..E-posta: ifre:
zEdebiyat'a Üye Ol
Ska Sorulanlar
ifrenizi mi unuttunuz?..
Yaam balangc olmayan bir yolculuktur. -Victor Hugo
iir
yk
roman
deneme
eletiri
inceleme
bilimsel
yazarlar
Anasayfa
Son Eklenenler
Forumlar
yelik
Yazar Katlm
Yazar Ktphaneleri



u Anda Ne Yazyorsunuz?
nternet ve Yazarlk
Yazarlk Kaynaklar
Yazma Sreci
lk Roman
Kitap Yaynlatmak
Yeni Bir Dnya Dlemek
Niin Yazyorum?
Yazarlar Hakknda Her ey
Ben Bir Yazarm!
u An Ne Okuyorsunuz?
Tm balklar  


 


 

 




Arama Motoru

zEdebiyat > nceleme > Din > Cemal Zngr




18 Mart 2017
Trkler amanist mi Kalsayd?  
z Ata Kltrne Sahip kmayan Toplumlar Her Zaman Yalanla Yaarlar.

Cemal Zngr


Orta Asyadan g eden Seluk Bey liderliinde yaklak 12 Trk Aireti, Mslmanlaarak miladi 1030 yllarnda Byk Seluklu, 1177de Anadolu Seluklu ve 1299da Osmanl adlaryla devlet kurmulardr. Ancak bunlarn hibirisine Trk devleti denilemeznk devletin resmi dili Farsa ve Arapa olurken, din kltr ise Arap slam kurallarna gre ekillenmitir. Trklkle ilgili herhengi bir balar sz konusu deildir.


:AHFG:


nsanlar ilk doduu sosyal evrede atalarndan miras kalan kltrle yaam anlamaya alrrlar. Daha sonra baz toplumlarn birinci ve ikinci kuaklar, baz toplunlarn ise nc kua, eitli nedenlerle kltrel deiimlere uramlardr.
Bu deiimler din kltr bata olmak zere dil ve mekan (Corafya) eklinde gerekletii grlmektedir. Kii ve toplumlar deiimlere mecbur eden nedenlerin banda, u iki olay byk rol oynamaktadr. Bazen baka toplumlarn saldr ve basklar, bazen de iklimsel ve ekonimik nedenlerdir.
Dnyada birok toplumun yaamsal gereklii bu dorultuda olduuna gre, Trkler bundan nasl etkilenmilerdir? Buras ok byk bir nem tamaktadr. nk Trklerin din, dil ve blge deiimlerini incelediimizde, dnyadaki dier toplumlarn yaadklarndan daha derin onormallikler grlmektedir. Bunlara gemeden nce, Trklerin yaanm olan gerek tarihlerini zetleyerek devam etmeye alalm.
Mevcut elde bulunan kaynaklardan da anlald gibi, Trkler Orta Asya ktasnn Ural-Altay da etekleri ile, Seyhun ve Ceyhun rma kylarnda, kendilerine has amanist dini bir kltrle hayata balamlardr.
Yaklak olarak m.. 250 yllarndan itibaren, Dou Hun, Bat Hun ve Gktrk devleti adyla, amanist din ve z Trke dil yapsn m.s. 700 yllarna kadar yaatmay baarmlardr. Trklerin belirtilen tarihlerden daha nceki yaamlaryla ilgili birtakm abartl ifadeler olsa da doruluu kantlanm deildir.
rnein m..7000lerde Sibirya`nn dousunda yaadklar, daha sonra Trklerin ilk mparatorluklarnn m..1700lere kadar gtrlmesi gibi dncelerin ileri srlmesi. Bu tarihlerde Trklerin devlet ve yaam politiklaran kantlayacak herhangi bir belge mevcut deildir. Sadece varsaymlara dayanlmaktadr. Dier bir yanl ifade ise, 114 Trk Boyunun hepsini birer devlet gibi gsterilme abalardr.
Orta Asyadan g eden Seluk Bey liderliinde yaklak 12 Trk Aireti, Mslmanlaarak miladi 1030 yllarnda Byk Seluklu, 1177de Anadolu Seluklu ve 1299da Osmanl adlaryla devlet kurmulardr. Ancak bunlarn hibirisine Trk devleti denilemeznk devletin resmi dili Farsa ve Arapa olurken, din kltr ise Arap slam kurallarna gre ekillenmitir. Trklkle ilgili herhengi bir balar sz konusu deildir.
Dier taraftan slamiyeti kabul etmeyen Trk Ouz boylarndan Trkmen, Yrk, epni, Peenek, Kpak, Tahtaclar ve Uygurlar amanist ve Manicilik inancyla asrlar boyu yaamay srdrmlerdir. amanizmin Trk kltrndeki nemini ve zelliklerini ksaca yle ifade edebiliriz.
amanizm; Dualist Dinler ierisinde yer alan ikili bir tanr inancna sahiptir. Bunlar; Kara B (Kt Tanr) ve Ak B (yi Tanr) eklindedir. badet biimi ise, yaadklar Obalarn merkezinde byk adrlar kurarak, yazlar nnde, klar ise ierisinde yaktklar atein etrafnda toplanp, Kadn Kamlar (Dini Bilgin) rehberliinde mzikle birlikte esitli aman Beyitleri syleyerek ibadet ederler.
aman dininde ilk dnemler Kadnlar Dini yetkinlik ve Bilginlik yaparken, daha sonralar bu grevi Erkeklerin de yrttne ahit olunmaktadr. Ve ayn zamanda, aman Kadnlar, yaadklar an Lokman Hekimleridirler.
slamiyeti Kabul eden Trk yneticilerin byk ogunluu, toplumun amanizmi unutmas ve terk etmesi iin, aman Kadnlar Byc Cadlar olarak aalamay hl srdrmektedirler. Halbki ilk Tp Bilimi Bycler, Simyaclar ve Kimyaclar sayesinde gnmz modern eklini almtr.
amanizm inan ve yaam eklinde erkek egemenliinden asla kimse bahsedemez. Aile ve toplumsal ynetimde kadn (Ana) bata gelmektedir. Kadnn bulunmad yerde, anay temsilen Baba veya Kadnn Ei yerine getirmektedir.
