..E-posta: ifre:
zEdebiyat'a Üye Ol
Ska Sorulanlar
ifrenizi mi unuttunuz?..
"Hayranl o dereceye vard ki; yere dt ve kendinden geti." -Fuzuli (Leyla ile Mecnun)
iir
yk
roman
deneme
eletiri
inceleme
bilimsel
yazarlar
Anasayfa
Son Eklenenler
Forumlar
yelik
Yazar Katlm
Yazar Ktphaneleri



u Anda Ne Yazyorsunuz?
nternet ve Yazarlk
Yazarlk Kaynaklar
Yazma Sreci
lk Roman
Kitap Yaynlatmak
Yeni Bir Dnya Dlemek
Niin Yazyorum?
Yazarlar Hakknda Her ey
Ben Bir Yazarm!
u An Ne Okuyorsunuz?
Tm balklar  


 


 

 




Arama Motoru

zEdebiyat > Bilimsel > Felsefe > Bayram Kaya




20 Eyll 2022
ttifaklar Birer Referans Noktasydlar 15  
Bayram Kaya
Aslnda El lah sylemi akl oyunlaryd. El-lah sentezli akl oyununun yani gizleneni ortaya vuracak olmann zihinlerde ufak rtularn yapan tartmalard. Rtulu tartmalar iinde El ile ilah arasndaki anlam geimesi yaplp rtulu uzlamalar bitince; ortam yine ilah sylemli dzenlemelere dnecekti. Oysa rtulardan yepyeni bir resim ortaya kacak, anlam tmden deiecek olmakla durum dnlen gibi olmayacakt.


:BJJ:
15/1

Var sayalm ki doann sunduu beslenme olanaklar arz olsun! Bizim besinlere ynelmemiz de talep olsun! Arz talep yasas bir retim yasas gibi grnr. Ya da planl bir retim yasas gibi grnr. Ancak arz talep daha ok kr etmeyi; oka ve ksa yoldan ke dnc kazanc, karaborsay gzeten fahi fiyatla sat iin kullanlmaktadr.

Arz-talep; yatrm-yatrmc; Finansman-kredi; dviz-faiz; hayat pahall-likidite genilii-likidite darl gibi mekanizmalar kr, ticaret, kazan dzenli soygunlar, kleci dzen iin meru, aklc, mantkl yollardr.

Bu gibi sylemler kr tamah gden, smrc sistemin smrme enstrmanlardrlar. Balang iindeki hibir kolektif ina, siz kolektif kapasiteyi ele geirmedike; subjektif bir dnmeyle kr, ticaret, satma, yatrm, yatrm tevik, ihale gibi amalarla kurulmad gibi; bu sylem ve eylemler o zamann dilim koullar iinde dnlemezdi, akla bile getirilemezdi.

Haydi, var sayalm ki bu gibi soygun enstrman sylem ve eylemler avc toplayc dnemin ilk inas iinde nasl akl edilecekse edilesinlerdi. lk ina iinde akl edilip arz talep yasasna gre bu ilkelerle kolektif ina kurulmak istenmi olsundu! Eer bu sylem ve eylemler sfrdan ina kuralysa, bir dnelim.

O dnemler iinde herkesin alk nedenle doaya doru bir ynelimi vard. Bu gnk deyimle herkesin bir alk talebi(!) vard. Bebeklerin de oyun ve oyuncak talebi vard.

Mademki yleydi; 15 000 yl ncesindeki kiilerin "alk talebi" nedenle doaya yneliyor olmalar karsnda, akll bir kii kp ta unlara somun retip; kr yapc bir tutum iine gireyim dememiti?

Yine ocuklarn oyun ve oyuncak "talebine karlk" neden birisi Barbie bebekle ortaya kp; bu "taleplere karlk" vaki olacak oyuncak arznda ya da sunumunda bulunmakla; kar ticaret iine balamamtlar?

