..E-posta: ifre:
zEdebiyat'a Üye Ol
Ska Sorulanlar
ifrenizi mi unuttunuz?..
Kitaplarla dolu bir oda, ruhlu bir beden gibidir. -Cicero
iir
yk
roman
deneme
eletiri
inceleme
bilimsel
yazarlar
Anasayfa
Son Eklenenler
Forumlar
yelik
Yazar Katlm
Yazar Ktphaneleri



u Anda Ne Yazyorsunuz?
nternet ve Yazarlk
Yazarlk Kaynaklar
Yazma Sreci
lk Roman
Kitap Yaynlatmak
Yeni Bir Dnya Dlemek
Niin Yazyorum?
Yazarlar Hakknda Her ey
Ben Bir Yazarm!
u An Ne Okuyorsunuz?
Tm balklar  


 


 

 




Arama Motoru

zEdebiyat > Bilimsel > Uzaybilim > Mehmet Sinan Gr




22 Temmuz 2001
Grnen Madde Kuram  
Dnyal Olmak

Mehmet Sinan Gr


'Dnyal Olmak'tan bir pasaj, yldzlar zerine pek dnlmemi bir konu. Bilimsel verilere gre burada sylediklerimin doru olmas gerekir. Ancak benim konuyu buraya aktarmaktan baka yapabileceim bir ey yok. Doruluunu kantlayamam.


:IDJE:
NSZ

Bu kitap bilimsel bir kitap deildir fakat bilime dayanmaktadr. inde bilimsel ve bilim kart dnceler, birbiriyle elien fikirler bulacaksnz. Bu kitabn yazar olarak bunlarn iinden beenmediim, ya da aklma yatmayan fikirleri eleyebilirdim. Fakat yapmadm. Hepsini olduu gibi braktm. nsan beyninin doru gibi grnen varsaymlardan yola karak nerelere ulaabileceini gstermek iin; bir de bu elien fikirler arasnda hangisinin doru olduunu bulabilmek, ya da bu fikirler iinde doru bir dnce olup olmad konusunu dier aratrmaclar gznde de tartmaya aabilmek iin yaptm bunu. yle ya, hibiri de doru olmayabilir. Burada dikkat edilmesi gereken bir nokta daha var. Dorunun her kart yanltr. Fakat yanln her kart doru deildir. Bu yzden, en azndan iki elien dncenin ikisi de doru olamaz. Onun iin, fikirlerden illa ki birini doru olarak grmemelisiniz. Karar sizin ve bilimin.

Bu kitab yazarken istedim ki, insanlar ne dncede olurlarsa olsunlar, evrelerinde gelien olaylara, kiilere biraz daha geni bakabilsinler. Akllarna yatmayan bir dnceyi duyduklar zaman hemen parlamasnlar ve onu reddetmeden nce iki defa dnsnler.

Ayrca bu kitapta, dncenin anlalr olmas iin de aba gsterdim. Baka yerlerde baktnzda, iinden klmaz gibi grnen konular, anladm ekilde ve bakalarnn da anlayabilecei ekilde toparlamaya altm. Umarm baarmmdr.


GRNEN MADDE KURAMI

Bilim adamlarnn syledii her sz doru olmayabilir. Kitabn bandaki bilimin ilerlemesi ile ilgili sylediim szleri hatrlayn ltfen. Bu blm o gzle okumanz dilerim.

Grelilik kuramna gre uzayda iki noktay birletiren en ksa izgi bir eridir. Ik nlar bu kuraln dnda deildir. Lisede geometri derslerinde, bize byle en ksa izgi bir dorudur diye retmilerdi. O lisede kald. Uzayda k nlar dzgn dorusal bir ekilde yaylmyor. I bile brakmayan kara deliklerin bulunduu bir ortamda, ktlelerin ekimine urayarak bklyor. Bunun byle olduunu, gnein arkasnda kalan, normalde grmemiz mmkn olmayan yldzlar grmekle anlyoruz.

