..E-posta: ifre:
zEdebiyat'a Üye Ol
Ska Sorulanlar
ifrenizi mi unuttunuz?..
Tarih, hibir zaman orada bulunmam kiiler tarafndan anlatlan hibir zaman olmam olaylarla dolu bir yalan. -Santayana
iir
yk
roman
deneme
eletiri
inceleme
bilimsel
yazarlar
Anasayfa
Son Eklenenler
Forumlar
yelik
Yazar Katlm
Yazar Ktphaneleri



u Anda Ne Yazyorsunuz?
nternet ve Yazarlk
Yazarlk Kaynaklar
Yazma Sreci
lk Roman
Kitap Yaynlatmak
Yeni Bir Dnya Dlemek
Niin Yazyorum?
Yazarlar Hakknda Her ey
Ben Bir Yazarm!
u An Ne Okuyorsunuz?
Tm balklar  


 


 

 




Arama Motoru

zEdebiyat > nceleme > Tezler > M.NHAT MALKO




8 ubat 2012
Yerel Basnn Dn, Bugn ve Yarn…  
M.NHAT MALKO
Dnyada ve Trkiye’de basn, iktidarlar devirebilen, yeni iktidarlar kuran, insan ipe gtrebilen ve insan ipten ekip alabilen, ynetim biimlerini deitirme kudreti olan ok nemli bir gtr. Yasama, yrtme ve yargdan sonra ‘drdnc kuvvet’ olarak tabir edilen basn, ilkeleri olan bir meslektir. Gazetecilerin basn etiine uygun hareket etmesi ok nemlidir. Eer bu meslek etik gzetilmeden stnkr yaplrsa Demokles’in klcna dner.


:BBCH:
     
                          M.NHAT MALKO

     Dnyada ve Trkiye’de basn, iktidarlar devirebilen, yeni iktidarlar kuran, insan ipe gtrebilen ve insan ipten ekip alabilen, ynetim biimlerini deitirme kudreti olan ok nemli bir gtr. Yasama, yrtme ve yargdan sonra ‘drdnc kuvvet’ olarak tabir edilen basn, ilkeleri olan bir meslektir. Gazetecilerin basn etiine uygun hareket etmesi ok nemlidir. Eer bu meslek etik gzetilmeden stnkr yaplrsa Demokles’in klcna dner.

     Gazetecilik bir fedakrlk ve sevda mesleidir. Rahata ve ksa yoldan zengin olmak isteyenler bu alanda barnamazlar. nk yerel gazetecilik yaparak zengin olan insan gstermek mkldr. lkemizde habercilik hizmeti vermek iin deil de, srf ilan, resmi ilan ve reklam geliri elde etmek iin kurulmu baz gazeteler de mevcuttur. Fakat bunlarn says ciddi miktarda olmad iin bahsedilmeye demez. Bu kiiler gazetecilii bir sevda meslei olarak grmedikleri iin ilan gelirleri dnce ksa zamanda pes edip ilerini brakmaktadrlar.

     ster yerel, isterse ulusal olsun btn gazetelerin birinci grevi hadiseler karsnda halk doru bilgilendirmektir. Gazeteler halkn szcsdrler. Yerel gazeteler buna ilave olarak kent kltrne sahip karak kentlilik bilincini ve aidiyet duygusunu beslerler.

     Yerel basn yazarlar, yaadklar yrenin meselelerini en iyi bilen ve hakkyla aksettiren insanlardr. nk onlar o yrenin bir parasdr. Skntlar bizzat yaayan kiilerdir. Yaygn basndan bir yazarn sizin ilenizin, belde veya kynzn dertlerini hakkyla bilmesi ve yanstmas zordur. Bu yzden yerel gazetelere ve gazetecilere her zaman ihtiya vardr. Ulusal basnn varl yerel basnn varlna engel tekil etmez, zira farkl kulvardadrlar. Bu iki alann elemanlarnn birbiriyle yardmlama iinde almalar gerekir.

