o solgun yzn ormana evirebilirdim.

     Uzaa gitme be karde. Bayndr iin ne yaptn, ya da ne yapabilirsin. Kardaki solgun dalar Karadeniz’e benzetmenin hi de zor olmadn hissediyorum. Canl Belediye Bakan’na, bir duruma arasnda, yer gster aalandralm... dedim. Doal bir park yapalm. Her arkadama, nazm geecek kiilere, , be, on fidan diktirsem, biliyorum onlar zevkle dikecekler. Sonuta ciddi bir park oluturabileceiz. Koruma ve gzetme grevini, tm insanlar, ama ncelikle kamu kurumu Belediyenin salamas gerek.
Ortada yaplm bir i yok. Ancak yaplabilecek ok ey var.

     Kendime soruyorum bazen... Patlcan, biber, domates ve saylmayacak gzelliklerle, seni byten, koruyan, seni besleyen, bahende iek, arnda bal olan doa iin sen ne yapyorsun. Ne yaptn. Soyut olarak iyi insan olmak, iyi eyler dnmek falan, ayaklar yere basmayan eyler. Ben insanlar seviyorum, lkemi seviyorum, doay seviyorum demek soyut, elleri ve kollar olmayan szckler deil mi... Peki sevdiklerin iin ne yaptn, ne yapyorsun. Bulduun her eyi ilkel bir tek hcreli gibi mideye indirmek, iine yarayanlar fizik yasalarna uygun olarak bnyene almak, iine yaramayanlar yine ayn yasalara uygun olarak dar atmak ne kadar anlaml.

     Tek hcreli de yayor, ot da yayor, mikroplar belki virsler de yayor. Yaamak tek bana her ey deil. Eekten biraz farkl olmal insan. Yaamn cinsellik boyutunda, ou insanlara dudaklarn srtabilir iki kulakl dostlarmz. Kaplumbaalar da yle. Ve otlar arasnda, hibir eyi takmadan, lgnca seviirler.

     nsanlarn kimi lr, kimi de nutuk syler, Orhan Veli’nin dedii gibi. Ltfen aynann karsna geip, karnzdaki doa harikas yakklya veya gzele... ne yaptnz anlatn. Kendinizi sorgulayn azck ve kendinize kar drst olmaktan korkmayn.

     Yine unutmayn, hibir zaman ge deildir. Her gn ve her an yeniden balamak ansnz var. Gelin oluturacamz koruya birka aa da siz dikin. Doaya olumlu ynde katkmz olsun. Gelin birlikte ay iip, syleelim. nsanlk iin bireyler yapmaktan korkmayn ve kanmayn. Doa ve tarih hepimizin, kltr hepimizin. Meraklanmayn kimsenin babasnn mal deil.

     
MASUM GEN (DNA) KARDEMZN LK GENLK YILLARI


     Senenin ka olduunu bilmiyorum. Babam yolculua ktnda 8 aylk ile 12 aylk arasnda olmam gerekiyor. Babamn da 1964’teki yolculuu, benim 1963’te doduum gibi bir sonu karyor. Ot kazma zaman imi. Tarlada msrlar brakp, annem beni dourmak iin eve gelmi. Sonra bu gen kardeiniz 9 aylk n alma sonras ortaya kvermi.

     Anmsadm evimiz, taban toprak olup, penceresiz bulunan, kaln ta duvarla rl bir yer. Babamlar evi iki kat olarak planlamlar, birinci kat dam (bizim deyile tam) olacak ve hayvanlara tahsis edilecekmi. kinci kat da bizim evimiz...

     Ancak babamn br tarafa gitmekte acele davranmas ile, inaat yarm kalm. Sonradan amcamlar evin zerine at yapmlar. Benim anmsadm ev oras... Yani aslnda dam olarak dnlen yer. Evin taban toprak. Bir gn ok yamur yad bir anda evimizin ortasndan su kt. Hem de ciddi miktarda. Ark yapp, suyu darya baladk. 1970’li yllar olsa gerek. Henz okula falan balamamm.
     Evimiz, iki blm, daha dorusu iki hanelik olarak planlanm. Bitiikte de ayn zellikte bir ev planlanm. Tek temel zerine, sanrm iki ev.. Damlar o hali ile kalm. Biz birini kendi evimiz, dierini de dam olarak kullandk.

     ok zor anmsadm dnemlerde keimiz bile vard. Ben ve Bayram, koyun obanl yaptk. Topu topu iki- tane koyunumuz vard.

     Sahi, buras neresi... Samsun ili Ayvack ilesinin bir mahallesi. Bu yazy yazdm zaman byle. O zamanlar, Samsun ili, aramba ilesi, Keskinolu Ky idi. Ky tanm blgelere gre deiiklik gsterebilir. En yakn komumuz olan Zlfiye’lerle, 5-10 dakikalk bir yry yolumuz var. Arazi, dalk bir Karadeniz.

     Evimizin nnden baklnca, Yeilrmak grnyor mu, yoksa, baraj yapldktan sonra gl m grnmeye balad emin deilim. u anda manzara gzel. Okul ncesi dneme ilikin anlarmda, daha geni ve daha heybetli ormanlar vard. Biz msr arlkl olarak, kara lahana, faslye, domates, biber, patates vs. tarm yapyoruz. tane koyunumuz, bir veya iki ineimiz, bir ift kzmz, gzel bir kpeimiz var. Galiba bir adet kedi...

Ad geen tarm rnleri satm iin deil, yaamak iin gerekli. Bu arada tavuklarmz var. Ya satp, yumurta satp, tuz ve gaz alyoruz. (Ortada elektrik falan yok o zamanlar. aydnlatma gaz ile. Bu gen kardeiniz niversite snavna gaz nda hazrland, tam snav kazandm anlalnca, kye elektrik geldi. Sene 83 mevsim yaz). Bu gen kardeiniz salyangoz toplayp satm ve galiba 12 lira para kazanm... Yln tam anmsayamyorum. Ancak, okul ncesi dnem olduunu biliyorum.

     Biz, annem, aabeyim, bir ablam olmak zere birlikte yayoruz. Hsamettin aabey, bizimle fazla kalma ans olmayan bir gezgin. Babam dneminden itibaren, amcamlarda (Trabzon’da) kalp, dini eitim grm. ok kk, belki imdiki Bar gibi. O yata bir ocuk, annesinden, babasndan ayr olur mu... Olmu ite. Duygularn ona sormak gerek.

     Sonra, biraz byynce, Ayvack’ta kur’an kursuna gitti. Oradan, gurbet elde gymatmz ya bilinir ya bilinmez deyip, gurbetlere gitti. stanbul’lara yolu dt. Bu arada biz kyde yayoruz, byyoruz, bazan salyangoz toplayp, genel olarak koyun obanl yapyoruz. Zaman gelince, dirmit, elik ekmei, guguak gibi mantarlar, gran, kazaya, mendek, ofran gibi sebzelerle har-neir oluyoruz. Bizim ofrana zmir blgesinde turpotu diyorlar. Ama itiraf edeyim, Karadeniz’deki otun lezzeti ok ok daha iyi. Hele ondan turu bile yaplyor. Bir iim su. Bu arada kaldrk da unutulmamas gereken bir Karadenizli...Gran’n ne olduunu bilmeyen var m.. ya da dirmit’in. Ordu taraf tirmit diyor olabilir. Bir laksinimiz var, szlklerde olup olmadn bilmiyorum. Ben u anda szlk almas yapmadm iin, ayrntlar zerinde durmayacam.

     Evinden su kan ka tane babayiit var. Belediye hizmeti olarak gelen su deil elbette. Baka bir yerde anlattmsa, nemli deil. Tekrarlayarak, bilgilerimizi tazeliyoruz. Evin iinden ark yapp dar balamtk. Yamurun ok yad ve aramba’y selin ald 70’li yllarn ba.

     Gzel gnlerdi...

          






BEN GEREKTEN NE’YM


Karmak olaylar,dava dosyalar ve salyangoz toplama seanslarndan sonras, asl konumuz olan ben konusuna geldim. Ben tam olarak otuzbe yl dokuz ay nceki ben deilim. Biraz fark var. O zamanki ktlem, hacmim mikro dzeyde. Gram bile deilim. Ama imdiki ben 90 kiloluk bir ufaklm.

Tire’ye geldiim 1975 ylnda 40 kg vardm, yoktum. Be o genetik ifreyim ama, beni oluturan maddeler, yediim patlcan, biber, domates, itiim su, vs. den toparlanm. Domates ile bir ilikim olduu ak. Bu konu her ne kadar tartmaya aksa da, burada biraz duralm. Bu gne kadar ka kilo domates yemiimdir.

Salata olarak, sala olarak ve benzer ekillerde, ylda 25 kg domates tketsem, 20 ylda 500 kg domates yapar. Fazlasn bover. Yarm ton domates ve domates rnleri tketmi olabilirim. Domates suyu votka ile kokteyl yaplabilir...

Peki , gnde ortalama 3 litre su ien biri (yani ben), otuzbe ylda ka litre su imiimdir. Yaklak 38.325 litre. Hasan apuk amcann petrol tankeri ka litrelik... yani ka tanker su imiim bugne kadar. Drt tanker olabilir.

Peki gnde ortalama 10 bardak ay iin bu DNA kardeiniz, bu gne kadar ne kadar ay imi olabilir. On ay barda, be su bardana karlk gelir ve be su barda da bir litre olursa, gnde bir litre ay imi olurum. Ylda 365, otuz ylda ise 10.950 litre ay imi olurum. (Su ihtiyacmzn ciddi bir ksmn ay ile giderdiimiz gibi bir grnt de var ortalkta)

Ciddi bir konuyu az daha atlyordum. Ka kg. hamsi, ka kg msr, ka kg. dirmit mantar, ne kadar lahana... Saylacak ok ey var da, bir Karadenizlinin bnyesindeki hamsi azmsanamaz. Msr ayn ekilde. Zamaneler bizim kadar msr tketmez ama bulabilen yine hamsi ile iyi ilikiler iinde.


Sonuta biz, zde enerji olan, DNA ats yada temeli zerine kurulu bir varlz. ekil alm enerji yuma denebilir. ekli belirleyen de DNA.





KISA DNEM TRKYE TARH


Toprak reformu ve Ky Enstitleri Yasalar, Trkiye’ye komnizmi getiririyorlar savulun mant ile yerle bir edilip, dini duygular smrmek amac ile, mam Hatip Liseleri almaya baland. Bu liselere maddi ve manevi destek veren ensesi kaln ard niyetli kiiler, kendi ocuklarn kolejlere ve yabanc okullara, Avrupa’ya ve Amerika’ya gnderirken, duygular ve inanlar smrlen yoksul ocuklarn, mam hatip liselerine gnderilmesi tevik edilmitir. Bylece, hem yneten hem de smren kendi takmlarn kurmulardr.

Ayrnts bir ara tartlr umarm.Ltfen bedavaclk yapmayalm. Aratracak ok ey var, ama yaplacak daha fazla .

Sonra, 1960’larda Adnan Menderes idam edilmitir. Olayn hukuk boyutu ok ama ok tartlmas gereken bir konu. Hukuku olan da olmayan da, siyasi nedenler vs. bilim d dncelerle amma da kolay ipe gnderiyorlar insanlar. in hukuk boyutunu tarafsz ve nyargsz olarak masaya yatrmak ve olay tartmak zorundayz.

Sonra 1970’lerde Deniz Gezmi ve arkadalar yargland ve idam edildi. Gencecik insanlar. Bu idam isteyen savc ile idam kararn veren sonra da kalem kran yarglar tanmak isterim. Hukuki gerekelerini ve vatan ve millet iin yaptklar sair hizmetleri bilmek isterim. Bu olay da nyargsz ve tarafsz bir gzle masaya yatrlmas ve tartlmas gereken bir konu.... Kendilerini o gencecik insanlarn yerine koyarak, ben bu cezay hak ettim mi, ya da hak ettiim bu mu diye sorabildiler mi kendi kendilerine. Elbette kendini bakasnn yerine koyup, o bakasnnn gzleri ile kendini grebilmek aama gerektiren bir psikolojik sre.

