..E-posta: Şifre:
İzEdebiyat'a Üye Ol
Sıkça Sorulanlar
Şifrenizi mi unuttunuz?..
Gerçek sanat, gizlenmesini bilen sanattır. -Anatole France
şiir
öykü
roman
deneme
eleştiri
inceleme
bilimsel
yazarlar
Anasayfa
Son Eklenenler
Forumlar
Üyelik
Yazar Katılımı
Yazar Kütüphaneleri



Şu Anda Ne Yazıyorsunuz?
İnternet ve Yazarlık
Yazarlık Kaynakları
Yazma Süreci
İlk Roman
Kitap Yayınlatmak
Yeni Bir Dünya Düşlemek
Niçin Yazıyorum?
Yazarlar Hakkında Her Şey
Ben Bir Yazarım!
Şu An Ne Okuyorsunuz?
Tüm başlıklar  


 


 

 




Arama Motoru

İzEdebiyat > Deneme > Toplum > kemal düz




11 Mayıs 2009
Bir Dönem Soğukoluk ve Hatay  
kemal düz
medyanın verdiği magazinsel bilgilerin ötesine taşınmalı, eğer ülkemizde soğukoluk hala iskenderun’dan bile çok tanınıyorsa ve hakkında menkıbeler yaratılıyorsa, bu husus hikmet-i vücut bulmalı, esbab-i mucibesi de ortaya konmalıdır


:CHJG:
BİR DÖNEM SOĞUKOLUK VE HATAY

“önemli olan hayatta”en çok şeye sahip olmak” değil, “en az şeye ihtiyaç duymaktır.”
eflatun

Soğukoluk’u anlatmak, benim bir ferdi vahit olarak bilgi ve ilgimi aşan bir konudur. ‘Soğukoluk olayı, bir masal sessizliğinde kuytu köşelerde hala anılıyorsa; mutlaka eni-boyu yazılmalı. Medyanın verdiği magazinsel bilgilerin ötesine taşınmalı, eğer ülkemizde Soğukoluk hala İskenderun’dan bile çok tanınıyorsa ve hakkında menkıbeler yaratılıyorsa, bu husus hikmet-i vücut bulmalı, esbab-i mucibesi de ortaya konmalıdır. Soğukoluk adı, Güzelyayla olmuş, ancak bu isim Hatay’ın dışında pek bir yer de bulamamıştır. Eski Türk filmlerinde, günlük konuşma dilinde yer bulan Soğukoluk, atasözlerine bile girmiş durumda. Ben burada Soğukluk’un bu veçhesini o dönemi bilen, tanıklık etmiş bilgi ehli fertlere bırakıyorum. Soğukoluk, iç ve dış turizme kazandıracak tedbirler alınırsa, bölgenin gelişmesine katkı sunacığını düşünüyorum. Ülkemiz’de; adı geçince İskenderun, genellikle “askerliğimi orada yaptım”dan öte, pek bilinmemektedir. Ortaya konulan gerçekler; İskenderun’un kültürün, sanatın ve edebiyatın tarihle büründüğü, zenginleştiği bir kenttir. Bizim de amacımız bu özelliklerini ortaya çıkarmaktır. 1924’de muhalif, 150 aydın ve bürokrat ülke dışına çıkarılmıştır. 1938’de afla yurdu dönüşleri sağlanmıştır. 150’likler’den Hatay’a gelenler, bir bakıma Almanya’dan 2.Dünya savaşında Türkiye’ye gelen bilim adamları ve aydınlara benzetilebilir. Almanya’dan gelenlerin Ülkemizin bilim, sanat ve üniversite tarihine yaptığı katkılardan farklı bir biçimde, 1939 öncesi Hatay’a yaşanmıştır. Şüphesiz ki Osmanlı zamanında Selanik ve Halep ikiz kardeş gibi, fikir ve sanat hayatına yeni düşüncelerin ortaya atılmasına katkı veren iki kenttir. Hatay’da bundan nasibini almıştır. Cemil Meriç, ‘Bu Ülke’ isimli eserinde hocalarını da anlatır ve bunlardan etraflıca söz eder. ‘150’lilikler’den; Filozof Ali ilmî Fâni ve Mesut Fâni, Tarık Mümtaz (İskenderun’da 1939 yılında Ayyıldız gazetesini çıkarır) şair Rıza Tevfik(“Uçun Kuşlar Uçun Doğduğum Yere” şiirini ‘Ahmet Kaya’ şarkı yapmıştır.) yazar Refik Halit, ayrıca bunların dışında kaçak olarak yaşayan Radi Azmi ve Memduh Selim(Mehmet Uzun. Yitik Bir Aşkın Gölgesinde–Siya Evinê isimli kitaplarında anlatır.) daha buraya yazamadıklarım pek çok hoca, düşünür, filozof, aydın… Yine 150’liklerden Muhittin Meydani Beyrut’ta çıkardığı el – Necm(Yıldız) gazetesi İskenderun’a gelirmiş. Yine bunlardan Celal Kadri ve Hasan Sadık da bu bölgede yaşamış. Ayrıca Mehmet Akif Ersoy 1935 yılında Antakya’da kısa bir süre kalmış. İskenderun bu dönemi kültürel ve sosyolojik olarak iyi incelenirse hangi kaynakların bugün izleri içinde barındırdığı ortaya çıkacaktır. Tabi Fransızların etkisi de hesaba katılmalı.

