..E-posta: Şifre:
İzEdebiyat'a Üye Ol
Sıkça Sorulanlar
Şifrenizi mi unuttunuz?..
Sanatçının işlevsel tanımı bilinci neşelendirmektir. -Max Eastman
şiir
öykü
roman
deneme
eleştiri
inceleme
bilimsel
yazarlar
İzEdebiyat - Yazar Portresi - Salih Zeki Çavdaroğlu
Salih Zeki Çavdaroğlu - FERAHNÂK
Site İçi Arama:


Ana Sayfa
  "Bilge Mimar" Imız Aynı Zamanda Bir Neyzen - Musıkîşinastı (Salih Zeki Çavdaroğlu) 10 Mart 2009 Anılar 

Millî kültür ve sanatımızın günümüzdeki önemli temsicilerinden birisi olan Mimar Turgut Cansever' in vefatı sebebiyle kaleme alındı. Cansever' in sadece mimarlıkla değil , tasavvuf , felsefe , sosyoloji ile olan âlakasının dışında aynı zamanda Geleneksel Türk Musikisi ile de de ilgilendiği , "ney" sazını , ressam-neyzen Halil Dikmen' den meşk ettiği ve bu müzikle ilgili yakınlığını şahsi bir anekdotum ile anlatılmaktadır.

  Türk Halk Musıkîsi Ezgilerini Derleme Çalışmaları Tarihçesine Kronolojik Bir Bakış (Salih Zeki Çavdaroğlu) 29 Mart 2009 Estetik 

Türkiye' de Cumhuriyet' le birlikte oluşturulması düşünülen "Millî Musıkî" ye altlık sağlamak için, Anadolu genelinde bir çalışma başlatılır. Önce Bela Bartok' un öncülüğünde yapılan çalışmalar, daha sonraları büyük ölçüde Muzaffer Sarısözen' in koordinasyonunda sürdürülür.Bu yazıda, derleme çalışmalarının kronolojik seyrini anlatmaya çalıştım.

  Avrupa" da Müzik , Türkiye" de Siyaset; Fazıl Say Her Zaman Bunu Yapıyor (Salih Zeki Çavdaroğlu) 5 Nisan 2009 Toplum 

Fazıl Say müzisyen olarak Batı' da gördüğü ilgiyi , Türkiye' de görmeyince, savunduğu marijinal söylemlerle gündeme gelmeye çalışıyor. Bunun için de Türk toplumunda kendisi gibi düşünmeyenleri aşağılıyor, onun da ötesinde onları neredeyse hainlikle suçlayacak noktaya kadar ileri gidiyor...

  Alaturka Musıkiyi Ayağa Kaldıran Adam (Salih Zeki Çavdaroğlu) 17 Nisan 2009 Sanat ve Sanatçılar 

Geleneksel Musıkîmizin İmparatorluk' tan Cumhuriyet' e aktarılmasında önemli bir misyon yüklenen Münir Nureddin Selçuk' un hayatına ilişkin bir inceleme...

  20. Yy"daki Türk Musıkisi Teorisi Üzerine Çalışma ve Polemikler, Günümüz Akademisyenlerinden Cevap Beklemektedir!.. (Salih Zeki Çavdaroğlu) 18 Nisan 2009 Sanat ve Sanatçılar 

Türk Musıkisi ses sistemi teorisine ilişkin çelişkili nazariyelerin bir sentezle giderilmesi gerektiği...

  Yazılışının 600. Yılında Süleyman Çelebi" Nin "" Mevlîd" İ (Salih Zeki Çavdaroğlu) 2 Mayıs 2009 Tasavvuf 

Mevlid' in yazılışının 600.yıldönümü münasebetiyle, bu güne kadar yazılan mevlidler, toplumun ilgisi, mevlidhanlar, edebi, müzikal ve tarihsel yönden incelenmesi...

  50 Yıllık Kültür ve Sanat Birikimiyle Tasavvuf Musıkîmizin Duayeni (Salih Zeki Çavdaroğlu) 11 Mayıs 2009 Tasavvuf 

Gazeeci-Yazar- Musıkîşinas Nzih Uzel' in meslekteki 50 yılını irdeleyen bir yazı

  Yahya Kemal Şiiri" Nin Musıkimizdeki Yeri (Salih Zeki Çavdaroğlu) 13 Mayıs 2009 Sanat ve Sanatçılar 

Yahya Kemal Beyatlı şiiri ile Geleneksel musıkimizin ilişkisi...

  Necip Fâzıl" da "Peygamber" Aşkı…. (Salih Zeki Çavdaroğlu) 13 Mayıs 2009 Yazarlar ve Yapıtlar 

Büyük şair, edip ve kültür adamı Necip Fâzıl Kısakürek' in Hz. Muhammed (s.a.v) aşkı işlniyor...