Yldzlardan yaylan nlar, - Gne de bir yldz olduuna gre – gneten yaylan nlar, gnein bkt gibi, baka yldzlar tarafndan bklmeye uruyorlar. Herhangi bir kaynaktan yaylan bir k nnn bklmeye uramasnn, ya da baka bir deyile bklme asnn az ya da ok oluu, bken yldzn bykl ile deil ktlesi ile ilikilidir. Genellikle bykl fazla olan yldzn (veya gezegenin) ktlesi, dolaysyla ekim gc de fazladr. Gneten yz kat byk yldzlarn, kara deliklerin varl biliniyor. yle ise bu yldzlar ve kara delikler gnee gre daha ok bkerler. yle ki nn ynn 180 derece (kt kaynaa doru) hatta daha fazla evirebilirler.

Bir yldz, uzayda her yne doru k yayar.

Bu nlardan biri, birka, birou, ya da hepsi bklmeye urayabilir. Bir ka da bklmeyebilir.

Bu yldzdan yaylan nlarn bir ksm dnyaya der. nk yldzlar dnyadan grnrler. Biz bu yldzdan yaylan – tek k n olarak- hem bklm n hem de bklmemi n grebiliriz. nk nlar dnyaya ulaana kadar birok ktlenin yanndan gemilerdir.

yleyse ayn bir yldz birden fazla sayda gryoruz demektir. Uzayda bir noktada grdmz bir yldzn , bize baka bir noktadan, hatta birka noktadan ulayor olabilir.

Bundan yle bir sonu kyor. Yldzlar gzmze ve teleskoplarmza grndkleri kadar ok deillerdir. Grdmz sandmz ey gerekte bir gz yanlmas. Bir yldzn uzayda birden ok grnts var. Bunlarn yalnz biri gerek, dierleri grnendir. Yldz bir madde olduuna gre, evrende olduunu sandmz bir ksm madde, orada olmad halde yalnzca grnen, eski deyile zahiri maddedir.

Gne dnda bize en yakn yldz 4 k yl uzaklktadr. Demek ki yaknmzda byle bir durum sz konusu olamaz. nk nlar bkecek ktle yoktur. Bundan baka n grnd her yerden phe edebilirsiniz. Teleskoplar henz ok gelimemiken bir tane yldzm gibi grnen bir k kaynann, daha sonra yeni teleskoplarla bakldnda yldzdan olutuu anlalm. Bu tam da benim sylediim gibi bir durumdur. Grnen (zahiri) yldzlar Gne’te olduu gibi gerek bir yldzn hemen yannda grnrler.

Ayn bir yldzn birka grntsnn klarnn gzmze ulama sreleri arasnda fark olacaktr. Ayn yldzn nlar olduklar halde sanki biri dierinden daha yalym ya da daha uzaktaym gibi grnecek ve ayn yldzn grnts olduklarn belli etmeyeceklerdir. Bu yzden dnyadan ayn yata ve ayn uzaklkta grlen iki rastgele yldz grntsnden biri gerei biri sahtesi olamaz. Ancak ikisi de grnen olabilir. Bu durumda bu iki grnt iki su damlas gibi birbirine benzeyeceklerdir. Inlar tesadfen farkl yollardan benzer biimlerde bklmelere urayp birbirine yakn veya tam olarak ayn zamanlarda zerimize ynelmilerdir. Gkadalar da ktle olduklarna gre ayn durumlar uzayn derinlikleri ve gkadalar iin de geerli olabilir.

Bilim adamlar varlndan emin olduklar halde, bugne kadar uzayda kara delik gzleyememiler. Gzlenseydi bile bu yalnzca yerinin tespit edilmesi eklinde olurdu. Bir kara delik, evresindeki btn grnty bker. Inlarn bir ksmn yutar, bir ksmn uzaktan getii iin yutamaz yalnzca ynn deitirir.

