..E-posta: ifre:
zEdebiyat'a Üye Ol
Ska Sorulanlar
ifrenizi mi unuttunuz?..
ocuklarn eitimi, zaman kazanmak iin nasl zaman yitireceimizi bilmemiz gereken bir meslektir. -Rousseau
iir
yk
roman
deneme
eletiri
inceleme
bilimsel
yazarlar
Anasayfa
Son Eklenenler
Forumlar
yelik
Yazar Katlm
Yazar Ktphaneleri



u Anda Ne Yazyorsunuz?
nternet ve Yazarlk
Yazarlk Kaynaklar
Yazma Sreci
lk Roman
Kitap Yaynlatmak
Yeni Bir Dnya Dlemek
Niin Yazyorum?
Yazarlar Hakknda Her ey
Ben Bir Yazarm!
u An Ne Okuyorsunuz?
Tm balklar  


 


 

 




Arama Motoru

zEdebiyat > Deneme > Toplum > M.NHAT MALKO




27 Ekim 2007
Atatrk ve Cumhuriyet  
M.NHAT MALKO
zgrlne dkn milletlerin idare eklidir cumhuriyet… Trk milleti ken bir imparatorluun enkaz zerinde kurduu Trkiye devletinin ynetim eklini i dnyasnda tayin etmiti. Zira bu millet, bana buyruk ve hesap vermeyen bir idare anlayn kabul edemezdi. Eline gelen frsat tepemezdi. ada devletlerin gittii yoldan gitmeliydiler. Atatrk Trk milletini ancak cumhuriyete layk gryor ve bunu yle ifade ediyordu: “Trk milletinin karakterine ve adetlerine en uygun olan idare, Cumhuriyet idaresidir.”


:FAFA:
ATATRK VE CUMHURYET

M.NHAT MALKO


     zgrlne dkn milletlerin idare eklidir cumhuriyet… Trk milleti ken bir imparatorluun enkaz zerinde kurduu Trkiye devletinin ynetim eklini i dnyasnda tayin etmiti. Zira bu millet, bana buyruk ve hesap vermeyen bir idare anlayn kabul edemezdi. Eline gelen frsat tepemezdi. ada devletlerin gittii yoldan gitmeliydiler. Atatrk Trk milletini ancak cumhuriyete layk gryor ve bunu yle ifade ediyordu: “Trk milletinin karakterine ve adetlerine en uygun olan idare, Cumhuriyet idaresidir.”

Eski ynetim ekilleri fertlerin dncelerini hesaba katmyordu. Oysa ortak aklla hareket edilmeliydi. Yeni yzyln en ideal idare ekliydi cumhuriyet... Devletimizin kurucusu Atatrk, kuraca devletin ynetim eklini zihninde ekillendirmesine ramen artlar hazr olmadan dncesini kamuoyuyla paylamamt. Dengeleri gzetiyordu, biraz da kemikleen anlaylarn tepkisinden ekiniyordu, bir anlamda frsat kolluyordu.

     Cumhuriyet kelimesinin kk “cumhur”dur. Bu, Arapa kkenli bir kelimedir. “Halk” anlamna gelir. Trk Dil Kurumu Szl’nde cumhuriyet, ‘ulusun egemenlii kendi elinde tuttuu ve bunu belirli sreler iin setii milletvekilleri aracl ile kulland devlet eklidir.’ Nerden bakarsanz bakn cumhuriyet idaresi halka dayanyor. Fakat halktan uzak cumhuriyetler de vardr. Eskiden onlarca devleti esir grp ilkel bir anlayla yneten SSCB de bir cumhuriyetti. nemli olan ekil deil, uygulamalaryla hissedilen cumhuriyettir.

Cumhuriyet rejiminin bu lkeye neler kazandrdn ancak gemii bilenler anlayabilir. Bugnk modern hayatmz cumhuriyete borluyuz. Son yllarda adndan ska sz ettiren ve sat rekorlar kran Turgut zakman’n “u lgn Trkler” adl eserinde Cumhuriyet kurulduu yllarda, lkenin genel manzarasn yle tasvir ediyor:

“13 milyon nfus, ilkel bir tarm, sfra yakn sanayi, madenlerin byk ounluu, limanlar ve var olan demiryollar yabanc irketlerin ynetiminde, 153 ortaokul ve lise, sadece bir niversite var. Halkn sadece yzde 7’si okur - yazar, bu oran kadnlarda yzde 1 bile deil. Ortaokullarda 543, liselerde 270 kz renci okuyor. Ekonomik bakmdan yar smrge… Kii bana gelir 4 lira, kii bana ortalama kamu harcamas 50 kuru… Alt yap her alanda yetersiz… Bilim hayat ve dncesi yok denilecek dzeyde. Anadolu; aratrmayan, nakilci medreselerin elinde… Yasalar an gereklerinin gerisinde. Kadnlarn ilke olarak toplumsal hayatlar ve hibir haklar yok. Kadnlarn da bir gn erkekler gibi, doktor, mhendis, avukat, belediye bakan, milletvekili, bakan olabileceklerini hayal etmek bile zor. Ne seme hakk bulunuyor, ne seilme. Ksacas, vatanda saylmyorlar. lke neredeyse btnyle ve pek ok alanda ortaa yayor (Turgut zakman, 2005, s.682).”

