..E-posta: ifre:
zEdebiyat'a Üye Ol
Ska Sorulanlar
ifrenizi mi unuttunuz?..
Gemi lmedi. Henz gemedi bile. -William Faulkner
iir
yk
roman
deneme
eletiri
inceleme
bilimsel
yazarlar
Anasayfa
Son Eklenenler
Forumlar
yelik
Yazar Katlm
Yazar Ktphaneleri



u Anda Ne Yazyorsunuz?
nternet ve Yazarlk
Yazarlk Kaynaklar
Yazma Sreci
lk Roman
Kitap Yaynlatmak
Yeni Bir Dnya Dlemek
Niin Yazyorum?
Yazarlar Hakknda Her ey
Ben Bir Yazarm!
u An Ne Okuyorsunuz?
Tm balklar  


 


 

 




Arama Motoru

zEdebiyat > yk > Deneysel > Yaver ARANCIOLU




10 Haziran 2023
Arkhe: Evrenin Srr  
Bir gezegenin yok oluu ve yeni bir gezegenin douu

Yaver ARANCIOLU


Milet kentinin sokaklarnda yryen Thales, evrenin ilk ana maddesi olan Arkhe'yi aratryordu. Arkhe'nin su olduunu dnyordu. nk su, her eyin kayna ve evrenin srryd. Ama bu srr paylat iki gence, suya sayg duymayan bir gezegenin kaderini de anlatt. Bu gezegen, Arkhe'nin fkesiyle yok olmu, yerine yeni bir gezegen gelmiti. Bu hikaye, felsefenin douunu, doa olaylarnn aklc aklamasn ve suyun nemini anlatan ilgi ekici ve merak uyandrc bir ykdr.


:AEC:
Thales, Milet kentinin bilge felsefecisi, evrenin ilk ana maddesi olan Arkhe'yi aratryordu. Arkhe, her eyin kayna ve evrenin srryd. Ama Arkhe'nin ne olduunu kimse bilmiyordu. Thales, bunu bulmak iin gzlem yapyor, deneyler yapyor, akl yrtyordu. Bir gn, gkyzne baktnda, bir aydnlanma yaad. Arkhe'nin su olduunu anlad. nk su, her eyin iinde var oluyordu. Su, hayatn kaynayd. Su, Arkhe'nin yansmasyd.

Thales, bu byk kefini paylamak istedi. Ama kimse ona inanmyordu. Onun delirdiini, samaladn dnyorlard. Onun yerine tanrlara tapyor, mitolojik hikayelere inanyorlard. Thales, bunlara zlyordu. Ama yine de vazgemiyordu. Bu srada, iki gence rastlad. Bu iki gen onun en sevdii dinleyicilerdi. Onlara anlatt hikayelerle hem onlar elendiriyor hem de onlara bilgelik alamaya alyordu.

- Thales amca, nereye gidiyorsun? Bize bir hikaye anlatr msn?

Thales glmsedi.

- Tabii ki anlatrm, dedi. Gel, u banka oturalm.

Genler sevinle yanna oturdular. Thales balad anlatmaya:

- Bir zamanlar, ok ok uzaklarda, bir gezegen vard. Bu gezegenin ad Su idi. Su gezegeni, evrenin en byk ve en gzel gezegeniydi. nk zerinde her trl canl yaayabiliyordu. Su gezegeni, kendisini yaratan ve koruyan byk bir gce sahipti: Arkhe.

Genlerden biri merakla sordu:

- Arkhe kimdi?

Thales devam etti:

- Arkhe, evrenin ilk ana maddesiydi. Her ey ondan domutu. Ate de, hava da, toprak da... Ama Arkhe'nin en sevdii ey suydu. nk su, hayatn kaynayd. Su, Arkhe'nin yansmasyd.

Genlerden dieri heyecanla dinliyordu.

- Peki sonra ne oldu?

Thales anlatmaya devam etti:

- Sonra... Sonra Su gezegeni bydke byd. zerindeki canllar oaldka oald. Ama bu canllar arasnda bazlar vard ki, Arkhe'ye sayg duymuyorlard. Onlar, Arkhe'nin gcn kendilerine mal etmek istiyorlard. Onlar, suyu kirletiyor, israf ediyor, baka canllara zarar veriyorlard.

Genlerden biri zld.

- Neden byle yapyorlard?