Bilim adamlar arasnda bir tartma var. Evrendeki maddeler homojen olarak m dalmtr, heterojen mi? Kimi bilim adamna gre homojen olarak dalmtr. Bunu dnyaya den radyo dalgalarna bakarak iddia ediyorlar. Radyo dalgalar dnyamza, uzak evrenin her ynnden ayn zelliklerde ulayorlar. Dier taraftan yakn evrende maddelerin dalmnda bir eitlik gzlenmiyor. Baz blgeler ok tenha, baz blgeler ok youn grnyor.

Bir yldzn n, n bken bir yldzn her ynne gelir. Bken yldz nlar bker ve daha geni bir alana yayar. Bu nedenle nn gc azalr. Biz bu nlarn yalnz dorultusunda olduumuz n grebiliriz. Bklen yldzn bken yldzn ile birlikte yan yana grlr. Ayn gne ve arkasndaki yldzlara olduu gibi. Bu nlar gider, baka bir yldz tarafndan bklmeye urayabilirler. Bylece klar birlikte grlen yldzlarn says oalr ve bir yldz demeti oluur.

Uzayn tenha bir blgesi tenhadr. Ama youn bir blgesi olduundan daha youn grnr. Grnen madde etkisi uzayn ktle bakmndan youn olan blgelerinde daha ok grlecektir. rnein gkadalarn merkezinde, zaten youn olan yldzlar bu nedenle daha da youn grneceklerdir. Gkadamz bir disk biimindedir. Merkezi kaln ve ikindir bir gkadamz ge baknca kesitten grrz. Samanyolu olarak isimlendirdiimiz gkadamzn orta blgesi de byle bir blgedir. En ok yldz burada toplanmtr. Yldzlar o kadar youndur ki birini dierinden ayrmak zorlar. Uzayda ‘Byk duvar’ denen bir blge vardr. Burada gkadalar dier yerlere gre daha youndur. Buradan alnan grntlerde de byle bir durum olabilir. Bu durumdan baka bir sonu daha kyor. Evren gerekte grndnden daha homojen olabilir.

Fakat ayn verilerden yola karak tam tersi bir sonu da elde edebiliriz. Bir yldzn nlar, n bken bir yldzn veya bir kara deliin yaknndan geme durumuna gre farkl ynlere bklrler. nk daha nce sylediim gibi n bken yldza yakn olan k n daha fazla, uzak olan k n daha az bklmeye urayacaktr. Bu nedenle nasl gerek bir yldz uzayn her ynnden grnrse, onunla n bklen bir yldz da uzayn her yerinden grnr. Inlarn toplanarak bir demet oluturduklarn anmsayalm ve bunu biraz daha ileri bir dnceye tayalm. In bken yldzn gerisinden, btn evren bklm olarak grnr.
(Biz gene bu nlardan dorultusunda olduumuz nlar grrz.)

Bklen nlarn bir ksm tekrar bklecek; uzaya ayn ekilde yaylacaklardr. Bu ilem tekrar tekrar olacaktr. Ta ki n artk bir etkisi kalmayncaya ve radyo dalgalarna dnnceye kadar. Bu da bize gerekte olmayan bir homojen grnt salar. Uzak evrenin neresine bakarsak bakalm, her yer ayn elemanlardan olumu gibi grnr.

Beyaz kada bir izgi izince, kadn zelliini ve homojenliini bozmu oluruz. izgi kat zerinde ak seik grnr. izgi izmeye devam izgiler izildike katta ekiller olumaya balar. Kad izmee devam edelim ve artk karalamaya balayalm. Kat tek tek izilen izgilerden kararmaya balar, oluan ekiller karann iinde yok olur. Devem edersek btn kad kapkara yapabiliriz. Bir zaman sonra, kat beyaz homojenliini once bir kargaaya (heterojenlik) sonra siyah bir homojenlie terk eder.

