..E-posta: ifre:
zEdebiyat'a Üye Ol
Ska Sorulanlar
ifrenizi mi unuttunuz?..
Umutsuzlua dmeyin. -Charlie Chaplin
iir
yk
roman
deneme
eletiri
inceleme
bilimsel
yazarlar
Anasayfa
Son Eklenenler
Forumlar
yelik
Yazar Katlm
Yazar Ktphaneleri



u Anda Ne Yazyorsunuz?
nternet ve Yazarlk
Yazarlk Kaynaklar
Yazma Sreci
lk Roman
Kitap Yaynlatmak
Yeni Bir Dnya Dlemek
Niin Yazyorum?
Yazarlar Hakknda Her ey
Ben Bir Yazarm!
u An Ne Okuyorsunuz?
Tm balklar  


 


 

 




Arama Motoru

zEdebiyat > Deneme > Yaam > Gkhan




1 Temmuz 2022
Bilgelik ve Cehalet  
Gkhan
...Aslnda anlatmak istediim, insan sz konusuysa deneylerin ok ie yarayacan dnmek gereki deil....


:HCA:
u klieyi duymusunuzdur: "Belirli bir konu iin aratrma yaparken, derinletike ne kadar az ey bildiinizi farkedersiniz." Bu hayat iinde dorudur. Yani hayat hakknda ne kadar ok ey renirseniz o kadar bilgisiz hissedersiniz kendinizi. Bu yzden ok bilenler bildikleri eyin ne kadar az olduunu farkettikleri iin her zaman daha dikkatli, daha itinal, daha sessiz(hatta ses iddetleride ou zaman ksktr), terddtl ve "korkak"trlar.

Ama cahiller yle mi? Bldikleri, daha dorusu inandklar zann en yksek perdeden, bara bara, karlarnda hayali dmanlar varm gibi seslenerek adeta kavga ederler. Bunu tutku sanrlar. Bunu "tuttuunu koparmak" sanrlar. O kadar kolay bilgiye ulaabilinseydi, bunca yllk bilim ve felsefe tarihini kaldrp pe atmamz gerekirdi. nk byle insanlara uzun metinler deil sloganlar lazm gelir. Btn istedikleri hayvan igdlerine benzer bir igdyle ele geirmeye altklar sr liderliidir. Uzun konumalar dinleyerek yaqda uzun metinler okuyarak bir derinlik yakalamak gibi amalar olmaz. nk temel ihtiyalar karlamaktan baka gayeleri yoktur. katman katman fikirleri soyarak zne ulamak, renkli ve ayrntl hayaller kurmak onlar ok rktr ve korkutur. nk sr ancak korkudan, g gsterilerinden etkilenir. Hayal kurmak, yorgun zihinlerde yaplan ince analizler dier bireylerde zgrlk hissini gelitirir. Anlam nedir diye sorsanz, size ezberle ge diyecektir. nsan ne deseniz gznn nne byk srler gelecektir.

Ama bir konu varki anlamas gerekten zor! Gerekte objektif bir bak as yakalamak imkanszdr. Etrafmzdaki gereklii 5 duyu ile algladmz iin doadan yaptmz karmlar her zaman bak amz yanstacaktr. nk duyularmz biimlendiren onlarn belli uyaran ekillerine dierlerine daha duyarl olmamz salayan yetitirilme sremiz iinde bize retilen bilgi, metod ve yaadmz tramvalardr. Bu kalplarn dna kabilmek imkanszdr. Doumdan itibaren annemiz veya annenin yerini tutan bir benlik bize hayat hakknda ilk ipularn verir. Korkular, istekler, bkknlklar, renilmi aresizlikler hep o "dnya"yla ilk tanmadan bugne kadar birikenlerin eseridir. Yani bir konu hakknda ok objektif kalmak pek mmkn deildir. Yani bir anlamda yarglarmz ister istemez hep politik sylemlerle ekillenir.

On seneye yakn bir laboratuvarn sorumluluunu alm biri olarak hemen aklma deneyler geliyor. Deney ayn artlarda ayn sonucu tekraren veren metodlarn uygulanmas sonucu ortaya konan verilerdir. Ama zlerek belirteyim sosyal bilimlerde deneyler tutarl sonular veremez. nk ayn artlar salayamazsnz. Soyut varlklarn lmlenmesini yapamazsnzki deneye ayn oranda katasnz. Bir takm vcut salg bezlerinin salgladklar hormanlarn kiilik zerinde ne gibi etkileri olduunu gzlemleyerek ve insann geliim sreci takip edilerek birtakm karmlar yaplmaktadr ve tedavide kullanlmaktadr ok kr. Ama birbirinden birsr gen farkllklaryla ayrlan ve sosyal olarakta ok farkl hayatlar geirmi hastaya bir ilacn ne kadar verilecei doktorlarn tecrbesine ve ustalna kalmtr. Allah'a kr ben fizik deneyleri yapmtm.