  Kemal Tahir : Namuslu, Özgün ve Gerçekçi Bir Kafa (Salih Zeki Çavdaroğlu) 17 Mayıs 2009 Yazarlar Üzerine 

Ünlü romancı Kemal Tahir' in dünya görüşü, romanları üzerine bir deneme...

  Demokrat Parti İktidarı ve Onu Bitiren 27 Mayıs Darbesi" Nde Müzikte Yaşananlar (Salih Zeki Çavdaroğlu) 27 Mayıs 2009 Dönemler 

Türkiye' de Demokrat Parti iktidarı ile demokratik döneme geçilmesi ile başlayan ve bunun kesintiye uğradığı 27 Mayıs darbesi süreçlerinde müzikte uygulanan iki farklı politikanın örnekleri...

  Muhteşem Bir Şey... (Salih Zeki Çavdaroğlu) 22 Haziran 2009 Türkiye 

2009 Türkçe Olimpiyatları' na ilişkin yorum...

  İstanbul' da Başka Mekân Kalmadımıydı? (Salih Zeki Çavdaroğlu) 12 Temmuz 2009 Günlük Olaylar 

İdil Biret' in 11 Temmuz 2009 Topkapı Sarayı' ndaki konserine karşı tepkiler...

  Türk Tasavvuf Musıkîsinin Oluşum Süreci ve İcra Mekânları Olan Tekkeler (Salih Zeki Çavdaroğlu) 25 Temmuz 2009 Tasavvuf 

Tasavvuf musıkisinin oluşumu ve Tekkelerin Klâsik Türk musıkisine katkıları...

  Doğumunun 170. Yılında Musıkimizin Bir Büyük Güfte Şairi: Mehmet Sâdi Bey (1839 - 1902) (Salih Zeki Çavdaroğlu) 9 Kasım 2009 Sanat ve Sanatçılar 

Geleneksel Türk Musıkisinin önemli güfte yazarı Mehmet Sadi Bey' in hayatı ve sanatı hakkında bir inceleme

  Bir Toplumun Müziği Konuştuğu Dilin Aynasıdır (Salih Zeki Çavdaroğlu) 9 Kasım 2009 Popüler Kültür 

Öztükçeciliğin, müziğimizi yozlaştırması...

  Aziz Nesin" İn Uluslar Arası Edebiyat Arenasında Ün Kazanmasındacinuçen Tanrıkorur" Un Payı (Salih Zeki Çavdaroğlu) 15 Kasım 2009 Gülmece (Mizah) 

Mizah ustası Aziz Nesin' in "FİL HAMDİ" isimli öyküsünün İtalya' da aldığı ALTIN PALMİYE ödülünde, bu öyküyü henüz öğrenci iken büyük bestekâr Cinuçen Tanrıkorur' un yaptığına dair bir anekdot üzerine yazılan deneme...

  Türk Musıkisinin büyük isimlerinden Cinuçen Tanrıkorur' un besteciliğine dair bir inceleme (Salih Zeki Çavdaroğlu) 30 Kasım 2009 Kültür Çatışmaları 

Kıymetli üstâdımızın kullandığı formlara gelince, sözlü bestelerinin büyük çoğunluğunu şarkı formunda yapmıştır. Bunun yanında,klâsik musıkimizin Kâr, Beste, Ağır ve Yürük Semai ile, Kâr-ı Nâtık, Mersiye, Gazel, Mevlevî Ayini, İlâhi gibi formlarını da oldukça fazla eser üretmiştir. Hatta bestelerinde türkü formunu dahi kullanmış ve bunlarda da çoğunlukla Hüseyni makamını kullanmıştır.

  Türkiye" de "Müzik Inkılâbı" Nın Gerçekleşmemesini, "" Bunu Karşı Devrimciler Engelledi "" Tezi Bir Çaresizliğin İtirafıdır (Salih Zeki Çavdaroğlu) 5 Aralık 2009 Tarihsel Olaylar 

Cumhuriyetin ilk yıllarında başlayan " musıkî inkılâbı" nın gerçekleşmemesini, " karşı devrim" olarak yorumlanmasına karşı, aslında böyle bir değişimin sosyolojik ve toplum psikolojisi açısından mümkün olmadığı hakkımnda...

  Büyük Gezginimiz Evliya Çelebi" Nin Seyahatnamesi İçinde Yer Alan Musıki Bilgileri İtibariyle Akademik Açıdan İncelenmeli ve Değerlendirilmelidir. (Salih Zeki Çavdaroğlu) 6 Aralık 2009 Sanat ve Sanatçılar 

Seyyahımız Evliya Çelebi' nin musıkişinaslığı...

