..E-posta: ifre:
zEdebiyat'a Üye Ol
Ska Sorulanlar
ifrenizi mi unuttunuz?..
"Kle deil, atee flemelidir." -Divan Lgat-it Trk, Savlar
iir
yk
roman
deneme
eletiri
inceleme
bilimsel
yazarlar
Anasayfa
Son Eklenenler
Forumlar
yelik
Yazar Katlm
Yazar Ktphaneleri



u Anda Ne Yazyorsunuz?
nternet ve Yazarlk
Yazarlk Kaynaklar
Yazma Sreci
lk Roman
Kitap Yaynlatmak
Yeni Bir Dnya Dlemek
Niin Yazyorum?
Yazarlar Hakknda Her ey
Ben Bir Yazarm!
u An Ne Okuyorsunuz?
Tm balklar  


 


 

 




Arama Motoru

zEdebiyat > nceleme > Toplumsal Olaylar > Erda Duru




23 Nisan 2019
Hi Bilmediimiz Bir Tarih - Ermeni Sorunsal (8. Blm)  
BATI CEPHESNDE DURUM TRK-YUNAN SAVAI)

Erda Duru


Yunan Kral Konstantin, Babakan Dimitrios Gunaris, ve General Anastasyos Papulas Ktahyada buluurlar. TBMM hkmetine son darbeyi indirmenin planlarn yaparlar. TBMM smet Paay ordunun bandan alp yerine Mustafa Kemal ve Fevzi akmak Paalar grevlendirir. Yunan ordusu Ankaraya 70 km uzaklkta olan Polatlya kadar gelmitir !


:IBB:
TBMM hkmeti douda Ermenistan ve gneydouda ayrlk etnik airetlerle atrken, batda ise ngilizlerin gazyla zmire asker karp Ege blgesini igal etmeye balayan yeni bir tehditle karlat: Yunanistan.

Dou cephesinde sava hz kesip Ermenistan SSCB ynetimine girerken bat cephesinde Birinci nn Savan Trk ordusu kazannca (6-11 Ocak1921) Mttefikler Svres Antlamasnda baz deiiklikler yapmak zere Yunanistan ve Osmanl devletinin katlaca bir konferansn Londra'da yaplmasna karar verirler. (21 ubat 1921) TBMM'yi resmen tanmadklar iin, konferansa yalnzca Osmanl Hkmetini davet ederler. Ancak, Mustafa Kemal'in de konferansa delege olarak katlabilecei, ya da, bir temsilci yollayabilecei Osmanl Hkmeti'ne iletilir. TBMM Bakan Mustafa Kemal Paa arlmad bir konferansa katlamayacan bildirince Mttefikler TBMM'yi resmen Londra Konferans'na davet etmek zorunda kalrlar.

Konferans 23 ubat 1921de balar. Mttefikler Svres Antlamas'nda kk deiiklikler yaparak deneyimsiz TBMMyi saf d etmeyi planlyorlard. Ancak, Sadrazam Tevfik Paa, sz sras kendisine geldiinde yetkisini TBMM temsilcisi Bekir Sami Beye braktn aklaynca, o andan itibaren Mttefikler her tr grmeyi TBMM heyetiyle yapmak zorunda kalrlar. TBMM delegeleri, Svres Antlamas'n hibir ekilde kabul etmediklerini dile getirir ve uzun tartmalardan sonra konferans sonu alnamadan dalr.

TRKYE-SSCB MOSKOVA ANTLAMASI
Bu arada Mustafa Kemal Trkiye-Ermenistan snrnn Sovyetler Birlii tarafndan da onaylanmas amacyla Ali Fuat Paa'y Moskova'ya gnderir. 16 Mart 1921de imzalanan Moskova Antlamas ile SSCB ve Trkiye arasnda imzalanm olan tm eski antlamalar geersiz saylyor, Sarp kynn yars ve Batum kentinin tamam Grcistan'a braklyor, Kars Trkiye'ye geri veriliyor, ayrca Azerbaycan'a bal zerk Nahvan Cumhuriyeti kuruluyordu.