Aslnda anlatmak istediim, insan sz konusuysa deneylerin ok ie yarayacan dnmek gereki deil. Zaten sosyal deneyler ne iin yaplr; Toplumun daha doru ynetilebilmesi iin. Yani algdan bamsz bir karm yapmak yada objektif bir yorum yapmak nerdeyse imkanszdr. nk yaadklarmz ve rendiklerimizle evreni anlamladran biziz. Dokunduumuz, grdmz, duyduumuz, kokladmz ve hissettiimiz eyleri beyinde elektrik sinyallere dntrp "YORUMLAMA" iidir anlamak yada anlamlandrmak. Dikkat ederseniz anlama temas yok, burada anlamlandrma var. Var olan veriyi tanmak iin boyamak gibi birey. nk arada araclar var. Gz var, kulak var... Grdmz ey gerekten yle mi? Bilmiyorum bana yle grnyor. Birde elimle tutaym. Biraz daha tanm yapaym. Przl, renkli, kat. Ne kadar ok tanmlama yaparsanz yapn kelime hazinenizin zenginlii orannda daha ok kelimeyle ifade ettiiniz objenin zellikleri her zaman manple edilebilir, yada farkl tanmlanabilir. Yaptmz ey aslnda gerein doasna ait bir yorumdur. Ama bir yorum olduuna gre referans alnmas gereken bir nokta olmal; Neye gre yada kime gre ? te bu yzden her insan kendi bana bir dnyadr. Bu yzden onca roman yazlyor. Her insann farkl olduu savndan yola karak empati duygumuzu gelitirebilmek iin.

Ben hep anlamn kendisine temas etmek istemiimdir aslnda. Ne zavallca bir hayal. Onunla bir olmadan, onu iinde hissetmeden anlalamayacak "enel hak" cmlesi gibi. Hallac Mansur gibi. Olsun insanlarn hikayeleri bana bu imkan biraz olsun veriyor. Onlar gibi hissedip onlar gibi bakabiliyorum ou kez. Anlam olmadan yada yaadklarmzn anlam olmadan bir robottan farksz olduumuzu dnyorum. imizde "istek" diye adlandrlabilecek bir cevherin bu karbon ierikli biyolojik organizmay "irade" diye tanmladmz bir mekanizma sayesinde anlaml eylemler meydana getiren zeki bir varla dntrdn dnyorum. yle bir zeki varlkki davran ve karar srelerinde zgr seimlerini yapabilecek potansiyeli var. Ama bu bir "POTANSYEL". Yani kle dzenleri ve dnmeyi unutmu toplumlarn zerinde aslnda bir arlk. Zor gelir yani o insanlara.

Size retilen gemiinize kar kn, yaadnz travmalar yenin, ve alglarnz deitirin. Ve unutmayn. Nereden bakarsanz bakn insan olduunuzu unutmaynki ne kadar ac ekerseniz ekin hassas ruhunuzu iyiletirmenin bir yolunu bulun.



Syleyeceklerim var!

Bu yazda yazanlara katlyor musunuz? Eklemek istediiniz bir ey var m? Katlmadnz, beenmediiniz ya da dzeltilmesi gerekiyor diye dndnz bilgiler mi ieriyor?

Yazlar yorumlayabilmek iin ye olmalsnz. Neden mi? nanyoruz ki, yreklerini ve dncelerini ekinmeden okurlarna aan yazarlarmz, yazlar hakknda fikir yrtenlerle istediklerinde diyaloa geebilmeliler.

Daha nceden kayt olduysanz, buray tklayn.


 


zEdebiyat yazar olarak seeceiniz yazlar kendi kiisel ktphanenizde sergileyebilirsiniz. Kendi ktphanenizi oluturmak iin buray tklayn.

Yazarn yaam kmesinde bulunan dier yazlar...
Sonsuza Yaknsamalar
Ka, Kabullenme ve Kant zerine
Aray
Kahramanlar
yi Hissetmek
Bir Delinin Hatra Defterinden
Vasat, Hilik ve Ben Olma Kaygs
Sen Uyurken
- Ayna -
Affet

Yazarn deneme ana kmesinde bulunan dier yazlar...
Diren
Bir Bl Elli
kinci Tekil Yalnzlma Gndermeler
Son Sz
ielerdeki Mektuplar
Krk Oyuncam
Hikayeler
Susamamak
Tutku
Alclarnzn Ayarlaryla Ltfen Oynayn

Yazarn dier ana kmelerde yazm olduu yazlar...
kar Beni [iir]
Kalmak [iir]
Duvar Yazlar (Bitmesin) [iir]
Duvar Yazlar (Sama) [iir]
Duvar Yazlar (Bir An in) [iir]
Iklar Sndrn [iir]
Duvar Yazlar [iir]
Alfabe [iir]
- Ada - [iir]
- Oyun - [iir]


Gkhan kimdir?

Sessizlii mabed edinenlere selam olsun!. . .

Etkilendii Yazarlar:
Adalet Aaolu,Ahmet Altan,Orhan Pamuk,Necip Fazl Ksakrek,Ataol Behramolu,Cezmi Ersz,Atilla lhan, Dcane Cndiolu


yazardan son gelenler

 




| iir | yk | Roman | Deneme | Eletiri | nceleme | Bilimsel | Yazarlar | Babali Ktphanesi | Yazar Ktphaneleri | Yaratc Yazarlk

| Katlm | letiim | Yasallk | Sakllk & Gizlilik | Yayn lkeleri | zEdebiyat? | SSS | Knye | ye Girii |

Custom & Premade Book Covers
Book Cover Zone
Premade Book Covers

zEdebiyat bir zlenim Yapm sitesidir. zlenim Yapm, 2023 | Gkhan, 2023
zEdebiyat'da yaynlanan btn yazlar, telif haklar yasalarnca korunmaktadr. Tm yazarlarnn ya da telif hakk sahiplerinin izniyle sitemizde yer almaktadr. Yazarlarn ya da telif hakk sahiplerinin izni olmakszn sitede yer alan metinlerin -ksa alnt ve tantmlar dnda- herhangi bir biimde baslmas/yaynlanmas kesinlikle yasaktr.
Ayrntl bilgi icin Yasallk blmne bkz.