Sonra, 1980’li yllardaki idamlar. Masaya yatmas gereken bir hukuk problemi. Sahi yasalarn dili neden bir trl sadelemiyor. 1926’dan beri hatta daha eski yllardan, Osmanl’dan kalan yasalar neden hala eski dilde. nsanlar idam etmek iin yasa karan Meclis, neden yasalarn dilini sadeletirmiyor. Ne ilgisi var diyenlere , istenen yasann kolayca ktn anmsatmak istedim.

Deniz Gezmi ve arkadalar Trkiye Byk Millet Meclisinin kard bir yasa sonucu idam edildi. Hangi ulusal sorun zlm oldu. Yoksa nl Mac Carthy beyfendinin felsefesi dikkate alnarak, hayali dmanlarla m savald. dam karar iin evet oyu veren vekillerimiz, kendilerini Deniz’lerin yerine koyabildiler mi, ayn konumda kendi ocuklarnn olabileceini dndler mi. Bu sylediim derin dnlmesi gereken psikolojik bir sre.

Sonra bir ekonomik kriz, eteler, atmalar, lenler ldrlenler derken, bir baka kriz, bir baka kriz. Trkiye’nin d borlar 120 milyar dolar... Sayn deerli milletvekilleri, deerli hukukular, deerli ekonomi uzmanlar .... Atatrk sonras Trkiye’de ne yapld. Siz ne yaptnz. Veya kim ne yapt.

damlar ve borlar dnda ne yapld. Niye asld insanlarmz. Paralar ne oldu. Bu lke insan yeteri kadar almyor mu. Yoksa, deiik hortumlama yntemleri ile, mal birileri mi gtryor. MF ve sair kurululara faiz demek, bor demek dnda ne yapyoruz. Yarg sistemi neden zayf braklyor. Yeteri kadar hakim, savc m yok. Neden personel sknts ekiliyor. Yokluk deil, politika gibi geliyor.

Yarg kuvvetlenirse olur mu. Kuvvetlerin birbirini denetlemesi sonucu doar. Ama bazlar denetim falan istemiyor.


EN DEMOKRATK SOL


Sayn Sema Pikinst, Demokratik Sol Parti Bakanl’na aday oldu. Genel kurulda konumas ok demokratik solcu kardelerimizce engellendi. ocuu tartakland . Sayn Ecevit yeniden genel bakan oldu.

Ben solcu yada demokratik solcu falan deilim . Ben bir arkadamn medeni ve cesur davrann kaba kuvvetle durduracak, ona sava aacak dnceye sahip deilim. Yalnzca kendisi iin yaayan, kendisini dnyann merkezi sanan gen kardelerimiz ile benzer dnceye sahip deilim.

Bir eksiklik yok mu ortak dncede. Ya hep beraber, ya da hibirimiz. Trkiye nfusu 65 milyon. 65 milyon beyin korkun byk bir servet deil mi. Dnn ki dnyann en gelimi bilgisayar donanm var elinizde ve siz onu kullanmay bilmiyorsunuz.

Senin parti mi yapar, benim parti mi... Ne partisi be gen kardeim. Sen nemli bir varlksn, sen deerli bir varlksn. Sen, senin gibilere deer verdiin lde varsn. Sen btnn bir parassn. Yoksa, u veya bu partinin deil. Partiler yapay organizmalar. Ama insan doann en has, en retici varl. nsanln bir paras. Uygarlklar insanln eseri, yoksa partilerin deil. Partiler de insan rn ama olgunlamam...

     Birka yl sonra, 2005 ylnda yaplan olaanst CHP kongresini de grdkten sonra, en demokratik sola glmsedim. Biraz da kendime glmsedim.

     Partilere glmsedim. Yorum yok. Ltfen olaanst kongre sonras gazeteleri bir tarayn. Siz de biraz arn.

















     YAAM SREMZ


     ok yaayan yze kadar yayor. Nedir bu telan ey deli gnl. Bir gn 86.400 saniye. Bir ay 2.592.000. saniye. Bir insan yaam ortalama 60-70 yl. Biz iyimser ortalamay alp 70 kabul edelim.

     2.207.520.000. saniye (yaam sresi)....Burada 17.5 gn, yani 1.512.000. saniye, yani 4 ylda bir 29 olan ubat ay fark eklenmemitir. Bu iki rakam toplarsak, yaklak insan yaamnn ka saniye olduunu grebiliriz. Uzunluk ve ksalk tartmas saniyelerle llen bir durum gstermiyor mu.

     Hadi gznz aydn. Yaanacak ka saniyeniz daha var...

     Olayn, yani yaamann mantn zmeye alabilirsiniz. yi ama neden.... Canllar neden var olmutur. Enerji dengesi salamak iin mi... sonra devam etmek zere ara veriyorum

     Aslnda, len genler deil. Yalnzca arac kurumlar. Tm canllk yok olmadka, genlerin ldnden sz edilemez. nsanlar doar ve lr. Ama genler bir yolunu bulup greve devam eder.

     Biz anne ve babamzn genlerini tayoruz. ocuklarmz bizim genlerimizi... vs.vs.
























     KENDNE AYRILAN ZAMAN


Kendimize ne kadar zaman ayrabiliyoruz sizce... Yada yaamn ne kadar bizim kontrolmzde. Aslnda kendimizi dnmek iin yeterli zaman ayrmyoruz gibi geliyor. Ka insan aynann karsna geip, “ben neyim, ne yapyorum, neden yapyorum” diye sorar. Ve ka insan kendisine kar drst davranr.

     Neyse. Bunlar fani eyler. Olup gider. Zaten olup gidiyor. Evimin ortasndan sularn kt ve balklk yapmaya karar verdiimin stnden otuzbe yl geti. Galiba yalanyoruz. Dier deyile morukluyoruz. Ne demi Cahit Stk... “Nerde 18 yandaki cevher”. Otuzbei eyrek gee, bir yaz gn Bayndr’da... nsan bu yata da ak olur mu... Neden olmasn.

     Kendimize zaman ayrmakta cimri davranyoruz. Falanca dava, filanca icra takibi, yok IMF’nin kendine faydas olmayan, bize zarar olan reeteleri... lgn bir kandrmacann ortasnda, bol laf salatas...

     Bu yaz konsantre olunamadan yazlyor. Ba ve sonu karabilir. En iyisi ara vermek.Hele bir de aylardan temmuz ise... bambaka, sahilde insanlar kolkola, smscak, comamak elde mi, byle bir akamda. te ben byle akamda ak oldum (Haluk Levent) Oysa bu kardeiniz, bu gen karde nisanlarn hep zel gnler olduu, ak olunacak gnler olduu inancnda. Kuzey yarm krenin nisan ile gney yarm krenin nisan ayn ey mi. Gneyin ubat ile kuzeyin ubat ayn m. Deil, deil. simler ayn olabilir. Ak da yle, gzel de yle, gzellik de. Herkes kendine gre bir yol tutturmu gidiyor.























     TAHSL CEHALET GDERR M


     Ziya paa, tahsil cehaleti giderir, eeklik bakidir... diyor. Tahsil gerekten cehaleti giderir mi. Belki, bazen. Baki, kalc demek oluyor biraz.

     Bizi izlemeye devam edin... 16 Temmuz 2001



















     ARABIN DERD


     Arabn derdi krmz pabu. Baka ne olmasn bekliyordunuz. almamzn iinde bol bol dileke bulunmas alacak bir ey mi.. Deil elbette. Dedik ya, arabn derdi krmz pabu. Yaam hukuk ile fazla yorulursa, yatar kalkar hukuktan sz edersiniz. Filozof olmak iten bile deil. Ancak bu ekilde para kazanamazsnz. En fazla, dnr, dnr durursunuz. Belki gzel, orijinal zmler retebilirsiniz, ancak, bunlar para etmez. Siz en iyisi bol kazanl bir meslekte karar kln.

     Aslnda zengin bir hanm bulunmas kolay zmlerden biri olabilir. Bayanlar da zengin bir bey bulsunlar. Ekmek elden, su glden, yaar giderim. Seni bu diyardan alp kaamam.

     Alp kaamama gerekesi, iirimizde ayrntl olarak anlatlmtr. Aramzda kalsn, iiri bulamadm. Ama olsun. Yazmtm.

     Sen vefasz sevgili... ben garip ak. Bu zellikleri nasl hamur yapp, nasl ekil vereceiz. Anlalan o ki, biz ayr tellerden alyoruz. Orhan Veli’nin dedii gibi, sen ciercinin kedisi misin, ben sokak kedisi... Hayr ama biz kedi deiliz.

     Akmz sandn gibi deil. Ama yine de gzel.























     FUSARUMUN FAYDALARI

     Mantar veya mikrop olmak ille de insanlk iin zararl olmak deildir. Ho insandan daha zararl mikrop olup olmad da tartma gtrr.

     Nerde kalmtk. Fusarium. Bu macera son hzla devam ediyor. Davalar teker teker reddeliyor. Seni gidi ifti seni. Ne demek ben tohumdan zarar grdm. Sen doarken lmsn de haberin yok.
     
     Dava reddedildi. Gereke yazlmad ama, ortada bir karar var. Yargtay da bu gerekesiz karar, gerekesiz olarak onad. Vatana millete hayrl olsun. Bu gen kardeiniz, karar dzeltme yoluna bavurdu ve dedi ki:... en iyisi dilekenin tam metnini buraya aktarmak. O da dier bilgisayarn beyninde. En ksa zamanda olur temennisi ile gndemi deitiriyorum. (Tm kaytlar silindi. Gemi olsun)
     
Nide'nin Ulukla lesinde, Orman letme efi beyfendi, yaklak 6 ton sedir kozala toplayp, fidan yetitirmek iin araziye ekmi.Kendisi ile hemen grmem gerekiyor. Bugn telefon edecektim. Durumadan zaman ayramadm. Aslnda ayrabilsem iyi olurdu.
     
     imdi biraz sedir kozala da benim elimde olsa, ekmez miyim. Nerde bulacam bilemiyorum. stanbul'dan getirdiim sedir tohumlar, ciddi ciddi aa oldular. 4 metre civarnda olan var. Ben onlar "asker arkadam" diye tantyorum. Anlayan anlyor, anlamayana aklama yapyorum.
     
     Belki Ulukla'ya ulasam, tohum temin edebileceim. Belki de bir baka yolu var bu iin. Ama olmal.

     Saksya ektiim okalipts tohumlar imlendi. Zarar grmeden artma ilemini yapsam, yzlerce fidan olacak. Yapmam gerekiyor. Yine demir amlar da ayn durumda. Onlar da artmam ve bytmem gerekiyor.

     Deiik ss bitkilerinden biraz var. Fstk amlar henz imlenmedi. Neyse, olur gider.Belki de olamaz. Kargalarn ciddi zararlar oldu.







     ANADOLU UYGARLIININ MRASISI KM     

     Ben tabi ki, ben birtanem. Kim olacak. Bu gen yata mirasyedi taklacak deiliz ya. Olan tketmek yerine, olan bytmek, yaatmakla grevli deil miyiz. Birisi kalkyor, ben o uygarln mirassym, diyor. Bir bakas da onu onaylyor.

     nce usul dairesinde, bir arzuhal hazrlar, Sulh Hukuk Mahkemesi'ne bavurursun. stediin ey miraslk belgesi. Hangi uygarlktan balanacak. Luvilerden mi, Hitit'lerden, Lidyal'lardan m, yoksa, Fenikeliler, Romal'lar, onlar, Frigler... Persler'den n'aber. Ya Arab, Trk, Grcs, Ermenisi, Yahudisi, erkezi, Afrikals...

     Ortaokul birinci snfta zemediim bir "modern bilmece" vard. Sonucunu renmeden, ortaokul bitti, lise balad ve terk edildi. Sonra okul dndan lise bitirilerek, niversite snavna girecek hale geldim. Yaklak 6 yl aradan sonra, problemin ya da bilmecenin zm bulundu.

     Kendi kendime glmsedim. Anmsadn kadaryla, ocuk bir teksir makinas alyor. Tm akraba, e dost ve tandklara bayram kart hazrlyor. Basksn yapyor. Elindeki listede 100 kii bulunmasna ramen, hazrlad kartlar 90 tane oluyor. Kimse akta kalmyor, yani herkese kart gnderiliyor. Bu nasl olur.

