..E-posta: ifre:
zEdebiyat'a Üye Ol
Ska Sorulanlar
ifrenizi mi unuttunuz?..
Bana arkadan syle, sana kim olduunu syleyeyim. -Cervantes
iir
yk
roman
deneme
eletiri
inceleme
bilimsel
yazarlar
Anasayfa
Son Eklenenler
Forumlar
yelik
Yazar Katlm
Yazar Ktphaneleri



u Anda Ne Yazyorsunuz?
nternet ve Yazarlk
Yazarlk Kaynaklar
Yazma Sreci
lk Roman
Kitap Yaynlatmak
Yeni Bir Dnya Dlemek
Niin Yazyorum?
Yazarlar Hakknda Her ey
Ben Bir Yazarm!
u An Ne Okuyorsunuz?
Tm balklar  


 


 

 




Arama Motoru

zEdebiyat > nceleme > Tasavvuf > YUSUF ALPASLAN ZDEMR




7 Haziran 2018
Mevlanay Doru Anlamak  
YUSUF ALPASLAN ZDEMR
Asrlardr yaayan, yaatlan byk mutasavvf zerine sorulara cevaplar


:ACFG:
Sekiz asrdr sylenegelmi, ruhlar doyurmu ve doyurmaya devam eden Mesnevi ve daha pek ok prlanta eserin mellifi, sahibi Hz. Pir Mevlana hazretleri, tam bir Allah dostu ve gnl eri olmasna ramen pek ok saldrya maruz kalm bir byk deerimizdir. ncelikle bata Mesnevi, eserlerinin sekiz asrdr okunmas, ilgiyle karlanmas, insanlarn istifade etmesi aratrlmas, zmlenmesi gereken muazzam bir durumdur, bunun kavranmas arttr.
Hz. Mevlana, kendisi hakknda vefatndan sonra dedikodular kacan, birok konuda yanl anlalacan biliyordu ve: Benimle ilgili iddialara cevap vermeyin, ahirete braktm demitir, yine de belli konulara k tutmutur Mesnevisinde. rnein; ems ile arasndaki dostluu baka yerlere ekmeye alanlara sitem etmi ve Beni nasl yanl anlar bir Mslman, Yakup aleyhisselamn olu Yusuf aleyhisselama nasl seslendiini, hislerini bilmezler mi! der. Gerekten de ems ile Mevlana arasndaki ak herkes tynetine, ftratna gre anlar. Tasavvufun bir okyanus olduunu, rehbersiz girmenin sakncalarna deinen Hz. Pir, hak yolundan ayrlmamay da nemle vurgular.
ncelikle Mevlanann Mool casusu olduuna dair iddiaya deinelim: O dnemde Moollarn bir ajana ihtiyac yok, sava usulleri bilinir, kez eli gnderirler, ne yapacaklarn, ne olacan sylerler, teslim olunmad takdirde istilaya bavururlar Moollar. Zaten gl ve organize durumdaki bir imparatorlua kar Seluklular, bu seviyede deillerdi g bakmndan. Hatta Alaeddin Keykubadn elisini kardeim diye karlayp, ayn soydan saymalar, kardeimin lkesine girilmeyecek eklinde Cengiz Hann talimat vermesi Moollar ile Seluklularn ilikilerinin iyi olduunu gsterir. Keykubadn vefatndan sonra bata olu Gyaseddin ve emirler hrsa kaplr, yanl ilere giriirler. Mevlana ise bu yanllklar karsnda ;Moollarla kt olunmamas, Cengiz Han ile yukarda bahsettiimiz szlemenin, sulhun srmesini tavsiye eder.
O dnemde ticari faaliyetler olduka iyiydi, tccarlarn imtiyaz fazlayd, gvenlikleri son derece nemliydi. te byle huzurlu bir ortamda Seluklu emirlerinden biri, Cengizin tccarlarndan be yzn casus olduklar gerekesiyle ldrtr. Cengiz bu duruma hem ok kzar, hem de Hadi birka casustu, suluydu, be yz tccar ldrmek nedir? dncesiyle on gn boyunca bir maaraya kapanp dnr, nihayetinde Seluklulara saldrr ve onlar yener. Seluklular, Cengizle ok gzel bir anlama yaparlar, buna gre Konya istila edilmeyecek, Seluklular Moollara vergi verecektir. Katlklar ve gaddarlklaryla nam salm Moollarla byle bir sonu elde etmek byk baardr. Bu baarda byk sayg ve ilgi gren Mevlanann etkisi byktr. Moollar, Mevlanann adn randan duymulardr. nk ran, daha dorusu Araplar iire, airlere ok kymet verirdi, Trklerden de bylesine byk bir airin kmas duyan herkesi etkilemitir. Mool sultanlarndan Gazi Noyan, Konyay kuattnda Mevlana ile grr, Hz. Pirin bir gazeliyle saatlerce alar hatta. Mevlana o dnem hem Diyanet bakan, hem de imdinin YK bakan gibi grlr, kendisine sayg gsterilirdi, dahas Seluklu sultan arkasnda namaz klard. te Mevlana sayesinde Konya, dnemin kemekeini savuturur.
Hz. Pir hakkndaki sulamalardan bir dieri, onun eserlerinde Trklerden hi bahsetmedii, Trkleri sevmedii, Trke yazmamasnn da buna en byk delil olduunun iddia edilmesidir. Mevlanann dostu, can yolda ems-i Tebrizi, Azeri kkenli bir Trktr ve Hz. Mevlana her iirinde emsi; Trkm diye sever. Trkler dobradr, nettir, her eyi hesapsz kitapsz en saf ekilde ortaya dkerlerken, Acemler fesat ve kibirlidirler. Mevlana iirlerinde Trkleri bu nedenle hem ver, hem de kolay aldatlabilecekleri kaygsyla eletirir.
Trke yazmama mevzusuna gelecek olursak; O dnem Farsa ok hakim, gelimi bir dildi. Trklerin yazl edebiyatlar ise gebe kimliklerinden dolay pek gelimemiti. Ayrca henz Mslman olmam geni bir corafyada Trke bilinmiyordu. Edebi ifade kudretinde de Farsa olduka etkili, gelimi ve nemsenen bir dildi. Fakat asli neden daha geni kesimleri Mslmanla kazandrmakt ki, bu seim can yolda ems tarafndan da nemsenmi ve desteklenmitir. Ayrca Horasan erlerinin kkenlerini n plana karmamak gibi bir tarzlar vard, bu Mevlanada da, Yunusta da, Hac Bektai Velide de byledir. Sultan Alparslan bir iirinde vmesi, stanbulun fethine iaret etmesi bunun sonucu olarak peygamberimizin vd millet olduumuz vurgusunu yapmas, nihayetinde bir iirinde: Dilim acemce sylyorsa da aslm Trktr demesi bu sulamalara en net cevaplar olacaktr.