Bu ilemi siyah renkli bir kat zerine beyaz renkli bir kalemle izgiler izerek de yapabilirdik. O zaman siyah yerine beyaz renkli bir kat elde ederdik. izgileri k nlar, kad evren olarak dnecek olursak evrenin bana kada olan eyin geldiini daha iyi anlarz. Btn evren bklen k nlar ile doludur. Ancak nlar her bklmeden sonra biraz daha daldklar iin etkileri zayflar, sonunda kaybolurlar. Gene de bir sre daha radyo dalgalar olarak yaylmaya ve bklmeye devam ederler. Sonu olarak diyebilirim ki evren, gerekte algland kadar homojen deildir.

Yakn evren heterojen olarak grnr, uzak evren radyo dalgalar yardmyla homojen olarak alglanr (grnmez). Evrenin homojen mi heterojen mi olduu byk patlama kuramn yakndan ilgilendiriyor. Homojense kuram doru, heterojense yanlm. Bilim adamlar yle sylyor. Kuram savunanlar yakn evrenin heterojen olmasn nemsemiyorlar. Bunu yle savunuyorlar. lde kum denizine yakndan bakarsanz, taneler arasndaki farkll ak seik grrsnz; ama biraz uzaktan bakarsanz hibir farkllk gremezsiniz. Her yer ayndr.

Hibir yldz, bize gre arkasnda kalan uzay boluunu gerek olarak grmemize izin vermez. nk zerine gelen, yaknndan geen btn k nlarn bker ve uzaya datr. Ayn bir yldzn gerek ve grnen grntlerini tespit etmek mmkn olsa, bu yldzn geirdii ve geirecei evreler tespit edilebilir, dahas gzlenebilirdi. nk bir yldz n gerek deilse, kendisinin bize gre bir zaman nceki durumunu gsteriyor demektir.

Aslnda bilim adamlar buna benzer bir nedenle evren hakknda bu kadar ok bilgi edinebilmilerdir. Evrenin bir ynnde incelenen yldzlar arasna uzaklk girdike, zaman fark da girmekte ve evrenin balangcna gidilmektedir. Bu 200 yllk nar aalarnn gelimesini bir gnde anlamak gibi bir eye benziyor. O gn, farkl yalarda nar aalar tek tek alp incelerseniz, 200 yl sren gelime hakknda bir fikriniz olur. Bu fikri alabilmek iin 200 yl yaamanz gerekmez.

Bir n birka yada birok kez bkldkten sonra kaynana geri dnebilir. Ancak bu n binlerce, milyonlarca, hatta milyarlarca yl nce yaylm olacaktr. Bu sre n bken yldzlarn birbirlerine ve n bklen yldza olan uzaklklarna baldr. In bklen yldz pekala gneimiz olabilir. Gnein nlar uzayda yayldktan sonra, dnp dolap dnyaya dyor olabilir. Gnein yzbin yl, bir milyar yl nceki durumunu tahmin etmekten ok gzlemek mmkn olabilir. Gezegenler ma yapmadklar ve kendi yldzlarnn nda boulduklar iin kolay gzlenemiyorlar. Bu yzden byle bir ey olabilse bile dnyamz gremezdik. Ama gne gzlenebilirdi. Hatta uzayn deiik ynlerinden birden fazla aamas, geirdii farkl evreler gzlenebilirdi.

Gne n bir yldz tarafndan bklyorsa, gnein nn bkp bize dndren bu yldz bize 50bin k yl uzaktaysa, gne bize yzbin k yl uzakta bir yldz olarak grnecek, bize gelen n da o kadar eski olacaktr. Bu n kendini bken yldzn yla birlikte grnecektir.

