..E-posta: ifre:
zEdebiyat'a Üye Ol
Ska Sorulanlar
ifrenizi mi unuttunuz?..
ahin bakl, ahu gzl, irin davranl ve tatl szl idi. -Fuzuli, Leyla ve Mecnun
iir
yk
roman
deneme
eletiri
inceleme
bilimsel
yazarlar
Anasayfa
Son Eklenenler
Forumlar
yelik
Yazar Katlm
Yazar Ktphaneleri



u Anda Ne Yazyorsunuz?
nternet ve Yazarlk
Yazarlk Kaynaklar
Yazma Sreci
lk Roman
Kitap Yaynlatmak
Yeni Bir Dnya Dlemek
Niin Yazyorum?
Yazarlar Hakknda Her ey
Ben Bir Yazarm!
u An Ne Okuyorsunuz?
Tm balklar  


 


 

 




Arama Motoru

zEdebiyat > nceleme > Toplumsal Olaylar > YUSUF ALPASLAN ZDEMR




18 Mays 2019
Yzyl nce Yzyl Sonra  
100. ylnda milli mcadele

YUSUF ALPASLAN ZDEMR


100. ylnda milli mcadele ve Vahdettin konusundaki syleinin deerlendirme yazs


:AACJ:
Aydnlar Ocann tertip ettii ve Tarihi-Yazar nder Volkan Erikinin konumac olarak katld Mill Mcadelenin 100 Ylnda Sultan Vahideddin konulu sylei yaklak iki saat srd. Kayda deer bilgi ve ilgin detaylarla bezeli faydal syleide zamann nasl getiini anlayamadk. Volkan Erikinin kendini dinleten ve merak uyandran tarzn da tebrik etmeden gememeliyiz.
Konu etrefilli ve geni, elbette ki iki saatte anlatlamayacak derinlikte nemli bir mevzu. Bu konumada bulunan ve bu satrlar okuyan herkes milli mcadeleyi, yakn tarihimizi tek sesten deil, farkl kaynaklardan okumalar mesajn almlardr mutlaka. Sadece Nutuku, Falih Rfk Atay, evket Sreyya Aydemiri deil; Kazm Karabekiri, Kadir Msrolunu, Mustafa Armaan da okuyacaz, ki hibir zaman atalarmza hain demeyelim, svmeyelim, ya da milli mcadeleyi gerekletiren, yeni bir devlet kuranlara da hakaret etmeyelim. Osmanl da bizimdir, Trkiye Cumhuriyeti de; Mustafa Kemal de bizimdir, Vahideddin de. Ne Vahideddin haindi, ne de Mustafa Kemal vatannn ktln isteyen bir Paa idi.
Osmanl zor sreleri atlatamad, vatann her bir kar igal edildi, batmak zere olan bir devlete hatalar ve sevaplar ile bir deerimiz nclk etti ve Trkiyeyi tarih sahnesinden silinmekten kurtard. Dier tarafta, sarayn tm imkanlar ayaklarna serilen, okuduu tarih kitabnn yakut ve zmrtle kapl cildi ile bile uzun sre krallar gibi yaayacakken, milletindir diyerek hibir eyi almayan, vatann terk etmek zorunda kalan bir padiahmzn fedakarlklar unutulmamaldr. Atalarmz hatalar savaplaryla bize bu cennet vatan braktlar, oyuna gelerek Osmanlya da cumhuriyete de, Vahideddine de, Mustafa Kemale de laf etmek hatadr, yanltr ve dahi beyhude bir abadr. Yapmamz gereken okumak, aratrmak, vatana sevgimizi alarak gstermek ve devletimizi layk olduu noktaya getirmek iin birlik beraberlik iinde hareket etmektir.
Bu girizgahtan sonra etkinlikle ilgili bilgileri gazeteci yazar Mustafa Balkan Beyden aktaralm:
Tarihi-Yazar nder Volkan Eriki, 4 Ocak 1861de doan Mehmed Vahideddinin Osmanlnn son dnem biare padiahlarndan olduunu ve kk yalarda nce babasn, sonra annesini kaybettiini syledi. Sultan Vahideddin tahta geer gemez drt ay sonra Mondros Atekes Antlamasnn imzalandn kaydeden yazar Volkan Eriki, yeni iktidarn gnah keisi durumuna den Vahdedinin zerine btn su ve gnahlarn ykldn belirterek Sultan Vahideddinin ansszlnn doumundan lmne kadar devam ettiini syledi.
Dindar, naki ve bestekr olan Sultan Vahideddinin, abisi II.Abdlhamid gibi sigara ve kahve tiryakisi olduunu ve her Osmanl padiahn da olduu gibi hobileri bulunduunu ifade etti.
