..E-posta: ifre:
zEdebiyat'a Üye Ol
Ska Sorulanlar
ifrenizi mi unuttunuz?..
Bir gn karma biri kacak ve bana: "Herey olmas gerektii gibi olmaktadr, efendim" diyecektir. -A. Aaolu, Yazsonu
iir
yk
roman
deneme
eletiri
inceleme
bilimsel
yazarlar
Anasayfa
Son Eklenenler
Forumlar
yelik
Yazar Katlm
Yazar Ktphaneleri



u Anda Ne Yazyorsunuz?
nternet ve Yazarlk
Yazarlk Kaynaklar
Yazma Sreci
lk Roman
Kitap Yaynlatmak
Yeni Bir Dnya Dlemek
Niin Yazyorum?
Yazarlar Hakknda Her ey
Ben Bir Yazarm!
u An Ne Okuyorsunuz?
Tm balklar  


 


 

 




Arama Motoru

zEdebiyat > yk > Glmece (Mizah) > Salih Zeki avdarolu




15 Kasm 2009
Aziz Nesin" n Uluslar Aras Edebiyat Arenasnda n Kazanmasndacinuen Tanrkorur" Un Pay  
Salih Zeki avdarolu
Mizah ustas Aziz Nesin' in "FL HAMD" isimli yksnn talya' da ald ALTIN PALMYE dlnde, bu yky henz renci iken byk bestekr Cinuen Tanrkorur' un yaptna dair bir anekdot zerine yazlan deneme...


:BECD:
Bu soruya Trkiye genelinde verlecek ortalama cevap her halde “ kel alka” dan baka bir sz olmayacaktr. yle ya, anlan isimlerden biri lkenin nl “ solcu “ bir mizah yazar, dieri de nl “muhafazakr” bir bestekr olunca bir arada dnlmeleri de neredeyse mmkn deildir. Ancak adna ister kader, ister rastlant deyin, artlar birbiri ile alakas olmayan bir ok insan olduu gibi, bu iki byk ismi de bir yerde buluturacaktr.

Bu iki insann bir araya gelinceye kadar ki hayat srelerine baktmzda :

Aziz Nesin (1915-1995) 1944 senesinde TSK’nde stemen rtbesi ile grev yaparken, “grevi ktye kullanmak” sulamasya askerlikten uzaklatrlr.

Hayatn kazanmak iin , bir sre bakkallk, muhasiplik gibi iler yaptktan sonra , 1945 ylnda gazetecilie balar. nce “Yedign” dergisi; daha sonra da Karagz gazetesinde redaktrlk ve yazarlk yapt. Ayn yllarda tiyatro oyunlar da yazyordu. Daha sonra Tan gazetesinde ke yazarlna balad. 1946'da Sabahattin Ali’yle birlikte Marko Paa mizah gazetesini kard. Ayn yl iinde Tan gazetesi’ nde yazmaktadr. Bir grup niversite rencisinin gazeteyi yakmas zerine, sekiz say sren “Cumartesi” adl haftalk magazin dergisini karr. Dergi ‘ den bekledii sonucu lmaynca , “Vatan” gazetesinde almaya balad. Ayn yl, ilk mstakil eserini "Parti Kurmak Parti Vurmak" adl 16 sayfalk kk bir bror halinde yaymlad.

“Nereye Gidiyoruz?” adl yazs’ dan dolay ; 12 Austos 1947’de on ay ar hapis ve ay on gn de Bursa’da “emniyet-i umumiye nezareti” altnda bulundurulma cezasna arptrlr.
kinci kitab “Azizname “yi 1948’de karr. 1949 ylnda bir yazsnda ngiltere Prensesi Elizabeth, ran ah Rza Pehlevi, Msr Kral Faruk’ u aalad gerekesiyle, ad geen devletlerin Bykeliliklerinin Dileri Bakanl’mza ikyetleri zerine, alan dava sonucu 6 ay hapse mahkum olur.
1952'de ve Olu Kitabevi'ni aar. Bu ite pek baarl olamaynca 1953'de Beyolu'nda bir arkadayla "Paradi Fotoraf Stdosu “ nu kurar. 1954'te Akbaba dergisinde mstear isimlerle mizah ykleri yazmaya balar.



1955 senesine gelindiinde, Halil Ltf Drdnc'nn "Yeni Gazetesi"nde ke yazarlna balar. Aziz Nesin artk krk yanda ve Trkiye’ nin sevilen bir gldr yazardr. Artk Trkiye dnda, uluslar aras edebiyat arenasnda da tannmak istemektedir. Ancak talya’ da katlaca Altn Palmiye yarmasna gidecek “ Fil Hamdi” isimli kitabn talyanca’ ya tercme ettirmesi gerekmektedir.


