..E-posta: ifre:
zEdebiyat'a Üye Ol
Ska Sorulanlar
ifrenizi mi unuttunuz?..
Bir deliyle aramda tek bir ayrm var. Ben deli deilim. -Salvador Dali
iir
yk
roman
deneme
eletiri
inceleme
bilimsel
yazarlar
Anasayfa
Son Eklenenler
Forumlar
yelik
Yazar Katlm
Yazar Ktphaneleri



u Anda Ne Yazyorsunuz?
nternet ve Yazarlk
Yazarlk Kaynaklar
Yazma Sreci
lk Roman
Kitap Yaynlatmak
Yeni Bir Dnya Dlemek
Niin Yazyorum?
Yazarlar Hakknda Her ey
Ben Bir Yazarm!
u An Ne Okuyorsunuz?
Tm balklar  


 


 

 




Arama Motoru

zEdebiyat > Deneme > Din > Cemal Zngr




27 Temmuz 2016
Dinlerin Douu ve slam'n Gerek z (2)  
Kutsallklarn yaammzda yaratm olduu olumlu ve olumsuzluklarn, farkl alardan analiz.

Cemal Zngr


Gnmz bilgi ve teknolojik ada, bugne kadar var olmu tm dini inan ve tanrcln bamsz ve bilimsel analizi yaplmadan, yaanlan siyasal, sosyal ve ekonomik sorunlarn minimuma inmesi hibir zaman mmkn deildir. Bu alma da, dinlerin bamsz bir ekilde analizini iermektedir. Her insann unu iyi bilmesi gerekir; bamsz analiz ve eletiriler, tm deerlerin gerek zn ortaya karmaktadr.


:AIDE:

Orta ada Semavi dinlerin temel yaps:

slam' ve dier tek tanrl dinlerin hangi temel yapyla ortaya ktklarn anlamak iin, Hz. brahim'den sonra Orta dou ve Mezopotamya topluluklarnn yaam ekillerini ok iyi bilmek gerekir.
zellikle Msr ve Orta dou dier blgelerden ayr ekilde analiz edilmeden, dinlerin ve kltrlerin nasl deiime uradklarnn anlalmas mmkn deildir. nk her Corafi yap toplumlarn yaam ekillerine kendi rengini vermektedir.
Orta dou ve ksmen Afrika Corafi yaps, tek tanrl dinlerin nn de zne ve yaam ekline direkt etki yapmtr, yapmaya da devam etmektedir. Orta dounun yaklak % 80 i llerle kapl olmas, kltrel yapnn da ona gre ekillendii asla gzden karlmamaldr.
nk Msr ve Orta dou l olmasna ramen blge halk buralarda yaamay neden tercih etmitir? Sorusunun cevabn vererek devam edersek, Nil, Dicle ve Frat Nehirlerinin bu blgeden geerek Hint Denizine ulamas en byk etkiye sahiptir.
lk Tarmn Mezopotamya'da ortaya kmasyla, Dicle ve Frat Nehirlerinin buralardan Orta dou ve Msra ulamas neticesinde, her iki alanda da tarma olanak salamtr.
Gerek nehir sularnn insana salam olduu yaam imkan, gerekse blgenin zellikle k mevsimlerinde scak ve lk gemesi, bu blgede doan insanlarn baka yerlere gitmesini ou zaman engellemitir.
te bu yzden blgede kurulan ilk Uygarlklar, (ehirler) corafyann salam olduu iklimsel yapya gre ekonomik, sosyal, siyasal, ve psikolojik (Din) kltrlerin ekillenmesinin temel ana kaynan oluturmaktadr.
Yz lmnn byk oran llerle kapl olan Orta dou'da, petrol icat edilmeden nce, her rmak boylarnda halkn az bir kesimi tarmla urarken, dier bir kesim ise Ticaret ve El Sanatlaryla (Ta Ustal) yaamn idme ettirmitir. Toplumun geriye kalan ounluu ise, bu i alanlarnda ve de Dini Krallarn emrinde kle olarak almakta idi.
Dikkat edilirse, "Tanr Krallarn" egemenlikleri 3500 yldan daha uzun srmtr. Buna neden olansa, Krallarn her uygulamasna kar olan kii ve dnceler, corafyann plak ve korumasz olmas yznden istedikleri amaca kolayca ulaamamalardr. Ta ki Hz. brahim'in, Tanr Krallarn keyfini karma dnemine kadar.
Hz. brahim'in isyanyla, Kral tanr ynetim ve yaam ekli etkisini yitirirken, bu ynetimlerin yerini Hz. Musa nderliinde yeni bir toplumsal ruh ve yaamn balad grlmektedir.
Hz. Musa, Hz. brahim'n slalesinden olup, etnik ve dillerinin ad branice, (brani) dinleri ise Yahudilik olmutur. brani ve Araplarn ortak Atalarnn adlar ise Sami ve Hami dir.
Hami ile Sami iki karde olduklarndan, brani Yahudiler ile Mslman Araplar ayn ocaktan ayrlan iki karde toplumdurlar. Bu her iki topluluun kltrel yaplar, Msr Tanr Krall'nn kltr yaps ierisinden evrilerek var olmutur.
Hz. Musa Yahudilik dinini yaklak olarak M.. 50 yllarnda Msr blgesinde ilan etmesine ramen, burada yaama ans bulamamtr. Msr Krallndan kalan takipileri, Hz. Musa'yla birlikte hareket edenlerin hepsini srgne tabi tutup, srail'e (Kuds) g etmelerine sebep olmulardr.
srail'de dini ynetimini ilan eden Hz. Musa, amca ocuklar olan Araplarla ayn din ats altnda yzyllarca birlikte yaamlardr.
Yahudilik; kltr yapsnn temelini Msrllardan alm olmas neticesinde, Yahudilik'te ilerleyen yllarda Msr Krallnda olduu gibi dini Aristokrat ve zengin Ticareti kesimi koruyup, yoksul insanlarn sorunlarna hibir are bulmamtr.
Bunun byk bir hakszlk olduunu dnen Hz. sa, Yahudilik din ynetimine kar karak, yaklak M.S. 50 yllarnda Hristiyanlk dinini ilan etmitir.