     Yllar sonra, soruyu bu ekilde veya benzer olarak anmsyorum. Yllar sonra aklma gelen zm ise, matematikteki, kmelerin kesimesi , yani ortak eleman ile olay aklayabiliriz. Ad stnde, "modern bilmece". Teyzeniz ve amcanzn evli olduunu dnn. Amcanz tarafndan baktnzda, amcanz ve amcanzn ei vardr. Teyzeniz asndan baktnzda, teyzeniz ve onun kocas vardr. ki bir yanda, iki dier yanda, toplam drt kii olarak dnebilirsiniz. Oysa gerekte, yalnzca iki kii vardr.

     Bu bir bilmece. ok doru veya az doru olarak aklanmas fazla nemli deil. Ama aklama mantkl...

     Anadolu uygarlnn mirass kim diye tartmtk. Daha dorusu, ben tarttm, siz dinlediniz. Benim byk aabeyimin einin baba annesi (kendisini anmsyorum) rum kz imi. Kyde, imdiki konumu ile ilede, rum kkenli olduu bilinen kiiler, onlarn ocuklar ve torunlar var.Ayn dili konuuyoruz, ayn dine mensubuz, her eyimiz ayn. Geenlerde, Diyarbakr'l Krt vatandalarmdan birka ile sohpet ettik. Benim soyadm Odaba, onlarn soyad Odaba. Yalnzca bir kalem oynamas fark var.

     Onlar Abbasi hkmdarlna kadar gittiklerini, slalenin fazla asi olmas nedeniyle yllar nce srgne gnderildikleri gibi bireyden sz etti. Ben de hayal meyal, bir sylence olarak benzer eyler duymutum.Yani biraz aratrsam, belki de akraba kacaz. Ama onlar Krt, ben ise Trk'm. Benim yeenlerim, yani byk aabeyimin ocuklar da Odaba soyadn tayor. Eer odaba soyadn tayanlar ayn soydan ise, onlar da Krt vatandalarmzla akraba. Genlerde, Trk, Krt, Rum, Ermeni, Yahudi.... aklnza gelebilecek btn uluslar var. Yok diyeni ispata davet eder, kendilerine ay ikram ederim.

     Odaba soyadn tayan Trk ve Krtlerin akraba olduunu kantlasam, yine Arap akrabalarmz olduunu kantlasam, bu matematik bir ispat olur. Gnl rahatl ile hepimiz kardeiz arksn syleriz. Byle bir ispat, modern bilmeceyi zp, glmsemek kadar bir honutluk verir.

     Yoksa tm canlln ortak bir gemii olduuna inanan bu gen kardeinizin, insanlarn kltrleri ve kafataslar zerine sz cambazl yapmayacan taktir edersiniz.

     Ben rum deilim ama rum akrabalarm var, Arap deilim ama Arap akrabalarm, Krt akrabalarm, Ermeni akrabalarm.... var. Anadolu uygarlklarn kurup, kltr farkllamas sonucu farkl adlar alan insanlar bizleriz.

     nsanlarn tm ayn soyun mirass deil mi. yleyse, terr yaratmann ne anlam var. Amerika'daki veya indeki uygarlk hepimizin deil mi. Uygarln mirass olmak, mirasyedi olup, onu tketmek deildir. Uygarlk temeli stne salam yaplar kurduumuz srece o bizim. Dnyann uzak bir kesinde dikilen aa, yetien iek, yaplan her gzel ey , aslnda benimdir, bizimdir, hepimizin.Ve Anadoluyu gezen Dnyal kardeim, bu uygarlk benim olduu kadar, sizin. Alc gzle ve dosta bakn ltfen. Ben sizin lkenize geldiimde, kendi kltr varlm incelemi olacam. (Biraz atyorum elbette. Trkiye snrlarndan dar kmlm yok. imdilik o kadar param da yok. Olsun, parann ne nemi var...)

Aslnda lke snrlar yapaydr. Kular snr tanmazlar. Ve gne, ay, yer ekimi, mevsimler, aklar... snr tanmazlar. Aslnda insan bencilliinin izdii yapay eylerdir lke snrlar.

     Biliyorum, beni seviyorsun. Ben de seni. Ancak, tedavl kabiliyeti olmayan byle bir ak, iir yazmama bile yardmc olmuyor.

     Asker arkadalarm olan sedirler ve dikmeye altm tm aalar, tm iekler, hi tanmadm Afrikal, Kore'li, Alman , Rus... zetle tm insanlarndr. (Bu arada asker arkadam Saba'nndr ayn zamanda)

     "Her eyde hepimizin biraz pay var
tm adilikleri insanlar yaratt"

Olumsuz adan baklarak yazlm dizeler. Bu gen kardeinizin marifeti.









     ADALET     

     Adaletsizlik iinde adalet olmaz. Kurdun yaama hakk kuzu ile srer. Siz hakl olduunuz davay kazanacanzdan emin misiniz. yle sanmaya devam edin. yiniyetli bir yaklam. ki adet susuz idam mahkumu adl iire gnderme yapyorum. Onu okurken, avukatlk yapan bu gen kardeinizi yannzda hissedin ltfen. Ve eer beni beklerseniz, biraz da ay hazrlayn. Hem siz mutlu olursunuz, hem ben. Bu arada paralar da Karadeniz'e gndermi oluruz.

     Hakl olduun davay kazanacandan emin gibi grnyorsun. Bakalm bilirkii senin gibi dnyor mu... Bakalm yarg sana m inanacak, yoksa ok ey bilen kiiye mi...

     Davada hakl olabilirsiniz. imdi bir fkra aras... Adamn biri kendini msr tanesi sanyormu. Doktora gitmi, uzun bir tedavi sonras, kendisinin msr tanesi olmadn, tm dier insanlar gibi bi insan olduunu renmi ve kavram

     Doktor, son kontrollerini yapp, normale dnm olan hastasn taburcu etmi. Adam kapdan kar kmaz, panik halinde geri dnm. Yz kpkrmz, hzl hzl nefes alyor...Doktor ne olduunu sorduunda, bahede -be tane tavuk grdn, kamayacan sylemi. Doktor, iyi ama sen msr deilsin ki, onlar seni yiyemezler... dediinde:

     yi ama doktor bey, msr olmadm ben biliyorum, ama acaba tavuklar da biliyor mu... diye sormu.

     Sizin hakl olmanz, iinizi iyi bilmeniz, davalar zmeye yetmez. Kar taraf avukatnn sizin lehinize olarak birey dnmesini bekleyemezsiniz. iniz kantlara, bilirkii raporuna ve hakimin yorumuna kald. En tehlikeli olan bilirkii raporu.

     ou zaman sabit olan eylem ve durumlar ak olarak yazlmadan, adeta karar verilmek zere dosya bilirkiiye gider. Bilirkii de, bildii ve bilmedii, sorulan ve sorulmayan birok konuda grn bildirir. Davay zmler, hakly ve haksz ayrr... "Hatta davac taraf yle hakl ki..." gibi, kesin hkmn verir.

     Sizin bilmeniz yetmez. Bakalarnn da sizin msr olmadnz bilmesi gerekir. (Fkray bilmeyenler rensin ltfen)

     Yerel mahkemenin "ispatlanamayan davann reddine" eklinde verdii hkm, Yargtay tarafndan onanr. Ve denir ki:

     Yerel mahkemenin bildirdii gerektirici nedenler, bozma kararna uyulmu olmas, delillerin tartlmasnda bir isabetsizlik olmamas nedeniyle, temyiz itirazlarnn reddine..."

     Olmaz byle ey, yoksa rya m. Yerel mahkeme kararnda neler varm neler. (Yok elbette) Peki n'olcak imdi. Kahraman avukat, Don Kiot msvettesi gen kardeiniz karar dzeltme yoluna bavurdu. Verilen karar u, u, u anlamlara geliyor. Ltfen gerekeli karar yazn ki itihat olusun.

     Yazmazsanz hakknzda su duyurusunda bulunacam. nk yasa gerei bunu yapmanz gerekiyor. u duyurusunu inceleyecek arkadalar size ok yakn, ama olsun. Bazen taciz atei de ie yarayabiliyor. Buna glnecek. Olsun.






     BAYINDIR VE BEN


     Bayndr tarihini anlatamam sanrm. Bilmiyorum nk. Corafyas, bitki rts, nl ve nsz insanlar...Bayndr’n ta Lidyal’lara, Luvi’lere, Hitit’lere dayanan bir gemii var. Ancak, ovay kazyp, antik kentlere imdilik ulaamyoruz.

     Tire, demi,Turgutlu, Kemalpaa ve Torbal ileleri ile evrili, Kkmenderes Ovasnn bir tarafnda kurulu bir ile. Yalnzca ova deil, dalarmz da var,

     Saryurt Ky’nn Demirciky mahallesi enterasan bir yer. Oradaki tarihi kalntlar yz yllar aar, bin yllara varr. Gittim, grdm ve fotoraf Hseyin Arman arkadam sayesinde fotoraflarn arivime koydum.

     Ulam bir hayli zor olan ancak yaamaya uygun bu yerlere kimler geldi, o orijinal yaplar kimler yapt. Bir arazide grntlediimiz mermer stun aya, doru yoldasnz, devam edin diyordu sanki.

     1978’de Bayndr ile tanan ben, aslnda Bayndr hakknda fazla bir ey bilmediimi gryorum. Temmuz 2004’lerde, Birgi’ye gittim. Aydnolu Mehmet Bey tarafndan yaptrlan camiyi incelerken, duvarda, baka bir yapdan skld anlalan mermerler ve bir aslan heykeli grdm.. (Camiinin ad yanl yazlmtr. Yaptrann ad bu) Aslan denilince, benim aklma hep Hititler gelir. Tarihiler ltfen fazla alma yapsn. Bayndr Kzlcaova Ky, rentepe mevkiinde de yaklak 15-20 yl nce bir arslan heykeli bulunduunu, gvenilir kaynaklardan reniyorum.

     Ad geen heykelin nereye gittiini henz tespit edemedim. Ancak, u anki bilgi ve gzlemlerim, Kzlcaova-iftigedii-Arkba-Havuzba ve rp civarnda, byk olaslkla rentepe’de bir antik kentin varln gsteriyor.

     Bir zaman sonra Tire Mzesi’nin bahesinde grdm arslan heykeli beni sevindirdi. Doru yol zerinde olabilirim.

     Mermer stunlar, tarlalara zarar verdii iin, muhtemelen krlp, atlyor.

     Bayndr’n neyi nl diye soruyorlar bazen. demi’in kftesi, Tire’nin kftesi, urgan... gibi baz eyler saylyor. Bir zaman Bayndr’n baklavasndan sz edildiini duydum. Bu gre pek katlmyorum.

     Bayndr’n tarihi dokusu nl olabilecekken, bu bilinmiyor. Sard ile Efes arasndaki Kral Yolu’nun, Bayndr’dan gemesi corafi bir zorunluluk. Kanmca, Sard kentinden yola kan konvoylar, Bayndr’n kuzeyindeki dalarn zerinde oluturulan yol boyunca ilerlemi, zmir’in rnek ky seilen nardibi Kynden geerek, Karabel Mevkiine ulamtr.

     Bayndr’n Kral Yolu nldr ama bilinmiyor.














     NSANLAR ve NSANLAR


     Miraslk belgesi karmak iin mahkemeye bavurmay dndm. Miras brakan Adem ve Havva byklerimiz. Bir ksm miras gen kardelerimizin ok a gzl ve ok vahi davrandklarn, dier miraslara bir ey vermemek iin eytann bile aklna gelmeyecek kurnazlklar sergiledikleri grlmekte.

     Hepimiz kardeiz diye balayan ark ile ilgili kk bir deerlendirme yapalm. Kardeler ve anne ve babalar arasndaki uyumazlklar olmasa, bize tapu iptali davalar kmayacak.

     Adem ve Havva’nn ocuklar olduklarn syleyen kardelerimiz, btelerini gariban lkelere ve insanlara silah satarak, ikence aleti satarak, onlarn eitimini elmeleyerek , bilmem ne bilmem ne yaparak denkletiriyorlar.

     Elbette vatana ve millete hayrl olsun. Kck Bayndr’daki parti ii ekimeleri izliyorum. Glmekten krlrsnz demiyorum. Mizah kalitesi dk olunca, glmek yerine,...olmaz byle ey demekle yetiniyorsunuz.

