..E-posta: ifre:
zEdebiyat'a Üye Ol
Ska Sorulanlar
ifrenizi mi unuttunuz?..
"Bilmezlik ile ne hotum; hayalimde ne gzellik, ne de ak vard." -Fuzuli, Leyla ile Mecnun
iir
yk
roman
deneme
eletiri
inceleme
bilimsel
yazarlar
Anasayfa
Son Eklenenler
Forumlar
yelik
Yazar Katlm
Yazar Ktphaneleri



u Anda Ne Yazyorsunuz?
nternet ve Yazarlk
Yazarlk Kaynaklar
Yazma Sreci
lk Roman
Kitap Yaynlatmak
Yeni Bir Dnya Dlemek
Niin Yazyorum?
Yazarlar Hakknda Her ey
Ben Bir Yazarm!
u An Ne Okuyorsunuz?
Tm balklar  


 


 

 




Arama Motoru

zEdebiyat > Deneme > Toplum > MUSTAFA ESER




17 Aralk 2019
Kelimeler Kavramlar - Akl Cehalet  
ALGIMIZDAK KAVRAMLAR

MUSTAFA ESER


Kavram Kargaas iinde bouluyoruz.


:GHF:
AKIL
     Allah- Tealann insanoluna ihsan ettii en byk nimet phesiz ki Akldr.Trk Dil Kurumunun internet sayfasnda Dnme,anlama ve kavrama gc, us.olarak geen akl Diyanet slam Ansiklopedisinde de nsan dier canllardan ayran ve onu sorumlu klan temyiz gc, dnme ve anlama melekesi olarak tarif edilmektedir.Dini mkellefiyetin artlarndan birisi ve de en nemlisi akldr.
     Kurn- Kerme gre insan insan yapan, onun her trl aksiyonlarna anlam kazandran ve ilh emirler karsnda insann ykmllk ve sorumluluk altna girmesini salayan akldr.
     Kuranda akl kelimesi biri gemi, dierleri geni zaman kipinde olmak zere krk dokuz yerde fiil eklinde gemektedir.Kurn- Kerm ancak bilenlerin akledebileceini syler (el-Ankebt 29/43). Bu gc ve bu bilgiyi iyi kullanmadklar iin kfirleri, ... Onlar
sardrlar, dilsizdirler, krdrler; bu yzden akledemezler (el-Bakara 2/171) diyerek yermi, O, akln kullanmayanlara kt bir azap verir (Ynus 10/100) yetiyle btn insanl uyarm ve akllarn kullananlarn cehennem azabndan kurtulacaklar (bk. el-Mlk 67/10) belirtilmitir. Kurann birok yetinde, akl sayesinde kazanlan bilginin gene bu gcn kontrolnde kullanlmas gerektii, bunu yapmayanlarn sorumlu tutulaca sk sk ifade edilmektedir. Kurn- Kermde, eyadaki nizam anlama gcne sahip olan akla, ayn zamanda ilh hakikatleri sezme, anlama ve onlarn zerinde dnp yorum yapma grev ve yetkisi de verilmitir. Nitekim, Allah yetlerini akledesiniz diye aklamaktadr (el-Bakara 2/242) yetiyle akln bu fonksiyonuna iaret edilmitir.

     nternet zerinden yayn yapan Derin Dnce.orgun Kayp Kelimelerin zini Sren Derin Lgatinde akl iin yle yazlm:Akl / Zek / Reason / Intelligence / ne deildir?
     Akl (reason) ile zek (intelligence) farkldr. Bat 19cu asrdan itibaren ikisinin ayn ey olduunu zannetmi ve ikisine birden reason / raison demeye balam. Zek saylabilen, madd okluklarn hesabn tutar. Akl ise manev deerlerin terazisidir. Akl (reason) iyi-kt veya gzel-irkin gibi ayrm yapar. Bir referans sistemine, deerler manzumesine dayanarak ayrm /yarg/tercih yapmaya yarar.
     Nedir? Farukiyet (ing. discernement) dediimiz kabiliyetin znesidir akl; insana mahsustur. Oysa hayvan ile ortak olan zek teknik problemleri zmeye yarar. Zeknn kapsama alan dnya ile snrl iken akl Ahireti de hesaba katar. Ar kovana en yakn iei bulur, dier arlara bildirir. Zek madd bir fayday elde etmek ya da cisman bir tehditten kamak iin kullanlr. Bir saniyede 100.000 insan ve saysz aac, bcei, kediyi, kpei ldrecek olan atom bombasn yapabilmek zek ister ama o bombay Hiroima zerine atmamak iin akll olmak gerekir: Akl- med, melek-i mukarreb bunlar bizi Allaha dvet eder. Kalbimize hidyet yolunu aar, rh ufkumuzu geniletir. Akl- me ise, bizi dnya ilerine doru eker gtrr. Bize Allah unutturur. Ceddimizin yni Hz. demin cennetten kovulmasna sebep olan eytan, bu dnyada da bizim peimizi brakmaz, bizi nefsn arzularn meyvelerini yemee tevik eder de, i rahatlndan, huzur cennetinden uzaklatrr.(Tiyye erhi/Kn Hazretleri) Derin Lugat 9.0
     Bu ifadelerden benim anladm,sizlerinde anlayacanz zere;her zeki insan akll olamayaca gibi her akll insann da normalin stnde bir zeka seviyesine sahip olmas gerekmiyor.Akln kalbinin emrine vermeyen insan da ne kadar zeki olursa olsun bir nemi yok bence.Yani Allah- Teala(cc)y bilmeyen,emrine itaat etmeyenin zekasnn nemi yok. nk imann kalple olduuna inanrm.Ebu Cehil kabilesinin lideriydi.Peygamberimizi(sav) her gn gren,tanyan biriydi ama iman etmedi.Asr- Saadette Peygamber Efendimize iman etmeyen pek ok ilim sahibi vard.Efendimiz tarafndan Bedir sava esirlerine fidye olarak on mslmana okuma yazma retmek olarak belirlenmiti.Daha sonraki zamanlarda irad makamndaki baz Nakibendi eyhlerinin mmi olduklar,baz nl mutasavvflarn ise kendilerini mmi olarak niteledikleri(Yunus Emre) bibilinmektedir.
     Gnmzde de ilim sahibi pek ok kiinin Ateist olduunu biliyoruz.Bu durum bilinen kiilerin Aklsz olmalarn engellemiyor. 21/03/2018
CEHALET