Yahudiler; kendilerine kar altarnatif oluturan Hz sa ve taraftarlarn, srail'den (Kuds) srgne tabi tutmalar neticesinde, Hz. sa Anadolu'nun gney batsnda yer alan Hatay'a (Antakya) g emtek zorunda kalmlardr.
Bu blgede din faaliyetini srdren Hz. sa ok gemeden Roma Krall ve Yahudi tccarlar tarafndan yakalanarak armha gerilip ldrlmtr.
Anadolu ve Orta dou'da artk yaayamayacaklarn anlayan Hz. sa'nn Mridlerinden Aziz Paulos ve beraberindekiler, Yunanistan bata olmak zere Avrupa'ya yaylmaya balamlardr.
Bu dnemlere kadar Avrupa'nn geneli ok ilkel ve zayf bir kltrle yaamalar neticesinde, Hristiyanlk din kltrn duyan ve gren Avrupallar, Hristiyanlk'tan derin ekilde etkilenerek byk ounluk Hristiyan dinini kabul etmilerdir.
Yahudilik'te olduu gibi, Hristiyanlk'ta yzyllar boyu Avrupallar Hristiyan din kurallarna gre ynetmeleri neticesinde, byk hakszlk ve yolsuzluklar yznden, yz yl din savalar olarak bilinen atmalar yaamlardr.
Mevcut dini ynetim yapsnn byle gitmeyeceini gren ve ayn zamanda Hristiyanln en sadk Havarilerinden Martin Luhter, bu gidie bir dur demenin yntemini aramtr.
Bu dncesini gerekletirmek iin Avrupal Krallar, Dini Aristokrat, Entellektel, Ticareti (Merkantalist) ve Siyasilerle bir araya gelerek, bar ierisinde yaamann yollarn aramlardr.
Hristiyanlk din anlay her ne kadar Yahudilik dini ynetim yapsna kar km olsa da, kendisi de Avrupa'da aynsn srdrmtr.
Bu yzden Orta dounun banaz ve radikal kltryle yaanamayacan dnen Avrupallar, Orta an sonu ve Yeni an balama tarihi olan 1500 yllarndan itibaren, Reform ve Rnesanslarla ada modern yaama adm atmlardr.
Reform ve Rnesans dncesini yaklak Avrupa lkelerinin hepsi kabul ederek Laiklik, Seklerizm ve Demokrasiye gemek iin byk bir aba ierisinde olmulardr.
Eer ki Avrupa lkeleri bu reformlar yapmam olsayd, Orta dou'da gerek eskiden gerekse gnmzdeki Mslmanlarn kendi ilerinde yaadklar atmalar, Yahudilik ve Hristiyanlk'ta yaayacakt. te Avrupallar bu tehlikenin nn Laiklik, Seklerizm ve Demokrasi ile almlardr.
Buraya kadar Yahudilik ve Hristiyanln geirmi olduu tarihi evrelerini ksaca bu ekilde zetledikten sonra, Ayn kltrel damarlardan beslenerek var olan slam dininin zne gemeye alalm.
nk slam dini her ne kadar M.S. 610 ylnda var olsa da, Yahudilik ve Hristiyanlk dininin kurucular olan Hami ve Sami toplumuyla ayn kkenden gelmektedirler.
Onun iin eski Yahudilik ve Hristiyanln kltr yaps ile gnmzdeki slam'n kltrel yaps, birbirlerinden ok fazla farkl deillerdir.
slam dininin kural ve kaidelerine gemeden nce, bu dinin Peygamberi olan Hz. Muhammed'in de ierisinden kt Arap toplumunu Sosyolojik, Corafi, Ekonomik ve Psikolojik zelliklerini incelemeyerek devam edelim.
a)Sosyolojik olarak Arap toplumu: slama sosyal, siyasal ekonomik ve psikolojik rengini veren halk, Arap toplumunun kendisidir. Yahudilerden ayrlm ve ilk Atalarnn ad olan Hami slalesinin, Kurey, Haimiler, Emeviler, Bedeviler ve Suudi Vahabi eklinde oalmlardr.
Daha sonralar Afrika ve Hindistan blgesinden getirilen klelerden oluan aznlklarn varl grlse de, ok az bir nfusu oluturmalar neticesinde tamamen Araplamlardr.