     Yerel basn, ulusal basnn can damardr. Ulusal basn bu mmbit kaynaktan beslenmektedir; onun varlyla g kazanmaktadr. ayet yerel basn olmasayd stanbul merkezli byk gazeteler Anadolu’daki haber kaynaklarndan yoksun kalrlard. Bu durumda onlar da stanbul’a skp yerel kalrlard. G artlarda ayakta kalma sava veren Anadolu’daki basn, ulusal basnn bir anlamda mektebidir. Burada usta rak ilikisiyle yetienler, bir ksm gerekelerle bir zaman sonra ulusal basnda boy gstermektedir.

     Yerel basn deyip de gemeyin. Unutulmamaldr ki yerel basn ok sesliliin ve demokrasinin teminat ve sigortasdr. Yerel basnn klmesi, bir anlamda demokrasinin de kan kaybetmesi demektir. Zira yerel basn yneten ve ynetilen arasnda bir kpr vazifesi grmektedir. Kamu hizmetleri yerel yayn organlar araclyla ilgililere duyurulmakta, bazen de bu hususta tartma ve uzlama ortamnn olumasnda arac vazifesi grmektedir.

     Medyamzn omurgasn tekil eden yerel basn asla kmsememek lazmdr. Zira yerel basn, bu lkenin yakn tarihine damgasn vurmutur. stanbul’un yaygn basn, Trkiye’deki ekonomiyi stanbul’dan, siyaseti de Ankara’dan ibaret grme yanlgs ierisindedir. Onlarn gr(e)medii Anadolu’yu yerel basn organlar gn na karmaktadr. Yerel basn, hakikatleri ortaya koyarak demokrasiye hizmet etmektedir. Cumhuriyetimizin kurucusu Atatrk yerel basn iin “Fazilet Adalar” tabirini bouna kullanmamtr. Cumhuriyetin yerleip kklemesinde yerel basnn katks oktur. Yine Milli Mcadelenin zaferle neticelenmesinde yerel gazetelerin ok nemli rolleri olmutur. Yerel gazeteler aidiyet duygusunun ve kentlilik bilincinin kazanlmasna da katkda bulunmaktadr.

     Anadolu’daki gazetecilerin ou meslek eitimden gememilerdir. ou eski tabirle usta rak ilikisiyle yetimitir; yani alayldr. Mesai kavramn bilmeyen bu kiiler amatr ruhla almaktadr. Fakat bu kiiler siyasetten spora, ekonomiden magazine kadar her konuda bilgili olmak zorundadrlar. Ama bu i, ailelerinin karnlarn doyurmaya kfi deildir. Yerel basn gnmzde kalifiye elaman sknts ekmektedir. nk meslek yeterlilik ve olgunluk asndan belli bir noktaya gelen usta gazeteciler ulusal basn tarafndan istihdam edilmektedir. Yerel basn yeterli cret veremedii iin ulusal basnla bu konuda rekabet edememektedir. Bu da onca meselenin yannda eleman skntsn beraberinde getirmektedir.

     Anadolu’da yaynlanan yerel gazetelere baktmzda bunlarn ounun kurulu bir matbaann yan rn gibi dnldklerini grrz. Yani matbaaclar bazen meraktan, bazen de gl grnme ihtiyacndan olsa gerek, bu sektre el atmlardr. Fakat onlarn asl ii gazetecilik deil, matbaaclktr. Bu yzden gazetecilie yeterli zaman ve para ayramamaktadrlar. Bu gibi gazetelerin yeterli muhabir kadrosu ve datm a olmad iin yaptklar i amatr bir hevesten teye gidememektedirler. Bu heves ortadan kalktktan sonra, kii gereklerle yzleince, zorluklar ba gsterince sz konusu gazetenin kapanmas iten bile deildir. Bu durum Anadolu’muzda oka gazetenin alp kapanmasna yol amtr.