     Olmaz diye bir ey var m. Dnlen her eyin uygulama imkan olabilir. Yerel ynetime, yani belediyeye talip olan partiler basit oyunlar peinde kouyorlar. Partililer birbirine kelek atmaya alyor, kendi adam kabul ettikleri kiileri etkin ve yetkin grevlere getirebilmek iin yapabilecekleri yasal ve yasa d her eyi yapyorlar. Ama, miras blmnde eitsizlii salamak, szde pastadan daha byk pay almak.

     Kimse hizmete talip olmuyor. Talip olunan ey pasta. Seim dnemleri ncesi, yoksul mahallelere, pirin, bulgur, ya ve biraz da para datma grevini stlenen yaratklar, seim bitince, kendi pastalar etrafnda, koparacaklar payn ekitirmesini yapyorlar.

     nsanlar ve insanlarn sorunlar kimsenin problemi deil. Oy almak iin kk hediyeler datan kiiler, yaptklarnn rvet vermek olduunu biliyorlar. nsanlarn yoksulluunu, aresizliini smrmenin kiiliksiz bir davran olduunu biliyorlar. Bilseler de byle, bilmeseler de...

     Azck zeka rn kck ileri dahi yapamayan bu kiiler, her eyin deerini para olarak gren kiilerdir. Seim sonucu hangi komik sonucun kaca beklenir.

























     KAN GRUBU SORUNU


     Bugn iin dnyada 6-7 milyar kadar insan yaad syleniyor. Bu insanlarn birka renge brnm olduklar, beyaz, sar, krmz ve mor veya baka renklerin olduu kabul edilmektedir. Bu durum baz bencil ve zeka zrl, ksmen de saygsz tiplerde, benim rengim daha gzel gibi aslnda ne anlama geldii bilinmeden sylenmi grntlere neden olmaktadr.

     Bilinen kan gruplarn ben anlatsam komik olur. Yalnz, A,B,AB ve O gibi gruplarn varln duymutum. Genel alc, genel verici gibi daha ok tbb ilgilendiren konulara girmem olas deil. Peki siz bu kan gruplarnn belli renkleri temsil ettii gibi bir gr duydunuz mu. Ben duymadm. Duyanlar ltfen not alsn, snavda kabilir.Sanrm kan gruplar hibir rengin tekelinde deil.

     Ltfen ilkokul, ortaokul ya da lise bilgilerinizi, niversiteye gidenler de burada edindikleri bilgileri biraz toplayp, kafalarnda bir canl hcresi tasarlasnlar. Bir adet bitki hcresi ve bir adet de hayvan hcresini yan yana koysunlar. Bu hayvan hcresi hangi hayvana ait. nsanlara ait zellii olan bir hcre var m. Yoksa yzeysel olarak bu ayrmn yaplamayaca, insan hcresinin de herhangi bir hayvan hcresi olduu sonucu mu ortaya kacak.

     nsani bilgilerin hcrelerin derinliklerinde, kromozom ve genlerde sakl olduunu mu duyduk yoksa. Elimizdeki hayvan hcresi insani bir grnty iermemekte mi. Biraz yle gibi.

     Bu gen kardeiniz, iin srrnn genlerde sakl olduu gibi, kendi boyunu ve boyutunu aan tahminlerde bulunuyor. Peki, bir hayvan hcresi bulduk, bunun bir insana ait olduunu haricen rendik. Hemen araya biraz hukuk ktryoruz. Anlayan ve fark edenlere nemle duyrulur. Bu insan hcresi hangi renk insana ya da hangi kan grubundaki insana ait. Bunu bilmek iin Medyum Memi Beyfendiye bavurmak m gerekiyor.

     Aslnda insan insan. Bunun baka aklamas var m. Afrika’dan ya da in’den aldnz bir insan kalbi, karacieri ya da bbrei ve sair organlar Avrupa, Amerika, ve Avustralya’daki insana uymaz m.

     Peki bu blgeler arasnda, kan nakli gereklemez mi. Koyu renkli, zenci bir gen kardeimiz, ak renkli, sarn bir Avrupal, bir Amerika’l ile ak yapsa, ocuklar olmaz m. Neden olmasn. Beyaz stne, dikine siyah ya da kareli ocuklar beklemiyoruz elbette. Sonuta bir insan meydana gelecek.

     Peki, sar rktan biri ile, beyaz rktan birinin ocuklar olup, bunlar da sair rklarn (varsa byle bir ey) birlemesi ile oluan ocuklar ak yaparlar, seviirler ve/veya evlenirler, ya da evlilik d beraberlik sonucu bir ocuk yaparlarsa, bu ocuun hcre yapsnda bir deiiklik olacak mdr.

     nsanln Adem ve Havva’dan yani ortak bir gemiken geldiine, ibadet yaparken veya dini kitaplar okurken inanan sevgili gen kardelerimiz, dnyay kullanmaya, blmeye sra gelince birden bire bu incelii unutuverirler.

     Dnya zerinde, bu gne kadar yzlerce devlet kurulmu, binlerce sava yaplm, milyonlarca insan, bu savalar sonucu lmtr.

     Peki, bllemeyen ne. Ayn oyuncak iin kavga eden iki kardeten, kardelerden ne kadar fark var. Bir lkenin refah rettii ve satt silahlarla orantl. Silahlar pasta, ekmek vs. retiminde kullanlan eyler deil. nsan ldrmek iin kullanlyor.

     vnlen stn teknolojiler, gelimi silahlar, hep ne kadar insan, ne ekilde ldrd ile bir deer ifade ediyor. Ortak bir insanlk, ortak bir doa, canllk, dnyallk veya uzayllk adna neden bireyler dnlmyor. Hasta ruhlar sava kartp silah satmazsa rahat edemiyor mu. Biraz yle. Sahip olduumuz fizik gc, beyin gcn, ortak ama iin, insani deerler (?) iin daha gzel ve olumlu bir dnya iin kullanmak din, ahlak ve felsefe kitaplarnn sayfalar arasnda gizleniyor gibi...

     Uyuyan bir gzel yada yakkl bir delikanl bulundu. Bunlarn dinleri, dilleri, milliyetleri vs. konularnda hibir bilgi yok. Uyandlar ve glmseyerek evreye bakyorlar. Bu insanlar hangi soydan geliyor, hangi milleti veya milliyeti temsil ediyorlar.

     Bu insanlar Trk olarak kabul ederseniz, bir ksm . zeka zrl kiiler, bu insanlara Ermeni soykrm gibi aslnda kendilerinin de inanmadklar bir su ykleyecekler . Yok bu kiiler Ermeni olarak kabul edilirse, soykrma uram insanlar olarak ilan edilecekler. Bu insanlar, Yahudi olsa, Alman olsa, ngiliz olsa... onlara bak da aptalca bir deiiklik gsterecektir.

     Peki hangi bilim adam, hangi teknoloji ile, bu insanlarn, dilleri, dinleri, rklar, kan gruplar ve salk durumlar hakknda bilgi edinecektir.

     Bu insanlar yapay corafi snrlar ile hangi snra koyacaksnz. Hibir yere...

     


















     LEN NSANLARIN GENETK HARTASI


     Kendini akll sanan baz gen kardelerimiz, tarihle hi ilgileri olmad halde, 1915’lerde Birinci Dnya Sava yllarnda len insanlarn genetik haritasn izmeye alrlar. Efendim falanca insanlar katledilmi, yani ldrlm. Soyut lm olaylar gerekleirken, falancalardan arta kalan insan yok muydu. Onlar lmedi mi, onlar ldrlmedi mi. eteler konusunda ne kadar bilginiz var. Niye kuruldular ve ne yaptlar

     Birinci Dnya Savanda, ka tane Osmanl askeri ld, ka tane osmanl vatanda ld. Arap llerine giden asker saysn ka kii biliyor. Douda len insanlar, Osmanl’nn kendi vatandalar deil mi. u veya bu ekilde len veya ldrlen insanlarn genetik haritas var m. Yani u gen kknden gelen, u kadar insan ld diyebilecek ka babayiit var.

     u gen kknden gelen insanlar, bu gen kknden gelen insanlar ldrd diyecek stn teknoloji var m. Yoksa, anlatlmak istenen baka ey mi. Hangi kr dv srdrlmek isteniyor. Rastlant sonucu daha zengin daha gelimi konumda bulunan baz gen kardelerimiz,terr uygulamay kendilerine hak gryorlar. Bunlar bizimle ayn miras blmesi gereken bencil gen kardelerimiz.

     Farkl milliyetlerin farkl Adem ve Havva’lar olduunu sananlar, acaba dnerek mi konuuyorlar. Yoksa, hesaplar m farkl...





















     DEVLETLER MLLYETLER VE FUTBOL TAKIMLARI


     “ Yukar Kkmenderes Havzas’nda tarih boyunca inanlar” adl, yazar Behi Galip Yavuz olan bir kitab inceledim. u anda benim bulunduum ve bu yazy yazdm yer, o kitabn anlatt evrede kalyor.

     Yine bir baka kitapta, Anadolu Uygarlklar adl ansiklopedinin, Hititler’i anlatan blmnde, Ekrem Akurgal’dan alnma baz fotoraflar var. Hititler’den kalan ve izmir ve Manisa’da bulunan kaya kabartmalar...

     O gen kardelerimiz ve adn bilmediimiz birok kltr, u anda benim almakta olduum masaya yakn alanlarda yaam, uygarlklarn kurmulardr. Buralarda yzlerce insan yaam, savaa gitmi, ak olmu ocuk yapmlardr.

     Ak dnyaya yeni gelmedi. O insanlar da, yaamak ve yaamn devamlln salamak iin ak olmak, almak vs. ilerle grevli idiler. Ve bunu yaptlar.

     imdi bu gen kardeiniz, tarih koridoru’nun kenarna oturmu, gemii ve gelecei izliyor.

     imdiki zaman sahnesinde brakp yaananlar, gelecekten baknca kendime, garip bir komedinin orta yerinde, grp yaptklarm, eleniyorum.

     Belki bundan yzlerce, binlerce yl nce, bir Hitit veya Luvi , Bizans veya Yunan delikanls (tam benim yalarda), yine bu tarih koridorunun kenarna oturmu ve bireyler yazmaya, izmeye alyordu. Belki de yaz bulunmamt. Ama ak ve ak mutlaka vard. Ela, mavi ya da kara, gzel gzl kzlara dizeler yazlr, arklar sylenirdi.

     Bir dnyal, yllar sonra (belki de yllar nce), akmz sandn gibi deil, zaman ve yerde yaknlk ve hormonlar aras dostluk ve kardelik kutlamas... diye kendini ve akn zetlemeye alacak.

     Hibir teknoloji ve/veya stn zeka, benim yani bu yazy yazan gen kardeinizin, bu tarih koridorunda, binlerce yl nce ve devam eden zamanda yaayan gen kardelerimin doal mirass olduum konusunda , olumsuz tek bir szck syleyemez. Kendisini akll ve ayrcalkl sanan ku beyinli gen kardelere kk bir anmsatma.

     Aslnda, ne olduumuzu dnmeden, ezbere yaayp gidiyoruz.






















     DK GEN PROBLEM


     Problem deyince, yle zor eyler gelmemeli akla. yle yazmak geldi iimden. Gnn birinde, zmir’den Bayndr’a gelmek iin, Bayndr Belediye Otobs’ne bindim. Kafamda, pisagor bants, dik kenin zellikleri geziniyor.

     Dik kende, dik kenarlarn karelerinin toplam, hipotensn karesine eit... Gzel. Matematik kitabndan aklmda kalan ekil, dik kenarlar kare eklinde izmi, yine hipotens kare eklinde izmi. Aradaki ilikiyi gstermi.
     
     Peki, dik kenarlar ve hipotens, birer dairenin ap olsa, kk dairelerin toplam byk daireye eit olur mu... Bunu dnyorum. Belli ki akm ve kafam ak ve dik ken problemi arasnda altryorum.

     Gerekten, hipotens yarapl dairenin alan ile, dik kenarlar yarapl dairelerin alanlar toplam birbirine eit. Amerika’y bulmu kadar sevindim. Mutlu olmak iin byk eyler gerekli deil. Sarn veya esmer, 1.70 bal gibi olur...




     BALARKEN

     Feuerbach’n “Bizim niversitelerimiz, sadece bir dinleme ve yazma kurumudur” deyiinin stnden yaklak 190 yl gemitir.(1) O eletiri, belki de bugnk niversiteler iin yaplmtr. Hem de bizim niversitelerimiz iin.