Dier taraftan Msr'da nemli bir ounluu oluturan Berberiler, Arap lkelerinde ise Asurilerden kalan Nasturi, Keldani ve Sryani topluluklar da blgede yaayan dier halklardr. Bu halklar Hristiyanla inanp, Arap lkelerinde aznlk durumundadrlar. simleri saylan halklar tamamen Arap slam din kurallarna gre yaamakta olup, hibir siyasi, sosyal ve kltrel zgrlkleri sz konusu deildir. Ksaca sosyolojik olarak bunlar ifade edebiliriz.
b) Corafi olarak Arap toplumu: Arap toplumunun byk bir ounluu l ikliminin hakim olduu bir corafya da yaamaktadrlar. l ikliminde var olan bitkilerden tutalm dier canl hayvanlarn hepsi, dnyann dier blgelerinden tamamen farkl bir yaam zelliine sahiptirler. Bu zelliklerden belli bal olanlarysa, rnein insanlarn byk bir ksm gnlk yaamlarnda zerlerine basit bir bez paras rtmesi. Ayaklarn ounlukla plak ya da terlikli olmas. Vcudun dier blgelerinin de nemli bir ksm ya aktr veya basit bir bezle genie kapatlmas. Yiyeceklerin genellikle souk ve kak kullanmadan elle tketilmesi. Her canl trnn bu blgelerde yaama ansnn bulamamas. Ve eskiden en byk ticari ara olarak Develerin kullanlmas gibi.
l ikliminin ar scak olmas nedeniyle, insanlarda nemli derecede bir tembellik mevcuttur. Bu yzden ekonomik ve siyasi gc olanlar serin yerlerde vakit geirirken, dier tm yaplmas gereken ileri ise, scakla baklmadan kle ya da dardan getirilen iilerin altrlmas.
Ve ar scak olan bu iklimde yaayan insanlar, cinsellik noktasnda dier blgelere gre ok daha fazla isteklidirler. Bu yzden de Arap toplumunun yaad lkelerde nfus srekli artmaktadr.
Buna slam dininin haram ve gnah olarak grd doum kontrolne kar kmas da dier etkenlerdendir. Erkeklerin birden ok kadnla evlenme imkanyla birlikte, ar derecede doumun gereklemesi, Arap nfusunun blgenin kaldrma gcn ok fazla germektedir.
c) Ekonomik olarak Arap toplumu: Orta dou ve zellikle Arap toplumunun yaad blgelerin byk bir kesiminin l olduu bilinmektedir.
Bu yzden toprak ve hayvanclk tarmna dayanan blgeler yok denecek kadar az olmas neticesinde, toplumun ounluu Din devletinin ya da eyhlerden yardm bekleyerek yaamalar.
kinci ve en nemli ekonomik faaliyet ise ticarettir. Eski dnemlerde Araplar ticareti daha ok Deve kervancl eklinde srdrmlerdir. Bu ticarette alm satm rnleri daha ok tahl, tekstil ve hayvancla dayanmakta idi.
Avrupa'da Sanayi ve Makinalama gelitikten sonra, Arap blgelerinde Jeolojik aramalar sonucunda Petrol bulunmutur. Petrolun bulunmasyla Arap toplumunun ekonomik yaantsnda yeni bir ticari alan alm oldu.
Bu ticari imkanla Araplar istemeyerekte olsa evre ve dier lkelerle eitli ilikkilere girmek zorunda kalmlardr. Bunun sonucunda evreyle olan ilikilerden srekli korkan Arap ileri gelenleri, her geen gn daha da banazlaarak radikallemilerdir.
Petroln kt her blgede, Arap toplumunun dini eyh ve Alimleri hem bu petrolleri kendi mallar olarak sahiplenmilerdir, hem de devlet ynetimini ellerinde bulundurmalar neticesinde, halkn ounluu yine klelik yaamndan kurtulamamtr.
Doal olarak her toplum yaam olduu lkenin ekonomik imkanlarna gre aktivite ve dnce gelitirmektedir. Arap toplumu da kendi corafyalarnn petrol ve ticarete dayanan ekomik imkanlarna gre ve iklimsel zellie uygun bir ruh yaps gelitirmilerdir.
c) Psikolojik olarak Arap toplumu: l iklimi ve ana ticareti oluturan petrola dayal hayat, Arap toplumunun byk ounluunu, devlete ve bu devletin her kademesinde yer alp etkili olan Petrol eyhlerine ballk had safhadadr.
