..E-posta: ifre:
zEdebiyat'a Üye Ol
Ska Sorulanlar
ifrenizi mi unuttunuz?..
Materyalist bir dnyada yayoruz, ve ben de materyalist bir kzm -Madonna
iir
yk
roman
deneme
eletiri
inceleme
bilimsel
yazarlar
Anasayfa
Son Eklenenler
Forumlar
yelik
Yazar Katlm
Yazar Ktphaneleri



u Anda Ne Yazyorsunuz?
nternet ve Yazarlk
Yazarlk Kaynaklar
Yazma Sreci
lk Roman
Kitap Yaynlatmak
Yeni Bir Dnya Dlemek
Niin Yazyorum?
Yazarlar Hakknda Her ey
Ben Bir Yazarm!
u An Ne Okuyorsunuz?
Tm balklar  


 


 

 




Arama Motoru

zEdebiyat > nceleme > Ruhbilim > hseyin hilmi arslan




11 Temmuz 2014
nsanda Alg Geliimi zerine  
hseyin hilmi arslan
nsann doumundan ergenlie kadar olan yaamnda algnn nasl gelitii zerine


:AGFB:


     ocuklarn zihinleri bembeyaz bir kt, bo bir levha gibidir. Grdkleri basit davranlar ok abuk renip taklit edebiliyorlar. nsan zerindeki harika yaratl sanat, yetikinlerden ok, ocuklar zerinde daha kolay gzlemlenebiliyor. Bunun sebebi de yetikin bireylere ve davranlarna hayret nazaryla bakamamamz olsa gerek. ocuklarn safln ve masumluunu bilmemiz onlarda yetikinlere zg davranlar aramamamz salar ve onlardaki davranlar sz gelimi bir eyleri hemen renip taklit edilerini grmemiz biz de hayret uyandrmaktadr. Bu hayret duygusu ise insann geliimini salayan mkemmel sanat grmemizi salamaktadr.

     lk Alglar: gdsel Olandan Beceriye

Bir rdek yavrusu yumurtasndan kar kmaz suda yzebiliyor. Yzme bilgisi onun kendi abasyla rendii bir ey deildir, o bu bilgiyle hazr olarak hayata balamaktadr. nsan ise byle deildir. nsan kendisine hayatta lazm olacak hibir davran hazr olarak getirmez. Bir bebek doumundan itibaren belli bir zaman geinceye kadar hibir bilinli davran sergileyemez. Ackma ve altn slattnda rahatsz olma gibi durumlarda alamas; kendisine yardm armak amacyla deil de igdsel olarak bilinsizce gereklemektedir. Bebek, belli bir zaman sonra bu davran tekrar tekrar gerekletirdike; alaynca kendisine yardm gelecei bilincini edinmeye balar. Bu sre dier davranlarda bilin edinme ilemleriyle devam eder.

lk zamanlar sadece alarken ses karan bir bebek zamanla ses kavramn reniyor ve alama haricinde sesler karmaya balyor. Anlamsz olarak kard seslerden, taklit yoluyla anne, baba gibi basit kelimeleri telaffuz etmeyi reniyor. Ve zamanla cmle oluturma becerisini ediniyor. Ayn ekilde beslenme ve korunma igdlerinden hareketle nce annesini fark eden ocuk, zamanla babasn fark ediyor ve bu ember yakndan uzaa doru giderek geniliyor. Alg emberi geniledike son nokta olan Tanr kavramna ulayor.

ocuktaki alglama ve kavrama yetenei yakn somuttan uzak somuta, oradan da yakn soyuttan ve uzak soyuta doru gelimektedir. Bir bilgisayara hangi kodlamalar yaparsak yapalm, ona asla soyutu kavratamadmz dnrsek insandaki alg geliiminin boyutlarnn bizi hayrete drmesi ve bu konuda dnmemizi icap ettirmektedir.