Bilim adamlar uzay dinliyor. Evrende acaba bizden baka akll canllar var m diye. Radyo dalgalar iin de geri dn sz konusudur. Dnyadan uzaya gnderilen bir radyo dalgas, gnn birinde dnp dolap dnyaya geri dnebilir. Eer bu etkinin farknda olmazsak ileride (belki de ok ileride) uzaydan bir sinyal aldmz dnebiliriz. 20bin yl sonra dnya yerinde durursa eer, torunlarmz bizim sinyallerimizi alabilirler. Yani aslnda dnyann ilerideki evrelerine (ne yardm olacaksa) bugnden mesaj gnderebiliriz. Bunun tersini dnelim. Dnyada 4,6 milyar yl iinde bizden nce bir uygarlk olduysa, onlar da ayn eyi dnm olabilirler. Bundan bir zaman nce, bir kaz srasnda, binlerce yl nceki toprak katmanlar arasnda fosillemi (yani zelliklerini yitirmi, ekli kalm) bir cvata bulundu. ncelemeye deer.

BERBER AYNASI ETKS

Kk dkkanlarda, diyelim kasap dkkanlarnda ya da pastanelerde dkkan byk grnsn diye bir – iki duvar ayna ile kaplanr. Dkkan dardr ama, aynalar dkkan olduundan en az iki kat daha geni gsterir. Baz berber dkkanlarnda, karlkl iki duvara birden, boydan boya geni aynalar yerletirilir. Siz iki aynann ortasnda durursanz, grntnz bir ndeki aynada bir arkadaki aynada yansr. Aynalarn yanstma kalitesine bal olarak grntnz ok sayda yansmaya devam eder. Dkkan mthi bir derinlik kazanr. Ancak her yansmadan sonra n bir ksm ayna tarafndan yutulacandan grnt yava yava bozulmaya urar. Bu yansma ilemi bitene kadar devam eder. Yansmalarn ne zaman bittiini tam kestiremezsiniz.

Ben ocukken ho bir oyuncam vard. Bu, i yzeyleri ayna olan bir gen prizma idi. ki gen kenarndan biri kapal, biri akt. Ak kenarndan iine baklrd. Byle bir ey imdi de vardr herhalde. Prizmann iine kk renkli kat paralar atp baktmzda rengarenk bir cmble ve hemen hemen dkkan rneine benzer bir durumla karlarz. Katlar bir balarna ok dzensiz olduklar halde, aynalarn etkisiyle bizim grdmz grnt ok dzenli olur. Aynal prizmay biraz evirirseniz, kat paralarn yerleri deiir, yani yeni bir ekil oluur. Fakat bu da bir dzendir. Ayrca btn hacim bir gen prizmann ii olduu halde, sanki ok geni bir alana bakyormu hissine kaplrz.

stanbul’da, stiklal Caddesinde, Megavizyon giriinin vitrinlerinde ayna ve TV ekranlaryla bir ssleme yaplm; bilmiyorum, grdnz m. Drt TV ekran yan yana getirilmi, evresi al olarak drt ayna ile snrlanm. yle bir etki elde edilmi ki dikkatli bakmazsanz eer, karnzda ekranlardan olumu bir kre var sanyorsunuz.

Baz lunaparklarda aynal odalar vardr. Aynalarn ortasnda durup nereye bakarsanz bakn kendinizi grrsnz. Oda iinde yerinizi deitirin, grntler deimez. nk bir ayna sizi baka bir aynadan mutlaka grmektedir. Byle bir yerde hangi grntnn nereden yansdn kestirmek ok zordur.

Son bir rnek vereyim. Bazen yolda yrrken dkkan vitrinlerinin birinde, 90 derece ayla yerletirilmi iki ayna ve iki aynann ortasnda grntnzn yarsn grrsnz. Ne kadar yrrseniz yryn, aynalarn gr alanndan kmadka grntnz deimez.