slam stlahnda Cehalet kavramnn byk nemi vardr.slam tarihinde Ebu Cehil (Cehaletin Babas) olarak tannan kiinin ad Amr bin Hiamdr.nadndan dolab slam
kabul etmedii iin bu nvanla anlmtr.Kurey kabilesi tarafndan olduka zeki ve bilgeli bir insan olarak bilinirdi. https://www.yeniakit.com.tr/kimdir/Ebu_Cehil
     Cehalet kelimesi ilim sahibi,akademik nvan,muteber bir diplomas olmamak olarak toplum algmza yerlemi durumda.Halbuki cehalet ve cahiliye kavramlar slami kavramlardr. Ve diploma veya nvanla alakas yoktur.Allah- Teala(cc) Yce Kitabmzn pek ok yerinde cahillerden,cehaletten ve cahiliyeden bahsetmitir. Kur'an- Kerm inkrclar:"..Cehalet ierisinde kalm (bilgisizlie saplanp kalan)gafiller" (ez-Zariyat, 51/11) olarak zikreder.
     Yine cahillerden saknmak iin; " f yolunu tut, bala, mruf olan eyleri emret, cahillerden yz evir. " (el-A'rf 7/199) buyurulur.
     Bilgisiz insanlar krler gibidir: "Hi bilenlerle bilmeyenler bir olur mu?" (ez-Zmer, 39/9). "Aynen grenle grmeyenin bir olmad gibi."Sonra kederin ardndan zerinize bir gvenlik (duygusu) indirdi,bir uyuklama ki,iinizden bir grubu sarveriyordu. Bir grup da, canlar derdine dmt; Allah'a kar haksz yere cahiliye zannyla zanlara kaplarak: "Bu iten bize ne var ki?" diyorlard. De ki: "phesiz iin tm Allah'ndr."(Sonra o kederin ardndan (Allah) zerinize iinizden bir ksmn rtp bryen bir gven, bir uyku indirdi. Bir ksmnz da kendi canlarnn kaygsna dmt. Allah'a kar cahiliye zann gibi gerek d zanda bulunuyorlar; "Bu ite bizim hibir dahlimiz yok" diyorlard. De ki: "Btn i, Allah'ndr." Onlar sana aklayamadklarn ilerinde saklyorlar ve diyorlar ki: "Bu konuda bizim elimizde bir ey olsayd burada ldrlmezdik." De ki: "Evlerinizde dahi olsaydnz, zerlerine ldrlmesi yazlm bulunanlar mutlaka yatacaklar (ldrlecekleri) yerlere kp gideceklerdi. Allah bunu gslerinizdekini denemek, kalplerinizdekini arndrmak iin yapt. Allah gslerin zn (kalplerde olan) bilir."l-i mrn : 154 )
     Onlar hl cahiliye devrinin hkmn m istiyorlar? Kesin olarak inanacak bir toplum iin, kimin hkm Allah'nkinden daha gzeldir? Mide : 50
     Evlerinizde oturun. nceki cahiliye dnemi kadnlarnn alp sald gibi siz de alp salmayn. Namaz kln, zekat verin. Allah'a ve Reslne itaat edin. Ey Peygamberin ev halk! Allah sizden ancak gnah kirini gidermek ve sizi tertemiz yapmak istiyor. Ahzb : 33
     Hani inkar edenler kalplerine taassubu, cahiliye taassubunu yerletirmilerdi. Allah ise, Peygamberine ve inananlara huzur ve gvenini indirmi ve onlarn takva (Allah'a kar gelmekten saknma) szn tutmalarn salamt. Zten onlar buna lyk ve ehil idiler. Allah her eyi hakkyla bilmektedir. Feth : 26
     Ayetler dikkatle okunduunda anlalaca zere cahiller; Allah- Tealay unutmu olan, gafil,bilgisiz,dini ilimlerden habersiz,Allah- Tealann hkmlerine itaat etmeyen kiiler olup, cahiliye ise cahillerin yaadklar ve etkin olduklar zaman kast edilmektedir. slam tarihinde slam ncesi Araplarn yaadklar dnem Cahiliye dnemi olarak adlandrlr. Bu dnemde edebiyatta ileri durumda olmalarna ramen arap toplumunda toplumsal yozlama ve ahlaki knt had safhadayd.
     Birde Ehl-i Tasavvufun farkl manada kulland cehalet (okuma yazma bilmez) kavram vardr.Ehl-i Tasavvuf bir Allah dostuna balandnda kendisini cahil(okuma yazma bilmez) olarak grr.Ehl-i Snnet tasavvufunda ilerlemek isteyenin yapmas gereken de budur. nk insann bildikleri renmesi gerekenleri engeller.Bu iddiann en bilinen misali Yunus Emre dir.Toplumsal hafzamzn aksine Yunus Emre ilimsiz cahillerden deildir. iirlerinden Medrese mezunu olduu anlalmaktadr.eyhinden renecekleri iin eskiden bildii her eyi unutmaya hazr ve kabul etmitir. Hce Abdlhlk- Goncdevn kuddise sirruh buyurdu ki;Yd-i dtdan sonra, mertebe yokdur, tesi cehletdir.(Yad dat:Murakabe mertebesine ulatktan sonra slikin lisanla belli sayda Kelime-i tevhid'i zikretmesidir. Bu yoldan kalbin pas silineceinden hd mertebesine ulalr, kinattaki snrsz oklukta vahdaniyet-i ilhi mhede edilir.21/03/2018

