..E-posta: ifre:
zEdebiyat'a Üye Ol
Ska Sorulanlar
ifrenizi mi unuttunuz?..
kzn rengini dnda, insann rengini iinde ara. -Mevln
iir
yk
roman
deneme
eletiri
inceleme
bilimsel
yazarlar
Anasayfa
Son Eklenenler
Forumlar
yelik
Yazar Katlm
Yazar Ktphaneleri



u Anda Ne Yazyorsunuz?
nternet ve Yazarlk
Yazarlk Kaynaklar
Yazma Sreci
lk Roman
Kitap Yaynlatmak
Yeni Bir Dnya Dlemek
Niin Yazyorum?
Yazarlar Hakknda Her ey
Ben Bir Yazarm!
u An Ne Okuyorsunuz?
Tm balklar  


 


 

 




Arama Motoru

zEdebiyat > Deneme > Toplum > Ahmet Odaba




27 Mays 2011
Eitim, Hukuk Eitimi, lme ve Deerlendirme  
Ahmet Odaba
Eitimi okuma yazma renmek diye tanmlayamayz. Okuma yazma renmek eitimin bir parasdr ama kk bir paras. nsanlarn dier canllardan ayra en nemli zelliin dnebilme yetenei olduunu vne vne anlatrz. Oysa byle olmasnda , yani dnyaya insan olarak gelmemizde ve insanlarn dnebilme yetenei olmasnda bizim bir rolmz yoktur. Hibir canl, dnyaya nasl gelmek istedii konusunda tercih yapmamtr. Bunun yannda dnme yeteneinin yalnzca insana zg olduunu sylemek de acele verilmi bir karardr.


:BHBH:

     Feuerbach’n “Bizim niversitelerimiz, sadece bir dinleme ve yazma kurumudur” deyiinin stnden yaklak 190 yl gemitir.(1) O eletiri, belki de bugnk niversiteler iin yaplmtr. Hem de bizim niversitelerimiz iin.

     Ky enstits, medrese, imam hatip lisesi ve hukuk faklteleri arasnda ne gibi bir iliki, ne gibi elikiler vardr. Eitim konusundaki tercihlerin, bilimsel deil, siyasi olduunu rahatlkla syleyebiliriz. mam hatip liselerinin parasal kaynan salayan, ama kendi ocuklarn bu okullara gndermeyen insancklar grmemek elde deil. Yntem bakmndan okullarmzda medrese gelenei srmektedir. Yazk ki hukuk faklteleri Feuerbach’n yukardaki tanmna tam olarak uymaktadr. Her ey ezberletilmek istenmektedir. Burada kastl bir “dnmeyi engelleme abasnn” olduu dnlebilir. Hukuk fakltelerine sosyal puan ile renci almann siyasi bir tercih olduu aktr. Ama imam hatip kllarn bu okullara yerletirmektir.

     Ky enstitlerinin almas bilimsel bir tercih, ancak kapatlmas siyasi bir manevradr. mam hatip liselerinin gemii ilgi ekicidir. Bu okullar toplumsal gereksinmeler yaratmamtr. Ky enstitlerinin kapatlmas ile imam hatip liselerinin yaygnlamas ayn dneme denk gelmektedir.

     Bu lke bizim lkemiz, insan bizim insanmz. Devlet bizim devletimiz. Eitim toplum iindir, bizim iindir, herkes iindir. Hepimiz en iyiye en gzele en ada olana ulamak istiyoruz. Amacmz ortak. Ortak amaca ulamak iin dosta bir ibirlii gerekir.

     Trk dili, inkilap tarihi gibi derslerden sene kaybeden rencileri dnnce, “bu ne biim dostluk, ne biim ibirlii” demekten kendimizi alamyoruz. Herhalde gereksizliine karar verildi ki, artk YK dersleri snf gemeye etkili olmuyor.

     Hukuk eitimi, hukuk fakltelerinde balamaz ve hukuk fakltelerinde bitmez. lkokul, ortaokul ve liselerimizin ilkel bir uygulamas vardr. rencilere dayak atlr. (2) Akllar sra renci dverek ortak amaca hizmet ederler. Oysa dayak, ilkel tutkularn tatmini, aalk duygusunun bastrlmaya allmasndan baka bir ey deildir.Bunun renciler zerindeki etkisi ise , gen fidanlarn taze srgnlerini krmaya benzer.

     Dayak ve ezbere dayal eitim, medrese geleneinin devamdr. Dnme, syleneni tekrarla, ezberle ve ge. retmen gelince ayaa kalk, ceketini dmele, aman bir soruya yanl yant verme. Yoksa tekme tokat eitime devam edilir. retmen ne sylemise onu bileceksin. Dayak yemek istemiyorsan sus, ya da zgn dncen olmasn. Bykler dnm, sen onlarn dndn ezberle.

     Kiilik gelimesini engelleyecek, baml insan yetitirmeyi ama edinmi bir sistem. Basknn her trls var. Bir renci duvara “savaa hayr” yazd diye aylarca gz altnda tutulmutur. O renciyi ise kendi mdr ikayet etmitir. (3) Byk bir i baardn sanan mdr bey, hala grevine devam ediyor. Bu gibi kafalarla, bir yanllk olmazsa, ada uygarl yakalayacaz.

     Akll geinen baz okbilmiler, her eyin en iyisini ve en gzelini bildiklerini sanyorlar. (4) Kafalarndaki o parlak dnceleri herkese ezberletme sevdasndalar. Bu gibiler “krpe zekalar sndrmek” (5) iin ellerinden geleni yapyorlar. “Ben her eyi bilirim” sanan tipler, btn eitim kurumlarnda yaygndr.(6) Hukuk profesr kendini eitim uzman sanabilir. Ama deildir. Bir dedikodu dolanyor fakltede. “Falanca hocan btn rencileri snf gemi, o biraz zor doent olur” Zor hoca olacaksn, sonra da gelsin doentlik, gelsin gelsin profesrlk.” Zor hoca olmak ise, kyma makinas gibi almaktr, asla iyi eitimci olmak deil.