Acaba ktlelerin bkebilme yetenei yukardaki rneklere benzer bir etki mi yapyor? Byk patlama kuramna gre evren homojendir. Evrende nerede olursanz olun, greceiniz grnt ayndr. Evren ok dzenlidir; herey ok dzenli olarak yaylmtr. Fakat yakn evrenin sylendii gibi ok dzenli olmadn biliyoruz. Bu dzensiz evren prizmann ortasnda kalan alan veya berber dkkannn ii olsun.

Eer evrende nlar oradan oraya bklp duruyorlarsa, prizmadaki renkli katlar gibi veya berber dkkanndaki gibi ok dzenli bir grnt oluturmalar kanlmazdr. nk herhangi bir karklk defalarca tekrarland zaman yerini dzene brakr. Karkl deitirsek bile sonu deimez. Yerimizi deitirseydik ayn ey olacakt. Yani bu gkadada deil, 10 milyon k yl uzakta bir gkadada olsaydk, grdmz, algladmz ey ayn olacakt. Bu sonu, berber aynas etkisi evren iin geerli ise, kardm birinci sonu. kardm ikinci sonu ok daha arpc: Evren algland kadar byk olmayabilir.

Gerek evren, dzensiz olan ve iinde bulunduumuz, u anda evren olarak bildiimiz eye gre ok kk olan bir blgedir; bu blge – ya da gerek evren – dnda kalan her ey yalnzca grntden ibaret olabilir. Buna gre byk patlama diye bir olay olmamtr.

Fakat bu dnce, kendi iinde elikiyi de birlikte tayor. Diyelim ki byle ve gerek evren yalnz dzensiz, kk bir blge. Ayna etkisini yapacak ey maddedir. Dzensiz (yakn) evrende ise baz blgelerin neredeyse bo olduunu biliyoruz. yle olsayd, o ynde evrende bir derinlik salanamazd. Maddenin yalnzca youn olduu ynde bir derinlik salanrd. Bu da tm evremizde alglama snrlar eit olmayan, yamuk yumuk garip bir durum yaratrd. Halbuki evremizdeki alglama snrlar ayndr. O da 20 milyar k yldr.

Byk duvardaki en uzak gkada 500 milyon k yl uzaklktadr. Bylece dzensiz evrenin dnya merkez olmak zere, en az 1 milyar k yl apnda bir kre olduu anlalyor. Bu apl bir krede byk duvar dnda dier blgelerde de az da olsa, gkadalar vardr phesiz. Berber aynas etkisi iin bu kadar madde, 40 milyar k yl apnda bir alglama iin yeterli olur mu olmaz m bilemiyorum.

Bildiim bir ey varsa, merkez dnya olmak zere algladmz evrenin bir kre biiminde olmas. evremizde alglama farkll olsayd bu hemen anlalrd. Peki biz evrenin merkezinde miyiz? Byle bir eyin olamayacan da biliyorum. Ama her ynden ayn uzaklktan sinyal alnyorsa bu ne anlama gelir?

1.     Evren berber aynas etkisiyle kendini tekrar etmektedir.
Yerimiz evrende baka bir yerde olsayd, bize bklerek ulaan baz nlar ksalacak, bazlar uzayacakt. Yani uzaklk olarak deien bir ey olmayacakt. Bu yzden kendimizi hep evrenin ortasnda sanacaktk.
2.     Evrenin yaps nedeniyle, durduumuz her nokta, nereye ve ne yne gidersek gidelim bulunduumuz noktaya hep ayn uzaklktadr. Bu dnyada nerede olursak olalm, dnya yznde en uzak noktann 20bin km den uzak olmamasna benzer.
3.     Evren alglandndan daha byktr. Evrenin sonundan sinyaller henz dnyamza ulamamtr. Daha tesi var olabilir.
4.     Evren alglandndan daha byktr ama evrenin, k ve radyo dalgalarnn yaps nedeniyle daha uzaktan sinyal alabilmek mmkn olamamaktadr.