Bestekrmz Cinuen Bey :

“ …. 20 ubat 1938’de Fatih – Mutaflar’da dodu. Babas Zaferan Tanrkorur, oluna kendi isminin Kazan Trkesindeki tam karl olan ve “galib, muzaffer” anlamna gelen “Cinuen” ismini koydu. Mzik eitimine, stanbul Belediye Konservatuar Trk Msiksi Blmnde Mnir Nurettin Seluk’un rencisi olan amcas Mecdinevin Tanrkorur’un, kendisine 2.5-3 yalarndan itibaren mek etmesiyle balad. Daha ilkokul alarnda, Sultan III. Selim’in Szidilr makamndaki yrk semsini okuyor, Mehmet Akif’in “anakkale ehitleri”ne isimli mersiyesi ile birlikte Yahya Kemal, Mehmet Emin Yurdakul ve Nihal Atsz gibi airlerin iirlerini batan aa ezbere okuyabiliyordu. Eyp Msik Cemiyeti bakan bestekr ve keman Mustafa Sunar’n ud rencisi olan annesi sayesinde ud ile tant. Kendi kendine ud almasn ve daha sonralar beste yapmasn rendi. Bestecilie ise 14 yanda Ferahnk makamnda olduka parlak bir sazsemsi ile gftesi Fuzl’ye ait evkefz makamnda bir ark besteleyerek ….” balamtr. ( 1 )

1955 senesinde Tanrkorur talyan Lisesi’ nde rencidir. te tam bu srada Aziz Nesin ile Cinuen Tanrkorur bir araya gelirler. Bundan sonrasn Gazeteci-Yazar Soner Yaln’ n kaleminden okuyalm :

“….Aziz Nesin yarmaya “Fil Hamdi” adl yksyle katlmak istiyordu.
stiyordu ama bir engel vard. Eserler talyanca’ya evrilip gnderilmek zorundayd.
Aziz Nesin Trke-talyanca bilen birini arad.
Aklna Kuleli Askeri Okulu’dan arkada Zaferan Tanrkorur’un olu geldi.
talyan Lisesi 12’inci snf rencisi Cinuen Tanrkorur, eviriyi yapmamak iin epey direndi. nk korkuyordu. Okuldan rendii talyanca ile bir edebiyat eserinin evrilemeyeceini syledi.
Aziz Nesin, “istediin kadar kt evirebilirsin, hi merak etme benim eserim birinci olacak” diye moral verdi.
Cinuen Tanrkorur eviriyi yapt.
Ve “Fil Hamdi” dnya birincisi oldu.
Aziz Nesin’e hikayeyi kimin evirdiini sorduklarnda hep “bir Trk genci” yantn verdi.
Bu “Trk gencinin” kim olduunu ben yllar sonra, Cinuen Tanrkorur’un hatralarn kaleme ald “Saz Sz Arasnda” adl kitaptan rendim.
Peki Aziz Nesin neden “Trk gencinin” adn aklamamt?
Aziz Nesin o yllarda (ve hayatnn tabii sonuna kadar ) devlet tarafndan filendiinden, gen Cinuen Tanrkorur’un bana bir ey gelmemesi iin Cinuen Tanrkorur’un adn saklamt….” (2)

Nesin, 1956'da talya' nn Bordighera kasabasnda 22 lkenin katlmyla yaplan uluslararas glmece yarmasnda birincilik dl olan Altn Palmiye'yi "Kazan Treni" adl yksyle kazanr.

Bir sonraki yl “Altn Palmiye” yi“Fil Hamdi” adl kitabyla yine Aziz Nesin alacaktr.. Demek ki Tanrkorur kk yana ve o gn iin yetersiz olan talyancasna ramen, yaradltan gelen titizliiyle eviriryi olduka iyi yapmt.

Aziz Nesin’ in yapt oldua doru bir davrant. nk o yllarda Aziz Nesin Devlet’ in gznde bir tescilli “ komnist” idi. Tercme iinde rahmetli Cinuen Bey’ in ismini aklamas, onun da mutlak anlamda “mim “ lenmesi demekti. Eer tercmeyi Cinuen Tanrkorur’ un yapt aklansayd, belki de tahsil hayat bitecek, hatta uzun ylar gzetim altnda veya hapiste geirecekti.

te byle inanlar, kltrleri, dnya grleri birbirinin zdd olan iki sanatkr, adlar kimilerince kader , kimilerince de tesadf olarak adlandrlan beraberlik geici olarak da olsa bir araya getirir. Bu beraberliin Aziz Nesin’ e getirdii dln zerinden uzun bir zaman getikten sonra bu iki insan ksa sre iin de olsa bir araya gelirler. O an Cinuen bey yle anlatr :


“Aziz Aabey ile birka yl sonra Caalolu’nda alt yaynevinde karlatk. Merhaba der demez balad bana mzik konferans vermeye (babam tarafndan doldurulmu olduu belliydi). Alaturka mzik, Arap- Acem- Bizans karmas bir saray artym. Mzikle uraacaksam piyano filan almalymm; ancak byle dnyaya alabilirmiim. Ud alarak Trkiye’nin dna kamazmm. Eer bir daha karlatmzda da beni yine alaturkayla megul grrse, sadece merhaba der, aym syler, benimle konumaz, iine devam edermi.
Ayrldk ve bir daha hi grmedik.”(3)

Geen seneler, mzikte Cinuen Tanrkorur’ a, Aziz Nesin’ in nerdii izgiye gememesine ramen, en az onun kadar hret ve dl beraberinde getirecektir. Zira o gerek ud’ u ve gerekse besteleriyle Dnya mzik camiasnca beenilecek, sevilecek ve takdir edilecektir.