Saltanatn kaldrlmas dolaysyla Sultan Vahideddinin lkeyi, bir ngiliz gemisine binerek terk ettiini szlerine ekleyen Eriki, Ankara Hkmeti, Vahdeddin hakknda stikll Mahkemesinde yarglanma karar karyor. Sultan Vahdeddin, saltanatn kaldrlmasnn zerinden 16 gn getikten sonra ve hibir ey almadan ngiliz gemisine binerek deniz yoluyla mecburen, mecburiyetten dolay lkeden ayrlyor. Vahideddin lkeyi terk etmekle kendini mahvetti, ama Anadoluyu ift ballktan kurtard dedi.
stanbuldan ayrlan Osmanl Sultan Vahideddinin nce Maltaya, sonra Hicaza ve daha sonra Msra geldiini belirten Eriki, 16 Mays 1924de vefatndan sonra da borlarndan dolay cenazesinin dahi haczedildiini ve karlan cenazenin Suriye ama getirilerek orada trenle defnedildiini syledi. Vefat haberini alan Mustafa Kemalin onun iin unlar syler: ok namuslu bir adam ld. steseydi Topkapnn btn cevahirini (deerli talarn) gtrr ve yle bir ordu kurup geri dnerdi ki
Sultan Vahideddinin Sevri imzalamadn kaydeden Eriki, Sevr Antlamasn sadece heyetlerin imza altna aldklarn ve lkelerin meclislerine gelmediine dikkati ekerek Bir padiahn bir antlamay imzalayabilmesi iin nce meclisin kabul etmesi lzm. Meclis-i Mebusan kapal olduu iin Sevr Antlamas da Sultan Vahideddinin nne hi gelmemitir. Mustafa Kemal ve smet nn, hatralarnda ekseriyetle Sevr iin Sevr Projesi dediklerini grrsnz. Yani Sevr bir proje olarak kalm, hayata gememitir dedi.
Trkiye Cumhuriyeti Devletinin kurucusu Mustafa Kemalin Samsuna k ve Anadoluya grevli olarak vazifelendirilmesiyle ilgili tarihi kaynaklardan aklamalar da yapan Eriki, bu hususta unlar dile getirdi. Milli Mcadeleye katlan ve Ankara Hkmetinin stanbul Temsilcisi olan brahim Refet Bele, Mustafa Kemali Samsuna Vahdeddinin gnderdii hususunda benim itikadm tamdr diyor. Son Sadrazamlardan Ahmed zzet Paa, Feryadm adl hatratnda Mustafa Kemal her ne kadar kendisini Anadoluya Vahdeddinin gndermediine alp dursun, Onu Samsuna ve Anadoluya Vahdeddin gnderdi diyor.
Ben de aldm notlardan u eklemeleri yapmak isterim; Tarihi-Yazar nder Volkan Eriki; Osmanl padiahlar iinde en aresiz ve merhamete layk sultan Vahideddin, en dahi Fatih, en ansl Kanuni, en muktedir de Yavuz dedikten sonra, eer Vahideddin 50 yl nce gelmi olsayd Osmanl yklmazd bilgisini de ek olarak verdi.
Konumadan aldm bir ilgin detay da u oldu: Her sultan tahta kacanda bir mar bestelenirdi. Milli marmzn bestecisi Osman Zeki ngr de o sralar ordu orkestrasnda eftir. Grer Aykaln verdii bilgilere gre; Vahideddin iin yapt beste beenilmez, ama bu almasn pe atmaz. lerde katlaca ve birinci olaca stiklal marmzn ilk halidir Vahideddin iin yapt mar.
Mustafa Kemalin saraya damat olma yks de ilgin geldi bana; Mustafa Kemalin ilk zamanlar Anadoluya gitme, milli mcadeleyi balatma gibi bir dncesi yoktu. O, saraya damat olmak istiyordu. Hrs gibi zaaflar ve dindar olmad iin kabul edilmiyor. Bir dier neden de Vahdettinin kz Sabiha Hatun, amcasnn olu ehzade mer Faruku sevmektedir, ki ileride evlenecekler ve ocuklar olacaktr.
Dnyann en muazzam imparatorluunun son temsilcisi son nefesine kadar hanedan geleneklerine bal kald, isteseydi ok zengin bir hayat srebilirdi, ama o hibir zaman ecnebilere boyun emedi, saltanata halel getirmedi. Ayrca Sultan Vahideddin; Mustafa Kemal bir Trk paasdr ve benim paamdr, hakaret edilmesine izin vermem demi bir byk insand. u dersi aklmzdan hibir zaman karmamalyz; duyduumuz, okuduumuz her bilgiyi farkl kanallardan karlatrmal okumalarla analiz etmeli ve dorunun ylmaz savunucusu olmalyz.
Hamasetle, hakaretle, deerlerimizi yok saymakla, ktlemekle iimiz olmamal bizim.



