..E-posta: ifre:
zEdebiyat'a Üye Ol
Ska Sorulanlar
ifrenizi mi unuttunuz?..
lmden nce yaam var m? -Duvaryazs
iir
yk
roman
deneme
eletiri
inceleme
bilimsel
yazarlar
Anasayfa
Son Eklenenler
Forumlar
yelik
Yazar Katlm
Yazar Ktphaneleri



u Anda Ne Yazyorsunuz?
nternet ve Yazarlk
Yazarlk Kaynaklar
Yazma Sreci
lk Roman
Kitap Yaynlatmak
Yeni Bir Dnya Dlemek
Niin Yazyorum?
Yazarlar Hakknda Her ey
Ben Bir Yazarm!
u An Ne Okuyorsunuz?
Tm balklar  


 


 

 




Arama Motoru

zEdebiyat > Bilimsel > Felsefe > Bayram Kaya




12 Ekim 2022
Bir Ahlak ve Vicdan Sorunu Olan Utan 1  
Bayram Kaya
"Servet dman, millet dman, ezan, bayrak dman" diye gruba ballk duygularnz bilisel dzeyde azalttklar gibi; Yine "vatan sevgisi, millet sevgisi lrsem cennetliim gibi ehitlik" sylemleriyle gruba ballk temelli utanma duygularnz bilisel olarak oaltrlar.


:DEI:
Grup temelli davranlar sonuta "gruba odakl" grup yarar olan anlay ve duygular olmakla; kiinin deil grubun itibar tartmadan doan utanma duygusudur.

Bu tutum "mal mlk sahipli, kiisi ahlaki" duygular yerine; "grup duygulu ahlakn" normlar arasndadr. Mlk olan kii kibre kaplan bir hubris duygusu ile onur bulurken, maldan mlkten yoksun olanlar ezikliin verdii utanmayla bir ahlaki duygu iinde olurlar.

Bizler geri balanm yasalar zerine o balanma iliki imajlardan oluan duygularmz da eletmekle bir bindiri yaparz. En temel geri balanm yasasndan birisi gruba ballk yasasdr.

Gruba ballk yasas zerinde grubun itibar olan "utanma duygusunu" da bu geri balanc yasayla eletiriz. Bylece kendisini aran geri balanm yasasyla; bir geri balanm yasas olmayan utancmz da geri arm yapm olur.

Ne zaman bir geri balanm armas aklmza derse, hemen beraberinde ona modle edilen (bindirii yaplan) duygularmz da beliri yaparlar.

Aslnda gruba ballk duygulu ve grup itibar olan ahlaki utan, kleci sistemde hubris bir ahlak ile ezilen iki paral bir ahlaka dnr.

Grubun itibarn gzetmeyen utan; bindirimli geri balanm yasalar nedenle; kleci sistem iinde de bir gruba balan duygusu olan kiinin milleti, kiinin vatanda, kiinin salama yapt toplumu; olmakla; yine kiinin grup itibarn, grup utancn gzetecei kolektif geri arclardrlar.

Kleci sistemdeki utanma, grup psikolojisine bal utanma ve sululuk duygusu olmakla birlikte indirgenmi mal mlk sahipli gurur ya da maldan mlkten yoksunluklar nedenle utan zellemektedir. Herkesin utanc kendisine olmaktadr!

Grup temelli itibari (gruba bal olmaya yakmayan) davranlarda yaanacak bir zaaf sizi; gruba ballnz aran duygulardan tr arclar sizi bu "zayflnz giderici davranlara" ynlendirir. E deyile gruba ballk sizi "telafi edici" davrana ynlendirir.

Grubun baarsn ya da grubun yararn gzetmeyen kii sahipli bencil El mana anlaylar iinde, "znel olarak grup utanc nedenle"; acma, merhamet, sadaka ltfetme gibi ahlaki normlar ortaya karyordunuz.

Utanma ahlaknn nesnel temeli de; yarn yeniden retecek klelerin emek gc iin klelere veya kiilere boaz tokluu ya da bir gelir sylyordunuz.

Kleci sistem yarn gvencesinde yoksun brakt kiilerin grup duygulu utan dzenlemeleri iinde bilisel bir oaltmaya ya da azaltmaya gidebilirler.