Biz bklm olarak da olsa 20 milyar k yl uzaktan sinyaller alglayabiliyorsak, ayn uzaklktan bklmeye uramadan dmdze yakn bir ekilde gelen sinyalleri de alglayabiliriz. evremizde alglayabildiimiz kre daha da byk olabilir. Biz yalnzca onu henz alglayamamzdr. Eer byle henz alglanmam yerler varsa, zaman iinde alglamamz gerekir. Inlar henz dnyaya ulamamtr; yoldadr. Bu durumda zaman iinde daha uzaktan sinyal alabilmemiz gerekir. Yani algladmz evrenin genilemesi gerekir. Bunu anlamak iin insan mr yeterli olmaz. Olsa bile alglayamamamz iin baka nedenler var. Belki evrenin yaps ve radyo dalgalarn yaynland gibi bir gle evrenin her ynne yaylmasn engelliyor. Bu nedenle bir yerden sonra k nlar kesiliyor. Daha sonra radyo dalgalar da kesiliyor. Hesabmza katlmam bir ey daha var. Maddelerin scakl. Eksi 273 derece mutlak sfrdr. Bu snn daha altna dlemez. Dnyaya ulaan radyo dalgalarnn ss eksi 270 derecedir. Fakat belki bu da n yoldayken evrendeki maddeler tarafndan souruluyordur.

Evrenin bykl 20 milyar k yl olsa, daha uza olmasa bile biz bklmeler nedeniyle daha uzaktan geliyormu gibi nlar alglayabiliriz. Bu nlar aslnda, merkez dnya olmak zere, alglayabildiimiz evren kresi iinde kalan fakat bklmeye uram nlar olur. Ancak alglayamyoruz. Her ey o noktada kesiliyor. Evren orada bitti durumu dnda artlarmz nedir? Evrenin yaps, nlarn henz yolda olmas, her art altnda evreni bir kre biiminde alglyorsak dahas var, yani alglayabildiimizden daha tede evren devam ediyor demektir.

.Eletiriler & Yorumlar

:: Erilen Ik
Gnderen: Arda Gler / izmir
28 Kasm 2003
Grelilik kuramna gre uzayda iki noktay birletiren en ksa izgi bir eridir. Ik nlar bu kuraln dnda deildir. Lisede geometri derslerinde, bize byle en ksa izgi bir dorudur diye retmilerdi. O lisede kald. Uzayda k nlar dzgn dorusal bir ekilde yaylmyor. I bile brakmayan kara deliklerin bulunduu bir ortamda, ktlelerin ekimine urayarak bklyor. Bunun byle olduunu, gnein arkasnda kalan, normalde grmemiz mmkn olmayan yldzlar grmekle anlyoruz. demisiniz. Ancak bir sorum olacak. Gnein arkasnda kalan yldzlar bugne kadar kim ve nasl gzlemi? Byle birey mmknm?




Syleyeceklerim var!

Bu yazda yazanlara katlyor musunuz? Eklemek istediiniz bir ey var m? Katlmadnz, beenmediiniz ya da dzeltilmesi gerekiyor diye dndnz bilgiler mi ieriyor?

Yazlar yorumlayabilmek iin ye olmalsnz. Neden mi? nanyoruz ki, yreklerini ve dncelerini ekinmeden okurlarna aan yazarlarmz, yazlar hakknda fikir yrtenlerle istediklerinde diyaloa geebilmeliler.

Daha nceden kayt olduysanz, buray tklayn.


 


zEdebiyat yazar olarak seeceiniz yazlar kendi kiisel ktphanenizde sergileyebilirsiniz. Kendi ktphanenizi oluturmak iin buray tklayn.