     Yerel gazeteler yayn periyotlar bakmndan gnlk, haftalk, on be gnlk, aylk, iki aylk, aylk, alt aylk ve yllk olmak zere kendilerine gre deiiklikler arz etmektedir. Bugn Anadolu’da yerel gazete says ok olsa da bu gazetelerin tiraj ne yazk ki komik dzeydedir. Yani yerel gazete says ok olmasna ramen bu gazetelerin tirajlar son derece azdr. Fakat baz ehirlerin yerel basn st dzeydedir. stanbul, Ankara, zmir, Adana, Gaziantep, Bursa, Adapazar, Eskiehir, Konya gibi sanayi ehirlerinde yaynlanan gazeteler nerdeyse ulusal gazetelerle boy lebilmektedir. Bu mamur ehirlerde yaymlanan yerel gazetelerin mevcut tiraj, dier Anadolu ehirlerindeki gazetelerin tirajndan daha fazladr.

     Yerel basn, yaygn basna gre daha dar bir evreye hitap etmekte ve datm da daha dar bir evrede gerekletirilmektedir. Byle olsa da yerel basn, yayn yapt blgenin gz, kula, dili ve gr sesidir. Yerel gazeteler, yaynlandklar yerin hayata alan kapsdr. Zira toplumsal, ekonomik, kltrel ve sosyal gelimeler yerel basn sayesinde blge halkna aktarlmaktadr. Yerel haberler ok ilgi ekici olmadka genel basnda kendilerine yer bulamamaktadr. Blgesel sorunlar, hadiseler ve ekonomik gelimeler yaygn basnda yer bulamaynca ilgililere ulaamamaktadr. Bu noktada yerel basn devreye girmektedir. Yerel yayn organlar yerel meselelerin lke apnda ilgililere duyurulmasn ve zmlenmesini salamaktadr. Yerel basn, yerel ynetimlerin aynasdr. Yerel ynetimlerin almalar yerel basnda nemli bir yer tutmakta, almalar konusunda yre halk bilgilendirilmektedir.

     lkemizde yerel basn organlarnn says ok olmasna ramen tirajlar azdr. Trkiye’de ihtiyacn zerinde yerel gazete var. Baz ehirlerde 10’un zerinde yerel gazetenin bulunmas buna rnektir. Oysa say olarak ok, ierik ve tiraj olarak zayf olan bu gazeteler birlik olup gl bir veya birka gazeteye dnse daha etkili ve faydal olur. Keke yerel basn organlarnn says az olsayd da, altyaplar gl ve tirajlar ok olsayd…. Bylece ada normlarda belli bir dzey tutturulurdu. Bu da kaliteyi artrrd. Aslnda yerel gazete sahiplerinin bir araya gelerek daha gl oluumlarla gazete saysn azaltmalar, muhtevay zenginletirmeleri gerekir. Zira yerel basndaki blnmlk g kaybna neden olmaktadr.

     Anadolu’nun zellikle kk ehirlerinde yaynclk yapmakta olan yerel basnn, teknolojinin ok gerisinde kaldn sylemek mmkndr. Ofset matbaalar kurma imkn olmayan bu kiiler, oktan mzelik olan tipo tekniiyle gazete yaymlamann zorlu ura ierisindedirler. Bu geri teknolojiyle iyi eser ortaya koymak ve rekabet etmek mmkn deildir. Fakat bu ii bir sevda meslei olarak grenler bu zorluklara ramen gazetecilik mesleinden bir trl vazgeememektedirler; her eye ramen ilerini srdrmektedirler.

     Gazetecilikte gerekli olan ses kayt cihaz, fotoraf makinesi, bilgisayar gibi gereler yerel gazetelerin ounda ya hi yoktur ya da yetersizdir. Teknolojiden nasiplenemeyenler, gazetesini renkli karamayanlar okur kitlelerini de kendilerine ekememektedir. Bu durum resmi ilan almalarnda engel tekil etmektedir. Teknolojik yetersizlikler yznden erken baskya girmek zorunda kalmak, bir ksm haberlerin skalanmas sonucunu dourmaktadr.

     Gnmzde baar gl kurumsallamay gerektirir. Trkiye’deki mevcut yerel basnda kurumsallama sorunu kendini gstermektedir. Gazeteler daha ok aile bireylerinin ortak maldr. Belli ilkeleri ve kurumsal kltrleri mevcut deildir. Gazete sahipleri, yayn hayatna balamadan evvel yeterli altyap hazrl yapmyorlar. ‘Kervan yolda dzelir’ mantyla hareket ediyorlar. Bu messeselerde gazetecilik babadan grme usullerle yaplyor. Bu ile uraanlarn ou, gazeteciliin kanun ve ynetmeliklerinden bile haberdar deildir.