     Ky enstits, medrese, imam hatip lisesi ve hukuk faklteleri arasnda ne gibi bir iliki, ne gibi elikiler vardr. Eitim konusundaki tercihlerin, bilimsel deil, siyasi olduunu rahatlkla syleyebiliriz. mam hatip liselerinin parasal kaynan salayan, ama kendi ocuklarn bu okullara gndermeyen insancklar grmemek elde deil. Yntem bakmndan okullarmzda medrese gelenei srmektedir. Yazk ki hukuk faklteleri Feuerbach’n yukardaki tanmna tam olarak uymaktadr. Her ey ezberletilmek istenmektedir. Burada kastl bir “dnmeyi engelleme abasnn” olduu dnlebilir. Hukuk fakltelerine sosyal puan ile renci almann siyasi bir tercih olduu aktr. Ama imam hatip kllarn bu okullara yerletirmektir.

     Ky enstitlerinin almas bilimsel bir tercih, ancak kapatlmas siyasi bir manevradr. mam hatip liselerinin gemii ilgi ekicidir. Bu okullar toplumsal gereksinmeler yaratmamtr. Ky enstitlerinin kapatlmas ile imam hatip liselerinin yaygnlamas ayn dneme denk gelmektedir.

     Bu lke bizim lkemiz, insan bizim insanmz. Devlet bizim devletimiz. Eitim toplum iindir, bizim iindir, herkes iindir. Hepimiz en iyiye en gzele en ada olana ulamak istiyoruz. Amacmz ortak. Ortak amaca ulamak iin dosta bir ibirlii gerekir.

     Trk dili, inkilap tarihi gibi derslerden sene kaybeden rencileri dnnce, “bu ne biim dostluk, ne biim ibirlii” demekten kendimizi alamyoruz. Herhalde gereksizliine karar verildi ki, artk YK dersleri snf gemeye etkili olmuyor.

     Hukuk eitimi, hukuk fakltelerinde balamaz ve hukuk fakltelerinde bitmez. lkokul, ortaokul ve liselerimizin ilkel bir uygulamas vardr. rencilere dayak atlr. (2) Akllar sra renci dverek ortak amaca hizmet ederler. Oysa dayak, ilkel ilkel tutkularn tatmini, aalk duygusunun bastrlmaya allmasndan baka bir ey deildir.Bunun renciler zerindeki etkisi ise , gen fidanlarn taze srgnlerini krmaya benzer.

     Dayak ve ezbere dayal eitim, medrese geleneinin devamdr. Dnme, syleneni tekrarla, ezberle ve ge. retmen gelince ayaa kalk, ceketini dmele, aman bir soruya yanl yant verme. Yoksa tekme tokat eitime devam edilir. retmen ne sylemise onu bileceksin. Dayak yemek istemiyorsan sus, ya da zgn dncen olmasn. Bykler dnm, sen onlarn dndn ezberle.

     Kiilik gelimesini engelleyecek, baml insan yetitirmeyi ama edinmi bir sistem. Basknn her trls var. Bir renci duvara “savaa hayr” yazd diye aylarca gz altnda tutulmutur. O renciyi ise kendi mdr ikayet etmitir. (3) Byk bir i baardn sanan mdr bey, hala grevine devam ediyor. Bu gibi kafalarla, bir yanllk olmazsa, ada uygarl yakalayacaz.

     Akll geinen baz okbilmiler, her eyin en iyisini ve en gzelini bildiklerini sanyorlar. (4) Kafalarndaki o parlak dnceleri herkese ezberletme sevdasndalar. Bu gibiler “krpe zekalar sndrmek” (5) iin ellerinden geleni yapyorlar. Ben hereyi bilirim” sanan tipler, btn eitim kurumlarnda yaygndr.(6) Hukuk profesr kendini eitim uzman sanabilir. Ama deildir. Bir dedikodu dolanyor fakltede. “Falanca hocann btn rencileri snf gemi, o biraz zor doent olur” Zor hoca olacaksn, sonra da gelsin doentlik, gelsin gelsin profesrlk.” Zor hoca olmak ise, kyma makinas gibi almaktr, asla iyi eitimci olmak deil.

     Eitim kalitesi dyor, ezberci kuaklar geliyor, renciler almadan snf geme abasnda. Eskiden byle deildi.(7) Bu sylediklerim benim dncem deil. ve kesinlikle de katlmyorum. Bilim adam olarak yetitirmek iin bir Avrupa lkesinde eitim grmek zorunlu grlyor. Trk niversitelerinden bilim adam kmayaca gibi, saplant var (8) Kemiklemi bir dnce. Daha nce grlm oln pasivize edici eitimin sonular. Baz teknik alanlarda, gelimi lkeler en iyisini en gzelini yapyor olabilir. Eitim olanaklar ok geni olabilir. Sosyal bilimci, hukuku yetitirmek iinlaboratuvar eksiimiz olduunu kimse iddia edemez. nemli olan Avrupalnn eti kemii, ya da Avrupa’nn kaldrm talar deil herhalde...

     Avrupa lkelerinde hukua balayan bitiren rencilerin oran, baarszlk durumlar, snfta kalma ve geme, snavlar ve benzer konulara aklk getirilmelidir. Avrupa’ya gitmi olmay ayrcalk sayan kasaba dncesi terk edilmelidir. renciyi sulamak savunma mekanizmasn altrmaktan baka bir ey deildir. Ka tane hoca, ders verdii rencinin zeka seviyesini, kapasitesini, ilgi alanlar, yetenei, bilimsel dnmeye elverili olup olmad, ya da drstl konusunda bilgi sahibidir. Acaba asistan olarak seilen rencilerde, ne gibi nitelikler aranmaktadr. Hocalar kendi sezgileriyle en doru seimi yaptklarn m sanyorlar.

     retim grevlileri , rencileri hakknda hi bir ey bilmiyorlar. n yargl olarak rencinin, asi olduu, anarist ruhlu olduu , almadan snf gemek istedii gibi eyler dnyorlar ki, bu dnce bilim adamlna ve bilim felsefesine aykr bir dncedir. Trk Dili dersinden , dinamik ve baarl bir renciyi snfta brakan faklte, hangi akla hizmet etmitir. Bu olaydan, renci, rencinin ailesi, ulusal eitim ve devlet zarar grmtr.Peki, kim, ne kazanmtr. Baarszlk duygusunu bastrmak isteyen bir sadistten baka, kim ne kazanmtr?

     Yukardaki olay, ancak ve ancak, Trkiye’nin gelimesini istemeyen glerin yararnadr. Eitimin verimsizlii ve gelecek iin yetitirilen eitimcilerin, bilimsel esaslara gre seilmemesi, toplumun gelimesine byk engeldir.Medrese gelenei ve bu gelenee bal bilim adamcklar yetitirmekte ve bu gelenee zeka, yetenek ve baarlar ile uyum salayamayan renciler harcanmaktadr.(9)

     Baz akll hocalar kendi renciliklerini kriter alarak, rencileri deerlendirmeye almaktadr.Kendi deyimleri ile byk bir gaf yapyorlar. nsann kendi zekasn, kendi alma yntemlerini ideal kabul etmesi, doal ve fakat ilkeldir. Baz hocalar zamansal yetersizlikten yaknmaktadrlar. Gidip bakn, zamanlarn rencilere yaz yazdrarak harcyorlardr. Haftalk ders saatlerinin artrlmas sakncaldr. Ders sreleri de ksaltlmaldr. renci “bugn ne rendim” diye dnebilmek iin, zamana sahip olmaldr. Yoksa dnmeyi engellemek iin, renciye ot yoldurmaya gerek yoktur. Ve bunu yapmaya kimsenin hakk olamaz. nemli olan ok ders yaplmas deil, verimli ders yaplmasdr.

     Eitim kurumunda, eitim ile ilgili bir birim olup olmadn hi merak ettiniz mi? Benim byle bir birimden haberim yok. Belki “eitim aratrma merkezi” hi dnlmedi bile.

     Hocalarmz, birer bilimadam, eitimciden te, kendi savalarnda, kendi kariyer ve ekonomik amalar iin savaan kiiler. Eitimci yetitirme konusunda, bilimsel bir alma yok. Seilen asistanlarn kapasitesi, bilime yatknl, drstl konularnda hibir bilgiye veya gereki bir lmeye bavurulmamaktadr.
     Hocalar yalnzca kendi yaptklar snavlar l olarak alyorlar ki, o snavlarn hibir bilimsel deeri yoktur. Yalnzca ekli bir anlatmdr deerlendirme sonular.

     Hukuk eitimcisi yetitirmek iin, fen ve matematik puan esas alnarak, renci alnmaldr. Bu rencilerin bilim adam olarak yetimeye eilimli olmas gerekir. Fen ve matematik puan ile hukuk arasndaki ilgiyi merak edenler kabilir. (10) Siz bana sosyal puan ile hukuk arasndaki ilikiyi aklayabilir misiniz.? Fen ve matematik puan yksek olan rencilerin, tamamnn Trke ve sosyal puanlar da yksek. Ama bunun aksini kimse iddia edemez.

     imdiki uygulama ile, hukuk fakltelerine sosyal puan ile renci alnmaktadr. Bu manta nasl ulaldna akl, sr ermez. te bu noktada, bilimsel deil, siyasi bir tercih vardr. mam hatip kl rencilere kolaylk salanmtr. Liseyi ilk derece ile bitiren renciler ile, lise baar puanlar da bilimsel bir deer tamaz. Sonucu dikkate alndnda ise, adaletsiz bir uygulamadr.

     niversite rencileri, retim yelerinin yetersizliinden yaknmaktadrlar. niversite dzeyinde eitim veremediklerini belirtiyorlar.(11) Eitim zaten ezbere dayal. renciler ad bilgilerle bunaltlmaktadr. (12) rencilerin niversitedeki fonksiyonu, not tutmak, snava girmek ve har demek gibi eylerdir. Dnmek ya da aratrma yapmak, renciye gre bir i deil.(13) Baz okbilmiler, hemen “renci psikolojisi” diye tehis koyabilirler. Bylece liseden kalma, krk-dkk ve ezberlenmi psikoloji bilgilerini gstermi olurlar.

     retim yelerine gre de, renci kalitesi hzla dyor. almadan snf gemek isteyen, ezberci kuaklar geliyor (14) Bu gre katlmak olas deil. Ezberlemeden snf gemeyi baaran ka kii var sanyorsunuz. renci kalitesini, kalitedeki d, soru sormamann nedenini , ezberciliin gerekesini nasl aklyorlar. acaba. Saylan olumsuzluklardaki kendi rollerini biliyorlar m?

     renciler renmek yerine, snf gemek ve diploma peine kouyorlarm. (15) Bu doru, nk, renci buna zorlanmaktadr. Snava girerken, hocann yazdrd notlar, ezbere bilmeniz gerekir. Aksi taktirde, ok ey bilseniz, konuyu kavram olsanz bile, snfta kalabilir, okuldan bile atlabilirsiniz.

     Bilim kimsenin tekelinde deildir. Fakat bu durum, snfta braklmaya veya okuldan atlmaya engel deildir.Hakl olabilmeniz iin gl olabilmeniz gerekir.Hoca istedii renciyi baarl, istediini baarsz sayabilir. Buna hibir engel yoktur. renci, zor saylabilecek bir snav kazanarak geldii fakltede, yarn sabahn dnememektedir. Yllardr kapasitesini aarak almak, ama kapasitesinde baar gsterememek durumundadr. Siz bana Trk Dili dersinden bir yl bekleyen rencinin durumundaki mant aklayabilir misiniz.?

     Olaylar kavrayamayan bir insan, pek ok eyi ezberleyip tekrarlayabilir. Bu renmek deildir. nk, tekrarlama yetenei olan papaan, tekrarlad szcn anlamn bilmez. nsan, rastgele yaplan bir snavda, ezberledii eyleri yazarak baarl gzkebilir. Ne seviyede eitim grm olursa olsun, hemen herkes, Medeni Yasa7nn balang hkmlerini, hatta tamamn bile ezberleyebilir. Anayasa’y da ezberleyebilir, hem de kenar balklar ile. birlikte. Peki bu insan hukuk renmi olur mu Hocann ders notlarn snav kadna aynen aktaran renci, hukuu iyi mi renmitir.?

     niversiteye seilerek alndklar halde, pek ok renci hocalar tarafndan niteliksizlikle sulanmaktadr. (16) Tek yanl ve nyargl bir sulamadr bu. Gerekleri de yanstmaz nk objektif deildir.

























