..E-posta: ifre:
zEdebiyat'a Üye Ol
Ska Sorulanlar
ifrenizi mi unuttunuz?..
lmden sonra yeni bireylerin olduu konusunda umutluyum. -Platon
iir
yk
roman
deneme
eletiri
inceleme
bilimsel
yazarlar
Anasayfa
Son Eklenenler
Forumlar
yelik
Yazar Katlm
Yazar Ktphaneleri



u Anda Ne Yazyorsunuz?
nternet ve Yazarlk
Yazarlk Kaynaklar
Yazma Sreci
lk Roman
Kitap Yaynlatmak
Yeni Bir Dnya Dlemek
Niin Yazyorum?
Yazarlar Hakknda Her ey
Ben Bir Yazarm!
u An Ne Okuyorsunuz?
Tm balklar  


 


 

 




Arama Motoru

zEdebiyat > nceleme > Toplumbilim > Ya Irmak




14 Mays 2022
Hrsz  
Ya Irmak
Ey teknoloji, sen nelere kaadirmisin? Eskiden babam ve arkadalar ounuzun bildii ky odalarnda mrra eliinde sohbet ederlerken, ky yallarnn meclisi kk oda bakla sofa bir mekanda bu mevzular da anlatlr bende bu konumalar can kulayla dinler sonra bunlar hafzama kayt etmeye alrdm.


:GCF:

12 Tem 2007
Yazan: yusa rmak
Gecenin bir yars, zrr (telefon) Karmdaki bir dostum.
Abi evimize hrsz girdi.
Aaa nasl olur ya?
Vallahi abi bilmiyorum sanyorum ieri girdikten sonra bizi bayltacak bir koku skmlar
Allah Allah nasl cesaret ederler yahu Sizde bir ey yok deil mi?
Yok hamd olsun bizde bir ey yok ama uan ok farkl bir ruh haletindeyim..Durumumu sana anlatamyorum. Bilmiyorum nasl yapldn Ev dank ta deil sadece giysilerimizi binann merdiven dairesinde grnce yle anladm soyulduumuzu
Polisi aradn m?
Aradm abi..
Eee gelmediler mi?
Geldiler ama pek bir ey kmaz dediler. Polis memuru elik kasa kaplar ap ieri giren profosyonel biridir diyor... Hem bu adamlar hangi olay aydnlatmlar ki bizimkisi aydnlatlsn
Haklsn ne diyeyim

.

Kanzn bana geldi byle bir ey? Benimde bama geldi. Adna hrszlk denilmeyip baka ifdelerle belirtilen deiik hrszlklar var. Bu bahsettiim mevzu mala gelen. Allah n sevgili kuluymu ki ldrmemiler. Gnmzn modern dnyasnda o kadar ok hrszlk olaylar var ki bunlarn says ve eidi her gn arttndan tmn saymak mmkn gzkmyor. Hepinizin bildii belki ounuzun da bana geldii bir hrszlk olayn yukarda genel hatlaryla sayp aklamaya altm. Ama "kim demi memleket ilerlemiyor" diye? Bu konuda byk gelimeler kat ettii rahatlkla iddia edilebilir. O yzden, dier hrszlk eitlerini zetle ve ksa yorumlaryla burada ele alp, yukardaki genel listeye ilave yapmak gerekiyor kanati aczanemce. Teknolojinin yaygnlamasyla hrszlk eitlerinin art arasnda doru orant vardr. Teknolojik aletler hem kolay alnyor, taklit ediliyor, sahteleri retiliyor ve hem de aldryor. Baka almalara araclk ediyor.