Mesela, 1980 senesinde Konya Turizm Dernei'nin at beste yarmasnda “Beyatarabn yini” birinci seilir. Ayn eser 1981 ylnda Paris'te Akademi Enternasyonal Delutece tarafndan da altn madalya ile dllendirilir.

Hayat boyunca davetli olarak Tayland’dan ABD’ye, sve’ten S. Arabistan ve Fas’a kadar gittii 22 lkede solo ud , resital, konferans ve seminerler verir. Fransz Devlet Radyosu’nca LP'si yaplan ilk Trk sanats nvnn alr.

Maryland ve Princeton niversitelerinde rnekli iki konferans vermi, yazd iki byk makale Turkish Music Quarterly dergisinde yaynlanmtr. (4)

Mkemmel ekilde bildii ngilizce, Franszca, talyanca, Latince ve az Arapa ile , Tanrkorur’un yurt iinde ve dnda verilmi pek ok tebli ve konferans vardr.

Hayat gerekten srprizlerle doludur. nemli olan da, bu srpriz ve onun getirdii anslarn iyi kullanlmalar halinde beraberinde baar ve dller getireceidir….


K A Y N A K A :

(1) http://www.turkmusikisi.com/cinucen_tanrikorur/index.html
(2) Soner YALIN, “Aziz Nesin'e dl kazandran sac sanat”, Hrriyet Gazetesi, 18.Ekim.2009
(3) Soner YALIN , “ a.g.e”
(4) Beir AYVAZOLU, “ Cinuen Tanrkoruru “, Aksiyon Dergisi, Say: 292 / Tarih : 08-07-2000





Syleyeceklerim var!

Bu yazda yazanlara katlyor musunuz? Eklemek istediiniz bir ey var m? Katlmadnz, beenmediiniz ya da dzeltilmesi gerekiyor diye dndnz bilgiler mi ieriyor?

Yazlar yorumlayabilmek iin ye olmalsnz. Neden mi? nanyoruz ki, yreklerini ve dncelerini ekinmeden okurlarna aan yazarlarmz, yazlar hakknda fikir yrtenlerle istediklerinde diyaloa geebilmeliler.

Daha nceden kayt olduysanz, buray tklayn.


 


zEdebiyat yazar olarak seeceiniz yazlar kendi kiisel ktphanenizde sergileyebilirsiniz. Kendi ktphanenizi oluturmak iin buray tklayn.


Yazarn dier ana kmelerde yazm olduu yazlar...
Vefatnn 67. Ylnda Ziya Osman Saba Y Rahmetle Anyoruz... [iir]
ki Bedene Tek Ruh [iir]
Ad Konulmam Duygular [iir]
Ak Bir Terennm se [iir]
Hayal Bazan Gerei Aar [iir]
Sensizlik Beyitleri [iir]
Yamuru Beklerken [iir]
Her ey Gemite Kald [iir]
Vesvese [iir]
"" Mzi Kalbimde Yaradr "" [iir]


Salih Zeki avdarolu kimdir?

Otuz yldan fazla bir sredir Geleneksel Trk Muskisi eitimi aldm. skdar Muski Cemiyeti' nde 20 yl korist - solist olarak grev yaptm. Bu gz Trk Muskisi zerine makaleler yazyorum. (bkz. www. musikidergisi. com)

Etkilendii Yazarlar:
N.Fazl , C.Meri, B.Ayvazolu,


yazardan son gelenler

yazarn ktphaneleri



 

 

 




| iir | yk | Roman | Deneme | Eletiri | nceleme | Bilimsel | Yazarlar | Babali Ktphanesi | Yazar Ktphaneleri | Yaratc Yazarlk

| Katlm | letiim | Yasallk | Sakllk & Gizlilik | Yayn lkeleri | zEdebiyat? | SSS | Knye | ye Girii |

Custom & Premade Book Covers
Book Cover Zone
Premade Book Covers

zEdebiyat bir zlenim Yapm sitesidir. zlenim Yapm, 2024 | Salih Zeki avdarolu, 2024
zEdebiyat'da yaynlanan btn yazlar, telif haklar yasalarnca korunmaktadr. Tm yazarlarnn ya da telif hakk sahiplerinin izniyle sitemizde yer almaktadr. Yazarlarn ya da telif hakk sahiplerinin izni olmakszn sitede yer alan metinlerin -ksa alnt ve tantmlar dnda- herhangi bir biimde baslmas/yaynlanmas kesinlikle yasaktr.
Ayrntl bilgi icin Yasallk blmne bkz.