Buna ilave olarak eski Tanr Krallk tapnmasndan gelen en bye ve bilinmezlie ar derecede ballk, blgenin toplumsal ruh yapsnda, kolayca deimeyen tapnma duygusunu hakim klmtr.
Arap toplumundaki tarihsel bu ruh yapsyla ortya kan Peygamber, Halife, eyh, Alim Lider ve dareciler, tapnma ve kul olmay en byk temel dini felsefe yapmlardr.
Ve bu ruh yapsyla bata tanrnn kendilerini zel yarattn, hatta tanrnn yerdeki temsilcileri olduklarn iddia edip, halkn bu dini kiilere yakn olmas demek, ayn zamanda tanrya da yakn olmalar anlamna geldii gibi, ekonomik olarak yard almak anlamna da gelmektedir.
Arap toplumu, tanrnn yeryzndeki temsilcileri olarak grd ve inand bu dini kiilerin, koymu olduklar emirlere tartmasz bal kalarak yoksulluk ierisinde bile son derece mutludurlar. nk kendilerinin bir gn br dnyada byk bir cennet mukfatna kavuacana inanarak bir kiilik ve aile psikolojisi ekillendirmilerdir.
ekillenen bu psikolojiyle, Arap rk milliyetiliinin yannda slam din milliyetilii, tahminlerden de te gelierek, kendilerinden baka dier her toplumu, dini, kltr ve dnceyi aa ve kk grmektedirler.
Bu da doal olarak Arap toplumunun farkl halklar ve kltrlerle mesafeli ve snrl yaamalarna sebep olmaktadr. Ya da zorunluluk halinde, srekli dier toplumlar asimile etmek amacyla bir takm ilikilere gz yumulmaktadr.
slam dini ve Arap toplumu bu temel yaplarndan dolay, var olduu gnden bu zamana kadar hibir ekilde farkl din, dil, dnce ve kltrlere asla tleransl yaklamamaktadr.
Srekli kendinden olmayan aa, geri zekal ve gnahkar (Mnafk) grme Psikolojisiyle, Arap toplumunun tedavisi mmkn olmayan ukala (Ykseklik Kompleksi) bir ruh haliyle yaamya devam ettiini grmekteyiz.
fade edilen bu ruh yapsyla yaayan bir toplumda, Peygamber, Dini eyh ve gl olan ya da bu gllerle kanbana dayal yakn ilikisi olanlar, srekli toplum zerinde bask, stnlk ve ayrcalk hkmne sahiptirler.
Bu da toplum ierisinde ok derin snf, kltr, sosyal ve siyasal farkllklarn yaandn gstermektedir. Yetki ve gc olanlar bu sistemi devam ettirmek iin u silahlar kullanmaktadrlar.
Her eyden nce dini yetkileri elinde toplayan en sten alt rtbedeki kiiler, birisine dinsiz ya da aklsz (Idra Bitrak) dedii anda, o kiiye herkes ayn gzle bakmaya devam edip, ounlukla doruluu ve yanll bile tartlmamaktadr.
kinci byk bask arac, ekonomik olarak zengin olmaktr. nk slam mantnda zengin olmak demek, bu varl Allah'n ona bahettiine inanlmas.
nc bask arac, Devletin eriat kurallarna kar aykr dnmek, hareket etmek ve yaamak isteme durumunda, idam bata olamak zere her trl eriat cezalaryla cezalandrlmasdr. fade etmeye altmz bu toplumsal ruh yaps, slam'dan nce ok daha ar ekilde egemen olmutur.
Bunu gren Hz. Muhammed, kendi bilgelik dncesine ve evreden rendiklerine dayanarak, toplumu bu ikence ve grdaptan kurtulmann yollarn aramtr.
Ve bulmu olduu yol ise, slam dini adyla yeni bir tek tanrl dinin kural, kaide ve kanunlar olan Kuran- Kerim'deki Sre ve Ayetleri sistematikletirmek iin, kendisini Peygamber ilan ederek ie balamtr.
Gelecek blmde Hz. Muhammed'in slam dini dncesiyle ne kadar baarl olduu ve ldkten sonra slam dininin de ve de Arap toplumunda nasl bir deiim yaandn incelemeye devam edeceiz.