HEDEF: ANKARA !
Londra konferansndan bir netice kmaynca Mttefikler TBMMyi uzlamaya zorlamak iin Yunanistan dorudan doruya Ankaray ele geirmek zere yeniden yreklendirirler. 23-30 Mart 1921 II. nn savanda Yunan ordusu ilk balarda biraz ilerleme gsterse de sonunda yine bir baar kazanamaz.
Derken lise tarih kitaplarnda hi sz edilmeyen, hatta belki de lisedeki tarih hocalarmzn bile hi bilmedii bir yengi kar karmza: Yunan ordusu 27 haziran 1921de Eskiehir-Ktahya-Afyon zerinden hi beklenmedik byk bir saldr balatr. Trk birlikleri dalarak Afyon, Ktahya ve Eskiehirden douya doru kaar. Yok olmak tehlikesi atlatan ordu smet Paa komutasnda zar zor 200km geriye, Sakarya nehrinin dousuna son savunma hattna ekilmek zorunda kalr (22 Temmuz 1921). TBMM yeleri, hkmet ve Mustafa Kemal byk bir ok yaar! Yolun sonuna m gelinmitir yoksa?

Bu ar yengiden hemen sonra Yunan Kral Konstantin, Babakan Dimitrios Gunaris, ve General Anastasyos Papulas Ktahyada buluurlar. TBMM hkmetine son darbeyi indirmenin planlarn yaparlar. Yunanllar ngiliz diplomatlar Ankarada akam yemeine davet eder! Yunan tarafnda byk bir sevin ve enlik havas egemen iken Trk taraf karanlklar iindedir. Bu arada TBMM smet Paay ordunun bandan alp onun yerine son bir umutla Mustafa Kemal ve Fevzi akmak Paalar grevlendirir. Yunan birlikleri Ankaraya 70 km uzaklkta olan Polatl nlerine kadar gelmitir !

te yandan 24 tmenden oluan 240.000 kiilik byk bir Sovyet ordusu da Dou snrnda gelimelerin sonucunu beklemektedir. Sava Trklerin kaybetmesi halinde Kzl Ordunun Dou Anadoluyu igal m edecei, yoksa yardma m gelecei irdelenmesi gereken bir konudur. Burada hemen bir ayra ap 23 yl ileri gidersek, 1946 ylnda, II. Dnya sava biter bitmez, Stalinin, Trk-Rus snrnda deiiklik yaplarak Kars, Ardahan ve Artvinin SSCBye terk edilmesi gerektiini talep etmesi bir takm hezeyanlarn gelecekte de srmekte olduunun somut bir gstergesi gibidir.
Nitekim, Trkiyenin tepkisine ek olarak, Bakan Truman, ABD snrlarnn douda Kars ve Ardahan'dan baladn belirtecek ve Trkiye Truman Doktrini kapsamnda askeri yardm almaya balayacaktr. Stalinin lmnn ardndan Trkiye 1952 ylnda NATO'ya ye olduktan sonra SSCB, biraz ge de olsa, 30 Mays 1953'de bir nota vererek Ermenistan ve Grcistan Sovyet Cumhuriyetleri'nin 1946'da istedikleri topraklardan vazgetiklerini ve artk Sovyetler Birlii'nin Trkiye'den hibir toprak istei kalmadn bildirilecektir.

mdi, durumu bu ekilde aydnlatp yeniden Trk-Yunan savana dnecek olursak, tm dnya Ankarann decei ve Yunanllar ikinci bir byk utku kazanacann beklentisi iindedir. Nefesler tutulmutur.
23 Austos 1921de Yunan saldrsnn balamasyla Sakarya nehri kysnda konulanan Trk ordusu son direnie geer. 13 Eyll 1921e kadar 22 gn aralksz devam eden iddetli sava sonucunda Yunan ordusunun ilerleyii durdurulur. Bu korkun sava srasnda Mustafa Kemalin neden hatt mdafaa yoktur, sath mdafaa vardr gibi olaanst bir emir verdiini herhalde imdi daha iyi anlam oluyoruz. nk artk yolun sonuna gelinmitir ve gidecek bir yer kalmamtr!
Yunan ordusunu durdurmay baaran Trk ordusu bununla da kalmaz: 13 Eyll 1921den sonra kar saldrya geer! Yunanllar bunun zerine eski mevzileri olan Eskiehir - Afyon hattna geri ekilmek zorunda kalr. Bu beklenmedik bozgun zerine Yunan Genel Kurmay istifa eder ve ordunun kurmay ynetimi tamamen yenilenir.
Sakarya savann sonunda Yunan ordusu gerekten lmcl bir darbe alm oluyor, dier taraftan da uluslararas toplumun, zellikle ngiltere'nin TBMMye bak deiiyor, Yunanistan, ngilterenin desteini kaybediyordu. (Sonraki blm: Kars ve Ankara Antlamalar zmirin kurtuluu - anakkale Krizi)



Syleyeceklerim var!