     ETM

     Eitimi okuma yazma renmek diye tanmlayamayz. Okuma yazma renmek eitimin bir parasdr ama kk bir paras. nsanlarn dier canllardan ayra en nemli zelliin dnebilme yetenei olduunu vne vne anlatrz. Oysa byle olmasnda , yani dnyaya insan olarak gelmemizde ve insanlarn dnebilme yetenei olmasnda bizim bir rolmz yoktur. Hibir canl, dnyaya nasl gelmek istedii konusunda tercih yapmamtr. Bunun yannda dnme yeteneinin yalnzca insana zg olduunu sylemek de acele verilmi bir karardr.

     lk insan, kolunda Japon yapm saat ile dnyaya gelmemitir. Eskiden, yani ilk insanlar dneminde, ilkokul, ortaokul, lise ve niversite gibi eitim kurumlar yoktu. Demek ki o insanlar diplomasz kiilerdi. Doktor, doent ya da profesrleri yoktu. te o insanlar, bilgi ve deneyimlerini sonraki kuaklara aktararak, bugnk seviyeye ulamamz salamlardr. Demiri ilk olarak kullanan insan mhendis deildir.

     Tarihte Akdenizin en gl filosunu sahip olan trkler, acaba sava gemilerini sanayilemi batl lkelerden mi satn almtr. Piri Reis yurt dnda, denizcilik ve haritaclk eitimi mi grmtr?

     Eitim eitli ekillerde tanmlanabilir.(17) Ksa bir tanmla, “eitim, kltrn bireye aktarlmasdr” diyebiliriz. Peki kltr nedir?

     Kltr ya da uygarlk, bir toplumun yesi olarak insanolunun kazand bilgi, inanlar, sanat, ahlak, yasalar, grenekler ve teki beceri ve alkanlklar ieren karmak bir btndr.(18)

     Bizim niversitelerimizde bilim adam yetiir mi , kaliteli aratrma yaplabilir m (19) gibi gvensizlik dolu yarglar tartmak istemiyorum.












     ETM POLTKAMIZ


     Eitim kurumlar ve eitimciler belli amalarn gerekletirilmesi iin vardr. lenmek zere fabrikaya giren hammaddenin sonuta ne olaca bilinmektedir. nk fabrikalar bu bilinen amalar iin kurulmulardr. Ayn ey eitim fabrikalar iin de geerlidir.Hammadde ilenecek ve nitelikli hale getirilecektir. te, eitim politikas, varlmak istenen ama ile, bu amaca varmak iin izlenen yntemi anlatr.

     Belirlenen amacn aklc olmas gerekir. Yani bilimsel bir temele dayanmaldr. Byle bir ama saptandktan sonra, bu amaca ulamak iin en pratik, en gvenilir ve en salam yol seilmelidir. Eitim toplum yaamnn olmazsa olmaz kouludur. nk eitim olmazsa toplum da olmaz.

     Hereyden nce eitim, retime ynelik ve yaratc olmaldr. Ama montaj sanayine ynelik olmaldr demiyorum. nemli olan modern oyuncaklar skp takmak, bilgisayar tularyla dalga gemek deil, problemleri zebilmek, gerektiinde oyuncan topraktan yapmak, retmektir.

     Atatrk dnemi Trkiye’sinde olduka cesur admlar atlmtr., etim alannda. Yenilikler sihirli denek ile yaplan kolay eyler deildir. Osmanl Tarh’nde, medreselerin yenilemeye kar byk bir direnme gsterdikleri bilinmektedir.(20) Elbette bu direnme eitim felsefesinden deil, kar atmalarndan kaynaklanmaktadr.

     Sanlmasn ki, Osmanl Devleti’nin sona ermesi ile bu direnme sona ermitir. u anda iinde yaadmz 1991 ylnda, medrese gelenei hala srmektedir. ve inatla yaatlmaktadr. Yukarda sylediim gibi, sorun, eitim felsefesi sorunu deil, kar dengesi sorunudur. (21)

     lkokul yetitirilmek zere, 1924 ylndan itibaren ilkretmen okullar almasna karar verilmitir. (22) 1927-1928 retim ylnda, kylerde yetimi ocuklar alp, ilkokul stnde, yllk bir srede, gnn yarsnda genel bilgi derslerine, yarsnda da, tarm, kooperatifilik, el ileri uygulamalarna, yer veren programlarla, ky retmeni yetitirilmek zere, Denizli ve Kayseri-Zencidere’de iki ky retmen okulu almtr.(23) Bugn yan, 1991 ylnda, kye gnderdiimiz retmenlere ne veriyoruz, ve onlardan ky ve kyl iin ne yapmasn bekliyoruz ?

     Bu okullardan beklenen sonu alnamadndan, 1933 yllarnda kapatlmtr. 1937 ylnda, konu tekrar ayrntl olarak ele alnm, nfusu retmen gndermeye elverili olmayan kyler iin, eitim ve retim ilerini grmek, tarm ilerinin ada bir ekilde yaplmasn salamak amac ile ky retmenleri grevlendirilmitir.Deiik kylerden zeki ve yetenekli ocuklar alnarak, iki yl ilkokul, yl ortaokul renimi veren , fakat tarm, demircilik, inaatlk, kooperatifilik konularna arlk veren bir programla almak zere, ky enstitlerinin ilk denemesi niteliinde olan, Eskiehir-Mahmudiye, zmir-Kzlullu ky eitim yurtlar almtr.(24)

     17.4.1940 tarihli ve 3803 sayl, ky retmeni veya kye yarayan dier meslek erbabn yetitirmek zere , tarm ilerine elverili arazisi bulunan kylerde, 5 yl retim sreli ky enstitleri almtr.(25) Enstitlerde gerekli sanat dallar iin atlyeler, hayvanclk iin ahrlar kurulmu, buralara geni tarm arazisi , meyvecilik, sebzecilik baheleri salanmtr. -drt yl iinde, 21 ky enstits kurulmutur. Buralarda eitmen kurslar da almtr.

     Buna paralel olarak, 1924’te bir ilahiyat fakltesi, 29 ilde de imam hatip liseleri ald. mam hatip okullarnn says rencisizlik yznden yldan yla azalarak, 1930 ylnda tamamen kalkmtr.(26)

     1950’li yllar ky enstitlerinin kapatld ve imam hatip liselerinin parlamaya balad yllardr. Trkiye’de ok partili dzene geilmi, politika, eitimi ucuz bir malzeme olarak ve acmaszca kullanmtr. O dnemde eitimin bana gelenleri, genel siyasi durum iinde deerlendirmek gerekir.

     Ulusal nitelikli bir eitim politikas, yazk ki uygulanamamtr. eitli Avrupa lkeleri ve Amerika tarafndan nerilen paketlerin ulusal karlara uygun olabileceini mantk kabul etmez. Hibir devlet, kendisine rakip olacak bir gce yardm etmez. Ky enstitlerine yaplan saldrlarn banda “komnist yetitiriyor” iddias vardr. (27) Bu iddialarn ne denli isabetsiz olduu, bugn daha iyi anlalmaktadr. ddiann temelini, kar atmalar, politik hesaplar oluturmaktadr.

     Gelimi lkelerin, gl bir Trkiye’ye temel olacak bir eitime destek olmalar beklenemez. Ama kstek olmalar kanlmazdr. erde oy hesaplar, darda ekonomik ve askeri hesaplar Trk eitiminin yreine saplanmaktadr.

     OKULDAN RENC ATMANIN YASAL VE BLMSEL YN


     Pek ok kii renci psikolojisini iyi bilir. Yazk ki bu bir saplantdr.Bu saplant, yani iyi bildiini sanma saplants, pek ok meslek grubunda yaygndr.(28) renciler de pek ok ey bilirler. Daha nceden az alt iin baarsz olduuna inanan renci A, ok almaya balyor ve okuldan atlyor. Bylece, baarnn srrnn almak, almak, almak.... olup olmadn reniyor.

     Yksekrenim Yasas, rencilere, renimlerini tamamlamas iin belli sreler ngrmtr. Bunun uygulamadaki anlam udur: Eer renci belli srede okulu bitiremezse, okuldan atlr. Buradan anlyoruz ki, eitimdeki baarszln tm sorumluluu renciye yklenmektedir. Oysa olmas gereken bu deildir. renci dndaki unsurlarn da dikkate alnmas gerekir.

     -Yeterli eitim verilmi midir ?
     -Hocalar say olarak yeterli midir ?
     -Hocalar nitelik olarak yeterli midir ?
     -Hocalar eitimci olarak baarl mdr ?
     -Ders aralar yeterli midir ?
     -Eitim yntemi baarl mdr ?
     -renciye yeterli rehberlik hizmeti verilmi midir ?
     -Yaplan snavlar gvenilir midir ?

     Daha sayabileceimiz pek ok etken var. rencinin yeterli kapasiteye sahip olup olmad, yeteri kadar alp, almad, hakl olarak merak edilir. Ama unutulmamaldr ki, hibir stn zekal, anasndan doarken otomobil ehliyetine sahip deildir. Yzme, okuma-yazma ve hesap bilmez.Bu yetenekleri de, kendi kendine kazanmaz. Baar ve baarszln tek sorumlusu renci deildir. Zaten okullarmzdaki ilkel yntemlerle yaplan snavlarla llen ey baar deildir. Eer baarsz saylan renci okuldan atlacaksa, baarsz hocalar da okuldan atlmal, baarsz niversiteler kapatlmal, yetersiz ders aralar imha edilmeli, snavlar, drst ve gvenilir bir lme olmadklar iin, tmden kaldrlmaldr.

     Saplant ve alkanlklar bir tarafa brakp, olay gereki olarak deerlendirmeliyiz. Hoca ders anlatamyor, ders kitab yok., derslikler souk hava deposu gibi. Okul ynetimi ile renciler arasnda buzdan duvarlar. Rehberlik diye bir ey yok. Bunlar yetmiyor gibi, bilimsel bir deer tamayan, aksine keyfi bir snavla, snfta braklacak, okuldan atlacaksnz.

     Her ne kadar, snfta brakma ve okuldan renci atmann yasal bir klf bulunuyorsa da, bu durum hukua aykrdr.Yukarda belirttiim gibi, baarszln –ki buradaki baar gerek deildir- sorumlusu olarak, yalnzca renciyi grmek ve onu cezalandrmak akl ii deildir. niversite, snfta brakt ve okuldan att renciye kar, haksz fiil hkmlerine gre sorumludur. Hi kimse bakasnn eitim hakkn kstlayamaz. Kendi baarszln bakalarna detemez.

     Uygulamada, niversiteler ve baz hocalar kyma makinas gibi almaktadr. Eitimin iyiletirilmesini ama edineceklerine, bilimsel esaslara gre almay ilke edineceklerine, aksine renciye yklenerek, kendilerini aklamaya, baarl gstermeye alyorlar.

     Yeri gelmiken, eitim konusunda Avrupa’nn neresindeyiz diye kendi kendimize soralm. rnein Almanya’da bir lise dnn. retmen snfa geldiinde, renci ayaa kalkmak zorunda mdr. ? Bu rencilerin ceket ve kravat giyme zorunluluklar var mdr.? Ceket giyen renciler, retmenlerini grnce veya onlarla konuurken, ceket dmelemek zorunda mdr? retmeni ile konuan renci elini cebine sokabilir mi ? Alman retmen “Sen bana niye selam vermiyorsun” diye rencisini dvebilir mi ?

     Orada ne olduunu gidip grmedim. Bildiim bir ey var. O da eitimcilerimizin asker zentisi olmalar. Szde disiplin ile baar salayacaklarn sanyorlar. Bizim lise eitimimizin Almanya veya Amerika’dan daha m iyi olduunu iddia ediyorlar.? Buna glnr ite...

