..E-posta: ifre:
zEdebiyat'a Üye Ol
Ska Sorulanlar
ifrenizi mi unuttunuz?..
Olgular grmezden gelindikleri iin var olmaya son vermiyorlar. -Huxley
iir
yk
roman
deneme
eletiri
inceleme
bilimsel
yazarlar
Anasayfa
Son Eklenenler
Forumlar
yelik
Yazar Katlm
Yazar Ktphaneleri



u Anda Ne Yazyorsunuz?
nternet ve Yazarlk
Yazarlk Kaynaklar
Yazma Sreci
lk Roman
Kitap Yaynlatmak
Yeni Bir Dnya Dlemek
Niin Yazyorum?
Yazarlar Hakknda Her ey
Ben Bir Yazarm!
u An Ne Okuyorsunuz?
Tm balklar  


 


 

 




Arama Motoru

zEdebiyat > yk > ronik > CENGZ MAOLU




17 Eyll 2007
Kertenkele ve Ben  
sakn sevgiden de olsa sevgilinizin herhangi bir zelliini kurbaannkileriyle kyaslamayn...

CENGZ MAOLU


Nezihe’nin elindeki ay ile n dilerine tutunmu, iyi pitii kzarklndan anlalan poaa dikkatimi ekerdi. Her keresinde alayl halimin ibirlikisi hnzr glmle: —Baknz, derdim. Byle giderse br dnyaya gtreceiniz tek sermayenizin, kalalarnz ve gbeiniz olacana dair bahse girerim. Ama siz yine de unutmamam iin bana miras olarak, hep byle glmseyen gzlerinizi brakn.


