..E-posta: ifre:
zEdebiyat'a Üye Ol
Ska Sorulanlar
ifrenizi mi unuttunuz?..
Mzik sylenemeyeni, ama sessiz de kalnamayan anlatyor. -Victor Hugo
iir
yk
roman
deneme
eletiri
inceleme
bilimsel
yazarlar
Anasayfa
Son Eklenenler
Forumlar
yelik
Yazar Katlm
Yazar Ktphaneleri



u Anda Ne Yazyorsunuz?
nternet ve Yazarlk
Yazarlk Kaynaklar
Yazma Sreci
lk Roman
Kitap Yaynlatmak
Yeni Bir Dnya Dlemek
Niin Yazyorum?
Yazarlar Hakknda Her ey
Ben Bir Yazarm!
u An Ne Okuyorsunuz?
Tm balklar  


 


 

 




Arama Motoru

zEdebiyat > nceleme > Yazarlar ve Yaptlar > Aziz Dolu




23 Haziran 2023
Byk Trk airi Genceli Nizam  
Aziz Dolu
Genceli Nizamnin hayat ve eserleri..


:AEB:
Trk Dnyasnn en byk airlerinden olan Nizam 1141 ylnda Kuzey Azerbaycann, Gence vilyetinde domutur. Asl ad Cemaleddin Ebu Muhammed lyas bin Yusuftur. Genceli Nizam (Nizami Gencev) adyla nlenmitir.

Eserlerinde memleketi Genceye olan sevgisi hemen gze arpar. Leyl ile Mecnunu, mesnevi eklinde yazan ilk airlerdendir. Hamse ya da Be Mcevher denilen eserleriyle mehurdur.

Nizamnin Srlar Hazinesi, Hsrev ve irin, Leyla ve Mecnun, Yedi Gzel, skendername adl mesnevileri olduka nldr. Srlar Hazinesi, Erzincandaki Mengcekler hkmdarna ithf edilmitir. Yedi Gzel, Azerbaycan ve ran corafyasndan izler tar. Leyla ve Mecnun, irvan ahna ithf edilmitir. Hsrev ve irin, adndan da anlalaca zere Hsrev ile irin arasnda yaanan ak anlatr. Eserde ldenizliler hkmdarna, Seluklu sultanna vgler vardr. skendername adl erefname ve kbalname olmak zere iki blmden meydana gelen eserde ise skender Zlkarneyn anlatlmaktadr.

Eserlerinin nemli bir blmn, o dnemin artlar gerei Farsa yazan Genceli Nizam Anadolu, Azerbaycan ve ran corafyasndaki edebiyatlar ve edebiyat kltrn olduka etkilemitir. Nizamden etkilenen airlerden ilk akla gelenler Sadi iraz, Mevlana Celleddin-i Rum, Arif Erdebili, Ali ir Neva, Abdurrahman Cmi ve dierleridir. Eserleri -bata Rusa olmak zere- eitli dillere evrilmitir.

Nizam, hakszla gelemeyen; insan deerlere nem veren bir air olarak sevgi, hrriyet vb. konular ilemitir. Trkede kullanlan deyim ve ataszlerini iirlerinde ska kullanmtr.

Nizamnin Avrupada tannmas 17. yzyldan itibaren balamtr. Fransz dErbelo, Nizam ve eserlerini gndeme getiren ilk Batl yazarlardandr. Sonrasnda Baher, Braun, Levi gibi yazarlar da eserlerinde Nizamye yer vermilerdir. Hatta 19. yzyl Almanyasnn en nl airlerinden biri olan Heinrich Heinne Almanyann dhi airleri var fakat Nizam ile karlatrldnda onlar kimdirler ki? demek suretiyle Nizamnin ne kadar byk bir air olduunu ortaya koymutur.

Mehmet Emin Resulzde, Azerbaycan airi Nizam Ankara-1951) adl eseriyle Nizamnin Trk Dnyasnda tannmasn ve hak ettii deeri grmesini salamtr.

Nizam, 1209 ylnda memleketi Gencede sonsuzlua yrm ve yine buraya defnedilmitir. Kalemle hasbhlmz, byk Trk airi Genceli Nizamnin nl beyitlerinden biri ile bitiriyoruz:

Zulmkrlk datr, berbat eder lkeyi
Adlet, saadetle bd eder lkeyi

Aziz Dolu Atabey
azizdolu.wordpress.com



Syleyeceklerim var!

Bu yazda yazanlara katlyor musunuz? Eklemek istediiniz bir ey var m? Katlmadnz, beenmediiniz ya da dzeltilmesi gerekiyor diye dndnz bilgiler mi ieriyor?

Yazlar yorumlayabilmek iin ye olmalsnz. Neden mi? nanyoruz ki, yreklerini ve dncelerini ekinmeden okurlarna aan yazarlarmz, yazlar hakknda fikir yrtenlerle istediklerinde diyaloa geebilmeliler.

Daha nceden kayt olduysanz, buray tklayn.


 


zEdebiyat yazar olarak seeceiniz yazlar kendi kiisel ktphanenizde sergileyebilirsiniz. Kendi ktphanenizi oluturmak iin buray tklayn.


Yazarn nceleme ana kmesinde bulunan dier yazlar...
Karamanoullar Devleti
Kagar'dan Karaman'a Trkemiz
Trkler Bin Boydur Biri de Mooldur
Maya Dili ile Trk Dili Arasndaki Ortak Szckler
C/esaret
Yankl Deil Yaln Trke
Trkenin Gc
Trk Kltrnde Kadnn Yeri ve nemi

Yazarn dier ana kmelerde yazm olduu yazlar...
Ganire Bac [iir]
Zaman Havuzu [iir]
Metafizik rperti [iir]
Toroslar [iir]
Yer Beni [iir]
Vatan ve ehit [iir]
Gnl Mahzenimde Yllandka [iir]
Gidenler [iir]
Alama Duvarn Yklr Bir Gn [iir]
Bedeniz [iir]


Aziz Dolu kimdir?

Avar Yrklerinden. .

Etkilendii Yazarlar:
Edebiyat, dilbilimi (filoloji), sosyoloji, tarih...


yazardan son gelenler

 




| iir | yk | Roman | Deneme | Eletiri | nceleme | Bilimsel | Yazarlar | Babali Ktphanesi | Yazar Ktphaneleri | Yaratc Yazarlk

| Katlm | letiim | Yasallk | Sakllk & Gizlilik | Yayn lkeleri | zEdebiyat? | SSS | Knye | ye Girii |

Custom & Premade Book Covers
Book Cover Zone
Premade Book Covers

zEdebiyat bir zlenim Yapm sitesidir. zlenim Yapm, 2023 | Aziz Dolu, 2023
zEdebiyat'da yaynlanan btn yazlar, telif haklar yasalarnca korunmaktadr. Tm yazarlarnn ya da telif hakk sahiplerinin izniyle sitemizde yer almaktadr. Yazarlarn ya da telif hakk sahiplerinin izni olmakszn sitede yer alan metinlerin -ksa alnt ve tantmlar dnda- herhangi bir biimde baslmas/yaynlanmas kesinlikle yasaktr.
Ayrntl bilgi icin Yasallk blmne bkz.