     Almanya’da, profesrlerin, retim ve aratrmalaryla ilgili konularda, akademik zgrlkleri tamdr. renciler de, aa yukar ayn zgrlk iinde, renme zgrlne sahiptir. (29) Alman renciler programlarn kendileri dzenler ve setikleri ihtisas alanlarnda, derecelere ve diplomalara gtren snavlar iin, ne zaman, nasl ve nerede, hazrlanacaklarna kendileri karar verirler. (30) Bizim rencilerimiz hibir eye karar veremezler. nk bykler ve hocalar, her eyin en iyisini bilirler?...

     renciler, gzetimleri altnda almak istedikleri profesrleri semek amac ile, niversiteden niversiteye dolatklar i iin, her smestr kayt yaptrmak zorundadrlar. (31) Hoca semek, ders semek, istedii zaman snava girmek... Bunlar bize ok yabanc. Biz toplum olarak geleneklerimize balyz, hem de sk skya. (32) Eitim ait bulunduu lkenin siyasi ve sosyal eilimlerini izlemek zorundadr.(33)

     





















     HUKUK ETM


     Hukuk eitiminin amac, toplumda hukuku olarak grev yapacak kiilerin yetitirilmesidir. Hukuk, toplum dzeninin salanmasnda byk nem tar. Temel hak ve zgrlklerin korunmasnda ve gelitirilmesinde, hukukunun rol nemlidir.(34) Hukuku, toplumun kendisine ykledii rol gerei gibi yapabilecek niteliklere sahip olmaldr(35)

     Drst, alkan , belli bir zeka ve yetenee sahip ve hukuu seven kiilerin seilip hukuku olarak yetitirilmesi gerekir. Bu kiiler, bilimsel bir deer tamayan , “ezberle-ge “ modeli snavlarla belirlenemez. nk szkonusu snavlar gvenilir olmad gibi, eitimin kalitesini de drmektedir.(36)

     yi bir hukuku, insan ve toplumu iyi tanmak ve kendini amak zorundadr. retim grevlisi, ayrcalkl ve dokunulmaz bir kii deildir. nsanlar yaplar gerei glerini ktye kullanma eilimindedirler. renen-reten ilikisindeki eitsizlik, retim grevlilerine, keyfi davranabilecekleri geni bir alan brakmaktadr. renci ise savunmaszdr.

     Dnmekten ve dncesini sylemekten korkan gen insan, gelecein yneticisi, yasa koyucusu, hakimi, savcs, avukat olacaktr, bilim adam olacaktr. Bu insann kendine gveni olmasn, dnmesin, dndn syleyemesin. Acaba bu gen insan, babasna, amcasna, dedesine, ya da tandklarna danarak m karar verecektir. Bilimsel bir alma iin icazet mi alacaktr. Ve eer yle ise bu icazeti kim verecektir.

     Okuldan atlma tehditleri ve notlarla boaz sklan , dernek yesi oldu diye anaristlikle sulanan insan, nasl kendine gvenecektir. Yaam yksek not almak aferin almak, ileride zengin bir kz veya erkekle evlenerek ke dnmek veya paral bir ie kapak atmak olarak alglayan insan, nasl objektif dnecektir; nasl iyi bir hukuku olacaktr. Bir milyona yakn renci aday niversite snavna girecek, ve bunlardan seilecek -drt bin kii hukuk fakltelerine girecek (38). Faklteye giren bu ansl rencilere gelecek garantisi verilememektedir. rencilerin ou yarn sabahn bile dnebilecek durumda deildir. niversite snavn kazanan renci, bir anda kendini, kurallar, hocalar ve yurt yneticilerinin karsnda bulur. Tabi eer yurda girme ans olmusa... renci, baba ekmei yiyen bir kiidir.(39) Yaamn buna gre dzenlemek zorundadr.

     Yurt personeli, en alt kademedeki, temizliki-bekisinden, st dzey mdrne kadar, renci ile dalgasn gemekte, onu kmsemekte ve keyfine gre fralamaktadr. Bylece kendini tatmin eden personel, rencinin her hareketine, her eyine karmakta ve “yurttan atma” ile tehdit etmektedir. Yurda yeni giren rencilere daha fazla bask uygulanmaktadr ki, rencinin gz batan korksun. u anda avukatlk yapan bir bayan arkada, “yurt kantinindeki temizlikten ikayeti olduu iin” nasl azar iittiini anlatmt.Ve o yalnzca bir rnekti. “Kimi kime ikayet ediyorsunuz” diyorlard.














     ETMDE BAARI VE LME     


Eitimde baar, eitim srecine katlan elerin varlmak istenen hedefe ne oranda yaklatnn saysal anlatmdr. Ne kadar insann eitimi planlanmtr. Eitim sonunda ne kadar insan baarl olmutur. Bu insanlar,toplumsal rollerinde ne denli baarl olmaktadr.

     Baar denildiinde akla ilk gelen rencilerin aldklar notlardr.Doaldr ki, baarl ya da baarsz saylan da rencidir. Bir hukuk rencisinin yazl snavlarda ald notlara bakarak, onun planlanan hedefe ne oranda yaklatn anlayamayz.Yine szkonusu nota bakarak, eitim sisteminin, eitim programnn , retim grevlilerinin , faklte ynetiminin baars konusunda bir fikir edinemeyiz.Peki not denilen bu saysal anlatm ne anlama gelir?

Hoca snav kadna bakm ve “ben bu kada....” not veriyorum demitir. Hepsi bu kadar. Buna lme diyebilir miyiz...Bir dier anlatmla, lme bunun neresi...Uzaktan bir cisme bakyor ve bu cisim 1 metre apnda, 3 metre uzunluundadr ve 2500 kg.dr diyorsunuz.te yaplan snavlar bundan farkl deil.

     renciye verilen not rencinin baarsn yanstmaz. retim gibi karmak bir olay deerlendirmek isteyen bir kimse, bu olay analiz ederek ie balamal ve ne gibi niteliklerin gzlenebilir olduunu, bunlarn hangi boyutlarda llebileceini ortaya karmaya almaldr.(39 ?)

     Eitim kurumlarnn amac nitelikli rnler meydana getirmektir.O halde, eitim kurumlarnn baarsn rnlerinin kalitesi ile lebiliriz.(41) lme bilimsel bir deer tamaldr.Bu da ancak yntemin objektiflii ile olasdr.(42) retimin deerlendirilmesi asndan yararl olan bir analizde u e nem kazanr. Program, retim ve rn(43)
Ortaya kan rnn kalitesi, retimin kalitesini gsterir.(44)

     Hukuk eitiminde, renciler snavlar altnda ezilerek yetiir. Snavar vererek hakim olur, savc olur, kaymakam olur. imdi, eitimin ve snavlarn gvenilir sonucu mu, bilmem ne kadar tarikat kaymakam, bilmem ne kadar vali... ve bir trl bitmeyen adli sorunlar, bir trl bitmeyen davalar.Eitimin kalitesini adliye koridorlarnda, kaymakamlklarda vs. aramak durumundayz. Ve hocalara, yetitirdikleri renciler iin taktirname verilmeli, meslee giri snavlarn organize eden, deerlendiren beylerin gzlerinden plmelidir.

     Uygulamada lme amacyla, yalnzca renciler snava sokulmaktadr.Her hoca iinden geldii gibi snav yapt ve kafasna gre deerlendirdii iin , bu snavlar hibir bilimsel deer tamaz. ve renciyi ezbercilii zorlar. Hocann ne istediini tahmin etmek ve hocann notlarn aynen kada aktarmak zorundasnz. Aksi durumda mezun falan olamazsnz.

     Birok okul sisteminde, ngiliz eitimcisi J.F. Wolfenden’in dedii gibi, “snav boynuzu retim kulan gemektedir”(45) Illich’e gre “ okulda notlar ve diploma esas olduundan , renme ve adaletten szedilemez.”(46) renme, yeni bir beceri ya da gr kazandrma anlamna gelir, snf gemek ve baarmak ise bakalarnn grne ve taktirine dayanmaktadr.(47)

     Okullardaki lme yanlglarnn temelinde, rencinin pasif ve savunmasz olmas ve buna karn retim grevlilerinin kendi balarna buyruk olmalar vardr.(48)Baarya ulamak iin dosta bir ibirlii yerine , snavlar ve notlar gibi adaletli olmayan yntemlerle renciye bask uygulanmaktadr. Bylece kiilik geliimi olumsuz ynde etkilenmektedir. Baary lmeye alanlar, belirledikleri baarszlktan kendilerine pay karmazlar. Bu davran, insan doasnn “kusurlar bakasnda arama” eilimidir.(49)

     Asl yanlg, yalnzca rencilerin baarl ya da baarsz diye deerlendirilmesi ve bu deerlendirmenin keyfi olarak (bilim d yntemlerle) yaplmasdr.Sanld gibi, baarnn srr “almak, almak, almak” deildir. (50) retimi, rnn kalitesi ile deerlendiriyoruz.(51) Baarszl renciye mal etmek, allm ve ucuz bir yntemdir.Eer baar varsa, bunu retimin baars, niversitenin baars olarak kabul ediyoruz. Bu da tek szckle “hakszlktr”. Sonu bilimsel bir deer tamaz ve adaletsizdir. Kimi insanlar, kendi ilerinin boyutunu unutup, her eyin en iyisini bildikleri ve yaptklar inancna kaplrlar. (52) Byle bir dnce, bir bilim adamna ait olamaz.

     Bilim rettikleri, hukuk teknisyeni yetitirmeyip, gerek hukuku yetitirdikleri iddiasnda olan baz bilim adamlar, yetiecek bilim adamlarnn nn tkamakta, antasn tayp, kendisine hayranln belirtecek yaclar asistan olarak alp, beslemektedir. Bunca baarl olmulardr ki, hukuk eitimi bilimsellikten olduka uzaklarda, ilk gnk gibi, prl prl durmaktadr.

     Hukuk doktoru, eitim uzman deildir. Hele hele lme ve deerlendirme uzman hi deildir. Eitim konusunda eitim grmemitir. Eitim konusunda yetersiz bir hocann objektif ve gvenilir bir deerlendirme yapabileceini sanmak, ii ansa brakmaktr.

     Snavlarn ok ar sonular vardr. Baarsz sayld iin okuldan atlan, baar ve snav stresi ile salk durumu bozulan, ve hatta intihar eden pek ok renci vardr. Bu rum, grld gibi maddi ve manevi birok ar sonu dourmaktadr. Hem rencinin kendisi, hem ailesi, hem de ulusal ekonomi, ulusal eitim zarar grmektedir. Baarszlkla sulanan yalnzca rencidir, ama gerek hibir zaman byle deildir.

     Hukuk fakltelerinde snavdan sz edilince, hemen yazl snavlar akla gelmektedir. Test snav bir alternatif olabilir mi sorusu ise genellikle olumsuz yantlanmaktadr.(53) Test snavdan sz edilince “ne kadar safsnz” der gibi glmseyen hocalar var. Fakat test snavlar konusunda almalar da yok deil.(54) Snav konusuna gerekte uzak olan kiilerin, babadan ve dededen kalma yntemlerde srar etmesi yadrganmamal. Ancak, tpta uzmanlk snav gibi bir snav yaplabildiine gre, hukukta test snavn olmayacan sylemek dar grten ibaret kalmaktadr.

     En ok kullanlan yntem yazl snavlardr. Bu snavlarda net yatt diye bir ey yoktur. z ne olursa olsun, snava giren kii says kadar farkl anlatm ve yorumlar olacaktr. (55) Yantlarn tamamen doru veya yanl olduu sylenemeyecektir. (56) Bu durum puanlama glne neden olmaktadr. Yantlarn doruluunu deerlendiren kii tayin edecektir. Bu deerlendirme ise hibir zaman objektif olmayacaktr. Deerlendiren iin ou zaman , rencinin ne yazm olduu deil, kendisinin ne istemi olduu nem tamaktadr.Pek ok retim grevlisi “ben sylediimi isterim” diye anmsatmada dahi bulunmaktadr. Yani renci, hocann istediini yazm mdr, yazmam mdr? yle ki biem farkllklar bile deerlendirmeyi etkilemektedir.(57) Ayn anlamda olan iki szckten hocann istedii szc yazmayarak zayf alabilirsiniz. Bu konu fiilen test edildi ve zayf not alnd.Hatta snfta bile kalnd.