Daha ak bir ifadeyle, Ortaa'da tek tarnrl karanlk dnceler hkim olmaya balarken, adlarn saym olduumuz en az yedi Trk Ouz Boyu buna kar direnmilerdir.
slamiyete kar direnen Trk Boylarnn ne kadar yerinde bir tavr koyduklarn undan anlamaktayz. Krk dkk ekilde de olsa amanizmden kalan ve gmze kadar getirilen Kzlba Alevi Trklerin nan, yaam ve insani ilikilerini gsterebiliriz. nk bir toplum kadna dini, hukuki ve sosyal zgrl tanm ise o toplumun kltr adaln z demektir.
Trkiyede dahil slam lkelerine baktmzda, Mslmanln var olduu gnden bu zamana kadar kadn aalanmaktadr. Kadn hayvanla edeer grme, ouk douran makina, sa uzun akl ksa ve cinsel obje eklinde grmeyi srdren bir anlay, Allahn dini de olsa yerin dibine sokulmaldr. Bu yzdendir ki, slamiyet dnyann en geri topluluklarn oluturmaktadr.
imdi gelelim Trklerin gnmze kadar amanist inan kltryle yaasaydlar, gelecekleri nokta ne olurdu? Bu deerlendirmeyi iki ana temel yapdan yola karak cevaplayabiliriz.
Birinci nokta; amanizm, intoizm, Hinduizm, Brahmanizm, Budizm, Zerdtlk, Manizm, Taoizm ve Konfuys gibi inanlarn mevcut olduu Asya lkelerinin gelimilikleri, Trklerde de mmknd.
kinci bir nemli deerlendirme noktas ise, toplumsal yaplarda kadnn erkekle maddi, manevi, sosyal ve hukuki adan ayn haklara sahip olan Bat ve Avrupa lkelerini rnek gsterebiliriz.
Mslman olmayan Asya ve Uzak Dou lkelerinden Japonya, in, Gney Kore ve Hindistanda kadn zerinde herhangi bir dini bask ve aalama olmad iin, bu lkeler sosyal ve hukuk bata olmak zere teknolojik asndan nemli gelimeler kaydetmitirlerdir.
Bir toplumda kadnlarn din, hukuk, ekonomik, sosyal ve siyasal olarak erkekle ayn haklara sahip olmas demek, o toplumda gelimesinin nnde herhangi bir engel kalmam demektir.
Trkler; Asyann ortak kltrel yapsyla birlikte, Anadolu gibi zengin kltr ve ticaretin merkezinde bulunduu halde, slamiyeti kabulle birlikte Asya ve Avrupa lkelerinden daha geri bir duruma dmlerdir. Eer Trkler slamiyet yerine, amanizm din kltryle yaasalard, gelimi Asya lkelerinden daha ileri bir seviyede olacan rahatlkla syleyebiliriz. nk Trkler dier Asya topluluklar gibi, aray bir karaktere sahiplerdi.
Ancak ne zaman ki slamiyete sarlmaya baladlarsa, o gnden itibaren yerinde saymaya devam etmektedirler. Buna rnek olarak her iki Seluklu Devleti ve Osmanl`nn ekonomik politikalarndaki Talan ve Ganimet mantn gsterebiliriz. Bu yzden tane byk mparatorluk tuzla buz olmutur. Dier yandan Orta Asya`da yaayan Trk devletlerinin durumu da pek farkl deildir.
Cumhuriyet Trkiyesi ise, her seferinde slam mantn ne karmas yznden, hibir bilimsel teknik icata imza atmamtr. Srekli bakalarndan satn alarak kulland aralarla modern olduunu iddia etmektedir. Ve Trklerin bu oven yaplarna btn dnya glp gemektedir.
Sonu olarak; Byk Seluklu, Anadolu Seluklu, Osmanl ve Cumhuriyet ynetimleri, Anadolu gibi ekonomik ve kltrel zenginlie sahip bir blgeye yerlemelerine ramen, ileri ve modern bir toplum olamamlardr. Bu yzden insan sormadan edemiyor.
Acaba Trkler, Mslmanlk yerine amanist kalsaydlar, daha m ileri bir toplum olurlard? Evet amanizmde, slamiyetin sahip olduu kadn aalama, rk ve cinsiyet dmanl gibi benzer egoist saplantlar mevcut olmad iin, daha ileri bir Trk toplulumu olabilirlerdi.