:CBDH:
KERTENKELE VE BEN
O zamanlar, artk yaammn ilk dnemecini geride brakmtm. lk duyduunda herkesin beni bir rpda boaca nedenlerden dolay faklte eitimimi yarda kesmitim. Uzun yllar sonra, byk bir hevese kaplarak tekrar snava girip, oka sevdiim edebiyat blmne geri dndm. Aslnda Samsun’da olmann zevkiydi beni buralara getiren. Bir zaman sonra, bu ehrin bir eksikliini fark ettim. Romanlara ve yklere ok az girmi bu kentin bence Sait Faik gibi sahipleri olmalyd. yle ya! Bana gre sanatlar, yaadklar yerlerin sahipleriydi. Bu son veciz sz yetenekli ama olduka nsz hocalarmdan biri kafama sokmutu. rencilerinin almasna gzlerini byterek bak, alma odasn rencilerinin hizmetine sokuu, sanki kendi kendisine konuuyormuasna “insan kendine uyanmal… nsan doaya uyanmal… Sanat, doaya biim vermeli…” gibisinden kesin yarglaryla, bir doentten beklenen kavratcl tam anlamyla benimsemi olan bir retmenden dersler alyordum. O da neden yardmc doentlikten ste kamadn kendince, sk sk bana aklard. “Bilim dndaki ilerde ipim olmaz yavrum, ben, bilim tarikatndanm da ondan… defa bavurdum olmad, sonunda unvan peinden koturmamay rendim.” Her dersin banda ve sonunda; “insan yaratlanlarn en ereflisidir ki meleklerden ona secde etmeleri istenmitir. Dou edebiyat; insan insanla, insan evreyle, insan doayla uyumlu biime getirme amacndadr. Bat edebiyatnda ise insann atmalarn grrsnz,” trnden deerlendirmelerini yapar, arkasndan vestiyerden ceketini giyinir, upuzun boyuyla koridor grltleri arasnda, admlarn saya saya ay imeye inerdi. Baz gnler, odasnda ay yapar ve beni de arrd. Derste edemediim itirazlar ay ierken ederdim. “Genelde dounun insan kaderci olarak izilmitir edebiyatta… Dnyay deitirmek isteyenleri de biz, ya asi ya da be para etmez cinsinden laflarla geitiriyoruz.” Rasim hocam, bu sylediklerimin arkasndan derin bir i ekerek: “nsann insana egemen olma hrs ok eskidir. Uyum, dnyamz yaanlabilir duruma getirmektir. Bu yzden diyorum memleketleri sanat kiilikler ynetmelidir diye” Braklsa, Yunanistan’a yzbinlerce asker gnderecek profesrlerin yannda Rasim hoca, fakltenin ender aydnlarndand.
Kantinler, yaam boyunca trk tadnda trk dinlememi, iir tadnda iir okumam tiplerle doluydu. Bu tipler, hala evvelki yzyln banda yaarlard. Balarnda fesleri yoktu, ama beyinlerinde bir sorun olduu kesindi. Bilmem, belki de blis, u gzelim doay ve doann efendisi insann varolma nedenlerini grmemeleri iin gzlerine kapkara bir perde ekmiti. Perde konusunda Tanr’y sulayamam. O, en onurlu varlk olarak yeryzne gnderdii kullarna bunu yarak grmez. Karacaolan’a “sapk ozan”, Pir Sultan’a “anarist, uak ozan” diyenler mi dersiniz, Yunus’u gnmzn Amerikanc cemaat liderlerine benzetenler mi dersiniz… Ya Ruhi Su iin “yabanc bir kadn sanat” diyen krk kiilik bir snfn otuz dokuzuna ne demeli… Krknc kii bendim efendim. Bu konuda yalan sylyor diyenler iin Fuat Hoca’y tank gsterebilirim. Byle rencilerin bulunduu, ormanlar iindeki faklte binasna her gn keyifle kar, akam, skc bir halde eve geri dnerdim.
Ankara Yolu’nun hemen balangcndaki evlerin birinde oturuyordum. Bahemizin aa tarafnda kk bir dere… Dereyi sal sollu eviren evler… Yattm oday kahvalt salonu, sigara salonu, mutfak blm –mutfamz olmasna ramen bunu yapmaktan nefret ederdim- olarak da kullanyordum. Kk ekran, kumandasz cinslerden bir televizyonum bir de birka kitabm vard. Hafta sonlar hari, zeytin taban, halanm yumurta kabuklarn, peynir poetlerini, ay demliklerini topladm hatrlamyorum. ylece brakrdm. Okul dn akam yemeini de yer sonra toplarm diye dnyordum. Mays ayndan itibaren dereden gelen kurbaa vak vak vaklarn honutlukla dinlerdim. Kurbaalar ok seviyordum sevmesine de bende kt bir ans vard bu kurbaa olaynn. Sevgililerimden birinin duruunu kurbaaya benzetmitim de sonrasnda benimle bir daha grmedi. mr sresince grmeyeceini bir arkadam araclyla renmitim. Bir gn, evden kmak zereyken buzdolabna bakmak geldi aklma. Dereden kulam trmalayan kurbaa viyaklamalar bu sabah, grltl ama sanki zntl kyordu. Kafam sol elimle karken, annemin telefondaki srarlarndan olsa gerek, bir yemek ka kadar pekmezi imeyi unuttuumu fark ettim. “Bir faydas olur mu?” dememe kalmadan bir grevmi gibi, nce holukla koklayp sonra ekerli de olsa insann damana acms bir tat brakan dut pekmezinden bir kak yutmak zorunda kaldm. Nedense son gnlerdeki alkanlklarm grev gibi alglyordum. Fakltede aydr sohbet ettiim kzla grmem de bu grevlerdendi. O kadar ciddiyetle yapyordum ki, bundan para kazancmn olduuna inanmaya balamtm. Nezihe’nin belirginleen gbei hamilelikten deildi. Giderek ikinlii pantolonlarna vuran kalalar da… Ne hikmetse her sabah ilk karlamalarmzda, Nezihe’nin elindeki ay ile n dilerine tutunmu, iyi pitii kzarklndan anlalan poaa dikkatimi ekerdi. Her keresinde alayl halimin ibirlikisi hnzr glmle:
—Baknz, derdim. Byle giderse br dnyaya gtreceiniz tek sermayenizin, kalalarnz ve gbeiniz olacana dair bahse girerim. Ama siz yine de unutmamam iin bana miras olarak, hep byle glmseyen gzlerinizi brakn.
Nezihe’nin bro parlaklnda sral dileri, yznn iki yanna saflkla oturan pembemsi yanaklar, vcudundaki kilo fazlalklarna inat tm gzelliini ele veriyordu. Memnuniyetle kark kaba bir sezdirmeyle:
—Sermaye szcn kullandn ya bunun bir talama olaca kukusunu tayorum. Ah bu senin dncende olanlar! Ah! Sizinle ayn tellerde yaamyoruz. Bu insanlar iin mi dneceim be! lmden te usuz bir sonsuzluk. O halde ne diye zgrlmzn canna okuyalm ki… Ardndan Nezihe’nin ba yana der kahkaha atarak gler, akamdan kalma yurt yaantlarn ykc ciddiyetiyle anlatrd. “Kz grecen, kaltan teki, bir tek Ramazan’da kapatr ap arasn, kalkar bana ablalk yapar. Ama sfatn greceksin Selim’ciim! Ben bununla bir yldr ayn oday paylarm, her gn biraz daha o Darvin denen herife inanmaya baladm. Tamam, babam Yukardakine inanmyor ama bu inanszlk genetik deil ya. Bana ne dese iyi? Ge saatlerde iim neymi darlarda… Vay efendim, renci sorumluluklarmz bilmeliymiiz, sana ne ablam! Sana ne! Bana girenle senin ne iin var? Vs… Vs…” Ben dinler, dinler, dinlerdim. yi bir dinleyici saylrdm. Ka, gz hareketlerimle arkadam onaylamam bazen tuhaf olurdu. O, buna aldr etmezdi. Fakltedeki arkadalarla konumalarmda ciddiye aldm biriyse, srekli eletirel davranrdm, yok u ngilizce blmndeki Pnar gibilerinden biriyse, vgler dizer karmdakinin kibirlenmesini salardm. Pnar, bu alak yanm hi sezmedi. Daha dorusu sezemedi. Bu durumda Pnar, tm gln, acnacak yanlarn bir bir ortaya dkerdi, ben de komedi izlercesine bir ho olurdum. Pnar, kendisini kaptrdka ezginleiyordu. Her Sal akam, sahte terapisti yakalar dertleirdi. Terapist bendim, sahtekrlm ise kukulu. te bu sabah evden karken pekmezin o acms tadndan sonra Sal gn olduunu anmsadm. Yoksa “Tiyatro ve Canlandrma” dersine yetitireceim metin zmleme notlarm bile unutmutum. “Srtk, kertenkele suratl” dedim kendi kendime. “Ne diye o adamn yatana girdin ki? O, mit olacak putla her halt yersin, sonrasnda neymi efendim, tm yaantlarm felce uratt, otobs duranda yeni sevgilisine yalvarrken grlm, yok mutsuzluumu o perinledi.” Sylendike kzgnlar, sonu alamakla biten buruk bir sohbete dnrd diyalogumuz. “Yok efendim! Yok! Artk, senin o sama konularn ekemem, ehov’u okumak, beni daha neelendiriyor.” Pnar’n gzleri, kertenkeleninki gibi da doru patlakt. Hamile kalm kertenkelenin yry neyse Pnar’nki de yle. Kzn hamile halini dnemiyordum. En son kantinde grtmzde alama seremonisi biter bitmez daha duygulu bir biimde ve daha iten bir sesle: “Ondan hamile kaldm, buna yanmyorum, bu, benim hatamd. Krtaja bir gn daha ge gitseymiim kanmdaki zehirlenme bsbtn bedenime yaylacak ve beni dinleyen bu gzel dostumla burada olamayacaktm.” Hemen bu laflarn arkasndan: “Geenlerde bir arkadamla karlam maazalarn birinde, hani senin u faist suratl kar, dediin arkadam var ya o ite! Ona birlikte olmay teklif etmi. Bana en gzel hediyesi iek desenli bir i amar olmutu.” Ve son kelimesinde aklma aynen kertenkele benzetmesi dt.
ocukluumda ylanlara duyduum tepkiden –korkudan- olacak karlatm her kertenkeleyi ldrrdm. Kymn danda, bayrnda aradm bu srngenleri, nce ldrr, hemen arkasnda ince, kuru otlarn saplarn gzlerinden geirerek, aaca asmak gibi aalka fantezilerim vard. in en kt yan, bu anlardan sonra eski alarda yaamam gerektiine kendimi inandrrdm. imdi, anmsadmda glerekten: “Eer eski devirlerde srngenleri bu derece gaddarlkla ldrm olaydm, gnmze mitlerin nemli bir kahraman olarak gelecektim.” Psikologun birine bu durumu aktarmtm. Psikolog olacak koca kulakl adam bana nedenlerini sorduunda: “ Bizim oralarda yallar, kertenkeleler iin, ylanlarn anneleridir derler. Ylanlardan korktuum iin, hncm o irkin ayakllardan alrdm. Lise dnemlerimde bir tek ylanlarn reme olayndan emindim. Yaamm sresince bildiim en net yanl bu olacakt. Belgesellerden fark ettim ki, bu irkin suratllar yine kendilerine benzer yaratklar douruyorlarm. Psikolog, heyecanla kiilik bulgularma ulam, srngen kart bu adamn affedilemez yaantlarn olumlu bir zellik olarak belirlemiti. u nedenle ki; hakszln kaynana inecek kadar adilmiim. te bu son cmle, kendimle vnmek iin yetiyordu. Bazen Kastro ben olmalymm diye iimden geirir gibi oluyorum. Ah zavall Kastro! Bu gerei bilseydi beni ne yapard. Herhalde, kertenkelelerin sonu gibi hazin bir son, bekliyor olacakt beni. Adalet kavramyla btnlemi bir Hz. Selim vard artk Samsun’da… Ben bir ilahtm kendim iin!