     Eitim kalitesi dyor, ezberci kuaklar geliyor, renciler almadan snf geme abasnda. Eskiden byle deildi.(7) Bu sylediklerim benim dncem deil. ve kesinlikle de katlmyorum. Bilim adam olarak yetitirmek iin bir Avrupa lkesinde eitim grmek zorunlu grlyor. Trk niversitelerinden bilim adam kmayaca gibi, saplant var (8) Kemiklemi bir dnce. Daha nce grlm olan pasivize edici eitimin sonular. Baz teknik alanlarda, gelimi lkeler en iyisini en gzelini yapyor olabilir. Eitim olanaklar ok geni olabilir. Sosyal bilimci, hukuku yetitirmek iinlaboratuvar eksiimiz olduunu kimse iddia edemez. nemli olan Avrupalnn eti kemii, ya da Avrupa’nn kaldrm talar deil herhalde...

     Avrupa lkelerinde hukua balayan bitiren rencilerin oran, baarszlk durumlar, snfta kalma ve geme, snavlar ve benzer konulara aklk getirilmelidir. Avrupa’ya gitmi olmay ayrcalk sayan kasaba dncesi terk edilmelidir. renciyi sulamak savunma mekanizmasn altrmaktan baka bir ey deildir. Ka tane hoca, ders verdii rencinin zeka seviyesini, kapasitesini, ilgi alanlar, yetenei, bilimsel dnmeye elverili olup olmad, ya da drstl konusunda bilgi sahibidir. Acaba asistan olarak seilen rencilerde, ne gibi nitelikler aranmaktadr. Hocalar kendi sezgileriyle en doru seimi yaptklarn m sanyorlar.

     retim grevlileri , rencileri hakknda hi bir ey bilmiyorlar. n yargl olarak rencinin, asi olduu, anarist ruhlu olduu , almadan snf gemek istedii gibi eyler dnyorlar ki, bu dnce bilim adamlna ve bilim felsefesine aykr bir dncedir. Trk Dili dersinden , dinamik ve baarl bir renciyi snfta brakan faklte, hangi akla hizmet etmitir. Bu olaydan, renci, rencinin ailesi, ulusal eitim ve devlet zarar grmtr.Peki, kim, ne kazanmtr. Baarszlk duygusunu bastrmak isteyen bir sadistten baka, kim ne kazanmtr?

     Yukardaki olay, ancak ve ancak, Trkiye’nin gelimesini istemeyen glerin yararnadr. Eitimin verimsizlii ve gelecek iin yetitirilen eitimcilerin, bilimsel esaslara gre seilmemesi, toplumun gelimesine byk engeldir.Medrese gelenei ve bu gelenee bal bilim adamcklar yetitirmekte ve bu gelenee zeka, yetenek ve baarlar ile uyum salayamayan renciler harcanmaktadr.(9)

     Baz akll hocalar kendi renciliklerini kriter alarak, rencileri deerlendirmeye almaktadr.Kendi deyimleri ile byk bir gaf yapyorlar. nsann kendi zekasn, kendi alma yntemlerini ideal kabul etmesi, doal ve fakat ilkeldir. Baz hocalar zamansal yetersizlikten yaknmaktadrlar. Gidip bakn, zamanlarn rencilere yaz yazdrarak harcyorlardr. Haftalk ders saatlerinin artrlmas sakncaldr. Ders sreleri de ksaltlmaldr. renci “bugn ne rendim” diye dnebilmek iin, zamana sahip olmaldr. Yoksa dnmeyi engellemek iin, renciye ot yoldurmaya gerek yoktur. Ve bunu yapmaya kimsenin hakk olamaz. nemli olan ok ders yaplmas deil, verimli ders yaplmasdr.

     Eitim kurumunda, eitim ile ilgili bir birim olup olmadn hi merak ettiniz mi? Benim byle bir birimden haberim yok. Belki “eitim aratrma merkezi” hi dnlmedi bile.

     Hocalarmz, birer bilimadam, eitimciden te, kendi savalarnda, kendi kariyer ve ekonomik amalar iin savaan kiiler. Eitimci yetitirme konusunda, bilimsel bir alma yok. Seilen asistanlarn kapasitesi, bilime yatknl, drstl konularnda hibir bilgiye veya gereki bir lmeye bavurulmamaktadr.

     Hocalar yalnzca kendi yaptklar snavlar l olarak alyorlar ki, o snavlarn hibir bilimsel deeri yoktur. Yalnzca ekli bir anlatmdr deerlendirme sonular.

     Hukuk eitimcisi yetitirmek iin, fen ve matematik puan esas alnarak, renci alnmaldr. Bu rencilerin bilim adam olarak yetimeye eilimli olmas gerekir. Fen ve matematik puan ile hukuk arasndaki ilgiyi merak edenler kabilir. (10) Siz bana sosyal puan ile hukuk arasndaki ilikiyi aklayabilir misiniz.? Fen ve matematik puan yksek olan rencilerin, tamamnn Trke ve sosyal puanlar da yksek. Ama bunun aksini kimse iddia edemez.

     imdiki uygulama ile, hukuk fakltelerine sosyal puan ile renci alnmaktadr. Bu manta nasl ulaldna akl, sr ermez. te bu noktada, bilimsel deil, siyasi bir tercih vardr. mam hatip kl rencilere kolaylk salanmtr. Liseyi ilk derece ile bitiren renciler ile, lise baar puanlar da bilimsel bir deer tamaz. Sonucu dikkate alndnda ise, adaletsiz bir uygulamadr.

     niversite rencileri, retim yelerinin yetersizliinden yaknmaktadrlar. niversite dzeyinde eitim veremediklerini belirtiyorlar.(11) Eitim zaten ezbere dayal. renciler ad bilgilerle bunaltlmaktadr. (12) rencilerin niversitedeki fonksiyonu, not tutmak, snava girmek ve har demek gibi eylerdir. Dnmek ya da aratrma yapmak, renciye gre bir i deil.(13) Baz okbilmiler, hemen “renci psikolojisi” diye tehis koyabilirler. Bylece liseden kalma, krk-dkk ve ezberlenmi psikoloji bilgilerini gstermi olurlar.

     retim yelerine gre de, renci kalitesi hzla dyor. almadan snf gemek isteyen, ezberci kuaklar geliyor (14) Bu gre katlmak olas deil. Ezberlemeden snf gemeyi baaran ka kii var sanyorsunuz. renci kalitesini, kalitedeki d, soru sormamann nedenini , ezberciliin gerekesini nasl aklyorlar. acaba. Saylan olumsuzluklardaki kendi rollerini biliyorlar m?

     renciler renmek yerine, snf gemek ve diploma peine kouyorlarm. (15) Bu doru, nk, renci buna zorlanmaktadr. Snava girerken, hocann yazdrd notlar, ezbere bilmeniz gerekir. Aksi taktirde, ok ey bilseniz, konuyu kavram olsanz bile, snfta kalabilir, okuldan bile atlabilirsiniz.