Ey teknoloji, sen nelere kaadirmisin? Eskiden babam ve arkadalar ounuzun bildii ky odalarnda mrra eliinde sohbet ederlerken, ky yallarnn meclisi kk oda bakla sofa bir mekanda bu mevzular da anlatlr bende bu konumalar can kulayla dinler sonra bunlar hafzama kayt etmeye alrdm. Hi unutmam. Allah rahmet eylesin missey emmi (mslm amca) nn hrszlkla ilgili u szleri halen kulaklarm nlatr "bizim zamanlarmzda adi hrszlklar vard ali aga hrabe denilen yol kesicilik (ekylk), bir de nebbalk denilen mezar/l soygunculuu. imdi toplumun Avrupallamaya balamasndan sonra bunlara ihtilas veya tarrarlk denilen yankesicilik de ilave oldu. Allah bizden sonraki nesillerin yardmcs olsun " Amin demekten baka ne denilebilir ki?

imdi ise, kk hrszlk iinde kapkalk, byk hrszlk iinde de hortumculuk ve banka boaltma moda. Bilindii gibi modalar da sk sk deiir. Akla hayale gelmedik yolsuzluklar, zimmet ve suistimaller, grevi ktye kullanmalar, kendisine emanet olarak braklan emanetten almalar, metreden, teraziden, gramajdan almalar, malzemeden almalar, mteahhitlikte demirden ve imentodan almalar... ten grevden kaytarma, yani zaman alma gibi mal dna da taar bu hrszlklar isinin hak ettii maa zamannda (teri kurumadan) ve tam olarak vermeyen, ya da sigorta primini demeyen, ok daha fazlasn hak ettii halde, piyasay veya asgar creti rnek gstererek ihtiyacn karlamayacak kadar az bir maa veren kimse iisinin, emekisinin hakkn, parasn alm olmuyor mu? i de verimli i retmeyerek, kontrol olmaynca ii rolantiye alarak patronunun krn alyor. alnacak ey ve frsat varsa, iyerinden baka eyler alyor. Byle patrona byle ii. O da ayn dzen(sizli)in ocuu, yani patronunun kardei. Karde kardei kazklar m diyeceksiniz. Zaman 21. asrn sonlar, yer Trkiye ise, evet. Zaten artk halk yle demiyor mu? "Bu devirde kardeine bile gvenmeyeceksin arkada!"

Hrszlk eitlerini saymak, hele gnmz Trkiye'si asndan, baarlmas zor en zor bir i olsa gerek. Bunun tmyle baarlamayaca fikriyle, kardeimi teskin etmee altm baz eyleri de kaleme alm bulundum. Bunlardan bazlarn saymaya abalarken, kim bilir ka eit hrszlk eidi daha icat edileceini tahmin etmenin mmkn olmadn deerlendirerek aklmza gelenleri ilave de etmeden geemeyeceim: lke soygun yerine dnm, arazi ve arsa soygunlar artarken, hazine arazilerine el konulup bina kondurulurken ormanlar ha bire talan edilir, halkn ekmei alnr, ekmein gramaj alnr, ste su katan st hileyle alar, kalitesiz mal reten kaliteden alar. Vakit, nakitten kymetlidir. Trafikte, kahvede, mata, televizyon karsnda... insanlarn zamanlar alnr. Belediye otobs saatinde gelmedii, bilmem ka dakika geciktii iin duraklardaki o kadar insann vakitlerini aldn ofr dnmez bile. Tabii, helllk da dile(ye)mez. Src, kardan gelen dier srcnn hakkn alar, on saniye kazanmtr, ama alarak. Otobste, dolmuta iki kiilik yerin birbuuk kiilik yerini kaplayan yolcu, yanna oturan vatandan hakkn gasbetmi, yerini alm olmaktadr. Askerde u kadar uzun sre askerlerin mrlerinden alnr, okulda zihin ve gnllerinden. Snavlarda baz rencilerin almalarnn alnd, haklarnn gasbedildii olur, alnan aslnda gelecekleridir. mam-Hatiplilerin haklar alnr, kzlarn bartleri... Aslnda bunlar sadece hrszln grnen tarafdr da birde grnmeyen taraflar vardr neler mi? Tm mminlerin, tm halkn, tm deerlerinin alnd...