Balayamazlard. nk "akll kiinin" bu tr bir "dnme akln" oluturacaklar "ihtiya fazlas depo enerjiye sahip bir kolektif ortamn, art bir kolektif emei ortada yoktu" da ondan balayamazdlar.

Kar, ticaret, enflasyon, kredi, ihale, faiz, nema vs. asla ina kural deildirler. Mlk sahiplerinin mlkszler zerine huru edecekleri birikimli kolektif kapasitelerdir.

15/2

Bu sylem ve eylemler ancak kolektif bir art emein ve o kolektif ligin tketil eninden fazlasn ortaya koyan retim hareketinin zerine bir virs gibi, bir asalak gibi bir tufeyli gibi ullanmakla ortaya konabilen smr aralardrlar.

Dnn totem kardeine dokunacaksn demenin sz ve eylem meruiyetine kar bugn ana ve babas bir olan karde kiilerinin, birbirine kar cinsel dokunum yasann olmas neden vardr? Elbette ki bilimsel nedenle deildi. Tpk domuz yememenin triin veya triinoz gerekesiyle yasak ya da meruiyet siz olmad gibi.

Balang koullu ina referanslar iindeki totem kardeler olmann mana anlay yleydi. Totem alan iindeki kardelerin totem alan iinde mutlaka temas etmelerini ve totem alann mirass olmay gerektirirdi. Yani ztt durumla, dtaki gruplarla temas etmemeyi ve dtaki grubun mirass olmama mundarln tayan bir anlamd.

lahi kardeler, ya da ilahlardan kardeler; gruplarn temas yapabilmesi iin ilk rnek olan totem kardeler analojisinden dntrlmt. Kleci sistem kiileri kolektif alana ve kolektif sahiplie yabanclatrd.

Kleci sistem kiileri yabanclatrd kolektif retim ilikisine tekrarda; dolayl evrim zerinde yaklatrmak iin; iman ve inan eitlemeli kardelik ve El 'in kulu olma eitlemeli sylem ve eylemlerin ilahtan kardeler analojisi iinde El mant olarak karmt.

Sosyolojik bir ilke olan yakndan uzaa eitim retim ilkesi gerei olarak her sistemdeki kardele iim girimenin znel balalar deiecekti. Kardei olma denen balang referans ilke, aynen korunuyordu. Totemden kardeler ve ilahtan kardeler ortak paylaanlard.

Oysa ilahi ortamdan kan mal mlk sahiplii; bir mal mlk sahibi olan El in ortaklar tanmayan iman, inan ve kul olmann kardeliini ortaya koyacakt. Ortaklar tanmayan kardelik; "kardei olma" ilkesine kkten aykrysa da iman kardelii iinde kolektif dayanma, dokunma yasalar korunan bir ilintile meydi.

El hlleciydi. Hlleci El tartmasn balatan tuzak, hileci kiiler dnda; El in kolektif alana kar gizli bir Truva at olarak sylendiini kimse bilmiyordu. Bu nedenle El, gizleneni de ak olan da biliyordu.

Hileciler dndakilere gre El in ilah gibi takdirde bulunan El-ilah olarak sylenmesi ilahtan alnm emanet bir analoji ve rnekle meydi.

15/3

El ve El 'in El-ilah olma tartmas, adeta oyun oynamann fikir jimnastii gibiydi. Bilmece zer gibi sahneye konuyordu. Bu oyun iinde emaneti El; takdir sylemleriyle gizledii zelletirmeyi kiilerin aklna dryordu.

Aslnda El lah sylemi akl oyunlaryd. El-lah sentezli akl oyununun yani gizleneni ortaya vuracak olmann zihinlerde ufak rtularn yapan tartmalard.

Rtulu tartmalar iinde El ile ilah arasndaki anlam geimesi yaplp rtulu uzlamalar bitince; ortam yine ilah sylemli dzenlemelere dnecekti. Oysa rtulardan yepyeni bir resim ortaya kacak, anlam tmden deiecek olmakla durum dnlen gibi olmayacakt.