     Bilim kimsenin tekelinde deildir. Fakat bu durum, snfta braklmaya veya okuldan atlmaya engel deildir.Hakl olabilmeniz iin gl olabilmeniz gerekir.Hoca istedii renciyi baarl, istediini baarsz sayabilir. Buna hibir engel yoktur. renci, zor saylabilecek bir snav kazanarak geldii fakltede, yarn sabahn dnememektedir. Yllardr kapasitesini aarak almak, ama kapasitesinde baar gsterememek durumundadr. Siz bana Trk Dili dersinden bir yl bekleyen rencinin durumundaki mant aklayabilir misiniz.?
     Olaylar kavrayamayan bir insan, pek ok eyi ezberleyip tekrarlayabilir. Bu renmek deildir. nk, tekrarlama yetenei olan papaan, tekrarlad szcn anlamn bilmez. nsan, rastgele yaplan bir snavda, ezberledii eyleri yazarak baarl gzkebilir. Ne seviyede eitim grm olursa olsun, hemen herkes, Medeni Yasa7nn balang hkmlerini, hatta tamamn bile ezberleyebilir. Anayasa’y da ezberleyebilir, hem de kenar balklar ile. birlikte. Peki bu insan hukuk renmi olur mu Hocann ders notlarn snav kadna aynen aktaran renci, hukuu iyi mi renmitir.?

     niversiteye seilerek alndklar halde, pek ok renci hocalar tarafndan niteliksizlikle sulanmaktadr. (16) Tek yanl ve nyargl bir sulamadr bu. Gerekleri de yanstmaz nk objektif deildir.































     ETM

     Eitimi okuma yazma renmek diye tanmlayamayz. Okuma yazma renmek eitimin bir parasdr ama kk bir paras. nsanlarn dier canllardan ayra en nemli zelliin dnebilme yetenei olduunu vne vne anlatrz. Oysa byle olmasnda , yani dnyaya insan olarak gelmemizde ve insanlarn dnebilme yetenei olmasnda bizim bir rolmz yoktur. Hibir canl, dnyaya nasl gelmek istedii konusunda tercih yapmamtr. Bunun yannda dnme yeteneinin yalnzca insana zg olduunu sylemek de acele verilmi bir karardr.

     lk insan, kolunda Japon yapm saat ile dnyaya gelmemitir. Eskiden, yani ilk insanlar dneminde, ilkokul, ortaokul, lise ve niversite gibi eitim kurumlar yoktu. Demek ki o insanlar diplomasz kiilerdi. Doktor, doent ya da profesrleri yoktu. te o insanlar, bilgi ve deneyimlerini sonraki kuaklara aktararak, bugnk seviyeye ulamamz salamlardr. Demiri ilk olarak kullanan insan mhendis deildir.

     Tarihte Akdeniz’in en gl filosunu sahip olan Trkler, acaba sava gemilerini sanayilemi batl lkelerden mi satn almtr. Piri Reis yurt dnda, denizcilik ve haritaclk eitimi mi grmtr?

     Eitim eitli ekillerde tanmlanabilir.(17) Ksa bir tanmla, “eitim, kltrn bireye aktarlmasdr” diyebiliriz. Peki kltr nedir?

     Kltr ya da uygarlk, bir toplumun yesi olarak insanolunun kazand bilgi, inanlar, sanat, ahlak, yasalar, grenekler ve teki beceri ve alkanlklar ieren karmak bir btndr.(18)

     Bizim niversitelerimizde bilim adam yetiir mi , kaliteli aratrma yaplabilir m (19) gibi gvensizlik dolu yarglar tartmak istemiyorum.












     ETM POLTKAMIZ


     Eitim kurumlar ve eitimciler belli amalarn gerekletirilmesi iin vardr. lenmek zere fabrikaya giren hammaddenin sonuta ne olaca bilinmektedir. nk fabrikalar bu bilinen amalar iin kurulmulardr. Ayn ey eitim fabrikalar iin de geerlidir.Hammadde ilenecek ve nitelikli hale getirilecektir. te, eitim politikas, varlmak istenen ama ile, bu amaca varmak iin izlenen yntemi anlatr.

     Belirlenen amacn aklc olmas gerekir. Yani bilimsel bir temele dayanmaldr. Byle bir ama saptandktan sonra, bu amaca ulamak iin en pratik, en gvenilir ve en salam yol seilmelidir. Eitim toplum yaamnn olmazsa olmaz kouludur. nk eitim olmazsa toplum da olmaz.

     Hereyden nce eitim, retime ynelik ve yaratc olmaldr. Ama montaj sanayine ynelik olmaldr demiyorum. nemli olan modern oyuncaklar skp takmak, bilgisayar tularyla dalga gemek deil, problemleri zebilmek, gerektiinde oyuncan topraktan yapmak, retmektir.

     Atatrk dnemi Trkiye’sinde olduka cesur admlar atlmtr., eitim alannda. Yenilikler sihirli denek ile yaplan kolay eyler deildir. Osmanl Tarh’nde, medreselerin yenilemeye kar byk bir direnme gsterdikleri bilinmektedir.(20) Elbette bu direnme eitim felsefesinden deil, kar atmalarndan kaynaklanmaktadr.