Umuyorum ki bu konuda ifade etmeye altmz fikirler ikna edici olmutur. Bu konuda gvenilir isimlerin takip edilmesi, eserlerinin okunmas bize alan dnyay daha da aydnlatacaktr. Son olarak; Allah ayplad, davran, sz ve tutumlarn ho grmedii insan, Allah dostlarna iftira atmakla toplum iinde aa karr, dier insanlarn da bunu anlamalarn salar. Bu yzden kime muhalefet ettiimize dikkat etmemizin, azmzdan kan kelamn nerelere varacann iyi hesap edilmesinin salkl bir eylem olduunu dnyorum.



Syleyeceklerim var!

Bu yazda yazanlara katlyor musunuz? Eklemek istediiniz bir ey var m? Katlmadnz, beenmediiniz ya da dzeltilmesi gerekiyor diye dndnz bilgiler mi ieriyor?

Yazlar yorumlayabilmek iin ye olmalsnz. Neden mi? nanyoruz ki, yreklerini ve dncelerini ekinmeden okurlarna aan yazarlarmz, yazlar hakknda fikir yrtenlerle istediklerinde diyaloa geebilmeliler.

Daha nceden kayt olduysanz, buray tklayn.


 


zEdebiyat yazar olarak seeceiniz yazlar kendi kiisel ktphanenizde sergileyebilirsiniz. Kendi ktphanenizi oluturmak iin buray tklayn.


Yazarn nceleme ana kmesinde bulunan dier yazlar...
Yzyl nce Yzyl Sonra

Yazarn dier ana kmelerde yazm olduu yazlar...
gerekler Romanda, Hakikatse Kuran - I Kerimdedir [Roman]
Roman Okumalar [Roman]
Kim Hakl, Kim Haksz! [Deneme]
Kendini Gelitirmek [Deneme]
Tanklar Kabeye Dayanmadan [Eletiri]
Trkiye'nin Zihin Tarihi [Eletiri]
Memet Fuat [Eletiri]


YUSUF ALPASLAN ZDEMR kimdir?

Edebiyat eletirisinin edebiyatmzn hem yazar hem de okuyucu balamnda nemsenmesinin byk nimetler getireceine inanyorum kltr hayatmza ve bunu merkeze alarak yazmak istiyorum

Etkilendii Yazarlar:
Memet Fuat, Mehmet Kaplan, Enis Batur


yazardan son gelenler

bu yaznn yer ald
ktphaneler


 




| iir | yk | Roman | Deneme | Eletiri | nceleme | Bilimsel | Yazarlar | Babali Ktphanesi | Yazar Ktphaneleri | Yaratc Yazarlk

| Katlm | letiim | Yasallk | Sakllk & Gizlilik | Yayn lkeleri | zEdebiyat? | SSS | Knye | ye Girii |

Custom & Premade Book Covers
Book Cover Zone
Premade Book Covers

zEdebiyat bir zlenim Yapm sitesidir. zlenim Yapm, 2023 | YUSUF ALPASLAN ZDEMR, 2023
zEdebiyat'da yaynlanan btn yazlar, telif haklar yasalarnca korunmaktadr. Tm yazarlarnn ya da telif hakk sahiplerinin izniyle sitemizde yer almaktadr. Yazarlarn ya da telif hakk sahiplerinin izni olmakszn sitede yer alan metinlerin -ksa alnt ve tantmlar dnda- herhangi bir biimde baslmas/yaynlanmas kesinlikle yasaktr.
Ayrntl bilgi icin Yasallk blmne bkz.