 

 



G İ R İ Ş

Cumhuriyet’ in yeni bir toplum inşa etmek için geliştirdiği bir dizi “inkılâp projesi” içinde hiçbir şekilde hedefine ulaşamamış , başarısız kalmış birkaç proje varsa bunlardan biri de müziktir.1920’ li yılların ortalarından 1950’li yılların başına kadar olan radikal uygulamalar,baskılar ve yasaklara rağmen Türk toplumu kendisine müzikte dayatılan,sistemini çok sesli müzikten alan “ulusal musıkî”yi hiçbir şekilde kabullenmemiştir.Hatta onca manipülasyona , resmî ideolojinin buyurgan isteklerine,kendi öz müziğini dejenere etme bahasına da olsa boyun eğmemiştir.Dayatılan çok sesli müzik o günden bu yana “ulus devlet elitleri”ne sadece zümresel prestij avuntusundan başka bir şey vermemiştir.
“Ulus Devlet”kurulurken, Devletin ekseninin seküler ve lâik dünya görüşünden yola çıkılarak yapılaştırılmasına karar verilmişti.Böyle bir sistemin oluşturulması için de yerleşik değerler ve kurumların bir çoğundan vazgeçmek gerekecekti.Ancak,ümmet temelli toplumu, ulus temelli bir topluma dönüştürmek her halde pek kolay bir şey olmayacaktı.
“…Başarıya ulaşabilmek için Osmanlı,hatta İslâm öncesi Türk ve Anadolu tarihleri ön plâna çıkarıldı.Osmanlıca büyük ölçüde tasfiye edilmeye çalışıldı.Kemalizm,Türk insanının kendilerini tanımlayış biçimini değiştirmek amacıyla yeni bir alternatif kimlik sunmak istedi…”
“…Türkiye`nin tarihinin Cumhuriyet`le başladığını öne sürmek, `resmi tarih`in bile yapmadığı bir şeydir. `Resmi tarih`, Türklerin tarihini, Osmanlı ve Selçuklu`yu atlayarak yazmaya kalkışan bir historiografiydi…”
Değerler A’ dan Z’ ye değişecek,kutsallar atılacak;yerine yeni kutsallar konacaktı.Bunun için de özellikle din ve kültür ana eksen alınarak,bu eksen etrafında şekillenmiş ne kadar kurum ve kavram varsa hepsi bir bir yürürlükten kaldırılacaktı.Yani; “…Osmanlı’ ya ait ne var,ne yoksa silip süpürmeye kararlı yeni yönetim,her halde bu konuda dünya üzerindeki en kararlı ve en telaşlı yönetimdi.Toplumu tepeden tırnağa değiştirmek için alfabesine,kılık kıyafetine,dinî müesseselerine,yüzyılların birikimi olan temel değerlerine müdahale ederek,bunları bir gecede değiştirmeye zorlayan yeni anlayış aslında Rusya’ da devrim yaparak,Çar ve ailesini öldüren Bolşevikler’ den daha radikaldi…”
Osmanlı Alfabesi yerine Lâtin Alfabesi; Osmanlıca yerine “Arı Türkçe” yi tercih eden rejim,Osmanlı sanatının en kadim ve popüler dalı olan musikisine de elbette izin vermeyecekti.O zamana kadar bestelenmiş 20.000’ den fazla esere sahip repertuarıyla,Osmanlı’ nın adeta melodik tarih ve geleneği olan musiki de unutturulmalı ve tarihin karanlıklarına gömülmeliydi.
“…Hititler’ in,Sümerler’ in sahneye çıkarılışı,sırf Osmanlı’ yı unutturmak içindi…”
Gerçi daha önceki yıllarda;hatta yüzyıllarda, aşağı yukarı 18.yüzyılın başından beri yani “Lâle Devri”,”Tanzimat”,”Meşrutiyet” gibi dönem isimleri veya “III.Selim”,”II.Mahmud”gibi padişah isimleri ile de tanımlanan devirlerde de başlatılan “yenileşme”hareketlerinde de bir takım “kıyım”harekâtları olmuşsa da ; “…Cumhuriyet,Tanzimat’ a kıyasla,radikal bir devrimciliği sergilemekte,Cumhuriyet,Tanzimat’ ın ikircikli yapısına son vermeyi amaçlamış ve bunda da başarılı olmuştur.Bu amaçla Cumhuriyet,geçmişle ve gelenekle köprülerin atılması anlamına gelmektedir…”
Bu zihniyetle yapılan “inkılâplar”ın hemen hemen çoğu istenilen amaca yakın bir şekilde ulaşmıştır.Alfabesi,kıyafeti,hukuku,eğitimi,hatta diliyle yepyeni bir toplum oluşturulmuştur. Buna rağmen Türk toplumu,başta “Türkçe Kur’an”,”Türkçe Ezan” ve “Türkçe ibadet”le birlikte “Çok sesli ulusal müzik”projelerini ezici çoğunluğuyla kesin olarak reddedmiştir.Ülkenin yönetimi serbest iradesiyle seçtiği insanların eline geçtiğinde,tek parti döneminde yapılmış değişiklikler zaman geçirilmeden,hemen aslî haline dönüştürülmüştür.
1950 senesinde CHP’ nin demir yumruklu yönetiminin sona ermesiyle; takriben 15 senelik kesintisiz bir süreklilikte Türkçe okunmasına rağmen, ezan’ da ve ibadette bir geçiş süreci yaşanmadan yeniden Arapça aslına dönülmesinde herhangi bir zorluk yaşanmamıştır.Bu da zorlamalarla ve yapay bir şekilde oluşturulan inkîlapların aradan ne kadar zaman geçerse geçsin,başarı şansı olmadığını,şartların elverdiği takdirde hiç yaşanmamışcasına terk edileceğini ortaya çıkarmıştır.
Özellikle Atatürk’ ün ölümünden sonra,İnönü’ nün “Millî Şef”lik döneminde Cumhuriyet’ in kuruluşu ile birlikte yapılan doğru ve yanlışlar bir bütün olarak “Kemalizm”adı altında tabulaştırılmıştır. O zamana kadar yapılan bütün uygulamalar tartışmaya hatta eleştiriye kapalı tutularak Cumhuriyet’ in kutsalları haline getirilmiştir.Öyle ki bu uygulamalardan dönülmesi Atatürk devrimlerine yapılan ihanet olarak adlandırılacaktır. Oysa Atatürk sağlığında müzikte inkılâp olamayacağını anladığını itiraf etmesine rağmen , Batıcı elitlerimizin, hala Türk milletinin geleneksel musıkisine dönme çabalarını Cumhuriyet devrimlerine ihanet olarak görmelerini anlamak mümkün değildir.
Buna rağmen,özellikle 27 Mayıs 1960 darbesi ile başlayan askerî müdahaleler ile bu müdahalelelerin ara dönemlerinde Türkçe ibadet ve çok sesli müzik istekleri tekrar tekrar servis edilmektedir.Ne gariptir ki bu isteklerde bulunan kişiler Türkçe ibadet etmek istediklerinde veya çok sesli müzik dinleyecekleri zaman hiç kimse onlara engel de olmamaktadır.Burada ortaya çıkan ise, toplumdan buna dair herhangi bir talep olmamasına, hatta böyle düzenlemelere Türk toplumunun açıkça karşı çıkmasına rağmen , bir takım çevrelerin 1930’ların şablonlarına göre gelenek ve maziden kopuk bir Türk toplumu özlemlerinin olanca şiddeti ile devam ettiğidir. Hatta bir takım akl-ı evveller Geleneksel musiki’ nin tek sesli olduğundan,” antidemokratik”, çok sesli müziğin ise “demokratik “olmasından dem vurmaktadırlar. Bu söylemleri de, ne bireysel ve toplumsal psikolojiyi,ne müziği,ne de demokrasiyi tanımadıklarının bir itirafından başka bir anlam taşımamaktadır.....