     Sanlmasn ki, Osmanl Devleti’nin sona ermesi ile bu direnme sona ermitir. u anda iinde yaadmz 1991 ylnda, medrese gelenei hala srmektedir. ve inatla yaatlmaktadr. Yukarda sylediim gibi, sorun, eitim felsefesi sorunu deil, kar dengesi sorunudur. (21)

     lkokul yetitirilmek zere, 1924 ylndan itibaren ilkretmen okullar almasna karar verilmitir. (22) 1927-1928 retim ylnda, kylerde yetimi ocuklar alp, ilkokul stnde, yllk bir srede, gnn yarsnda genel bilgi derslerine, yarsnda da, tarm, kooperatifilik, el ileri uygulamalarna, yer veren programlarla, ky retmeni yetitirilmek zere, Denizli ve Kayseri-Zencidere’de iki ky retmen okulu almtr.(23) Bugn yan, 1991 ylnda, kye gnderdiimiz retmenlere ne veriyoruz, ve onlardan ky ve kyl iin ne yapmasn bekliyoruz ?

     Bu okullardan beklenen sonu alnamadndan, 1933 yllarnda kapatlmtr. 1937 ylnda, konu tekrar ayrntl olarak ele alnm, nfusu retmen gndermeye elverili olmayan kyler iin, eitim ve retim ilerini grmek, tarm ilerinin ada bir ekilde yaplmasn salamak amac ile ky retmenleri grevlendirilmitir.Deiik kylerden zeki ve yetenekli ocuklar alnarak, iki yl ilkokul, yl ortaokul renimi veren , fakat tarm, demircilik, inaatlk, kooperatifilik konularna arlk veren bir programla almak zere, ky enstitlerinin ilk denemesi niteliinde olan, Eskiehir-Mahmudiye, zmir-Kzlullu ky eitim yurtlar almtr.(24)

     17.4.1940 tarihli ve 3803 sayl, ky retmeni veya kye yarayan dier meslek erbabn yetitirmek zere , tarm ilerine elverili arazisi bulunan kylerde, 5 yl retim sreli ky enstitleri almtr.(25) Enstitlerde gerekli sanat dallar iin atlyeler, hayvanclk iin ahrlar kurulmu, buralara geni tarm arazisi , meyvecilik, sebzecilik baheleri salanmtr. -drt yl iinde, 21 ky enstits kurulmutur. Buralarda eitmen kurslar da almtr.

     Buna paralel olarak, 1924’te bir ilahiyat fakltesi, 29 ilde de imam hatip liseleri ald. mam hatip okullarnn says rencisizlik yznden yldan yla azalarak, 1930 ylnda tamamen kalkmtr.(26)

     1950’li yllar ky enstitlerinin kapatld ve imam hatip liselerinin parlamaya balad yllardr. Trkiye’de ok partili dzene geilmi, politika, eitimi ucuz bir malzeme olarak ve acmaszca kullanmtr. O dnemde eitimin bana gelenleri, genel siyasi durum iinde deerlendirmek gerekir.

     Ulusal nitelikli bir eitim politikas, yazk ki uygulanamamtr. eitli Avrupa lkeleri ve Amerika tarafndan nerilen paketlerin ulusal karlara uygun olabileceini mantk kabul etmez. Hibir devlet, kendisine rakip olacak bir gce yardm etmez. Ky enstitlerine yaplan saldrlarn banda “komnist yetitiriyor” iddias vardr. (27) Bu iddialarn ne denli isabetsiz olduu, bugn daha iyi anlalmaktadr. ddiann temelini, kar atmalar, politik hesaplar oluturmaktadr.

     Gelimi lkelerin, gl bir Trkiye’ye temel olacak bir eitime destek olmalar beklenemez. Ama kstek olmalar kanlmazdr. erde oy hesaplar, darda ekonomik ve askeri hesaplar Trk eitiminin yreine saplanmaktadr.









     OKULDAN RENC ATMANIN YASAL VE BLMSEL YN


     Pek ok kii renci psikolojisini iyi bilir. Yazk ki bu bir saplantdr.Bu saplant, yani iyi bildiini sanma saplants, pek ok meslek grubunda yaygndr.(28) renciler de pek ok ey bilirler. Daha nceden az alt iin baarsz olduuna inanan renci A, ok almaya balyor ve okuldan atlyor. Bylece, baarnn srrnn almak, almak, almak.... olup olmadn reniyor.

     Yksekrenim Yasas, rencilere, renimlerini tamamlamas iin belli sreler ngrmtr. Bunun uygulamadaki anlam udur: Eer renci belli srede okulu bitiremezse, okuldan atlr. Buradan anlyoruz ki, eitimdeki baarszln tm sorumluluu renciye yklenmektedir. Oysa olmas gereken bu deildir. renci dndaki unsurlarn da dikkate alnmas gerekir.

     -Yeterli eitim verilmi midir ?
     -Hocalar say olarak yeterli midir ?
     -Hocalar nitelik olarak yeterli midir ?
     -Hocalar eitimci olarak baarl mdr ?
     -Ders aralar yeterli midir ?
     -Eitim yntemi baarl mdr ?
     -renciye yeterli rehberlik hizmeti verilmi midir ?
     -Yaplan snavlar gvenilir midir ?

     Daha sayabileceimiz pek ok etken var. rencinin yeterli kapasiteye sahip olup olmad, yeteri kadar alp, almad, hakl olarak merak edilir. Ama unutulmamaldr ki, hibir stn zekal, anasndan doarken otomobil ehliyetine sahip deildir. Yzme, okuma-yazma ve hesap bilmez.Bu yetenekleri de, kendi kendine kazanmaz. Baar ve baarszln tek sorumlusu renci deildir. Zaten okullarmzdaki ilkel yntemlerle yaplan snavlarla llen ey baar deildir. Eer baarsz saylan renci okuldan atlacaksa, baarsz hocalar da okuldan atlmal, baarsz niversiteler kapatlmal, yetersiz ders aralar imha edilmeli, snavlar, drst ve gvenilir bir lme olmadklar iin, tmden kaldrlmaldr.

     Saplant ve alkanlklar bir tarafa brakp, olay gereki olarak deerlendirmeliyiz. Hoca ders anlatamyor, ders kitab yok., derslikler souk hava deposu gibi. Okul ynetimi ile renciler arasnda buzdan duvarlar. Rehberlik diye bir ey yok. Bunlar yetmiyor gibi, bilimsel bir deer tamayan, aksine keyfi bir snavla, snfta braklacak, okuldan atlacaksnz.

