..E-posta: ifre:
zEdebiyat'a Üye Ol
Ska Sorulanlar
ifrenizi mi unuttunuz?..
Dnyada birbirinin ei ne iki gr vardr, ne iki sa kl, ne de iki tohum. -Montaigne
iir
yk
roman
deneme
eletiri
inceleme
bilimsel
yazarlar
Anasayfa
Son Eklenenler
Forumlar
yelik
Yazar Katlm
Yazar Ktphaneleri



u Anda Ne Yazyorsunuz?
nternet ve Yazarlk
Yazarlk Kaynaklar
Yazma Sreci
lk Roman
Kitap Yaynlatmak
Yeni Bir Dnya Dlemek
Niin Yazyorum?
Yazarlar Hakknda Her ey
Ben Bir Yazarm!
u An Ne Okuyorsunuz?
Tm balklar  


 


 

 




Arama Motoru

zEdebiyat > Bilimsel > Dilbilim > lker Fclar




8 Austos 2010
Bubba Kiki Etkisi  
lker Fclar
Testere szcn sylerken niin diliniz testere dii gibi hareket ediyor?... Peki ya balon derken neden aznz yuvarlak ekiller alyor?...


:CACC:

Dilin (lisann) evriminde ekillerle sesler arasndaki soyut baa iaret eden bubba-kiki etkisi psikolog Wolfgang Khler tarafndan 1929'da kefedilmitir. lkin Tenerife adasnda yaplan psikolojik deneylerde, Khler insanlara biri keskin, testere dii gibi hatlara sahip olan, dieri de yuvarlak hatlara, kvrmlara sahip olan iki ekil gstermitir; ve Tenerife adasndaki (modern dnyadan soyut bir ada) dile gre hangi eklin "takete" hangi eklin de "baluba" szcn iaret ettiini sormutur. Bulgular keskin hatl ekil iin "takete", yuvarlak hatl ekil iin de "baluba" szcnn %95-%98 gibi bir oranla yelendiini gstermitir.

2001'de ayn deney Vilayanur S. Ramachandran ile Edward Hubbard tarafndan "kiki" ve "bouba" ("bubba") szckleriyle ngilizce ve Tamilce konuan denekler zerinde yinelendi. Denekler %98 orannda kvrml ekli "bubba", testere dili ekli de "kiki" szc ile ilikilendirdiler.

Bu durum beynin bir biimde sesler ve ekiller arasnda soyut balar kurduunu gsteriyor. Daphne Maurer ve ark.'nn yeni almas 2.5 yandaki ocuklarn dahi bu davran gsterdiini ortaya karmtr.

Ramachandran ile Hubbard, kiki/bubba etkisinin dilin evrimi zerine etkili olduunu, nk bu deneyin nesnelerin adlandrlmasnn tamamiyle rastlantsal olmadn gsterdiini ifade etmilerdir. Yuvarlakl eklin genelde "bubba" diye adlandrldn, nk dudaklarn da yuvarlak halde kard sesin "bubba" szne yakn olduunu, benzer ekilde "kiki" sesini karrken az al ve gergin olduu iin bu ekille eletiini belirtmilerdir. Ayrca "k" sesi "b" sesinden daha sert ve gldr.

Seslerin rastlantsal-olmayan bir biimde nesne ve olaylarla/anlarla ilikilendirildii sinestezya benzeri bu eleme, ses sembolizminin temelinin nrolojik olabileceini gstermektedir.

lker Fclar
29.6.2009




Syleyeceklerim var!

Bu yazda yazanlara katlyor musunuz? Eklemek istediiniz bir ey var m? Katlmadnz, beenmediiniz ya da dzeltilmesi gerekiyor diye dndnz bilgiler mi ieriyor?

Yazlar yorumlayabilmek iin ye olmalsnz. Neden mi? nanyoruz ki, yreklerini ve dncelerini ekinmeden okurlarna aan yazarlarmz, yazlar hakknda fikir yrtenlerle istediklerinde diyaloa geebilmeliler.

Daha nceden kayt olduysanz, buray tklayn.


 


zEdebiyat yazar olarak seeceiniz yazlar kendi kiisel ktphanenizde sergileyebilirsiniz. Kendi ktphanenizi oluturmak iin buray tklayn.

Yazarn dilbilim kmesinde bulunan dier yazlar...
Bask Dili
evrilebilir Yaz Yazmak
Niin Trke'yi Arapa'dan Arndrmalyz?

Yazarn bilimsel ana kmesinde bulunan dier yazlar...
Dahilerle Dolu Bernoulli Ailesi'nin nl Jeolou Daniel Bernoulli ile Sylei
Bilim... Nedir... Ne Deildir... ok Ksa Ksa...
Bu Ta Kafama Kim Att?

Yazarn dier ana kmelerde yazm olduu yazlar...
Ekmek Tahtas ve Tahta Kaktan Sonra [yk]
Mezarmn Bekisi [yk]
Bir nsan, Yaam Boyunca Ka Kitap Okuyabilir? [Deneme]
nsanlk Kltrn Yedeklemek - V0. 0 [Deneme]
Ekitap Teknolojisi Hakknda Ksa Ksa [nceleme]
Soyadlar Tarihesi 1 - - Koptagel stnidman Kop Ta Gel! [nceleme]
Dilimi Dilmemeyi Bileyim (Prof. Efrasiyap Gemalmaz'dan Alnt) [nceleme]


lker Fclar kimdir?

Bir yazar deil. Yalnzca bir anlatmak istedii olduunda en uygun szckleri seip yan yana dizmeye alyor. Aslen fizik kkenli ve yazlarnda bunun etkisi hissediliyor.

Etkilendii Yazarlar:
Memduh evket Esendal, Salah Birsel, Douglas Adams


yazardan son gelenler

 




| iir | yk | Roman | Deneme | Eletiri | nceleme | Bilimsel | Yazarlar | Babali Ktphanesi | Yazar Ktphaneleri | Yaratc Yazarlk

| Katlm | letiim | Yasallk | Sakllk & Gizlilik | Yayn lkeleri | zEdebiyat? | SSS | Knye | ye Girii |

Custom & Premade Book Covers
Book Cover Zone
Premade Book Covers

zEdebiyat bir zlenim Yapm sitesidir. zlenim Yapm, 2023 | lker Fclar, 2023
zEdebiyat'da yaynlanan btn yazlar, telif haklar yasalarnca korunmaktadr. Tm yazarlarnn ya da telif hakk sahiplerinin izniyle sitemizde yer almaktadr. Yazarlarn ya da telif hakk sahiplerinin izni olmakszn sitede yer alan metinlerin -ksa alnt ve tantmlar dnda- herhangi bir biimde baslmas/yaynlanmas kesinlikle yasaktr.
Ayrntl bilgi icin Yasallk blmne bkz.