Yayla mevsiminin başladığı şimdilerde, Refik Halit’in ‘Ayşegül’ü geldi usuma:zip Gördüğüm Y ile yazdığı Ayşegül adlı parçada n : “İşte Hatay sırtlarında, çamlar altındayım. Benim altımda da, bin metre aşağıda İskenderun Ovası'yla İskenderun kasabası, soluk almaya mecalsiz, güneş altında dümdüz yatıyor. Serinlik, gölgelik içinden, o kızgın yerlere hayretle bakıyorum. Ben o kadar rahatım, öyle okşayıcı, huzur ve saadet verici tatlı rüzgar karşısındayım ki gözle görünen bir yerde sıcaktan bunalmış ve güneşten usanmış adamların bulunabileceğine inanamıyorum. Aşağısı bana, bahar içindeki bir bahçeden, Afrika çöllerinden geçen bir seyahat romanı okuyormuşum gibi çok uzak, çok korkunç, fakat yarı yalan gibi görünüyor...

Buraları çok ağaçlı, çok sulak, çok meyveli ve serin… işte bir pınar başındayım; oluğun altında altına bir sepet iri, olgun renkli şeftali koymuşlar. Saçları iri örgülü, ayağı takunyalı, sarışın, küçük bir köylü kızı bana sordu:
Yer misin amca?
Aldım. Buz gibi derisi, ısırırken dudaklarımı yaktı; ezdikçe ağzıma serinlik, koku, özsu doluyor; buna biraz da çamların teneffüsü karışıyor. Ah ne güzel hava, ne güzel koku , ne güzel kız.
Yavrum, şu görünen köyün adı nedir?
Müftüler.
Daha ötede neresi vardır?
Nergislik
Ya bu suya ne derler?
Zerdalioluk
Şu yukarıdaki dağ?
Kınalı tepe
Şu yol nereye gider?
Derebahçe’ye
Ne güzel isimler! Lübnan, portakal, turunç, hurma ve muz memleketiydi. Burası daha bildiğim meyvalar diyarı: Şeftaliler, erikler, kızılcıklar etrafımı kaplıyor. Çiçekleri de öyle, hep bildiğim şeyler; nergisler, kınalar, küpeler ve yıldızlar… Sonra her evin penceresinde fesleğen saksıları…
-Kızım, o başına taktığın kırmızı çiçeğin adını bilir misin?
- Bilirim; kadife.
-inci çiçeği.
- Ya senin adın nedir?
Utandı, kısaca, usulca:
-Ayşegül dedi.
Burada meyvalar, çiçekler, ağaçlar, isimler, hepsi, her şey güzel, güzel ve tertemiz. Ya Ayşegül? Hepsinden daha güzel.
Ayşegül, takunyalarını sürterek kadife ve inci çiçekleri arasında kaybolurken, özler gibi arkasından baktım. İçimden şöyle söyleniyordum.
Küçük Ayşegül, cici, şirin şen Ayşegül! Millet sevgisini insan böyle bir mini mini isimde ve bir küçük köylü kızının yüzünde okuduğu zamanlardır ki, duygusunun derinliğini görüyor ve yüreğinin sızısını duyuyor.”

Neyzen Tevfik(Mutlu Çelik’e de ait olabilir)’e ait bir şiirle yazımızı bitirelim.