     Her ne kadar, snfta brakma ve okuldan renci atmann yasal bir klf bulunuyorsa da, bu durum hukua aykrdr.Yukarda belirttiim gibi, baarszln –ki buradaki baar gerek deildir- sorumlusu olarak, yalnzca renciyi grmek ve onu cezalandrmak akl ii deildir. niversite, snfta brakt ve okuldan att renciye kar, haksz fiil hkmlerine gre sorumludur. Hi kimse bakasnn eitim hakkn kstlayamaz. Kendi baarszln bakalarna detemez.

     Uygulamada, niversiteler ve baz hocalar kyma makinas gibi almaktadr. Eitimin iyiletirilmesini ama edineceklerine, bilimsel esaslara gre almay ilke edineceklerine, aksine renciye yklenerek, kendilerini aklamaya, baarl gstermeye alyorlar.

     Yeri gelmiken, eitim konusunda Avrupa’nn neresindeyiz diye kendi kendimize soralm. rnein Almanya’da bir lise dnn. retmen snfa geldiinde, renci ayaa kalkmak zorunda mdr. ? Bu rencilerin ceket ve kravat giyme zorunluluklar var mdr.? Ceket giyen renciler, retmenlerini grnce veya onlarla konuurken, ceket dmelemek zorunda mdr? retmeni ile konuan renci elini cebine sokabilir mi ? Alman retmen “Sen bana niye selam vermiyorsun” diye rencisini dvebilir mi ?

     Orada ne olduunu gidip grmedim. Bildiim bir ey var. O da eitimcilerimizin asker zentisi olmalar. Szde disiplin ile baar salayacaklarn sanyorlar. Bizim lise eitimimizin Almanya veya Amerika’dan daha m iyi olduunu iddia ediyorlar.? Buna glnr ite...

     Almanya’da, profesrlerin, retim ve aratrmalaryla ilgili konularda, akademik zgrlkleri tamdr. renciler de, aa yukar ayn zgrlk iinde, renme zgrlne sahiptir. (29) Alman renciler programlarn kendileri dzenler ve setikleri ihtisas alanlarnda, derecelere ve diplomalara gtren snavlar iin, ne zaman, nasl ve nerede, hazrlanacaklarna kendileri karar verirler. (30) Bizim rencilerimiz hibir eye karar veremezler. nk bykler ve hocalar, her eyin en iyisini bilirler?...

     renciler, gzetimleri altnda almak istedikleri profesrleri semek amac ile, niversiteden niversiteye dolatklar i iin, her smestr kayt yaptrmak zorundadrlar. (31) Hoca semek, ders semek, istedii zaman snava girmek... Bunlar bize ok yabanc. Biz toplum olarak geleneklerimize balyz, hem de sk skya. (32) Eitim ait bulunduu lkenin siyasi ve sosyal eilimlerini izlemek zorundadr.(33)

     

     HUKUK ETM


     Hukuk eitiminin amac, toplumda hukuku olarak grev yapacak kiilerin yetitirilmesidir. Hukuk, toplum dzeninin salanmasnda byk nem tar. Temel hak ve zgrlklerin korunmasnda ve gelitirilmesinde, hukukunun rol nemlidir.(34) Hukuku, toplumun kendisine ykledii rol gerei gibi yapabilecek niteliklere sahip olmaldr(35)

     Drst, alkan , belli bir zeka ve yetenee sahip ve hukuu seven kiilerin seilip hukuku olarak yetitirilmesi gerekir. Bu kiiler, bilimsel bir deer tamayan , “ezberle-ge “ modeli snavlarla belirlenemez. nk szkonusu snavlar gvenilir olmad gibi, eitimin kalitesini de drmektedir.(36)

     yi bir hukuku, insan ve toplumu iyi tanmak ve kendini amak zorundadr. retim grevlisi, ayrcalkl ve dokunulmaz bir kii deildir. nsanlar yaplar gerei glerini ktye kullanma eilimindedirler. renen-reten ilikisindeki eitsizlik, retim grevlilerine, keyfi davranabilecekleri geni bir alan brakmaktadr. renci ise savunmaszdr.

     Dnmekten ve dncesini sylemekten korkan gen insan, gelecein yneticisi, yasa koyucusu, hakimi, savcs, avukat olacaktr, bilim adam olacaktr. Bu insann kendine gveni olmasn, dnmesin, dndn syleyemesin. Acaba bu gen insan, babasna, amcasna, dedesine, ya da tandklarna danarak m karar verecektir. Bilimsel bir alma iin icazet mi alacaktr. Ve eer yle ise bu icazeti kim verecektir.

     Okuldan atlma tehditleri ve notlarla boaz sklan , dernek yesi oldu diye anaristlikle sulanan insan, nasl kendine gvenecektir. Yaam yksek not almak aferin almak, ileride zengin bir kz veya erkekle evlenerek ke dnmek veya paral bir ie kapak atmak olarak alglayan insan, nasl objektif dnecektir; nasl iyi bir hukuku olacaktr. Bir milyona yakn renci aday niversite snavna girecek, ve bunlardan seilecek -drt bin kii hukuk fakltelerine girecek (38). Faklteye giren bu ansl rencilere gelecek garantisi verilememektedir. rencilerin ou yarn sabahn bile dnebilecek durumda deildir. niversite snavn kazanan renci, bir anda kendini, kurallar, hocalar ve yurt yneticilerinin karsnda bulur. Tabi eer yurda girme ans olmusa... renci, baba ekmei yiyen bir kiidir.(39) Yaamn buna gre dzenlemek zorundadr.

     Yurt personeli, en alt kademedeki, temizliki-bekisinden, st dzey mdrne kadar, renci ile dalgasn gemekte, onu kmsemekte ve keyfine gre fralamaktadr. Bylece kendini tatmin eden personel, rencinin her hareketine, her eyine karmakta ve “yurttan atma” ile tehdit etmektedir. Yurda yeni giren rencilere daha fazla bask uygulanmaktadr ki, rencinin gz batan korksun. u anda avukatlk yapan bir bayan arkada, “yurt kantinindeki temizlikten ikayeti olduu iin” nasl azar iittiini anlatmt.Ve o yalnzca bir rnekti. “Kimi kime ikayet ediyorsunuz” diyorlard.






