Yazarn uzaybilim kmesinde bulunan dier yazlar...
Grnen Madde Grntlendi

Yazarn bilimsel ana kmesinde bulunan dier yazlar...
Film - Zamanda Yolculuk ve Filmleri
Drt G
de - Ja - Vu - Yeni Nesil Zamanda Yolculuk Filmi

Yazarn dier ana kmelerde yazm olduu yazlar...
Nazm Hikmet'ten anakkale iiri [iir]
Ate ve lm (Btn iirler 16. 07. 2009) [iir]
Seni Seviyorum Bunalm [iir]
ncir Aac [iir]
Bir Dosta E - Mektup [iir]
10 Austos 1915 Anafarta Ovas [iir]
Sevgisizlik [iir]
Mor iekler [iir]
Eskiden [iir]
Bir Ruh arma Operasyonu [yk]


Mehmet Sinan Gr kimdir?

Yazmay seviyorum. Bir tmce, bir satr, bir szck yazp altna tarihi atnca onu zaman iine hapsetmi gibi oluyorum. Ya da akp giden zaman durdurmu gibi. . . Bir fotoraf, dondurulmu bir film karesi gibi. Her okuduunuzda orada oluyorlar ve neredeyse her zaman ayn tad veriyorlar. Siz de yazn, zaman durdurun, greceksiniz, baaracaksnz. . . . Sava cinayettir. Sava olursa pozitif edebiyat olmaz. Yurdumuz insanlar lenlerin ardndan at yakmay edebiyat olarak kabullenmi. Yazgmz bu olmasn. Biz demitik demeyelim. Yaam, her geen gn, bir daha elde edemeyeceimiz, dolarla, altnla llemeyecek bir deer. (Ancak bakalar iin deeri olmayabilir. ) Nazm Hikmet’in 25 Cent iiri gerek olmasn. Yaam skalamayn ve onun hakkn verin. Bakalarnn da sizin yaamnz harcamasna izin vermeyin. nk o bir tanedir. Sevgisizlik ldrr. Karmza bazen bir kedi yavrusunun lmne aldrmamak, bazen savaa –yani lme- asker gndermek biiminde kar. Nasl oluyor da ounlukla siyasi yazlar yazarken bakyorsunuz bir kedi yavrusu iin iir yazabiliyorum. Kimileri bu davranm yadrgyor. Leonardo da Vinci’nin ‘Connessione’ prensibine gre her ey birbiriyle ilintilidir. Buna gre in’de kanatlarn rpan bir kelebek talya’da bir frtnaya neden olur. Ya da tam tersi. talya’daki bir frtnann nedeni in’de kantlarn rpan bir kelebek olabilir. Bu dnceden hareketle biliyorum ki sevgisizlik bir gn dner, dolar, kaynana geri gelir. "Dnyorum, peki neden yazmyorum?" dedim, ite byle oldu. .

Etkilendii Yazarlar:
Hereyden ve herkesten etkilenirim. Ama isim gerekliyse, mer Seyfettin, Orhan Veli Kank, Tolstoy ilk aklma gelenler.


yazardan son gelenler

bu yaznn yer ald
ktphaneler


yazarn ktphaneleri



 

 

 




| iir | yk | Roman | Deneme | Eletiri | nceleme | Bilimsel | Yazarlar | Babali Ktphanesi | Yazar Ktphaneleri | Yaratc Yazarlk

| Katlm | letiim | Yasallk | Sakllk & Gizlilik | Yayn lkeleri | zEdebiyat? | SSS | Knye | ye Girii |

Custom & Premade Book Covers
Book Cover Zone
Premade Book Covers

zEdebiyat bir zlenim Yapm sitesidir. zlenim Yapm, 2024 | Mehmet Sinan Gr, 2024
zEdebiyat'da yaynlanan btn yazlar, telif haklar yasalarnca korunmaktadr. Tm yazarlarnn ya da telif hakk sahiplerinin izniyle sitemizde yer almaktadr. Yazarlarn ya da telif hakk sahiplerinin izni olmakszn sitede yer alan metinlerin -ksa alnt ve tantmlar dnda- herhangi bir biimde baslmas/yaynlanmas kesinlikle yasaktr.
Ayrntl bilgi icin Yasallk blmne bkz.