Thales cevaplad:

- nk onlar cahildiler. Onlar, Arkhe'nin ne olduunu bilmiyorlard. Onlar, suyun sadece bir madde olduunu sanyorlard. Onlar, suyun aslnda Arkhe'nin ruhu olduunu anlamyorlard.

Genlerden dieri kzd.

- Peki Arkhe ne yapt? Onlar cezalandrd m?

Thales sona yaklat:

- Evet... Arkhe sabrn yitirdi. Ve byk bir felaket gnderdi. Su gezegeninin zerine korkun bir frtna kt. imekler akt, gk grledi, yamur yad... Ama bu yamur normal bir yamur deildi. Bu yamur, Arkhe'nin fkesiydi. Bu yamur, suyu geri almak iin gelmiti.

Genlerden biri ard.

- Nasl yani?

Thales bitirdi:

- Evet... Arkhe'nin gnderdii yamur, su gezegeninin zerindeki btn suyu emdi. Suyu, Arkhe'ye geri gtrd. Su gezegeni kurudu. zerindeki canllar ld. Sadece suya sayg duyanlar kurtuldu. Onlar, Arkhe'nin ltfuna erdiler. Onlar, Arkhe ile birlikte yeni bir gezegene gittiler. Bu gezegenin ad Dnya idi.

Genler hayranlkla bakt Thales'e.

- Vay be... Ne gzel bir hikaye... Peki bu hikaye gerek mi?

Thales glmsedi.

- Belki... Belki de deil... Ama siz yine de suya sayg duyun. nk su, Arkhe'nin ruhudur. Su, hayatn kaynadr. Su, evrenin srrdr.

Thales, bu szlerle kalkt ve yrmeye devam etti. Genler de onun arkasndan bakakaldlar. Thales, evrenin ilk ana maddesi olan Arkhe'yi bulmutu. Ama bunu kimse anlamyordu. Oysa Arkhe, her eyin kayna ve evrenin srryd.

----
Merhaba arkadalar, bu ykmz ile felsefenin douunu konuacaz.

Felsefe, insann varlk, bilgi, deer, ahlak, siyaset gibi temel sorunlara aklc ve sistematik bir ekilde cevap arama abasdr. Felsefe, her eyi sorgulayan ve eletiren bir dnce tarzdr. Felsefe, mitoloji ve dine dayal aklamalardan syrlarak, akla dayal bir dnce sistemi olarak gelimitir.

Felsefenin ilk olarak M.. 7. yzylda yonya uygarlnda, Milet kentinde ortaya kt kabul edilmektedir. Milet kenti, ticaret ve kltr merkezi olan ilek bir liman kentiydi. Burada yaayan insanlar, farkl kltrlerden etkilenmi ve bilgi birikimi kazanmlard. Bu elverili ortam, felsefenin kurucusu olarak kabul edilen Thales gibi dnrlerin kmasna olanak salamtr.

Thales, evrenin ilk ana maddesi olan Arkhe'yi aratrmtr. Arkhe, her eyin kayna ve evrenin srrdr. Thales, Arkhe'nin su olduunu bulmutur. nk su, her eyin iinde var oluyordu. Su, hayatn kaynayd. Su, Arkhe'nin yansmasyd. Thales, bunu akl yrtme ve gzlem yoluyla bulmutur.

Thales'ten sonra gelen Anaksimenes ve Anaksimandros da Arkhe sorununa farkl cevaplar vermilerdir. Anaksimenes, Arkhe'nin hava olduunu sylemitir. Anaksimandros ise Arkhe'nin belirli bir madde olmadn, snrsz ve belirsiz bir ilke olduunu sylemitir.

Bu dnr, doa filozoflar olarak adlandrlr. nk onlar doal olaylar ve oluumlar aklarken tanrlara deil, ate, hava, toprak, su gibi gzlemlenebilir elementlere bavurmulardr.

Felsefe bylece yonya'da balamtr. Daha sonra felsefe baka yerlere de yaylmtr. Sokrates ile birlikte felsefe insan ve toplum sorunlarna ynelmitir.
----



Syleyeceklerim var!

Bu yazda yazanlara katlyor musunuz? Eklemek istediiniz bir ey var m? Katlmadnz, beenmediiniz ya da dzeltilmesi gerekiyor diye dndnz bilgiler mi ieriyor?