"Servet dman, millet dman, ezan, bayrak dman" diye gruba ballk duygularnz bilisel dzeyde azalttklar gibi; Yine "vatan sevgisi, millet sevgisi lrsem cennetliim gibi ehitlik" sylemleriyle gruba ballk temelli utanma duygularnz bilisel olarak oaltrlar.

Aslnda kendilerini muhafazakr (grup aidiyetine bal) olarak tanmlayanlar kolektif sululuk duygularn bastrmaktadrlar. Ha keza "ben Arap olu Arapm; Arapn yararna olacaksa" gibi sylemleri diyenler de grup yarna yaptklar ziyanla "kolektif utanla sululuk duygusunu" en fazla bastranlardr.

Bilisel dzeyde azalan gruba balln utancn mahkemelerde deil de; gruba kar; "benim anlm ak! Mslmanm elhamdlillah!" demekle boyunu aan sylemleriyle gruba kar utan duygusunu oaltmak isteyen arlatanlardan bu gayretleri grmeniz ok olasdr.

"Devletin mal deniz yemeyen domuz" demekle grup utancn ileyenler yine kendilerini "ty bitmedik yetimin, garip gureba nn hakk" diye grup ahlakna armalar ne hazindir.

Hatrlarsanz ittifak iine gelen totem grubun ittifaka kar olan direnci; "gruba ballk olan totemi bir kolektif sululukla, totemi bir kolektif utancn sosyal direnli bilinciydi.



Syleyeceklerim var!

Bu yazda yazanlara katlyor musunuz? Eklemek istediiniz bir ey var m? Katlmadnz, beenmediiniz ya da dzeltilmesi gerekiyor diye dndnz bilgiler mi ieriyor?

Yazlar yorumlayabilmek iin ye olmalsnz. Neden mi? nanyoruz ki, yreklerini ve dncelerini ekinmeden okurlarna aan yazarlarmz, yazlar hakknda fikir yrtenlerle istediklerinde diyaloa geebilmeliler.

Daha nceden kayt olduysanz, buray tklayn.


 


zEdebiyat yazar olarak seeceiniz yazlar kendi kiisel ktphanenizde sergileyebilirsiniz. Kendi ktphanenizi oluturmak iin buray tklayn.

Yazarn felsefe kmesinde bulunan dier yazlar...
Kendisini Kopyalama 2
Totemi Dil 24/g
Totemi Dil 24/
Totemi Dil 22/b
Kolektif Alan 24
Totemi Dil 24/e
Kopya Yaplar 4
Totemi Dil 24/h
Totemi Dil 23/a
Kolektif Alan 25

Yazarn dier ana kmelerde yazm olduu yazlar...
Ne Devletsun Ne Devletlu [iir]
Kle 2 [iir]
ve Biz [iir]
Asuman [iir]
Yol Yolcudan Habersiz [iir]
Kle 3 [iir]
Kendime Sayarm [iir]
Bor Namustur [iir]
Mjdelenmitir Ekim 2 [iir]
imizdeki Yabanc [iir]


Bayram Kaya kimdir?

Emekli eitimci. 1950 Mucur / Krehir doumlu.


yazardan son gelenler

 




| iir | yk | Roman | Deneme | Eletiri | nceleme | Bilimsel | Yazarlar | Babali Ktphanesi | Yazar Ktphaneleri | Yaratc Yazarlk

| Katlm | letiim | Yasallk | Sakllk & Gizlilik | Yayn lkeleri | zEdebiyat? | SSS | Knye | ye Girii |

Custom & Premade Book Covers
Book Cover Zone
Premade Book Covers

zEdebiyat bir zlenim Yapm sitesidir. zlenim Yapm, 2023 | Bayram Kaya, 2023
zEdebiyat'da yaynlanan btn yazlar, telif haklar yasalarnca korunmaktadr. Tm yazarlarnn ya da telif hakk sahiplerinin izniyle sitemizde yer almaktadr. Yazarlarn ya da telif hakk sahiplerinin izni olmakszn sitede yer alan metinlerin -ksa alnt ve tantmlar dnda- herhangi bir biimde baslmas/yaynlanmas kesinlikle yasaktr.
Ayrntl bilgi icin Yasallk blmne bkz.