Cumhuriyetin ilk dnemlerinde birok cmi, medrese ve tekke binas ve vakf yeri, daha ok da gayri mslimlere satlm, paralarnn hesab sorul(a)mamtr. "Onlar eskidendi, imdi bu tr eyler olmaz" diyenler etrafna atgzlyle bakanlardr. Halkn yaptrd birok mam-Hatip Lisesi binas gasbedilerek farkl amalar iin kullanlyor. Cmi bahelerinde halkn yaptrd Kur'an Kursu vb. yerler, hi hakk olmad halde Vakflar Genel Mdrlnn mal olabiliyor. ahs arazisi olmad iin hazine arazisi olduu gerekeyle kullanm hakkn, kiraya verme hakkn devlet kendinde grp halkn yaptrd binalar resmen alyor. Zaten Vakflar Genel Mdrl, Osmanl'dan, 500 seneden beri mslmanlarn hizmetine vakfedilmi binlerce, on binlerce medrese, han, hamam, dkkn, iyeri, deiik bina ve arziye el konulmu, ()alnp gasbedilerek olumu. Bu paralarn bir ksmyla Vakflar Bankas kurulmu, dier gelirler de devletin hazinesine havle edilmitir. Cemaatleri tarafndan yaplacak yeni binalara el koymak iin de Vakflar Genel Mdrl oluturulmutur. Yani, vakflarla ilgili resm kurum, sadece gnmzdeki cmi evresindeki slm'a ve mslmanlara hizmet iin vakf olarak yaplm binlara deil; yzlerce seneden bu yana ok deiik alanlarda Allah iin vakfedilmi bin ve arzileri vakfeden insanlarn ve onlardan yararlanan milyonlarn hakkn da almtr. Bu tr gereklerden yola karak dzene "hrsz dzen" diyenler mi suludur, dzen mi? "Hrsz dzen" diyen, devlet srrn if ettii iin mi sulu kabul edilecektir? Artk, bunlarn srlar dklm, gizler ortadan kalkm, her ey alen yaplmaya balanmtr. O yzden yavuz hrszn ev sahibini bastrmasna evin gerek sahipleri artk msaade etmemelidir.

Bo arziler yamalanyor, hazine arazisi denilen, aslnda tm halka it olan ve iinde garibin ve yetimin de hakk bulunan arsalara gecekondular, apartmanlar, villalar, hatta fabrika ve niversiteler kuruluyor. Ormanlar kesilip yaklarak, alan yerlere fndk, ay fidesi dikilebiliyor, ya da bina oturtulabiliyor. Artk komu komudan emin deil; "bana nasl zarar verir?" diye dnyor. Tarla veya bahesinin toprandan alabileceini, tarla snrn deitirebileceini dnyor, pheye dyor, ya da bu tr eyler bana geliyor. "Allah nezdinde hynetin en by, iki arzi veya ev komusundan birinin, dierine it bir arn topra kendi zimmetine geirmesidir. Allah kymet gnnde, bu topran yedi katn, onun boynuna geirir." (Ahmed bin Hanbel, IV/140, 202, V/341, 344).

Eski insanmz karsndaki komunun gneini alm olmamak iin, evini kar evden daha yksek tutmaz, tek katl komu evinin karsna iki kat kmay "kendi arsamn zerine, kendi paramla deil mi, yasak da olmadna gre" demez, bu hakk kendinde grmezdi. imdi brakn byle davranmay, bunu duysalar komedi filmine alay edilsin diye "enyinin biri" adyla monte ederler. Gneimizi alanlar, oksijenimizi de, havamz da alyor. Organize su rgt denilmese de ok sayda meslek grubu, her biri ayr bir ynne hcum ederek insan saln, beden ve ruh saln alyor. Sal dzelsin diye doktora gitmeye kalkyor hasta, hastahane hi gerei yokken -be tahlil, bir de rntgen istiyor, bir de o alyor, yetmiyor bir de doktor, olmad bir de ila firmalar. Her kurum, hrszlk ebekesi olmu. Hrsz hrsza ikyet eden sulu kacaktr. Hakkn ararken de soyulmayaym diye sineye ekiyor, o zaman da stres denilen ada canavarn kucana d veriyor...