Ha El, ha LAH sylemli analojide El 'den ilaha geen hibir anlam yoktu. Ama ilahtan El e doru ilahlarn irade sahibi olmann yetenekleri geecekti. lahlardan El 'e kolektif kapasiteye sahip olmas yoluyla; El 'e kiisi mal mlk sahibi olmann anlam ve muktedirlii geecekti.

Byle olunca da kolektif gcn El sahipliini emanetle ortaya koyan masum tartma kolektif sahiplii El sahiplii yerine sylemenin tartmasyd! Sanki ilah emanet iydi de El emanetini teslim alyordu.

Emanet yklemlerle ve evir terek yaplan tartmaya, hani denir ya ha Ali kel, ha kel Ali demenin illzyonuydu. te bunun gibi ha kolektif sahiplik ti. Ha ilahi sahiplik ti. Ha El in sahipliiydi!

Bu sylemler ak bfe ile bfe ak sylemi arasndaki karartma fark syleyile gargaraya getirilip; ha ak bfe, ha bfe ak demekle geitiriyorlard. kisi de ayn kapya kar deyip; tuzakl durumu kabulleniyorlard. Byle si rtularla zoka yutuluyordu.



Syleyeceklerim var!

Bu yazda yazanlara katlyor musunuz? Eklemek istediiniz bir ey var m? Katlmadnz, beenmediiniz ya da dzeltilmesi gerekiyor diye dndnz bilgiler mi ieriyor?

Yazlar yorumlayabilmek iin ye olmalsnz. Neden mi? nanyoruz ki, yreklerini ve dncelerini ekinmeden okurlarna aan yazarlarmz, yazlar hakknda fikir yrtenlerle istediklerinde diyaloa geebilmeliler.

Daha nceden kayt olduysanz, buray tklayn.


 


zEdebiyat yazar olarak seeceiniz yazlar kendi kiisel ktphanenizde sergileyebilirsiniz. Kendi ktphanenizi oluturmak iin buray tklayn.

Yazarn felsefe kmesinde bulunan dier yazlar...
Kendisini Kopyalama 2
Kopya Yaplar 1
Totemi Dil 24/g
El Felsefesi ve Tarihsel Yaratl 16
El Felsefesi ve Tarihsel Yaratl 10
Kolektif Alan 24
Totemi Dil 24/e
Kopya Yaplar 4
Bir Ahlak ve Vicdan Sorunu Olan Utan 1
Totemi Dil 24/h

Yazarn dier ana kmelerde yazm olduu yazlar...
Ne Devletsun Ne Devletlu [iir]
Kle 2 [iir]
ve Biz [iir]
Bor Namustur [iir]
Mjdelenmitir Ekim 2 [iir]
Yol Yolcudan Habersiz [iir]
Asuman [iir]
Mjdelenmitir Ekim 1 [iir]
Kle 3 [iir]
Kendime Sayarm [iir]


Bayram Kaya kimdir?

Emekli eitimci. 1950 Mucur / Krehir doumlu.


yazardan son gelenler

 




| iir | yk | Roman | Deneme | Eletiri | nceleme | Bilimsel | Yazarlar | Babali Ktphanesi | Yazar Ktphaneleri | Yaratc Yazarlk

| Katlm | letiim | Yasallk | Sakllk & Gizlilik | Yayn lkeleri | zEdebiyat? | SSS | Knye | ye Girii |

Custom & Premade Book Covers
Book Cover Zone
Premade Book Covers

zEdebiyat bir zlenim Yapm sitesidir. zlenim Yapm, 2023 | Bayram Kaya, 2023
zEdebiyat'da yaynlanan btn yazlar, telif haklar yasalarnca korunmaktadr. Tm yazarlarnn ya da telif hakk sahiplerinin izniyle sitemizde yer almaktadr. Yazarlarn ya da telif hakk sahiplerinin izni olmakszn sitede yer alan metinlerin -ksa alnt ve tantmlar dnda- herhangi bir biimde baslmas/yaynlanmas kesinlikle yasaktr.
Ayrntl bilgi icin Yasallk blmne bkz.