     ETMDE BAARI VE LME     


Eitimde baar, eitim srecine katlan elerin varlmak istenen hedefe ne oranda yaklatnn saysal anlatmdr. Ne kadar insann eitimi planlanmtr. Eitim sonunda ne kadar insan baarl olmutur. Bu insanlar,toplumsal rollerinde ne denli baarl olmaktadr.

     Baar denildiinde akla ilk gelen rencilerin aldklar notlardr.Doaldr ki, baarl ya da baarsz saylan da rencidir. Bir hukuk rencisinin yazl snavlarda ald notlara bakarak, onun planlanan hedefe ne oranda yaklatn anlayamayz.Yine szkonusu nota bakarak, eitim sisteminin, eitim programnn , retim grevlilerinin , faklte ynetiminin baars konusunda bir fikir edinemeyiz.Peki not denilen bu saysal anlatm ne anlama gelir? Hoca snav kadna bakm ve “ben bu kada....” not veriyorum demitir. Hepsi bu kadar. Buna lme diyebilir miyiz...Bir dier anlatmla, lme bunun neresi...Uzaktan bir cisme bakyor ve bu cisim 1 metre apnda, 3 metre uzunluundadr ve 2500 kg.dr diyorsunuz.te yaplan snavlar bundan farkl deil.

     renciye verilen not rencinin baarsn yanstmaz. retim gibi karmak bir olay deerlendirmek isteyen bir kimse, bu olay analiz ederek ie balamal ve ne gibi niteliklerin gzlenebilir olduunu, bunlarn hangi boyutlarda llebileceini ortaya karmaya almaldr.(39 ?)

     Eitim kurumlarnn amac nitelikli rnler meydana getirmektir.O halde, eitim kurumlarnn baarsn rnlerinin kalitesi ile lebiliriz.(41) lme bilimsel bir deer tamaldr.Bu da ancak yntemin objektiflii ile olasdr.(42) retimin deerlendirilmesi asndan yararl olan bir analizde u e nem kazanr. Program, retim ve rn(43) Ortaya kan rnn kalitesi, retimin kalitesini gsterir.(44)

     Hukuk eitiminde, renciler snavlar altnda ezilerek yetiir. Snavar vererek hakim olur, savc olur, kaymakam olur. imdi, eitimin ve snavlarn gvenilir sonucu mu, bilmem ne kadar tarikat kaymakam, bilmem ne kadar vali... ve bir trl bitmeyen adli sorunlar, bir trl bitmeyen davalar.Eitimin kalitesini adliye koridorlarnda, kaymakamlklarda vs. aramak durumundayz. Ve hocalara, yetitirdikleri renciler iin taktirname verilmeli, meslee giri snavlarn organize eden, deerlendiren beylerin gzlerinden plmelidir.

     Uygulamada lme amacyla, yalnzca renciler snava sokulmaktadr.Her hoca iinden geldii gibi snav yapt ve kafasna gre deerlendirdii iin , bu snavlar hibir bilimsel deer tamaz. ve renciyi ezbercilii zorlar. Hocann ne istediini tahmin etmek ve hocann notlarn aynen kada aktarmak zorundasnz. Aksi durumda mezun falan olamazsnz.

     Birok okul sisteminde, ngiliz eitimcisi J.F. Wolfenden’in dedii gibi, “snav boynuzu retim kulan gemektedir”(45) Illich’e gre “ okulda notlar ve diploma esas olduundan , renme ve adaletten szedilemez.”(46) renme, yeni bir beceri ya da gr kazandrma anlamna gelir, snf gemek ve baarmak ise bakalarnn grne ve taktirine dayanmaktadr.(47)

     Okullardaki lme yanlglarnn temelinde, rencinin pasif ve savunmasz olmas ve buna karn retim grevlilerinin kendi balarna buyruk olmalar vardr.(48)Baarya ulamak iin dosta bir ibirlii yerine , snavlar ve notlar gibi adaletli olmayan yntemlerle renciye bask uygulanmaktadr. Bylece kiilik geliimi olumsuz ynde etkilenmektedir. Baary lmeye alanlar, belirledikleri baarszlktan kendilerine pay karmazlar. Bu davran, insan doasnn “kusurlar bakasnda arama” eilimidir.(49)

     Asl yanlg, yalnzca rencilerin baarl ya da baarsz diye deerlendirilmesi ve bu deerlendirmenin keyfi olarak (bilim d yntemlerle) yaplmasdr.Sanld gibi, baarnn srr “almak, almak, almak” deildir. (50) retimi, rnn kalitesi ile deerlendiriyoruz.(51) Baarszl renciye mal etmek, allm ve ucuz bir yntemdir.Eer baar varsa, bunu retimin baars, niversitenin baars olarak kabul ediyoruz. Bu da tek szckle “hakszlktr”. Sonu bilimsel bir deer tamaz ve adaletsizdir. Kimi insanlar, kendi ilerinin boyutunu unutup, her eyin en iyisini bildikleri ve yaptklar inancna kaplrlar. (52) Byle bir dnce, bir bilim adamna ait olamaz.

     Bilim rettikleri, hukuk teknisyeni yetitirmeyip, gerek hukuku yetitirdikleri iddiasnda olan baz bilim adamlar, yetiecek bilim adamlarnn nn tkamakta, antasn tayp, kendisine hayranln belirtecek yaclar asistan olarak alp, beslemektedir. Bunca baarl olmulardr ki, hukuk eitimi bilimsellikten olduka uzaklarda, ilk gnk gibi, prl prl durmaktadr.

     Hukuk doktoru, eitim uzman deildir. Hele hele lme ve deerlendirme uzman hi deildir. Eitim konusunda eitim grmemitir. Eitim konusunda yetersiz bir hocann objektif ve gvenilir bir deerlendirme yapabileceini sanmak, ii ansa brakmaktr.

     Snavlarn ok ar sonular vardr. Baarsz sayld iin okuldan atlan, baar ve snav stresi ile salk durumu bozulan, ve hatta intihar eden pek ok renci vardr. Bu rum, grld gibi maddi ve manevi birok ar sonu dourmaktadr. Hem rencinin kendisi, hem ailesi, hem de ulusal ekonomi, ulusal eitim zarar grmektedir. Baarszlkla sulanan yalnzca rencidir, ama gerek hibir zaman byle deildir.