Algda Genilemeler: Zihin Jimnastikleri

Daha kk bir ocukken; havann ok bulutlu olduu zamanlar uzamdaki da ve tepelerin bulank grnts ben de; gzm kapattmda etrafmdaki canl cansz her eyin yok oluverdii ve btn her eyin sahte bir gereklie sahip olduu, evrende bilinsiz bir bencillikle- sadece kendimin gerek olduu yanlsamasn dourmutu. Bir zaman bu dnce zihnimi megul etmiti, sonra bunun bir yanlsama olduunu kavramtm. Ve imdi anlyorum ki hibir felsefi eser okumadm halde bahsettiim gibi yanlsamalar yaamamn sebebi; aslnda zihnimizin daha karmak soyutlar kavramas iin lah-i rade tarafndan gerekletirilen zihin jimnastikleridir. nk bu gibi zihin jimnastiklerini hemen hemen herkes farkl seviye ve dzeylerde yaamtr. Bu zihin jimnastikleriyle insan varolu hakikatine ulama servenine hazrlanmakta ve idrak kapasitesi genilemektedir. Bu zihin jimnastikleri sayesinde insan daha karmak soyutsal problemleri anlama ve zme becerisini gelitirmektedir.

Ayrca bahsettiim yanlsamalardan baka stat Necip Fazln tabiriyle fikir ilesi dediimiz zihnin dalgalanmas, karmas ve durulmas srelerini de bir tr zihin jimnastii olarak kabul edebiliriz.
Algya Yn Vermeler: Fiziksel Algdan Metafiziksel Algya

nsan geliiminin her annda ilahi bir kudret tarafndan ynlendirilmektedir. Bu ynlendirmelerle insan hayatta kalabilmekte, varln ve dier canllardan farklln kavrayarak varolu amacn sorgulayabilmektedir. bn-i Tfeylin Hay isimli kahramannn, tek bana hibir insandan yardm almadan nce hayatta kalma mcadelesi vererek akl melekelerini gelitirmesi, ardndan gelien akl melekeleriyle somut alglardan hareketle soyut alglar kazanmas ve en ileri noktada tanr kavramna ulamas; insann algda somuttan soyuta geiini rneklemektedir. Bu yalnzca bir kurgudur gerekle nasl badatrabiliyorsunuz? diyenlere Hz brahim (A.S)in nce somut tanr alglamasn edindikten sonra soyut ve gerek tanr kavramna ulamasn hatrlatrz. Evet, Hz. brahim(A.S) gibi btn insanlar aslnda batanlar sevmez ve btn somut varlklar yok olmaya mahkmdur. Doru ve verimli alan bir akl, somut varlklarn hakikatinden soyut kavramlara ulaacak ve ardndan metafizik olgularn farkna varacaktr.

Dnyaya geldiinde hayatta kalacak hibir somut beceriyi beraberinde getiremeyen insan, igdlerin tetiklemesiyle zamanla somut beceriler elde etmekte ve bylelikle hayatta kalabilmektedir. lgintir ki bir bebei somut beceriler edinmeye iten kuvvet olan igdler de soyut kavramlardr. Buradan una ulayoruz ki: aslnda somut da soyuttan meydana gelmektedir. Ve soyutluk da ilahi bir kudrete dayandrlmadan aklanamayacana gre insann alg gelimeleri ilahi bir kudret tarafndan ynlendirilmektedir.

rdek Yavrusu Yzmeyi renmez, Ama nsan renmeden Yzemez

Evet, insan bir hayvandan farkl olarak dnyaya hibir somut becerilerle donanmam olarak gelmektedir ama bu somut becerileri edinecek -belki hibir hayvanda olamayan- mkemmel bir renme becerisiyle dnyaya gelmitir(gnderilmitir). Kuran- Kerimde nsana bilmedii eyleri retti.(Alak 5) buyrulmaktadr. Bir varln bir eyler renebilmesi iin nce o varlkta renme becerisinin olmas gerekmektedir. Nasl ki bir USBye bir eyler kaydetmeniz iin ncelikle USBye kaydetme zellii kazandran bir yazlm ve donanm gerekirse ayn ekilde insann renebilmesi iin de renmeye msait bir zihin yapsna sahip olmas gerekir. nsan dnyaya zihninde mutlak bolukla gelmez. nsann zihni doldurulmaya msait bo bir kap olarak yaratlmtr ve insan dnyaya renme becerisine sahip olarak gelir.