Syleyeceklerim var!

Bu yazda yazanlara katlyor musunuz? Eklemek istediiniz bir ey var m? Katlmadnz, beenmediiniz ya da dzeltilmesi gerekiyor diye dndnz bilgiler mi ieriyor?

Yazlar yorumlayabilmek iin ye olmalsnz. Neden mi? nanyoruz ki, yreklerini ve dncelerini ekinmeden okurlarna aan yazarlarmz, yazlar hakknda fikir yrtenlerle istediklerinde diyaloa geebilmeliler.

Daha nceden kayt olduysanz, buray tklayn.


 


zEdebiyat yazar olarak seeceiniz yazlar kendi kiisel ktphanenizde sergileyebilirsiniz. Kendi ktphanenizi oluturmak iin buray tklayn.


Yazarn nceleme ana kmesinde bulunan dier yazlar...
Mevlanay Doru Anlamak

Yazarn dier ana kmelerde yazm olduu yazlar...
gerekler Romanda, Hakikatse Kuran - I Kerimdedir [Roman]
Roman Okumalar [Roman]
Kim Hakl, Kim Haksz! [Deneme]
Kendini Gelitirmek [Deneme]
Tanklar Kabeye Dayanmadan [Eletiri]
Trkiye'nin Zihin Tarihi [Eletiri]
Memet Fuat [Eletiri]


YUSUF ALPASLAN ZDEMR kimdir?

Edebiyat eletirisinin edebiyatmzn hem yazar hem de okuyucu balamnda nemsenmesinin byk nimetler getireceine inanyorum kltr hayatmza ve bunu merkeze alarak yazmak istiyorum

Etkilendii Yazarlar:
Memet Fuat, Mehmet Kaplan, Enis Batur


yazardan son gelenler

 




| iir | yk | Roman | Deneme | Eletiri | nceleme | Bilimsel | Yazarlar | Babali Ktphanesi | Yazar Ktphaneleri | Yaratc Yazarlk

| Katlm | letiim | Yasallk | Sakllk & Gizlilik | Yayn lkeleri | zEdebiyat? | SSS | Knye | ye Girii |

Custom & Premade Book Covers
Book Cover Zone
Premade Book Covers

zEdebiyat bir zlenim Yapm sitesidir. zlenim Yapm, 2023 | YUSUF ALPASLAN ZDEMR, 2023
zEdebiyat'da yaynlanan btn yazlar, telif haklar yasalarnca korunmaktadr. Tm yazarlarnn ya da telif hakk sahiplerinin izniyle sitemizde yer almaktadr. Yazarlarn ya da telif hakk sahiplerinin izni olmakszn sitede yer alan metinlerin -ksa alnt ve tantmlar dnda- herhangi bir biimde baslmas/yaynlanmas kesinlikle yasaktr.
Ayrntl bilgi icin Yasallk blmne bkz.