Cumalar imamn elindeki ve dilindeki hutbeler alnr. Vizlerin dilleri alnr. Hakk ketmeden/gizleyen, kendisine emnet edilen din ilimlerini kendinde saklayp ihnet etmi, kutsal emneti gasbetmi bir eit hrszdr. "... yetlerimi az bir para/cret karlnda satmayn. Sadece Ben'den korkun" (2/Bakara, 41) diyor Cenb- Hak. Karlnda dnyadaki tm paralar, tm dnyay alm olsa da, Allah'n yetlerini ucuza satmtr hakk ketmeden, hakk btla let edip hakka btl kartran bel'am. Rvet cinsinden ald bu para veya maa, kendi cennetinin sat bedeli olmutur. Hacca gidenlerin parasn -be ay nce alp bankaya yatrarak fizini alan devlet ve Diynet, aday haclarn parasndan daha nemli olan sevaplarn alarken, Suudi Arabistan, haclardan toprak bast vb. adyla bu soyguna ortak olur.
Moda adl bir maske takarak ok sayda farkl i alan, sektr olmu, yolunacak kaz veya kz aryor. Gen erkeklerin haylarn, mslmanca yrme hakkn almaya kan gen kz ve kadnlar da ava giderken avlanyorlar. Yazk, eteklerinin yarsn kesip almlar sokaktaki kzcazlarn. Hi mi acma yok bu hrszlarda nice kadnn bluz ve tirtlerinin altn bile kesip almlar, gbekleri apikr akta kalm zavalllarn. Ama durun, ben bu hrsz tanyorum; daha nce de bu kadnlarn bartsn, iffet ve haysn alan hrsz deil mi o?

Gnl hrsz genlerin kar cinsin gnln almas gzel hrszlk olur mu bilmem ama, hrszlk hrszlktr. Organ mafyas, ocuklarn ya da llerin organlarn almaktan alp pazarlamaktan ekinmez. Bundan daha fecsi, ocuklarn ftratlar, hay ve iffetleri, iman ve hiretleri alnr. nsanlarn onurlar, haklar, zgrlkleri alnr. Mslmanca yaama haklar, sadece Allah'a kulluk yapma zgrlkleri alnr. Hrsz demek eli uzun demek. imdiki hrszlk kurumlat iin elleri o kadar uzun ki, ta Ankara'dan Hakkri'nin kyne uzanabiliyor, ta uzaydan filann evine girebiliyor. Halkn cebine uzanan el, ondan daha fecsi gnlne ve kafasna uzanp oralar boaltm, bo gnl ve kafayla hrszl da, hrszlar da tanmak mmkn olmuyor. Halkn sevgisi, tepkisi, buzu, sevds, dvs, umudu, ideali, hedefi, akl, mant alnm, alnyor. nsanmzn arksn ve trksn, sanatn ve edebiyatn, zevkini ve elencesini, rfn ve edebini, okulunu ve cmisini, insanl ve mslmanl, kalemini ve dilini, dinini ve imann, insan insan yapan tm deerlerini de almlar, almaya devam ediyorlar. Bize "hrsz var!..." deme hakkn bile vermiyorlar. Bu hakkmz da almlar. "Hrsz var!" diye caddede barsak, herkes kaar, cadde boalr m dersiniz? Niin ve kimden kaacak hrszlar ki!? d hrsz bile hrszln kabul etmiyor, bin bir gereke ile yaptn normal gsterip kendini temize karmaya alyor; dolayl olarak hrszla katlan ve yaptklarnn hrszlk olduunu aklndan bile geirmeyenler, bunlarn hrszlk olduunu nasl anlayp kabul edecek, hangi cez ile gz korkutulacak ki, bundan vazgesin?