     Anadolu’da yerel basn alan olmak ateten gmlek giymekten farkszdr. Zira ounun ie gelme ve iten kma saati sabit deildir. ten kma saati, genellikle iin biti saati olmaktadr. Bu durum o kiilerin aile yaantlarn da olumsuz etkilemektedir. Mesai kavram olmayan bu emeki insanlar genelde asgari cretle altrlmaktadr. stelik maalar da dzenli olarak veril(e)memektedir. Yine Anadolu‘da baz gazete alanlarnn sigortalarnn yaplmad, vergilerinin denmedii, kaak altrld sylenmektedir. Bunlarn sebeplerinden bir ksm suiistimal olsa da, asl neden madd imknszlklardr. Zira yerel basnda en byk sorun ekonomiktir. Dier sorunlar ekonomik sorunlarn uzantlardr. Anadolu basn sermaye ktl ekmektedir. Yerel medya sahiplerine ucuz maliyetli, uzun vadeli krediler verilmesi gerekir. Gazete sahipleri aldklar bu krediyle matbaalarn modernize ederek ada bir teknolojiye kavuturmaldr. ilerin cretlerini iyiletirmelidir.

     Yerel basn uzun yllardan beri zor artlarda ayakta kalma mcadelesi vermektedir. Bu onurlu bir direnitir. Yerel basn, Basn lan Kurumu’ndan alna ilanlarla ayakta durmaya almaktadr. Yerel gazetelerin, gazete satlarndan elde ettikleri gelirlerle ayakta durmas pek mmkn deildir. Zira bu yayn organlarnn sat sanld kadar ok deildir. Gazete satlar genelde 250 ila 10 bin arasnda deimektedir. Gazeteleri ayakta tutan sat d gelirlerdir. Bunlar da reklm ve ilan gelirleri olarak iki ana maddede toplayabiliriz. Fakat zel ilan ve reklm gelirleri gelimi il ve ilelerde st dzeyde olsa da geri kalm yrelerde pek bir anlam ve nem ifade etmemektedir. 195 sayl Kanun kapsamnda yaym zorunlu klnan resmi ilnlar olmasa lkemizdeki pek ok gazetenin kapsna kilit vurulurdu.

     Bilindii gibi 4734 sayl Kamu hale Kanunu’nda deiiklik yaplmasna dair hazrlanan Kanun Tasarsnda, 4734 sayl Kanun’un ilgili maddelerinde yaplmas dnlen deiiklikler ve bu Kanun’un yine ilgili maddelerine eklenen fkralar, yeni ek ve geici maddeler ile anlan Kanun uyarnca yaplacak ihalelere ilikin yerel gazetelerde yaymlanmakta olan ihale ilnlarnn yaym zorunluluu kaldrlp, ayn ilnlarn elektronik ortamda, baka bir deyile internet ortamnda duyurulmas planlanmaktadr. Bu, yerel basn bekleyen ok byk ve ciddi bir tehlikedir. Bu uygulama, Anadolu’da gazetecilii bitirmek demektir. Bunu bilmeyerek yapmak gaflet, bile bile yapmak dalalettir, hatta hyanettir.

     lanlarn elektronik ortamda(internette) duyurulmas sadece yerel gazete sahiplerini deil, o i koluyla ilgili yz binlerce insan dorudan veya dolayl olarak etkileyecektir. Yerel gazetelerle sesini duyurmaya alan kk yerleim yerleri kaderlerine terk edilecektir. Orada yaayan insanlarn haber alma hakk bir ekilde engellenmi olacaktr. lgililere iletilemeyen sorunlar da gibi oalacak, iinden klmaz bir hl alacaktr. Basn sektrnden ekmek kazanan 15 bin kiinin aileleriyle birlikte miktar 60 bini bulmaktadr. Bu kiilerin ticar iliki ierisinde olduu insan saysn varn siz dnn… Onlar da bu olumsuzluktan etkilenecektir. Bu insanlar bu zor ekonomik artlarda kaynn neyle doyuracaktr? Bugn ilanlarla yaama mcadelesi veren yzlerce gazetenin hayat emeleri kurutulacaktr. Yerel basn, oksijensiz braklarak kangren olmasna sebep olunulacaktr.