     Cehalet bilgisizlikle e anlaml olarak kullanldna gre;Allah- Teala(cc)nn kudretini idrak edememektir.



Syleyeceklerim var!

Bu yazda yazanlara katlyor musunuz? Eklemek istediiniz bir ey var m? Katlmadnz, beenmediiniz ya da dzeltilmesi gerekiyor diye dndnz bilgiler mi ieriyor?

Yazlar yorumlayabilmek iin ye olmalsnz. Neden mi? nanyoruz ki, yreklerini ve dncelerini ekinmeden okurlarna aan yazarlarmz, yazlar hakknda fikir yrtenlerle istediklerinde diyaloa geebilmeliler.

Daha nceden kayt olduysanz, buray tklayn.


 


zEdebiyat yazar olarak seeceiniz yazlar kendi kiisel ktphanenizde sergileyebilirsiniz. Kendi ktphanenizi oluturmak iin buray tklayn.

Yazarn toplum kmesinde bulunan dier yazlar...
Zafer Toprak Syleisi - Tarih
Kelimeler Kavramlar - nsan Anlatan Bir Kelimedir

Yazarn deneme ana kmesinde bulunan dier yazlar...
slam Felsefesi - slamn Felsefesi - Mslmann Felsefesi
Selefiler - Reformcular
Kelimeler Kavramlar - Reform - slamda Reform
Kelimeler - Kavramlar - Oryantalistler
Amatr Yazarn ilesi
Yaratc - Yaratma
Kelimeler Kavramlar - Kelam lmi
Elfaz - I Kfr
Kelimeler - Kavramlar - bni Teymiyye
Kelimeler Kavramlar - Mmin - Mslman - Veli

Yazarn dier ana kmelerde yazm olduu yazlar...
Bereli 30 [Roman]
Bereli 25 [Roman]
Bereli 28 [Roman]
Bereli 33 Final [Roman]
Bereli 32 [Roman]
Bereli 19 [Roman]
Bereli 20 [Roman]
Bereli 31 [Roman]
Bereli 29 [Roman]
Bereli 21 [Roman]


MUSTAFA ESER kimdir?

50 YAINDAYIM. MEMURUM. K OCUUM VAR.

Etkilendii Yazarlar:
HERKESTEN VE H KMSEDEN


yazardan son gelenler

 




| iir | yk | Roman | Deneme | Eletiri | nceleme | Bilimsel | Yazarlar | Babali Ktphanesi | Yazar Ktphaneleri | Yaratc Yazarlk

| Katlm | letiim | Yasallk | Sakllk & Gizlilik | Yayn lkeleri | zEdebiyat? | SSS | Knye | ye Girii |

Custom & Premade Book Covers
Book Cover Zone
Premade Book Covers

zEdebiyat bir zlenim Yapm sitesidir. zlenim Yapm, 2024 | MUSTAFA ESER, 2024
zEdebiyat'da yaynlanan btn yazlar, telif haklar yasalarnca korunmaktadr. Tm yazarlarnn ya da telif hakk sahiplerinin izniyle sitemizde yer almaktadr. Yazarlarn ya da telif hakk sahiplerinin izni olmakszn sitede yer alan metinlerin -ksa alnt ve tantmlar dnda- herhangi bir biimde baslmas/yaynlanmas kesinlikle yasaktr.
Ayrntl bilgi icin Yasallk blmne bkz.