     Hukuk fakltelerinde snavdan sz edilince, hemen yazl snavlar akla gelmektedir. Test snav bir alternatif olabilir mi sorusu ise genellikle olumsuz yantlanmaktadr.(53) Test snavdan sz edilince “ne kadar safsnz” der gibi glmseyen hocalar var. Fakat test snavlar konusunda almalar da yok deil.(54) Snav konusuna gerekte uzak olan kiilerin, babadan ve dededen kalma yntemlerde srar etmesi yadrganmamal. Ancak, tpta uzmanlk snav gibi bir snav yaplabildiine gre, hukukta test snavn olmayacan sylemek dar grten ibaret kalmaktadr.

     En ok kullanlan yntem yazl snavlardr. Bu snavlarda net yatt diye bir ey yoktur. z ne olursa olsun, snava giren kii says kadar farkl anlatm ve yorumlar olacaktr. (55) Yantlarn tamamen doru veya yanl olduu sylenemeyecektir. (56) Bu durum puanlama glne neden olmaktadr. Yantlarn doruluunu deerlendiren kii tayin edecektir. Bu deerlendirme ise hibir zaman objektif olmayacaktr. Deerlendiren iin ou zaman , rencinin ne yazm olduu deil, kendisinin ne istemi olduu nem tamaktadr.Pek ok retim grevlisi “ben sylediimi isterim” diye anmsatmada dahi bulunmaktadr. Yani renci, hocann istediini yazm mdr, yazmam mdr? yle ki biem farkllklar bile deerlendirmeyi etkilemektedir.(57) Ayn anlamda olan iki szckten hocann istedii szc yazmayarak zayf alabilirsiniz. Bu konu fiilen test edildi ve zayf not alnd.Hatta snfta bile kalnd.

     Deerlendirilen snav katlarnn ok olmas , deerlendiriciyi ierik deerlendirmesinden ok , grnm deerlendirmesine zorlamaktadr.Yani programlanm bir makine gibi almaktadr.Snav kadnda ne yazldndan ok, baz szck yada tmceler deerlendirmeye esas olmaktadr. lk bakta bu aranlanlar grlrse, olumlu, grlmezse olumsuz not verilmektedir. Bu arada sayfa dzeni ve yaz gzelliinin de not zerinde byk etkisi olduu bilinen bir ey. Halen uygulanmakta olan snavlarn pek ounun snav ynergesinde , yaz gzelliinin deerlendirmeyi etkileyecei yazlmaktadr. Hatta yaz gzelliinin notu da peinen verilebilmektedir. Yaz gzellii 10 puan...gibi notlar dlmektedir.

     Deerlendiren kimsenin, deerlendirme anndaki psikolojik durumu snav notunu nemli derecede etkilemektedir.(58) nsanlarn ruhsal durumlar ise,iklim, hava durumu, ay ve yldzlarn konumu, dahil pekok eyden etkilenmektedir. Ar scak ve souklar, insan dncesini allak bullak etmeye yetmektedir.

     eitli kompleksleri olan, hayal krklna urayan, istedii yere ulaamayan-engellenen- evresi ile ilgili sorunlar olan, fiziki bir rahatszl, grnm bozukluu olan, aile ii sorunlar olan ve/veya cinsel sorunlar olan deerlendirici, iinde bulunduu karmaay snav notlarna yanstacaktr. nk snav katlarn deerlendiren insan kendisinden bamsz deildir. Kendini beenmi bir kii, bakasnn baarszlndan zevk bile alabilecektir. Pek az renciye geer not vererek, kendine “zor hoca” dedirten kii, bastrlm baarszlk duygusunu tatmin edebilecektir.

     Bunun yannda, verdii notlarn dier hocalar ve okul ynetimi zerindeki etkilerini de dikkate almak durumundadr. Snav katlarn belli bir sre iinde okumak zorunda olan kiinin eli ayana dolaacaktr. Byle olunca da rastgele notlar yazabilecektir. Snavlardaki dengesiz baar grafiklerinin mimarlar ou zaman renciler deildir.

     Yazl snavlarda, sorulacak soru says snrl olduundan, konulara gre e-dalm salanamamaktadr. Hatta bu durum ou zaman dikkate alnmamakta, tm sorular bir konu iinden ve hatta konunun ayrntsndan seilerek, sorulmaktadr. Bir Arapa ya da Osmanlca tamlamay hocann istedii gibi ezberlemediiniz iin zayf not alp snfta kalabilirsiniz. Oysa, SS snavnda, ou zaman bir soruyu, baz sorular atlayabilirsiniz, atlamanz gerekir. Yanl yapabilirsiniz. Ama bir soru snavn her eyi deildir.

     Aka anlalmayan sorular ok farkl yantlara neden olmaktadr. Deerlendiren ise, kendi benimsedii, nceden hazrlad yant doru kabul etmektedir.Pek ok snav kadnda, “soruyu anlamak snav sorumluluuna dahildir” eklinde garip bir not bulunduu gzlenmektedir.(59) Bu not, ben neyi istiyorsam onu yazn demektir. kinci olarak da bu sorunun anlalmaz bir soru olduunu kantlar.Bir trl nlenemeyen ezbere dayal eitimin nedeni bu tip uygulamalardr. Ezbere dayal eitimin engellenmek istediine de inanmyorum.Bu yolda atlm somut bir adm, somut bir alma grmek istiyorum. En kolay yol topu renciye atp, yan gelip yatmaktr.
     
     renci hocann ne istediini tahmin etmek, ve o konuda kitapta yazan ve hocann syledii her eyi eksiksiz olarak yazmak zorundadr. Yazl snavlarda alnan not rencinin baarsndan ok, deerlendirme zamanna deerlendiren kiiye, hava durumu, iklim ve ay ve yldzlarn konumuna gre deiebilecektir. (61) Bu durumda objektif bir deerlendirmeden sz etmek olas deildir. (62) Objektif olmayan bir snavn da gvenilirliinden sz edilemez.(63)

     Anlattklarm yazl snavlarn gvenilir olmadn ispatlar. Peki sorun test snav uygulamakla zmlenebilir mi...Yaplan test snavlara baktmzda, deien bir ey olmadn grebiliriz. Hukuk fakltelerindeki renci says 20.000’lere ulatndan (64) szl snav yapmak da olanaksz hale gelmitir. Yazala snav veya test snavda objektif olmayan hoca, szl snavda da olamaz. Sonu olarak, snav olay ok bilinmeyenli bir denklem haline gelmitir.