Cemal Zngr





Syleyeceklerim var!

Bu yazda yazanlara katlyor musunuz? Eklemek istediiniz bir ey var m? Katlmadnz, beenmediiniz ya da dzeltilmesi gerekiyor diye dndnz bilgiler mi ieriyor?

Yazlar yorumlayabilmek iin ye olmalsnz. Neden mi? nanyoruz ki, yreklerini ve dncelerini ekinmeden okurlarna aan yazarlarmz, yazlar hakknda fikir yrtenlerle istediklerinde diyaloa geebilmeliler.

Daha nceden kayt olduysanz, buray tklayn.


 


zEdebiyat yazar olarak seeceiniz yazlar kendi kiisel ktphanenizde sergileyebilirsiniz. Kendi ktphanenizi oluturmak iin buray tklayn.

Yazarn din kmesinde bulunan dier yazlar...
Dinlerin Douu ve slam'n Gerek z (1)
Hz. Ali ve Ehlibeyt Alevi Midir?
Dinlerin Douu ve slam'n Gerek z (3)
slamiyet Yenilie Ak Bir Din Midir?

Yazarn deneme ana kmesinde bulunan dier yazlar...
Lider mi Toplumu ekillendirir; Toplum Mu Lideri?
Tbmm'de Yedi Maddelik Anayasa Deiiklii Neyi zer?
"Trkleri Yeniden Tanmak" Aratrma Kitabm Yazma Nedenim :
Alevilerin Kaplarna Saldranlarn Ak Kimlii
te Trkiye'nin Yaam Kalitesi ve Mutluluk Karnesi..!

Yazarn dier ana kmelerde yazm olduu yazlar...
Bir Toplum Hak Ettii ekilde Ynetilir [Eletiri]
Deprem ldrmez Zihniyet ldrr [Eletiri]
Sayn Babakan Binali Yldrm, Alevi Kltrn Ne Kadar Tanmtr? [Eletiri]
Halka Gtrlen Her Oylama Demokratik Midir? [Eletiri]
Atatrk'n Din ve Alevilere Bak [Eletiri]
Akp'li "Evetiler" ile Chp'li Hayrclarn Halka Aklayamadklar Srlar..! [Eletiri]
Anayasa Deiikliinin Yaratt Umutlar ve Uurumlar..! [Eletiri]
Fet, Dea ve Kenan Evren Kardeliinin Tarihesi [Eletiri]
Katar'la Ne Yaplmak steniyor? [Eletiri]
Trkiye Halkna Tek Soru; Demokrasiden Ne Anlyorsunuz? [Eletiri]


Cemal Zngr kimdir?

Ben Cemal Zngr, Anadolu niversitesi Kamu Ynetimi mezunuyum. Sosyoloji, Tarih ve Siyaset zerine aratrmalar yapmaktaym. Yaynlanm bir kitabmn dnda eitli gazetelerde yzden fazla makalelerimde yaynlanmtr. Ve iki kitap dosyam yayna hazr durumdadr.

Etkilendii Yazarlar:
Tam bamsz Tarih ve Siyaset zerine yazan her Yazar


yazardan son gelenler

 




| iir | yk | Roman | Deneme | Eletiri | nceleme | Bilimsel | Yazarlar | Babali Ktphanesi | Yazar Ktphaneleri | Yaratc Yazarlk

| Katlm | letiim | Yasallk | Sakllk & Gizlilik | Yayn lkeleri | zEdebiyat? | SSS | Knye | ye Girii |

Custom & Premade Book Covers
Book Cover Zone
Premade Book Covers

zEdebiyat bir zlenim Yapm sitesidir. zlenim Yapm, 2023 | Cemal Zngr, 2023
zEdebiyat'da yaynlanan btn yazlar, telif haklar yasalarnca korunmaktadr. Tm yazarlarnn ya da telif hakk sahiplerinin izniyle sitemizde yer almaktadr. Yazarlarn ya da telif hakk sahiplerinin izni olmakszn sitede yer alan metinlerin -ksa alnt ve tantmlar dnda- herhangi bir biimde baslmas/yaynlanmas kesinlikle yasaktr.
Ayrntl bilgi icin Yasallk blmne bkz.