     Kaynaklar:
Misea Eliade. amanizm - mge yaynlar. Ethem Xekgin. Alevilik ve slam - Doz yaynlar. Ali sa Nijat. Kzlbalar-Yurt yaynlar. Musa anak. Mezopotamya`da Dinlerin Douu - Aram yaynlar. Felicien Challaye. Dinler Tarihi- Varlk yaynlar. Fuat Bozkurt. Trklerin Dini - Cem yaynlar.


Cemal Zngr




Syleyeceklerim var!

Bu yazda yazanlara katlyor musunuz? Eklemek istediiniz bir ey var m? Katlmadnz, beenmediiniz ya da dzeltilmesi gerekiyor diye dndnz bilgiler mi ieriyor?

Yazlar yorumlayabilmek iin ye olmalsnz. Neden mi? nanyoruz ki, yreklerini ve dncelerini ekinmeden okurlarna aan yazarlarmz, yazlar hakknda fikir yrtenlerle istediklerinde diyaloa geebilmeliler.

Daha nceden kayt olduysanz, buray tklayn.


 


zEdebiyat yazar olarak seeceiniz yazlar kendi kiisel ktphanenizde sergileyebilirsiniz. Kendi ktphanenizi oluturmak iin buray tklayn.

Yazarn din kmesinde bulunan dier yazlar...
Alevilik; slam D Din Deilse Pozitif Felsefe Midir?
ii Fars ve Araplara Neden Alevi Denilmektedir?
Aleviliin nsan, nan, Bilim ve Dinle Diyalektik Ba - 2 -
Masals Ayetlere Dayanan slam'n Sosyolojisi - 3 -
Aleviliin nsan, nan, Bilim ve Dinle Diyalektik Ba - 1 -
Masals Ayetlere Dayanan slam'n Sosyolojisi - 4 -
Masals Ayetlere Dayanan slam'n Sosyolojisi - 1 -
Masals Ayetlere Dayanan slam'n Sosyolojisi - 2 -
slam'a Gre Kadn Camiye Gidebilir mi?

Yazarn nceleme ana kmesinde bulunan dier yazlar...
Alevilik le Sosyalizm Arasndaki Dnsel Fark ve Btnleme Sorunu
Kapitalist Dzende, Komnist Yaam Mmkn M?
Ana Tanralar, Hz. brahim'in Tek Tanr Masalna Nasl nandlar?
Avrupa'daki Trklerin Yaam ve Dnyaya Baklar
Trkiye'nin Yaam Kalitesi ve Mutluluk Tablosu
Siyasal Dncelerin nsanl Getirdii Nokta!
srail - Filistin Dmanlnn Tarihesi
Sosyalist Devlet Bakanlar ve Politikalarnn Analizi
Hayvan le nsann Birbirinden Ayrl - 3 -
Her eye Muktedir Tanr ve Kapitalizm lm Deinde

Yazarn dier ana kmelerde yazm olduu yazlar...
Dinlerin Douu ve slam'n Gerek z (1) [Deneme]
Lider mi Toplumu ekillendirir; Toplum Mu Lideri? [Deneme]
Hz. Ali ve Ehlibeyt Alevi Midir? [Deneme]
Dinlerin Douu ve slam'n Gerek z (3) [Deneme]
Dinlerin Douu ve slam'n Gerek z (2) [Deneme]
Tbmm'de Yedi Maddelik Anayasa Deiiklii Neyi zer? [Deneme]
"Trkleri Yeniden Tanmak" Aratrma Kitabm Yazma Nedenim : [Deneme]
Alevilerin Kaplarna Saldranlarn Ak Kimlii [Deneme]
te Trkiye'nin Yaam Kalitesi ve Mutluluk Karnesi..! [Deneme]
slamiyet Yenilie Ak Bir Din Midir? [Deneme]


Cemal Zngr kimdir?

Ben Cemal Zngr, Anadolu niversitesi Kamu Ynetimi mezunuyum. Sosyoloji, Tarih ve Siyaset zerine aratrmalar yapmaktaym. Yaynlanm bir kitabmn dnda eitli gazetelerde yzden fazla makalelerimde yaynlanmtr. Ve iki kitap dosyam yayna hazr durumdadr.

Etkilendii Yazarlar:
Tam bamsz Tarih ve Siyaset zerine yazan her Yazar


yazardan son gelenler

 




| iir | yk | Roman | Deneme | Eletiri | nceleme | Bilimsel | Yazarlar | Babali Ktphanesi | Yazar Ktphaneleri | Yaratc Yazarlk

| Katlm | letiim | Yasallk | Sakllk & Gizlilik | Yayn lkeleri | zEdebiyat? | SSS | Knye | ye Girii |

Custom & Premade Book Covers
Book Cover Zone
Premade Book Covers

zEdebiyat bir zlenim Yapm sitesidir. zlenim Yapm, 2023 | Cemal Zngr, 2023
zEdebiyat'da yaynlanan btn yazlar, telif haklar yasalarnca korunmaktadr. Tm yazarlarnn ya da telif hakk sahiplerinin izniyle sitemizde yer almaktadr. Yazarlarn ya da telif hakk sahiplerinin izni olmakszn sitede yer alan metinlerin -ksa alnt ve tantmlar dnda- herhangi bir biimde baslmas/yaynlanmas kesinlikle yasaktr.
Ayrntl bilgi icin Yasallk blmne bkz.