Mehur bir hikye vardr siz dostlarmz ile paylamak isterim o da udur: Vaktiyle sokakta gezmeye yeni balayan kk ocuk bir gn anasna bir yumurta getirir. efkat ve sevgisi mantna glip gelen ana da ocuunu hemen barna basar ve: "Akgz olum, imdiden bana bakmaya balad" diyerek ocuunu alnndan per. ocuk belirli bir zaman sonra bir tavuk getirir. Anas yine sevinir. Sonra bir kei getiren ocuk, daha sonra inek, deve getirmeye balar. Derken ocuk evrenin kabadays olur. Ve bir gn cinyet iler.
Yakalanan katil idama mahkm edilir. Mahkeme salonunda bunu duyan ana feryat eder, alar, szlar, fakat nfile! Hkim delikanlya sorar: "Artk bu son giditir, bir syleyecein var m?" Delikanl: "Bir dileim var. O da, son gnmde anamn dilini pmektir. Msade ederseniz anamn dilinden peyim" diye srar eder. Dilei kabul olunur. Anasn kucaklayan ekiy, iki dileri arasna ald anasnn dilini yle srr ki, nihyet dilin, ucu "pat!" diye yere der. Anasnn feryd zerine yetienler: "Utanmaz! lediin bunca cinyet ve ihnet yetimiyormu gibi imdi de anann dilini mi kopardn?" diye barrlar. Mahkm yle cevap verir: "Susun. Haksz yere konumayn. Ben fen bir ey yapmadm!"
Etraftakiler daha ok kzar ve mahkmu paralamak isterler. Mahkm ise isyan edercesine barr: "Bu yaptm su deildir! Belki hayatmda en isbetli bir i varsa, o da budur." "Neler samalyorsun? yice delirdin artk!" diyenlere o da unu anlatr:
"Ben ocukken ilk defa komunun kmesinden yumurta alp getirdiimde anam nereden aldm sormadan 'akgz olum, bana imdiden bakmaya balad' diyerek beni tevik etti. Aldm cesretle ben ii byttm. Tavuk, kei, inek almaya baladm. Anam beni tevik ettiinden artk evrenin kabadays oldum. u anda idamlk sularn fili oluumun sebebi bu anamdr. O, vaktiyle dilini kullansayd, beni tevik edeceine; azarlayp korkutsayd, ben bu hale dmezdim. Onun iin anam cezsn diliyle ekti. Ben de en hayrl ii yapm oldum."
Byle analar var m, bilinmez ama; bu anal hayrna yapan devlet ana bata olmak zere ok analar var. Sahipsiz ocuklarn alnmas ve almas haktr / Mslman! Sen analk-babalk yaparsan bu soygun duracaktr.

Buraya kadar gelmiken Atalarmz ne sylemi merak ettim. Birazda ata szleri ile teselli olalm...

"Hrszlk bir yumurtadan balar." (Atasz)
"Dnyada en me'um hrsz bakalarnn refah ve sadetini, ebed dl ve cennetini alan adamdr."
"Milyonla alan mesned-i izzette serefrz, / Birka kuruu mrtekibin cy krektir!" (Ziya Paa)
"Kk hrszlar asp yok ederler. Bykleri ok ilerlemitir, lkeyi ynetiyorlar."
"Merd-i kpt ecatin arzederken sirkatin syler imi." (ingene, cesret ve yiitliini anlatrken hrszlndan bahseder.)
"Miyn- gft gda bed-meni ilhm eder kubhun / ecat arzederken merd-i kpt sirkatin syler." (Rgp Paa)
"Hrszln irkinlii, alnan eye gre deimez ki; ha altn almsn, ha bir ine."
"nsan kesesini kafasnn iine boaltt takdirde onu ondan kimse alamaz."
"nsanlarda zenginlik hrs ve tamah olduu mddete dolandrclar a kalmaz."
"Zaman, o hrszlarn en bells, alm gzelin nesi var, nesi yoksa."
"Hrsz evden olunca kz bacadan alar." (Atasz)
"Hrsz evden olursa bulunmas mkl olur." (Atasz)
"Hrsz anahtar istemez." (Atasz)
"Hrsza kap, kilit olmaz." (Atasz)
"Hrsz hrsza yoldatr." (Atasz)
"Hrsza beylerin borcu var." (Atasz)
"Hrsza ip, mcrime zindan gerek." (Atasz)
"Hrsza i smarlamak, kpee peynir tulumu smarlamaktr." (Atasz)
"Hrsz evine kadar kovalamal." (Atasz)
"Hrszn azgnl, subann (polisin) ihmlindendir." (Atasz)
"Hrszn oalmas, subann (polisin) ba altndandr." (Atasz)
"Yavuz hrsz, ev sahibini bastrr." (Atasz)
"Dolandrcya mal kaptrm gibi tel eder." (Atasz)
"Urudan (hrszdan) kalan falc aparr." (Atasz)
"Kurdun kurdu tand gibi, hrsz da hrsz tanr."
"Hrszn da maln alan bulunur."
"Cebi delik yolcu, hrszn yzne ark syler."



