..E-posta: Şifre:
İzEdebiyat'a Üye Ol
Sıkça Sorulanlar
Şifrenizi mi unuttunuz?..
Sevmek bir başkasının yaşamını yaşamaktır. -Balzac
şiir
öykü
roman
deneme
eleştiri
inceleme
bilimsel
yazarlar
Anasayfa
Son Eklenenler
Forumlar
Üyelik
Yazar Katılımı
Yazar Kütüphaneleri



Şu Anda Ne Yazıyorsunuz?
İnternet ve Yazarlık
Yazarlık Kaynakları
Yazma Süreci
İlk Roman
Kitap Yayınlatmak
Yeni Bir Dünya Düşlemek
Niçin Yazıyorum?
Yazarlar Hakkında Her Şey
Ben Bir Yazarım!
Şu An Ne Okuyorsunuz?
Tüm başlıklar  


 


 

 




Arama Motoru

İzEdebiyat > İnceleme > Sanat ve Sanatçılar > Salih Zeki Çavdaroğlu




21 Ekim 2020
Sadrâzam Râmi Mehmed Paşa ile Müzikolog - Bestekâr Dimitrius Kantemiroğlu Dostluğu  
Salih Zeki Çavdaroğlu
Osmanlı' da BATILILAŞMA çabalarının ilk hareketleri..


:BFC:

Elimde bir süredir okumakta olduğum; TİMAŞ’ ın yayımladığı Prof. Dr. Halil İnalcık’ ın TARİHE DÜŞÜLEN NOTLAR isimli iki ciltlik kitabının I. cildi var.
Kitapta rahmetli Üstâd’ ın 1947-2014 tarihleri arasında Osmanlı tarihi konusunda yaptığı çeşitli konuşmaları yer alıyor. Kitapta bugüne kadar hiç bilmediğimiz ilginç vak’ aları zevk ve merakla okuyorum.
Kitabın 177. Sayfasına geldiğimde; İnalcık’ ın 19 Eylül 2012 tarihinde Ankara Üniversitesi’nde yaptığı konuşmanın metnini, “TARİH BOYUNCA ÇAĞDAŞLAŞMA” başlığı altında okumaya başladım.
Bugüne kadar, Kantemiroğlu hakkında çeşitli ansiklopedi, kitap ve makalelelerde okuduğum bilgilerde hiç tesadüf etmediğim bir bilgi, makaleye olan ilgimi daha da artırdı.
Osmanlı Mûsıkîsine âşina olan herkesin özet bilgilerle de olsa tanıdığı gibi, bir Romen Prensi olan Dimitrius Cantemir (1673-1723) daha 14 yaşındayken İstanbul’ a gelir. Kantemiroğlu ismini alır. Padişah II. Ahmed tarafından Enderûn’ a aldırılır. Orada mükemmel bir eğitim alır. Kemani Ahmet Efendi’den Türk Musıkîsi’ ni öğrenir ve tanbur çalar. Mûsıkî dışında tarihle de ilgili çalışmalar yapar ve iki ciltlik “Osmanlı İmparatorluğu’nun Yükseliş ve Çöküşü” ismini taşıyan bir kitap yazar. Hemen hemen aynı yıllarda Nâyi Osman Dede ile ayrı ayrı iki harf notası hazırlarlar. Kantemiroğlu düzenlediği ve kendi adını alan nota sistemi ile birlikte 350 besteli eseri notaya alır ve “Kitâb-ı ilmü’l Musıkî Ala Vechi'l Hurufât' ”isimli derlemesini meydana getirir. Bu kitap 2001 yılında Prof. Yalçın Tura tarafından Osmanlıcadan Türkçeye çevrilir.
...II. Ahmed’ in Enderûn’ a alıp yetiştirdiği, III. Ahmed tarafından Bağdad Voyvodalığı’ na tâyin edildikten az sonra bağımsızlık sevdâsına kapılıp, Prut Savaşı’nda Rus’ların tarafına geçen, savaşın sonunda da yenilen Çar Petro’ ya sığınıp 50 yaşında-Uzunçarşılı’ nın deyimiyle HÂİB ve HÂSİR (elleri boş)-ölen Romen Prensi DİMİTRİ KANTEMİR, İmparatorluğa ihanet etmiş olmasına rağmen, Osmanlı tarih ve musıkîsi’ nin çok şey borçlu olduğu,Türk kültürü hayranı büyük bir bilim adamı ve bestecidir…” 1
Kantemir ‘in önce Ortaköy’ de daha sonra Balat’ta ikamet ettiği biliniyor. Balat’ ta Patrikane’ nin arkasında bulunan evi günümüzde iyice harabe haline gelmişken, “Fener-Balat Rehabilitasyon Proğramı” kapsamında başlatılan restorasyon işlemi, Temmuz 2007 senesinde tamamlanmıştır.
Râmi Mehmed Paşa (1654-1704) ise devlette, Reis-ül-Küttâb’lık Kalemi’ nde kâtip olarak başladığı görevini, daha sonra Divân-ı Hümâyûn Kalemi, Beylikçi’ lik görevlerinden sonra, 1696’da Reis’ ül Küttâb’nlığa tayin olunur. 1703’ de Sadrazam olur. Aynı yıl Sadrâzamlıktan alınarak Kıbrıs Valiliği’ ne getirilir, kısa zaman sonra da bu görevinden alınarak, Rodos’a sürgüne gönderilir, burada 1704 yılında kahır ve üzüntü içerisinde ölür.
Tekrar konumuza dönersek ; Halil Hoca mevzuya “Batılılaşma” tarihimizin 1699 yılında, Osmanlı’ nın Avrupa karşısında kesin yenilgimizi kabul etmekle birlikte başladığını, Râmi Mehmed Paşa’ nın bu anlaşmayı devlet nâmına müzakere eden ve imzalayan kişi olduğunu belirterek konuşmasına başlar.
Râmi Mehmed Paşa’ nın, Boğdanlı hümanist Kantemir ile samimi bir dostluğunun bulunduğunu, onun, hümanist fesefe ile Lâtince ve Yunanca’ yı çok iyi derece bilip konuştuğundan söz eder.
Kantemir’ in Boğaz’da bir yalısı bulunduğu (Ortaköy’ de s.z.ç), modern Türk müziğinin kurucusu olan Kantemir’ den Paşa’ nın modern Avrupa’ nın ortaya çıkışına dair çok şey öğrendiğinden bahsediyor.
Paşa’ nın; Kantemir ile dostluğu ve bilgi alışverişi sonucunda , mutlak olarak “ Avrupa kültürünün üstünlüğünü ” kabul ettiğini, Avrupalılığın ilk mümessilinin de bu rüşvetçi Paşa olduğunu belirtir Halil İnalcık Hoca.