nsanlarn ynetime katlmas, dncelerini aklamas, setii idarecilerce ynetilmesi bu asrn en byk yenilii ve nimetiydi. Bu nimetten bizler de faydalanmalydk. Milletin kaderini ahslarn insafna brakmamalydk. Sadece semekle kalmamal, ayn zamanda seilenleri denetlemeliydik. Cumhuriyet idare ekli eski ynetimlerle kyaslanamazd. Eski ynetimlerde effaflk yoktu. Atatrk, getirdii Cumhuriyet ynetim eklini ak seik ifadelerle tanmlyor, halk cumhuriyete altryordu. Ona gre: “Cumhuriyet rejimi demek, demokrasi sistemiyle devlet biimi demektir. Demokrasi ilkesinin en modern, en mantkl uygulamasn salayan hkmet biimi cumhuriyettir!.. Cumhuriyet, yksek ahlak deerlerine ve niteliklerine dayanan bir ynetimdir. Cumhuriyet erdemdir. Cumhuriyet ynetimi erdemli ve namuslu insanlar yetitirir.”

Bu lkeye ve Cumhuriyet ynetim biimine millete sahip kmalyz. Atatrk’n kurduu Trkiye Cumhuriyeti’ni daha da ykseltmek iin fert olarak zerimize ne dyorsa yerine getirmeliyiz. Cumhuriyet millet olarak ortak paydamz olmaldr. Gemiten hz alp gelecee emin admlarla yrmeliyiz. Tarihimize sahip kmalyz. Trkiye Cumhuriyeti’ni vmek, anl Osmanl’y yermeyi gerektirmez. Cumhuriyetle nice aydnlk yllara…



Syleyeceklerim var!

Bu yazda yazanlara katlyor musunuz? Eklemek istediiniz bir ey var m? Katlmadnz, beenmediiniz ya da dzeltilmesi gerekiyor diye dndnz bilgiler mi ieriyor?

Yazlar yorumlayabilmek iin ye olmalsnz. Neden mi? nanyoruz ki, yreklerini ve dncelerini ekinmeden okurlarna aan yazarlarmz, yazlar hakknda fikir yrtenlerle istediklerinde diyaloa geebilmeliler.

Daha nceden kayt olduysanz, buray tklayn.


 


zEdebiyat yazar olarak seeceiniz yazlar kendi kiisel ktphanenizde sergileyebilirsiniz. Kendi ktphanenizi oluturmak iin buray tklayn.

Yazarn toplum kmesinde bulunan dier yazlar...
Hayat Anlaml Klmak
ehidimin Son rts Bayram!..
Tek Millet Tek Yrek
Yurdumun Bayram Nevrz
Okumama Hastalmzn ifas: Bir Bilenle Bilge Nesil Projesi
rfan Ordusu Yahut retmenler
Her Eve Bir Kitaplk
Kusur Aramak
zgr Yaamak... Ama Nereye Kadar?
Bugn 23 Nisan Nee Doluyor nsan

Yazarn deneme ana kmesinde bulunan dier yazlar...
air Nurettin zdemir'le Trabzon Lisesinde Bir Gn...
15 Temmuz Gecesi Tanklarn nnde Yatan Yiitler Vard
Kprba Lisesi'nin Eitim nar: Recep Aydn
Sizin ocuunuzun da Bir Pulsuz Dilekesi Vardr
Yallara Sayg ve Hrmet
iirimizde Cumhuriyet
Marifet ltifata Tabidir
Yunus Emre'de Hoca (retmen) Sevgisi
Oru Kalkandr
Gnlmn Duygu Mimarlar

Yazarn dier ana kmelerde yazm olduu yazlar...
Zaferin 50. Ylnda Kbrs Bizim Onurumuz [iir]
mam Hseyin [iir]
Zifir Bir Gecede Necm'in Parlts... [iir]
Bir Nihan Gecenin inden Taanlar [iir]
Berceste Msralar - 304 [iir]
Berceste Msralar - 302 [iir]
Berceste Msralar - 303 [iir]
Bir Neslin Hamurkr [iir]
Uyuyan Devi Uyandr! [iir]
Hicret Gnl [iir]


M.NHAT MALKO kimdir?