Tam buzdolabnn kapsn rtp evden kacaktm ki, keskin bir dnle ok amal odamn kapsn aralayp, unuttuum notlar bir rpda alverdim. Beyaz, plastik masann zeri ylece dank biimde, “hadi beni toplama zaman” diye yalvarrcasna baknd. Dn, aldm memleketimizin gzide patronlarndan birinin gazetesini masa rts diye kullanmtm. Halkn gazetesi, olmutu p gazetesi. Memlekete hastalk, bunlardan bulayordu. Bir an bile masay ciddiyete almadan kapy serte rttm. “Akamn nesi var, okul dn dzenlerim ortal” dedim kendime. “Ah! u gazeteler yok mu? O, nc sayfa yazarn gesek, okunacak bir adam bulamazsn. Bir kerelik masa rtleri, kondomlar bile bunlardan iyi i grrler. Sizi pis srngen gazeteciler! Kertenkele suratl patronlar! Bunca olana, byle abuk subuk gazeteler iin mi harcyorsunuz? Moloz yn okuyuculara ne demeli?” Az dolusu svglerle d kapya tutununca, kaln, horultulu bir ses gerilimimi iyice trmandrd. Keratay bir yerlerden bulup, ayakkablarm, ayama dzgnce geirmek iin eildim. nce, kaln burnum grnd, kirpiklerimi kaldraraktan kar apartmann balkonuna takldm. Yere indirdiim kitaplarm almak zereyken bir de ne greyim! Olaan d eyler oluyordu! Kediye bakar msn? K tarafyla yere km, n ayaklaryla avna tutunmu crlayarak, nndeki her neyse, yumuak etlerini lime lime ederekten midesine indiriyor. Bu crlay, mutluluktand. Cierci kedisi kibiri okunuyordu gzlerinden. yle olmazsa kkrerdi. Bendeniz, avcy izleyen kurnaz bir hayvan gibi bakakaldm. Neyle karlatm anlamam, aresizlik ierisindeydim. “Olamaz” dedim. Dnp hzla buzdolabn amak istedim. Eer, kedinin nndeki, dn yklce saylabilecek paralarla aldm balklardan biri olmu olsayd, kedinin gelecei, o mehur kertenkelelerden farkl olmayacakt. Bunun iin, iki metre mesafedeki tahta kalasa atlmam yeterliydi. Ardndan l kedi, en iyi kedidir deyip, boazna bir ip geirip ev sahibesi yal kadnn besledii dier alt kediye ders olsun diye evin bahesindeki incir aacna asacaktm. Belki ev sahibine deil, ama dier kedilere eski bir devrimcinin dolabndan bir dirhem etin dahi gasp edilemeyeceini retmi olacaktm. Bu, ikyet konusu olacakt. Tm televizyonlar, yln psikopatn gmbr gmbr haberlere karacaklard. Baz kak kadnlar, beni savunacaklard, filmin birinde zor durumda kalan sevimli bir katili oynayacaktm. Evim, bir mzeye evrilip seneler sonra ak artrmayla satlacakt, evde yaplan kazlardan neye, kime ait olduu anlalmayan kemik ynlar bulunacakt. Zekinin biri, srlarm deifre edip adma din hizmeti verecekti. Buraya kadar ok esrarlca bir yk oldu. Oysa bunlarn hi biri olmad, olmazd da… Kedi de iyi niyetli olunca, nndekinin kurbaa olduunu syledi bana… Geri, bu kediyi az Rum kedilerine benzetiyordum. Ayrca, konumalarmzn birinde Pnar anne tarafnn Rum olduunu sylemiti. Asil bir Rum ailesinin torunuydu. Beni ilgilendirmiyor. Fena halde haritamza benzeyen kurbaalarn birini igal etmiti. Kuvvet komutan profesrmz, bir makale de bu kurbaa iin yazar. nk kurbaann karakteristik niteliklerinden biri olan srama zellii, bamszlna dkn olduunu gsteriyor. Ancak bamsz karakterli kurbaalar Trk olabilirler. Neyse iin bu taraf garip bir siyaset… Biz dnelim kedimize. te bende byle dnyorken, dere civarndan bartlar geldiini duydum. ne iki bklm oluvermitim ya, hala yleyim, efsane kediyi dmanca gzlyordum. Kedi, bir yandan eti ekitiriyor afiyetle, dier yandan sol gzyle beni taciz ediyordu. Bu arada, ses younluu iyiden iyiye belirginleti. Derinden ve ok uzaklardan geliyormu gibi duyulan grltler, gittike yaknlayordu. nde bir tek tok ses, gerisinden koca bir grlt… Anlalmaz, kesik, ama fkeli vurgularla karlan barlar beni rktmeye yetti de artt bile… Biraz daha telerden bir baka grlt… Birka sokak ileride havada iz brakan younlukta baka sesler… Bir kbus olmalyd. Nihayet, tm Samsun, deniz ynnden hava boluuna basknlar dzenleyen seslerle, vadilerden yank olup i taraflara doru yol alyordu. Kedi, n peneleriyle tuttuu avn brakma niyetinde deildi. Hemen az tedeki allktan baran, n ayaklarndan birini havaya kaldrm bir kurbaa gzkt. Bir tanesi daha… Biri daha… Bir ka daha belirdi… Gerilerden binlercesi… Ben, ellerimi kaldrp teslim olmak zereyken kulaklarmn yrtlacan sandm. Kedi mi? Bilemiyorum, gerekten bilmiyorum ne olduunu! syanc kurbaalara sormak gerekir.