     lkemizin birok sektrnde olduu gibi basnda da ciddi bir blnmlk vardr. Trkiye‘de basn yayn, iletiim sektr iinde 180‘e yakn basn meslek kuruluu mevcuttur. Daha gl temsil edilebilmek iin bu blnmln mutlaka ortadan kaldrlmas gerekir.

     ok seslilii ve demokrasiyi yaatmak istiyorsak yaadmz yerin yerel gazetelerine sahip kmalyz. Ulusal gazetelerin yannda, her gn mutlaka bir veya birka yerel gazete de almalyz. dediimiz her kuru sesimizin yansmas olarak geri dnecektir.

     KAYNAKA: 1. Yerel Basn Yneticilerinin Bak Alaryla Eskiehir Yerel Basn, Haluk Birsen, Gmhane niversitesi letiim Fakltesi Elektronik Dergisi, Mart 2011
2. http://www.tgc.org.tr



Syleyeceklerim var!

Bu yazda yazanlara katlyor musunuz? Eklemek istediiniz bir ey var m? Katlmadnz, beenmediiniz ya da dzeltilmesi gerekiyor diye dndnz bilgiler mi ieriyor?

Yazlar yorumlayabilmek iin ye olmalsnz. Neden mi? nanyoruz ki, yreklerini ve dncelerini ekinmeden okurlarna aan yazarlarmz, yazlar hakknda fikir yrtenlerle istediklerinde diyaloa geebilmeliler.

Daha nceden kayt olduysanz, buray tklayn.


 


zEdebiyat yazar olarak seeceiniz yazlar kendi kiisel ktphanenizde sergileyebilirsiniz. Kendi ktphanenizi oluturmak iin buray tklayn.


Yazarn nceleme ana kmesinde bulunan dier yazlar...
Arif Nihat Asya'nn Doumunun 100. Yl
Okul ve Hapishane
Gevheri'nin Hayat ve iirleri
Vatan Sevgisi mandandr
Yusuf Has Hacip'in irlere Bak
Trabzonlu Edebiyat Tarihisi Nihat Sami Banarl
Yapraklar Dklr Kasmlarda!..
Veremle Sava
Bir On Kasm Sabah
Memleket Havas ve Kprba Tv Sitesi

Yazarn dier ana kmelerde yazm olduu yazlar...
Babamn Dn [iir]
n Bu n, Vakit imdi [iir]
Muhsin Bakan [iir]
nce Ahlk, Maneviyat [iir]
Tutumlu Ol ocuum [iir]
Yerli Mal Kullann [iir]
frit le Karnca (Manzum Masal) [iir]
anakkale Geilmez [iir]
Halep'e Kelepe [iir]
Sevdas Olan Yorulmaz [iir]


M.NHAT MALKO kimdir?