Rahmetli Yılmaz Öztuna; Kantemiroğlu’ nun âkıbetini, ansiklopedisinde şu satırlarla anlatır:
“Kantemiroğlu…iki defada tam 21 yıl İstanbul’a oturmuştur. (1687-1691)=4+1693-1710=17=21);…1710’ da ikinci defa Boğdan voyvodası olarak tâyin edildi. Fakat Türkiye ile Rusya savaşa girince, Türkiye’ ye ihanet etti ve istiklâl sevdâsıyle Çar Büyük Petro’ nun tarafına geçti. 1711 Prut seferi Ruslar’ ın yenilmesiye bitince, canını kurtarmak içi Rusya’ya kaçtı…53yaşını 9 ay ve 26 gün geçe Rus topraklarında öldü…” 2

Buradan yola çıkarak da; Türkiye olarak Batılılaşma maceramızı Cumhuriyetin kuruluşuna kadar kısa ve öz bir şekilde, konuşmasını anlatır ve sonlandırır.

Salih Zeki Çavdaroğlu
21 Ekim 2020

DİP NOTLAR :
1 Cînuçen TANRIKORUR,”Osmanlı Musıkîsi”,Osmanlı Medeniyeti Tarihi, Zaman Yay., İstanbul, 1999,c.2, s. s.508
2 Yılmaz ÖZTUNA, “Türk Mûsikisi Ansiklopedisi”, Millî Eğitim Basımevi, İstanbul, 1969, C.I, s.323




https://ferahnak.wordpress.com/2020/10/21/sadrazam-rami-mehmed-pasa-ile-muzikolog-bestekar-dimitrius-kantemiroglu-dostlugu/




Söyleyeceklerim var!

Bu yazıda yazanlara katılıyor musunuz? Eklemek istediğiniz bir şey var mı? Katılmadığınız, beğenmediğiniz ya da düzeltilmesi gerekiyor diye düşündüğünüz bilgiler mi içeriyor?

Yazıları yorumlayabilmek için üye olmalısınız. Neden mi? İnanıyoruz ki, yüreklerini ve düşüncelerini çekinmeden okurlarına açan yazarlarımız, yazıları hakkında fikir yürütenlerle istediklerinde diyaloğa geçebilmeliler.

Daha önceden kayıt olduysanız, burayı tıklayın.


 


İzEdebiyat yazarı olarak seçeceğiniz yazıları kendi kişisel kütüphanenizde sergileyebilirsiniz. Kendi kütüphanenizi oluşturmak için burayı tıklayın.