Syleyeceklerim var!

Bu yazda yazanlara katlyor musunuz? Eklemek istediiniz bir ey var m? Katlmadnz, beenmediiniz ya da dzeltilmesi gerekiyor diye dndnz bilgiler mi ieriyor?

Yazlar yorumlayabilmek iin ye olmalsnz. Neden mi? nanyoruz ki, yreklerini ve dncelerini ekinmeden okurlarna aan yazarlarmz, yazlar hakknda fikir yrtenlerle istediklerinde diyaloa geebilmeliler.

Daha nceden kayt olduysanz, buray tklayn.


 


zEdebiyat yazar olarak seeceiniz yazlar kendi kiisel ktphanenizde sergileyebilirsiniz. Kendi ktphanenizi oluturmak iin buray tklayn.

Yazarn toplumbilim kmesinde bulunan dier yazlar...
Devletler Nasl lr?
Nesli Dijitalin Ortadou Devrimi
Trk Erkei Mevzusu zerine
Para, Din, Kitap, Allah, Kelam
deolojilerin Dostluk ve Dmanlk Anlay

Yazarn nceleme ana kmesinde bulunan dier yazlar...
Tarihimizi Aydnlatan Bir Kitap
Byk airlerin iirleri Nasl Okunur?
Sefil Tarihilerimiz!
Edebiyat Dncesi zerine
Kldarolu Tayyip Erdoann muhalifi mi, Yoksa, mefhum - U Muhalifi mi?
"Tufandan nce" Kitab zerine Notlar
Bartl Cadlar
iirin ifresi Nasl zlr?
Pavesenin Yaama Ura
Dilin Dndrdkleri

Yazarn dier ana kmelerde yazm olduu yazlar...
Szn iei [iir]
Sakin Bir Ac [iir]
Bilemezsiniz [iir]
Ayrln Bitii [iir]
Gzbebei Turusu [iir]
Sevgiliye Hasretle [iir]
Geceye Kside [iir]
Benimle lr Msn? [iir]
Beste-i Nigar [iir]
Tesirsiz iir [iir]


Ya Irmak kimdir?

Felsefe ve edebiyat a! Yaync, gazeteci ve kitapsever. . .


yazardan son gelenler

 




| iir | yk | Roman | Deneme | Eletiri | nceleme | Bilimsel | Yazarlar | Babali Ktphanesi | Yazar Ktphaneleri | Yaratc Yazarlk

| Katlm | letiim | Yasallk | Sakllk & Gizlilik | Yayn lkeleri | zEdebiyat? | SSS | Knye | ye Girii |

Custom & Premade Book Covers
Book Cover Zone
Premade Book Covers

zEdebiyat bir zlenim Yapm sitesidir. zlenim Yapm, 2023 | Ya Irmak, 2023
zEdebiyat'da yaynlanan btn yazlar, telif haklar yasalarnca korunmaktadr. Tm yazarlarnn ya da telif hakk sahiplerinin izniyle sitemizde yer almaktadr. Yazarlarn ya da telif hakk sahiplerinin izni olmakszn sitede yer alan metinlerin -ksa alnt ve tantmlar dnda- herhangi bir biimde baslmas/yaynlanmas kesinlikle yasaktr.
Ayrntl bilgi icin Yasallk blmne bkz.