Be Hey Dürzü

Ne ararsın Allah ile aramda !
Sen kimsin ki orucumu sorarsın ?
Hakikaten gözün yoksa haramda
Başı açığa niye türban sorarsın ?

Rakı şarap içiyorsam sana ne !
Yoksa sana bir zararım içerim.
İkimizde gelsek kıldan köprüye
Ben dürüstsem sarhoşken de geçerim.

Esir iken mümkün müdür ibadet ?
Yatıp kalkıp ATATÜRK’e dua et.
Senin gibi dürzülerin yüzünden
Dininden de soğuyacak bu millet.

İşgaldeki hali sakın unutma.
ATATÜRK’e dil uzatma şerefsiz !
Sen anandan yine çıkardın ama
Baban kimdi? bilemezdin şüphesiz.





Söyleyeceklerim var!

Bu yazıda yazanlara katılıyor musunuz? Eklemek istediğiniz bir şey var mı? Katılmadığınız, beğenmediğiniz ya da düzeltilmesi gerekiyor diye düşündüğünüz bilgiler mi içeriyor?

Yazıları yorumlayabilmek için üye olmalısınız. Neden mi? İnanıyoruz ki, yüreklerini ve düşüncelerini çekinmeden okurlarına açan yazarlarımız, yazıları hakkında fikir yürütenlerle istediklerinde diyaloğa geçebilmeliler.

Daha önceden kayıt olduysanız, burayı tıklayın.


 


İzEdebiyat yazarı olarak seçeceğiniz yazıları kendi kişisel kütüphanenizde sergileyebilirsiniz. Kendi kütüphanenizi oluşturmak için burayı tıklayın.

Yazarın toplum kümesinde bulunan diğer yazıları...
Bir Varolmayan Şövalye Varmış

Yazarın deneme ana kümesinde bulunan diğer yazıları...
Anılarda İskenderun: Cem Erman ve Hikayet-i Zeki Müren
Krishnamurti ile Kendini Tanıma Sanatı
Trene Özlem: İskenderun'dan"dan Adana'ya" Yolculuk
Divan Edebiyatının En Güzel Şairi
Sinemanın En Figüranı
Sokakta Sanat: İskenderun Kültür Sanat Şenliği
Payas'ta Tarih Tarihte Payas
Suriye Gerçeği
Kitaplar Arasında Bizden Sesler
Sessiz Ada/m

Yazarın diğer ana kümelerde yazmış olduğu yazılar...
Aybastılı Şair İzzet Haznedar [Şiir]
[Şiir]
Münzevi Bir Osmanlı [Şiir]
Çukurova'nın İki Yiğit Sesi: [Şiir]
Şiirin Hatayı [Şiir]
Bir Öykücümüzden Bir Öykümüz Var [Öykü]
Aybastılı Bir Feylesof: Refik Güley [Roman]
İskenderun'da Kitapçı Olmak [Eleştiri]
Yunus Peygamber Sütunu [Eleştiri]
Bir Yeşilçam Emekçisi: Cem Erman [Eleştiri]


kemal düz kimdir?

edebiyat sanat, tarih, kültür ve folklora karşı ilgim var. yerel bir gazetede kültür sanat yazıları yazıyorum.

Etkilendiği Yazarlar:
engin geçtan, edip cansever, tevfik fikret v.b.


yazardan son gelenler

 




| Şiir | Öykü | Roman | Deneme | Eleştiri | İnceleme | Bilimsel | Yazarlar | Babıali Kütüphanesi | Yazar Kütüphaneleri | Yaratıcı Yazarlık

| Katılım | İletişim | Yasallık | Saklılık & Gizlilik | Yayın İlkeleri | İzEdebiyat? | SSS | Künye | Üye Girişi |

Custom & Premade Book Covers
Book Cover Zone
Premade Book Covers

İzEdebiyat bir İzlenim Yapım sitesidir. © İzlenim Yapım, 2018 | © kemal düz, 2018
İzEdebiyat'da yayınlanan bütün yazılar, telif hakları yasalarınca korunmaktadır. Tümü yazarlarının ya da telif hakkı sahiplerinin izniyle sitemizde yer almaktadır. Yazarların ya da telif hakkı sahiplerinin izni olmaksızın sitede yer alan metinlerin -kısa alıntı ve tanıtımlar dışında- herhangi bir biçimde basılması/yayınlanması kesinlikle yasaktır.
Ayrıntılı bilgi icin Yasallık bölümüne bkz.