Yazarın sanat ve sanatçılar kümesinde bulunan diğer yazıları...
Endülüs İslam Devleti Medeniyeti İçinde Elbette Musıki de Vardı
Bir ‘uç Beyi’ : Münir Nureddin Bey
Osmanlı Mûsıkîsinin İpi Çekiliyor
Vefatının 21. Senesinde Mûsıkîmizde Bir Ekol, İcrâ ve Üslûp Âbidesi: Bekir Sıdkı Sezgin
Necip Fâzıl - Nâzım Hikmet
Yahya Kemal Şiiri" Nin Musıkimizdeki Yeri
1930’ Lu Yıllarda Musıkimize Yönelik Tasfiye ve Ayar Sonrası Aralanan Kapı İle Tanışıp Dost Olduğumuz Arap Musıkisi ve Arap Filmleri Maceramız
Lâle Devri’ Nin Önemli Bestekârları
Büyük Gezginimiz Evliya Çelebi" Nin Seyahatnamesi İçinde Yer Alan Musıki Bilgileri İtibariyle Akademik Açıdan İncelenmeli ve Değerlendirilmelidir.
Doğumunun 170. Yılında Musıkimizin Bir Büyük Güfte Şairi: Mehmet Sâdi Bey (1839 - 1902)

Yazarın İnceleme ana kümesinde bulunan diğer yazıları...
Cumuriyet' İn Radikal 'İnkilâpları '' Sürecinde Tarihi Musikimiz de Payını Almıştıe de Payını Almıştı
Osmanlı Düşmanlığı Cumhuriyet Hükümetine Osmanlı Arşiv Belgelerini Dahi Hurda Kağıt Değerinden Sattırmıştı
Türk Musıkisi' Nin Okullarda Öğretim ve Radyolarda Yayın Yasakları Sonrasında Arap Filmlerindeki Müziklerin Müziğimizin Arabeskleşmesine Etkileri
Cumhuriyet’ İn Ürettiği Bir Ütopya :
Necip Fâzıl" da "Peygamber" Aşkı….
Ezan Bundan Tam 70 Sene Önce Tekrar ‘rab’ Ça Okunmaya Başlanmıştı.
‘ 2. Adam ‘ İsmet İnönü’ Nün Cumhurbaşkanlığı Döneminde Kültür, Sanat ve Musıki
Yazılışının 600. Yılında Süleyman Çelebi" Nin "" Mevlîd" İ
İdeolocya Örgüsü’ Nün Şekillenişinde Necip Fazıl’ In Fikir Çilesi
İki Yıllık Başkanlık Sistemi Uygulamalarını Nasıl Değerlendirebiliriz?

Yazarın diğer ana kümelerde yazmış olduğu yazılar...
Vefatının 67. Yılında Ziya Osman Saba’ Yı Rahmetle Anıyoruz... [Şiir]
İki Bedene Tek Ruh [Şiir]
Adı Konulmamış Duygular [Şiir]
Hayal Bazan Gerçeği Aşar [Şiir]
Aşk Bir Terennüm İse [Şiir]
Yağmuru Beklerken [Şiir]
Sensizlik Beyitleri [Şiir]
"" Mâzi Kalbimde Yaradır "" [Şiir]
Her Şey Geçmişte Kaldı [Şiir]
Vesvese [Şiir]


Salih Zeki Çavdaroğlu kimdir?

Otuz yıldan fazla bir süredir Geleneksel Türk Musıkisi eğitimi aldım. Üsküdar Musıki Cemiyeti' nde 20 yıl korist - solist olarak görev yaptım. Bu güz Türk Musıkisi üzerine makaleler yazıyorum. (bkz. www. musikidergisi. com)

Etkilendiği Yazarlar:
N.Fazıl , C.Meriç, B.Ayvazoğlu,


yazardan son gelenler

yazarın kütüphaneleri



 

 

 




| Şiir | Öykü | Roman | Deneme | Eleştiri | İnceleme | Bilimsel | Yazarlar | Babıali Kütüphanesi | Yazar Kütüphaneleri | Yaratıcı Yazarlık

| Katılım | İletişim | Yasallık | Saklılık & Gizlilik | Yayın İlkeleri | İzEdebiyat? | SSS | Künye | Üye Girişi |

Custom & Premade Book Covers
Book Cover Zone
Premade Book Covers

İzEdebiyat bir İzlenim Yapım sitesidir. © İzlenim Yapım, 2021 | © Salih Zeki Çavdaroğlu, 2021
İzEdebiyat'da yayınlanan bütün yazılar, telif hakları yasalarınca korunmaktadır. Tümü yazarlarının ya da telif hakkı sahiplerinin izniyle sitemizde yer almaktadır. Yazarların ya da telif hakkı sahiplerinin izni olmaksızın sitede yer alan metinlerin -kısa alıntı ve tanıtımlar dışında- herhangi bir biçimde basılması/yayınlanması kesinlikle yasaktır.
Ayrıntılı bilgi icin Yasallık bölümüne bkz.