     Sorunlar saymak kolay. nemli olan zm yollarn bulabilmektir. retim yelerinin ve dier niversite mensuplarnn niversitelerde olup bitenler hakknda basna aklama yapmalar yasa ile engellenmitir. (65) Ama renci aleyhine atlp, tutulabilir. renciye anarist diye hakaret edilebilir. Bu arada bilim adamlarn eletirebilecek bir basndan da sz edemiyoruz. (66) nk bilim adamlar her eyin en iyisini yaparlar.?

     Amacm u veya bu teknikte yaplan bir snavn savunmasn yapmak deildir. ncelikle snavn amac iyi belirlenmelidir. Deerlendirme ya da snav renimi engelleyici bir rol oynamamaldr. (67) renci snav ama edinmemeli ve snav ona kar bir tehdit arac olarak kullanlmamaldr.(68) retmek insan beynine zorla bir eylerin sokuturulmas olmad gibi, yarm saatlik bir snav ile llen ey de rencinin baars deildir. Snav boynuzu eitim kulan gememelidir.(69) Not sistemi, renciyi , renmek yerine iyi veya geer not almaya zorlamaktadr.(70) Snav tekniklerinin nitelii, renme tavrn da etkiler (71) Gerek bir deerlendirme, bilgi dzeyinden baka, sorunlar lme yeteneini de lmelidir.(72) Ustaca hazrlanm bir test snav ile, rencinin bilgisi yannda, bilimsel dnme yetenei (73) yani objektiflik, drstlk, alkanlk, kukuculuk ve hogr (74) nitelikleri de kolayca llebilir. Snavn amac iyi bilinmelidir. Eer yalnzca bir renci yzdesinin snf gemesi veya snfta kalmas, amalanyorsa, snav yapmak yerine kara ekmek daha uygun olur.

     Snav, snf gemeye veya snfta kalmaya esas olan bir bask arac olmaktan kmal ve eitime katlan tm elerin baarsn len bir deerlendirme olmaldr. Byle bir deerlendirmenin amac da eksikleri belirlemek ve eitim ynteminin gelitirilmesine katkda bulunmak olmaldr. Byle bir deerlendirmenin amac da eksiklikleri belirlemek ve eitim ynteminin gelitirilmesine katkda bulunmak olmaldr.

.Eletiriler & Yorumlar

:: Not...
Gnderen: Ahmet Odaba / , Trkiye
27 Mays 2011
bu alma 20 yl kadar nce hazrlanmtr. rnein hukuk fakltelerine sosyal puan ile girilmiyor.... bilgi yazld dneme aittir.




Syleyeceklerim var!

Bu yazda yazanlara katlyor musunuz? Eklemek istediiniz bir ey var m? Katlmadnz, beenmediiniz ya da dzeltilmesi gerekiyor diye dndnz bilgiler mi ieriyor?

Yazlar yorumlayabilmek iin ye olmalsnz. Neden mi? nanyoruz ki, yreklerini ve dncelerini ekinmeden okurlarna aan yazarlarmz, yazlar hakknda fikir yrtenlerle istediklerinde diyaloa geebilmeliler.

Daha nceden kayt olduysanz, buray tklayn.


 


zEdebiyat yazar olarak seeceiniz yazlar kendi kiisel ktphanenizde sergileyebilirsiniz. Kendi ktphanenizi oluturmak iin buray tklayn.

Yazarn toplum kmesinde bulunan dier yazlar...
Rastlant ve Uygarlk
Ulusal Arpalklar ve retim
Edirne'den Hakkari'ye
Kan Grubu Sorunu
Yunanistana Tank Satma Sava

Yazarn deneme ana kmesinde bulunan dier yazlar...
Masum Bir Gen'in tiraflar
Ky Enstitleri Neden Kapand
Trabzon - zmir
Kendinle lgilenme Sanat
Kitaplar stne
Beklentiler ve Sonu (Pardon)
Mac Carty'nin Anlar
Annem ve Babam Nerden Geldi
Kendine Ayrlan Zaman

Yazarn dier ana kmelerde yazm olduu yazlar...
Kukla [iir]
1001 Gece Masallar [iir]
Odaba Tm iirler [iir]
Bulualm [iir]
ay Koy Ortak [iir]
Kuklac Amca [iir]
ay Koy Ortak [iir]
Geliyorum Ortak [iir]
Zamann Yaptklar [iir]
Akrabalar [iir]


Ahmet Odaba kimdir?

1963 aramba/Samsun doumluyum. Serbest avukat olarak alyorum. (zmir'de)

Etkilendii Yazarlar:
Karacaolan, Pir Sultan Abdal, Hayyam, O Veli, Aziz Nesin,


yazardan son gelenler

 




| iir | yk | Roman | Deneme | Eletiri | nceleme | Bilimsel | Yazarlar | Babali Ktphanesi | Yazar Ktphaneleri | Yaratc Yazarlk

| Katlm | letiim | Yasallk | Sakllk & Gizlilik | Yayn lkeleri | zEdebiyat? | SSS | Knye | ye Girii |

Custom & Premade Book Covers
Book Cover Zone
Premade Book Covers

zEdebiyat bir zlenim Yapm sitesidir. zlenim Yapm, 2023 | Ahmet Odaba, 2023
zEdebiyat'da yaynlanan btn yazlar, telif haklar yasalarnca korunmaktadr. Tm yazarlarnn ya da telif hakk sahiplerinin izniyle sitemizde yer almaktadr. Yazarlarn ya da telif hakk sahiplerinin izni olmakszn sitede yer alan metinlerin -ksa alnt ve tantmlar dnda- herhangi bir biimde baslmas/yaynlanmas kesinlikle yasaktr.
Ayrntl bilgi icin Yasallk blmne bkz.