NHAT MALKO’UN BYOGRAFS Be ocuklu bir ailenin en kk ferdi olarak 1970 senesinin 1 Haziran’nda Trabzon’un Kprba ilesine bal Gndoan Ky’nde hayata “Merhaba” dedi. lkokulu komu ky olan Gneli Ky’nde okudu. Orta ve lise renimini Kprba Lisesi’nde tamamlad. En byk emeli iyi bir hukuku olmakt. Lise son snfta girdii niversite imtihannda KT/Fatih Eitim Fakltesi Trk Dili ve Edebiyat retmenlii Blm’n kazand. Dersaneye gitme imkn ve zaman kaybna tahamml olmad iin kazand faklteyle yetindi. 1992 ylnda okulu bitirdi. lk gz ars olarak niteledii Gmhane’de be yla yakn retmenlik yapt. Her geen gn retmenlii daha ok sevdi. Artk retmenlii bir tutku olarak gryor. Vatan borcunu stanbul’da Kara Kuvvetleri Lisan Okulu’nda Yedek Subay retmen olarak onurla yerine getirdi. Bu peygamber ocanda yzlerce yabanc subaya gzel Trke’mizi retti. Ankara’da girdii snav kazanarak Akaabat Anadolu mam-Hatip Lisesi’ne Trk Dili ve Edebiyat retmeni olarak atand. Burada iki yl grev yapt. Daha sonra girdii yazl ve szl imtihan kazanarak Trk Cumhuriyetlerden Trkmenistan’n bakenti Akabat’a, yl grev yapmak zere, retmen olarak gnderildi. Burada Mahdumkulu Trkmen Devlet niversitesi lhiyat Fakltesi’nde ve lhiyat Lisesi’nde Trk Dili retmeni olarak alt. Yine Akabat’ta Trke retim Merkezi’nde(TMER) bir yl boyunca deiik milletlerden kiilere Trke’yi sevdirerek retti. u anda Akaabat’a bal Derecik lkretim Okulu’nda grev yapmaktadr. Bugne kadar,en bynden en kne kadar onlarca dergi ve gazetede fikr,edeb,felsef ve kltrel konularda yzlerce yaz ve iir yazd. Bu yayn organlarndan Trk Edebiyat,Trk Dili,Bizim ocuk,nar,Bizim Azerbaycan,Anadolunun Sesi,niversitelinin Sesi,Trkiye,Bizim Okul,enliin Sesi,nsanla ar,Yeni Sesleni,Genliin Sesi gibi dergilerde;Trksesi,Demokrat Gmhane,Kuakkaya,Ortadou,Yeni Mesaj,Hergn,Canda,Edebiyat,Bolu tepe,Akaabat Yeni Haber,Karadeniz Olay,Hizmet gibi gazetelerde yllardan beri deneme,makale,fkra ve iirler yazmaktadr. “Bizim Okul” isimli kltr,sanat ve edebiyat dergisinin Yaz leri Mdrl’n yapt. Kltrel organizasyonlarn ounda aktif olarak grev ald. Sevgi,Dostluk ve Kardelik konulu iir yarmasnda birincilik,Trabzon Belediyesi’nin dzenledii evre ile ilgili yarmada birincilik,yine ayn belediyenin dzenledii “ki binli Yllara Doru Trabzon” konulu makale yarmasnda mansiyon,Akaabat Belediyesi’nin deiik zamanlarda organize ettii iir yarmalarnda birincilik,ikincilik,nclk dlleri kazand. Karadeniz Yazarlar Birlii kurucularndandr. Halen bu birliin yesidir. Bunlarn yannda elinin altndaki rencilere rehberlik ederek ve bizzat rnek olarak,onlarn da pek ok kltrel yarmada dller almasna zemin hazrlamtr. kisi kz,biri erkek olmak zere ocuk babasdr.

Etkilendii Yazarlar:
Necip Fazl Ksakrek,Mehmet Akif Ersoy,Yahya Kemal Beyatl


yazardan son gelenler

yazarn ktphaneleri



 

 

 




| iir | yk | Roman | Deneme | Eletiri | nceleme | Bilimsel | Yazarlar | Babali Ktphanesi | Yazar Ktphaneleri | Yaratc Yazarlk

| Katlm | letiim | Yasallk | Sakllk & Gizlilik | Yayn lkeleri | zEdebiyat? | SSS | Knye | ye Girii |

Custom & Premade Book Covers
Book Cover Zone
Premade Book Covers

zEdebiyat bir zlenim Yapm sitesidir. zlenim Yapm, 2023 | M.NHAT MALKO, 2023
zEdebiyat'da yaynlanan btn yazlar, telif haklar yasalarnca korunmaktadr. Tm yazarlarnn ya da telif hakk sahiplerinin izniyle sitemizde yer almaktadr. Yazarlarn ya da telif hakk sahiplerinin izni olmakszn sitede yer alan metinlerin -ksa alnt ve tantmlar dnda- herhangi bir biimde baslmas/yaynlanmas kesinlikle yasaktr.
Ayrntl bilgi icin Yasallk blmne bkz.