  26.06.2009 11:26:56  

Üç aylar' ın iklimi belli olmaya başladı. Termometreler bu kadar yükselmişken , ferahlatıcı manevî bir serinlik hissediyorum...



 




| Şiir | Öykü | Roman | Deneme | Eleştiri | İnceleme | Bilimsel | Yazarlar | Babıali Kütüphanesi | Yazar Kütüphaneleri | Yaratıcı Yazarlık

| Katılım | İletişim | Yasallık | Saklılık & Gizlilik | Yayın İlkeleri | İzEdebiyat? | SSS | Künye | Üye Girişi |

Custom & Premade Book Covers
Book Cover Zone
Premade Book Covers

İzEdebiyat bir İzlenim Yapım sitesidir. © İzlenim Yapım, 2018 | © Salih Zeki Çavdaroğlu, 2018
İzEdebiyat'da yayınlanan bütün yazılar, telif hakları yasalarınca korunmaktadır. Tümü yazarlarının ya da telif hakkı sahiplerinin izniyle sitemizde yer almaktadır. Yazarların ya da telif hakkı sahiplerinin izni olmaksızın sitede yer alan metinlerin -kısa alıntı ve tanıtımlar dışında- herhangi bir biçimde basılması/yayınlanması kesinlikle yasaktır.
Ayrıntılı bilgi icin Yasallık bölümüne bkz.

 

Bu dosyanın son güncelleme tarihi: 23.05.2018 02:32:50