     Deerlendirilen snav katlarnn ok olmas , deerlendiriciyi ierik deerlendirmesinden ok , grnm deerlendirmesine zorlamaktadr.Yani programlanm bir makine gibi almaktadr.Snav kadnda ne yazldndan ok, baz szck yada tmceler deerlendirmeye esas olmaktadr. lk bakta bu aranlanlar grlrse, olumlu, grlmezse olumsuz not verilmektedir. Bu arada sayfa dzeni ve yaz gzelliinin de not zerinde byk etkisi olduu bilinen bir ey. Halen uygulanmakta olan snavlarn pek ounun snav ynergesinde , yaz gzelliinin deerlendirmeyi etkileyecei yazlmaktadr. Hatta yaz gzelliinin notu da peinen verilebilmektedir. Yaz gzellii 10 puan...gibi notlar dlmektedir.

     Deerlendiren kimsenin, deerlendirme anndaki psikolojik durumu snav notunu nemli derecede etkilemektedir.(58) nsanlarn ruhsal durumlar ise,iklim, hava durumu, ay ve yldzlarn konumu, dahil pekok eyden etkilenmektedir. Ar scak ve souklar, insan dncesini allak bullak etmeye yetmektedir.

     eitli kompleksleri olan, hayal krklna urayan, istedii yere ulaamayan-engellenen- evresi ile ilgili sorunlar olan, fiziki bir rahatszl, grnm bozukluu olan, aile ii sorunlar olan ve/veya cinsel sorunlar olan deerlendirici, iinde bulunduu karmaay snav notlarna yanstacaktr. nk snav katlarn deerlendiren insan kendisinden bamsz deildir. Kendini beenmi bir kii, bakasnn baarszlndan zevk bile alabilecektir. Pek az renciye geer not vererek, kendine “zor hoca” dedirten kii, bastrlm baarszlk duygusunu tatmin edebilecektir.

     Bunun yannda, verdii notlarn dier hocalar ve okul ynetimi zerindeki etkilerini de dikkate almak durumundadr. Snav katlarn belli bir sre iinde okumak zorunda olan kiinin eli ayana dolaacaktr. Byle olunca da rastgele notlar yazabilecektir. Snavlardaki dengesiz baar grafiklerinin mimarlar ou zaman renciler deildir.

     Yazl snavlarda, sorulacak soru says snrl olduundan, konulara gre e-dalm salanamamaktadr. Hatta bu durum ou zaman dikkate alnmamakta, tm sorular bir konu iinden ve hatta konunun ayrntsndan seilerek, sorulmaktadr. Bir Arapa ya da Osmanlca tamlamay hocann istedii gibi ezberlemediiniz iin zayf not alp snfta kalabilirsiniz. Oysa, SS snavnda, ou zaman bir soruyu, baz sorular atlayabilirsiniz, atlamanz gerekir. Yanl yapabilirsiniz. Ama bir soru snavn her eyi deildir.

     Aka anlalmayan sorular ok farkl yantlara neden olmaktadr. Deerlendiren ise, kendi benimsedii, nceden hazrlad yant doru kabul etmektedir.Pek ok snav kadnda, “soruyu anlamak snav sorumluluuna dahildir” eklinde garip bir not bulunduu gzlenmektedir.(59) Bu not, ben neyi istiyorsam onu yazn demektir. kinci olarak da bu sorunun anlalmaz bir soru olduunu kantlar.Bir trl nlenemeyen ezbere dayal eitimin nedeni bu tip uygulamalardr. Ezbere dayal eitimin engellenmek istediine de inanmyorum.

Bu yolda atlm somut bir adm, somut bir alma grmek istiyorum. En kolay yol topu renciye atp, yan gelip yatmaktr.
     
     renci hocann ne istediini tahmin etmek, ve o konuda kitapta yazan ve hocann syledii her eyi eksiksiz olarak yazmak zorundadr. Yazl snavlarda alnan not rencinin baarsndan ok, deerlendirme zamanna deerlendiren kiiye, hava durumu, iklim ve ay ve yldzlarn konumuna gre deiebilecektir. (61) Bu durumda objektif bir deerlendirmeden sz etmek olas deildir. (62) Objektif olmayan bir snavn da gvenilirliinden sz edilemez.(63)

     Anlattklarm yazl snavlarn gvenilir olmadn ispatlar. Peki sorun test snav uygulamakla zmlenebilir mi...Yaplan test snavlara baktmzda, deien bir ey olmadn grebiliriz. Hukuk fakltelerindeki renci says 20.000’lere ulatndan (64) szl snav yapmak da olanaksz hale gelmitir. Yazala snav veya test snavda objektif olmayan hoca, szl snavda da olamaz. Sonu olarak, snav olay ok bilinmeyenli bir denklem haline gelmitir.

     Sorunlar saymak kolay. nemli olan zm yollarn bulabilmektir. retim yelerinin ve dier niversite mensuplarnn niversitelerde olup bitenler hakknda basna aklama yapmalar yasa ile engellenmitir. (65) Ama renci aleyhine atlp, tutulabilir. renciye anarist diye hakaret edilebilir. Bu arada bilim adamlarn eletirebilecek bir basndan da sz edemiyoruz. (66) nk bilim adamlar her eyin en iyisini yaparlar.?

     Amacm u veya bu teknikte yaplan bir snavn savunmasn yapmak deildir. ncelikle snavn amac iyi belirlenmelidir. Deerlendirme ya da snav renimi engelleyici bir rol oynamamaldr. (67) renci snav ama edinmemeli ve snav snav ona kar bir tehdit arac olarak kullanlmamaldr.(68) retmek insan beynine zorla bir eylerin sokuturulmas olmad gibi, yarm saatlik bir snav ile llen ey de rencinin baars deildir. Snav boynuzu eitim kulan gememelidir.(69) Not sistemi, renciyi , renmek yerine iyi veya geer not almaya zorlamaktadr.(70) Snav tekniklerinin nitelii, renme tavrn da etkiler (71) Gerek bir deerlendirme, bilgi dzeyinden baka, sorunlar lme yeteneini de lmelidir.(72) Ustaca hazrlanm bir test snav ile, rencinin bilgisi yannda, bilimsel dnme yetenei (73) yani objektiflik, drstlk, alkanlk, kukuculuk ve hogr (74) nitelikleri de kolayca llebilir. Snavn amac iyi bilinmelidir. Eer yalnzca bir renci yzdesinin snf gemesi veya snfta kalmas, amalanyorsa, snav yapmak yerine kara ekmek daha uygun olur.

     Snav, snf gemeye veya snfta kalmaya esas olan bir bask arac olmaktan kmal ve eitime katlan tm elerin baarsn len bir deerlendirme olmaldr. Byle bir deerlendirmenin amac da eksikleri belirlemek ve eitim ynteminin gelitirilmesine katkda bulunmak olmaldr. Byle bir deerlendirmenin amac da eksiklikleri belirlemek ve eitim ynteminin gelitirilmesine katkda bulunmak olmaldr.


     STAJ TEZ HAKKINDA


     Staj tezinde, kaynak gsterdim ve metinde hibir deiiklik yapmadm. Ancak denemelerden oluan kitapta, gnderme yaplan kaynaklarn belirtilmesi bana doru deil gibi grnyor.

     Kitabn yapsn bozmamak iin numaralandrdm halde kaynaka belirtmeyeceim.zmir Barosu’na verdiim staj tezinde ayrntl bilgi var. Ben oraya gnderme yapmakla yetiniyorum. Ne kadar doru yaptmdan emin deilim.













     NDEKLER


1.     Ben neyim (Masum bir genin itiraflar)
2.     Annem ve babam nerden geldi
3.     Mac-Carhy’nin anlar
4.     Liseli gencin anlar
5.     Yunanistan’a tank satma sava
6.     nsan haklar
7.     Mobutu ve Lumumba
8.     anlar kimin iin alyor
9.     anakkale iinde aynal ar
10.     niversite ve ben
11.     Hukuk felsefesi
12.     Snav terr
13.     Zeytin ve aslan
14.     Barn gnl
15.     Sa sol, penalt gol
16.     Ky enstitleri neden kapand
17.     Ulusal arpalklar ve retim
18.     Trabzon-zmir
19.     Makam arabalar
20.     Fidan dikelim mi
21.     Yasa nnde eitlik
22.     Fusarium denilen ilkel yaratk
23.     Gzden kaanlar
24.     Avukatn hatas
25.     pheden sank yararlanr m
26.     Hukuk tarihine deiik bir yaklam
27.     Dileke hakk
28.     niversiteler ve renciler aras bar antlamas
29.     Ekmein has
30.     Papatyalar yolma
31.     Galata Kprs ve Ayegl
32.     Avrupa’da ve Amerika’da yaamann nemi
33.     Kendisi iin yaamak
34.     neklerdeki zeka parltlar
35.     Tohumlarn imlenme abalar
36.     Masum gen (DNA) kardeimizin ilk genlik yllar
37.     Ben gerekten ne’yim
38.     Ksa dnem Trkiye Tarihi
39.     En Demokratik Sol
40.     Yaam sremiz
41.     Kendine ayrlan zaman
42.     Tahsil cehaleti giderir mi
43.     Arabn derdi
44.     Fusariumun faydalar
45.     Anadolu Uygarlklarnn mirass kim
46.     Adalet
47.     Bayndr ve ben
48.     nsanlar ve insanlar
49.     Kan gurubu sorunu
50.     len insanlarn genetik haritas
51.     Devletler milliyetler ve futbol takmlar
52.     Dik ken problemi
53.     Eitim (Staj tezi)
54.     indekiler




Syleyeceklerim var!

Bu yazda yazanlara katlyor musunuz? Eklemek istediiniz bir ey var m? Katlmadnz, beenmediiniz ya da dzeltilmesi gerekiyor diye dndnz bilgiler mi ieriyor?

Yazlar yorumlayabilmek iin ye olmalsnz. Neden mi? nanyoruz ki, yreklerini ve dncelerini ekinmeden okurlarna aan yazarlarmz, yazlar hakknda fikir yrtenlerle istediklerinde diyaloa geebilmeliler.

Daha nceden kayt olduysanz, buray tklayn.


 


zEdebiyat yazar olarak seeceiniz yazlar kendi kiisel ktphanenizde sergileyebilirsiniz. Kendi ktphanenizi oluturmak iin buray tklayn.


Yazarn deneme ana kmesinde bulunan dier yazlar...
Rastlant ve Uygarlk
Ky Enstitleri Neden Kapand
Eitim, Hukuk Eitimi, lme ve Deerlendirme
Trabzon - zmir
Ulusal Arpalklar ve retim
Edirne'den Hakkari'ye
Kendinle lgilenme Sanat
Kitaplar stne
Beklentiler ve Sonu (Pardon)
Kan Grubu Sorunu

Yazarn dier ana kmelerde yazm olduu yazlar...
Kukla [iir]
1001 Gece Masallar [iir]
Odaba Tm iirler [iir]
Bulualm [iir]
ay Koy Ortak [iir]
Kuklac Amca [iir]
ay Koy Ortak [iir]
Geliyorum Ortak [iir]
Zamann Yaptklar [iir]
Akrabalar [iir]


Ahmet Odaba kimdir?

1963 aramba/Samsun doumluyum. Serbest avukat olarak alyorum. (zmir'de)

Etkilendii Yazarlar:
Karacaolan, Pir Sultan Abdal, Hayyam, O Veli, Aziz Nesin,


yazardan son gelenler

 




| iir | yk | Roman | Deneme | Eletiri | nceleme | Bilimsel | Yazarlar | Babali Ktphanesi | Yazar Ktphaneleri | Yaratc Yazarlk

| Katlm | letiim | Yasallk | Sakllk & Gizlilik | Yayn lkeleri | zEdebiyat? | SSS | Knye | ye Girii |

Custom & Premade Book Covers
Book Cover Zone
Premade Book Covers

zEdebiyat bir zlenim Yapm sitesidir. zlenim Yapm, 2023 | Ahmet Odaba, 2023
zEdebiyat'da yaynlanan btn yazlar, telif haklar yasalarnca korunmaktadr. Tm yazarlarnn ya da telif hakk sahiplerinin izniyle sitemizde yer almaktadr. Yazarlarn ya da telif hakk sahiplerinin izni olmakszn sitede yer alan metinlerin -ksa alnt ve tantmlar dnda- herhangi bir biimde baslmas/yaynlanmas kesinlikle yasaktr.
Ayrntl bilgi icin Yasallk blmne bkz.