Syleyeceklerim var!

Bu yazda yazanlara katlyor musunuz? Eklemek istediiniz bir ey var m? Katlmadnz, beenmediiniz ya da dzeltilmesi gerekiyor diye dndnz bilgiler mi ieriyor?

Yazlar yorumlayabilmek iin ye olmalsnz. Neden mi? nanyoruz ki, yreklerini ve dncelerini ekinmeden okurlarna aan yazarlarmz, yazlar hakknda fikir yrtenlerle istediklerinde diyaloa geebilmeliler.

Daha nceden kayt olduysanz, buray tklayn.


 


zEdebiyat yazar olarak seeceiniz yazlar kendi kiisel ktphanenizde sergileyebilirsiniz. Kendi ktphanenizi oluturmak iin buray tklayn.


Yazarn yk ana kmesinde bulunan dier yazlar...
Samatya'da Ay I Cinayeti
Tanrnn Huzurunda
Gebze'de Bedava Bir Gn
i Gzlnn Yannda
Aj (L) Ann Karmaas

Yazarn dier ana kmelerde yazm olduu yazlar...
Sosyal likilerde Akl Tutulmas ve "Jeanne" Eyre... [Roman]
2 Yaz [Deneme]
Dostoyevski'nin Sosyal Gerekilii [Eletiri]
Zayf Tel Kompleksi ve Fatih Altayl Gazetecilii [Eletiri]
Bir Seim Masal ve Mzkac Hafiflii; Dtp"nin flas Ettirdii Gazetecilik ve Siyasetilik [Eletiri]
Diyarbakr Mzkaclar [Bilimsel]


CENGZ MAOLU kimdir?

Bir yaynevinde eitim yaynlar editrl ve ocuk edebiyat yaynlar danman editrl yapyorum.

Etkilendii Yazarlar:
ehov, gogol, nazm hikmet, nevzat elik, emma goldman, bakunin, orhan veli kank, cemal sreya ve daha niceleri...


yazardan son gelenler

 




| iir | yk | Roman | Deneme | Eletiri | nceleme | Bilimsel | Yazarlar | Babali Ktphanesi | Yazar Ktphaneleri | Yaratc Yazarlk

| Katlm | letiim | Yasallk | Sakllk & Gizlilik | Yayn lkeleri | zEdebiyat? | SSS | Knye | ye Girii |

Custom & Premade Book Covers
Book Cover Zone
Premade Book Covers

zEdebiyat bir zlenim Yapm sitesidir. zlenim Yapm, 2023 | CENGZ MAOLU, 2023
zEdebiyat'da yaynlanan btn yazlar, telif haklar yasalarnca korunmaktadr. Tm yazarlarnn ya da telif hakk sahiplerinin izniyle sitemizde yer almaktadr. Yazarlarn ya da telif hakk sahiplerinin izni olmakszn sitede yer alan metinlerin -ksa alnt ve tantmlar dnda- herhangi bir biimde baslmas/yaynlanmas kesinlikle yasaktr.
Ayrntl bilgi icin Yasallk blmne bkz.