Htime

Bu yazmzla alg gelimesi zerine bir eitleme yapmak istedik. Umarm, anlattklarmzda hatalar olsa da, sizi bu konuda dnmeye sevk etmiizdir. nk hakikatler zerine dnmekten uzaklatka kendi hakikatimizden uzaklaacak ve ahsen-i takvim yani en gzel surette yaratlm olma ayrcalndan koparak esfel-i safilin yani aalarn aas olma durumuna deceiz. Varolu amacmz idrak etmek dileiyle.

                                        Hseyin Hilmi ARSLAN
                                             06.03.2009



Syleyeceklerim var!

Bu yazda yazanlara katlyor musunuz? Eklemek istediiniz bir ey var m? Katlmadnz, beenmediiniz ya da dzeltilmesi gerekiyor diye dndnz bilgiler mi ieriyor?

Yazlar yorumlayabilmek iin ye olmalsnz. Neden mi? nanyoruz ki, yreklerini ve dncelerini ekinmeden okurlarna aan yazarlarmz, yazlar hakknda fikir yrtenlerle istediklerinde diyaloa geebilmeliler.

Daha nceden kayt olduysanz, buray tklayn.


 


zEdebiyat yazar olarak seeceiniz yazlar kendi kiisel ktphanenizde sergileyebilirsiniz. Kendi ktphanenizi oluturmak iin buray tklayn.

Yazarn ruhbilim kmesinde bulunan dier yazlar...
Dnme zerine

Yazarn nceleme ana kmesinde bulunan dier yazlar...
Okumama - Okuyamama Sorunu

Yazarn dier ana kmelerde yazm olduu yazlar...
Kelimelerin ehirden Kovuluudur [iir]
nsanca Bir eyler [iir]
Karacan [iir]
Yalnzlk Hallerinden [iir]
Rzgar Grmemi ocuklarn iiri [iir]
ehre Kopuk Gller [iir]
lmek ve Uyanmak [iir]
tarmsal Kalknma ve Eitim [Deneme]
Ramazan ve iir [Deneme]
Veliler, ocuklar ve Tercihler [Eletiri]


hseyin hilmi arslan kimdir?

stadlarn at yolda, onlarn gsterdikleri ufuklar amak hevesinde bir talebeyim

Etkilendii Yazarlar:
Necip Fazl Ksakrek, S. Ahmet Arvasi, Rasim zdenren


yazardan son gelenler

 




| iir | yk | Roman | Deneme | Eletiri | nceleme | Bilimsel | Yazarlar | Babali Ktphanesi | Yazar Ktphaneleri | Yaratc Yazarlk

| Katlm | letiim | Yasallk | Sakllk & Gizlilik | Yayn lkeleri | zEdebiyat? | SSS | Knye | ye Girii |

Custom & Premade Book Covers
Book Cover Zone
Premade Book Covers

zEdebiyat bir zlenim Yapm sitesidir. zlenim Yapm, 2024 | hseyin hilmi arslan, 2024
zEdebiyat'da yaynlanan btn yazlar, telif haklar yasalarnca korunmaktadr. Tm yazarlarnn ya da telif hakk sahiplerinin izniyle sitemizde yer almaktadr. Yazarlarn ya da telif hakk sahiplerinin izni olmakszn sitede yer alan metinlerin -ksa alnt ve tantmlar dnda- herhangi bir biimde baslmas/yaynlanmas kesinlikle yasaktr.
Ayrntl bilgi icin Yasallk blmne bkz.