Bu yazda yazanlara katlyor musunuz? Eklemek istediiniz bir ey var m? Katlmadnz, beenmediiniz ya da dzeltilmesi gerekiyor diye dndnz bilgiler mi ieriyor?

Yazlar yorumlayabilmek iin ye olmalsnz. Neden mi? nanyoruz ki, yreklerini ve dncelerini ekinmeden okurlarna aan yazarlarmz, yazlar hakknda fikir yrtenlerle istediklerinde diyaloa geebilmeliler.

Daha nceden kayt olduysanz, buray tklayn.


 


zEdebiyat yazar olarak seeceiniz yazlar kendi kiisel ktphanenizde sergileyebilirsiniz. Kendi ktphanenizi oluturmak iin buray tklayn.


Yazarn nceleme ana kmesinde bulunan dier yazlar...
Osmanl Saray Edebiyat Divan iirinde Erotizm ve Cinsellik - 1
Holokost Yorgunluu
Osmanl Saray Edebiyat ve Divan iirinde Erotizm ve Cinsellik - 2
Bilderberg "Eyes Wide Shut"
Hi Bilmediimiz Bir Tarih Ermeni Sorunsal (16. Blm)
Hi Bilmediimiz Bir Tarih Ermeni Sorunsal (13. Blm)
Hi Bilmediimiz Bir Tarih Ermeni Sorunsal (15. Blm)
Hi Bilmediimiz Bir Tarih Ermeni Sorunsal (17. Blm - Son)
Hi Bilmediimiz Bir Tarih - Ermeni Sorunsal (6. Blm)
Her Milletin Ayr Bir Devleti Olmal m?

Yazarn dier ana kmelerde yazm olduu yazlar...
Elsa'nn Gzleri [iir]
Avrupa'nn Barnda Yrtk Dondan Frlayan Neo - Siyonist Bir lke: Fransa [Eletiri]
Sanal nternet Hapishanesi: Facebook [Eletiri]
Facebook Neden Bana 30 Gn Tart Cezas Verdi? [Eletiri]
Eskiehir Bykehir Belediyesi Senfoni Orkestrasna Neden Bilet Bulunamyor? [Eletiri]
Eyfel Kulesi Havada Takla Atarak Kyla Glerdi! [Eletiri]
srail Nereye? (1. Blm) [Eletiri]
Ermeni Apostolik Kilisesi Karanlk Gemiiyle Yzlemelidir (4. Blm) [Eletiri]
Apartheid - Siyonist Irkln Avdeti [Eletiri]
Endlsung: 65 Ya stnden Kurtulmak! [Eletiri]


Erda Duru kimdir?

Galatasaray Lisesi, . . Edebiyat Fakltesi

Etkilendii Yazarlar:
Kant, Russell, Montaigne, Voltaire


yazardan son gelenler

 




| iir | yk | Roman | Deneme | Eletiri | nceleme | Bilimsel | Yazarlar | Babali Ktphanesi | Yazar Ktphaneleri | Yaratc Yazarlk

| Katlm | letiim | Yasallk | Sakllk & Gizlilik | Yayn lkeleri | zEdebiyat? | SSS | Knye | ye Girii |

Custom & Premade Book Covers
Book Cover Zone
Premade Book Covers

zEdebiyat bir zlenim Yapm sitesidir. zlenim Yapm, 2024 | Erda Duru, 2024
zEdebiyat'da yaynlanan btn yazlar, telif haklar yasalarnca korunmaktadr. Tm yazarlarnn ya da telif hakk sahiplerinin izniyle sitemizde yer almaktadr. Yazarlarn ya da telif hakk sahiplerinin izni olmakszn sitede yer alan metinlerin -ksa alnt ve tantmlar dnda- herhangi bir biimde baslmas/yaynlanmas kesinlikle yasaktr.
Ayrntl bilgi icin Yasallk blmne bkz.