NHAT MALKO’UN BYOGRAFS Be ocuklu bir ailenin en kk ferdi olarak 1970 senesinin 1 Haziran’nda Trabzon’un Kprba ilesine bal Gndoan Ky’nde hayata “Merhaba” dedi. lkokulu komu ky olan Gneli Ky’nde okudu. Orta ve lise renimini Kprba Lisesi’nde tamamlad. En byk emeli iyi bir hukuku olmakt. Lise son snfta girdii niversite imtihannda KT/Fatih Eitim Fakltesi Trk Dili ve Edebiyat retmenlii Blm’n kazand. Dersaneye gitme imkn ve zaman kaybna tahamml olmad iin kazand faklteyle yetindi. 1992 ylnda okulu bitirdi. lk gz ars olarak niteledii Gmhane’de be yla yakn retmenlik yapt. Her geen gn retmenlii daha ok sevdi. Artk retmenlii bir tutku olarak gryor. Vatan borcunu stanbul’da Kara Kuvvetleri Lisan Okulu’nda Yedek Subay retmen olarak onurla yerine getirdi. Bu peygamber ocanda yzlerce yabanc subaya gzel Trke’mizi retti. Ankara’da girdii snav kazanarak Akaabat Anadolu mam-Hatip Lisesi’ne Trk Dili ve Edebiyat retmeni olarak atand. Burada iki yl grev yapt. Daha sonra girdii yazl ve szl imtihan kazanarak Trk Cumhuriyetlerden Trkmenistan’n bakenti Akabat’a, yl grev yapmak zere, retmen olarak gnderildi. Burada Mahdumkulu Trkmen Devlet niversitesi lhiyat Fakltesi’nde ve lhiyat Lisesi’nde Trk Dili retmeni olarak alt. Yine Akabat’ta Trke retim Merkezi’nde(TMER) bir yl boyunca deiik milletlerden kiilere Trke’yi sevdirerek retti. u anda Akaabat’a bal Derecik lkretim Okulu’nda grev yapmaktadr. Bugne kadar,en bynden en kne kadar onlarca dergi ve gazetede fikr,edeb,felsef ve kltrel konularda yzlerce yaz ve iir yazd. Bu yayn organlarndan Trk Edebiyat,Trk Dili,Bizim ocuk,nar,Bizim Azerbaycan,Anadolunun Sesi,niversitelinin Sesi,Trkiye,Bizim Okul,enliin Sesi,nsanla ar,Yeni Sesleni,Genliin Sesi gibi dergilerde;Trksesi,Demokrat Gmhane,Kuakkaya,Ortadou,Yeni Mesaj,Hergn,Canda,Edebiyat,Bolu tepe,Akaabat Yeni Haber,Karadeniz Olay,Hizmet gibi gazetelerde yllardan beri deneme,makale,fkra ve iirler yazmaktadr. “Bizim Okul” isimli kltr,sanat ve edebiyat dergisinin Yaz leri Mdrl’n yapt. Kltrel organizasyonlarn ounda aktif olarak grev ald. Sevgi,Dostluk ve Kardelik konulu iir yarmasnda birincilik,Trabzon Belediyesi’nin dzenledii evre ile ilgili yarmada birincilik,yine ayn belediyenin dzenledii “ki binli Yllara Doru Trabzon” konulu makale yarmasnda mansiyon,Akaabat Belediyesi’nin deiik zamanlarda organize ettii iir yarmalarnda birincilik,ikincilik,nclk dlleri kazand. Karadeniz Yazarlar Birlii kurucularndandr. Halen bu birliin yesidir. Bunlarn yannda elinin altndaki rencilere rehberlik ederek ve bizzat rnek olarak,onlarn da pek ok kltrel yarmada dller almasna zemin hazrlamtr. kisi kz,biri erkek olmak zere ocuk babasdr.

Etkilendii Yazarlar:
Necip Fazl Ksakrek,Mehmet Akif Ersoy,Yahya Kemal Beyatl


yazardan son gelenler

yazarn ktphaneleri



 

 

 




| iir | yk | Roman | Deneme | Eletiri | nceleme | Bilimsel | Yazarlar | Babali Ktphanesi | Yazar Ktphaneleri | Yaratc Yazarlk

| Katlm | letiim | Yasallk | Sakllk & Gizlilik | Yayn lkeleri | zEdebiyat? | SSS | Knye | ye Girii |

Custom & Premade Book Covers
Book Cover Zone
Premade Book Covers

zEdebiyat bir zlenim Yapm sitesidir. zlenim Yapm, 2024 | M.NHAT MALKO, 2024
zEdebiyat'da yaynlanan btn yazlar, telif haklar yasalarnca korunmaktadr. Tm yazarlarnn ya da telif hakk sahiplerinin izniyle sitemizde yer almaktadr. Yazarlarn ya da telif hakk sahiplerinin izni olmakszn sitede yer alan metinlerin -ksa alnt ve tantmlar dnda- herhangi bir biimde baslmas/yaynlanmas kesinlikle yasaktr.
Ayrntl bilgi icin Yasallk blmne bkz.