Yazlar yorumlayabilmek iin ye olmalsnz. Neden mi? nanyoruz ki, yreklerini ve dncelerini ekinmeden okurlarna aan yazarlarmz, yazlar hakknda fikir yrtenlerle istediklerinde diyaloa geebilmeliler.

Daha nceden kayt olduysanz, buray tklayn.


 


zEdebiyat yazar olarak seeceiniz yazlar kendi kiisel ktphanenizde sergileyebilirsiniz. Kendi ktphanenizi oluturmak iin buray tklayn.

Yazarn deneysel kmesinde bulunan dier yazlar...
Hikmetli Adamn Dersi

Yazarn yk ana kmesinde bulunan dier yazlar...
Kontrol Brakmak
Sihirli Kutu: Bir Hayal Kurbannn Hikayesi
Atlantis'in Srr - 4
Yaratclar - 1
Atlantis'in Srr - 3
Atlantis'in Srr - 2
Atlantis'in Srr - 1
Zeynepin Felsefe Maceras
Yaratclar - 2
Aylann Yolculuu - 1

Yazarn dier ana kmelerde yazm olduu yazlar...
Torpil: Trkiyenin Nobel dl Engeli [Deneme]
Yaamak Nedir? Uyan ve Evrensel Bilin Yolculuu [Deneme]
Asgari cretle Yaamak Mmkn M? Trkiyede ilerin Durumu [Eletiri]
Kapitalist Deerlerin Anadolu Corafyasnda Yaratt Erozyon [nceleme]
Beslenme: Salk in Bir Zorunluluk Mu Yoksa Bir Lks M? [nceleme]
Bilisel emalarn Dntrlmesiyle Beslenme ve Kilo Arasndaki likinin ncelenmesi [Bilimsel]
Gn Barsak Mikrofloras zerindeki Etkileri: Suriyeli Gmenler rnei [Bilimsel]


Yaver ARANCIOLU kimdir?

Gda, Salkl Beslenme, Felsefe ve Sosyoloji Tutkunu Bir Yazar: Yaver Arancolu Merhaba, benim adm Yaver Arancolu. Sizlere kendimi tantmadan nce, bu blogda neler bulacanzdan bahsetmek istiyorum. Salkl beslenme, felsefe ve sosyoloji benim tutkularm. Bu blogda bu konularda yazdm yk, inceleme ve eletirileri sizlerle paylaacam. Bu konulara ilgi duyan veya duymak isteyen herkesi yazlarm okumaya davet ediyorum. Yazmak ve okumak benim hayatmn vazgeilmezleri. Yazarken kendimi ifade ediyor, okurken yeni dnyalar kefediyorum. Yazmaya ocukluumdan beri ilgi duyuyorum. lk ykm 10 yanda yazdm. yk, iir, eletiri, deneme Bu trlerde yazmay seviyorum. nk her biri bana farkl bir yaratclk alan sunuyor. Siz de bu trleri seviyor veya merak ediyorsanz, yazdklarm size hitap edebilir. Bir dnem bir gazetede yazarlk yaptm. Orada edindiim deneyimler sayesinde hem yazma becerimi gelitirdim hem de farkl konularda bilgi sahibi oldum. Ayrca Suriyeden Trkiyeye balayan gler ile yerinden edilmi insanlar zerine Birlemi Milletler Uluslararas G Kuruluu adna alma yaptm. Bu alma benim iin ok nemliydi. nk g eden insanlarn yaadklar zorluklar, umutlarn, hayal krklklarn yakndan grdm ve onlara yardmc olmaya altm. Trkiyenin Kars ehrinde dnyaya geldim. lkokuldan liseye kadar tm eitimimi stanbulda aldm. niversite eitimimi Tekirda, Edirne ve stanbulda tamamladm. stanbul Sosyoloji blmn Yksek Onur derecesi ile bitirdim. Evliyim ve genellikle Trkiyede yayorum. Yaklak bir yl Azerbaycanda yaadm. nsanlar ile iletiim kurmay ve farkl insanlar ve kltrler ile tanmay seviyorum. Ahap yakma, tak tasarm, balama almay seviyorum. Toplumu ve insan ilgilendiren neredeyse tm konulara merak duyuyorum. Bu blogda sizinle dncelerimi, duygularm, deneyimlerimi ve hayallerimi paylamak istiyorum. Umarm yazdklarm sizin de ilginizi eker ve merak uyandrr. Beni takip etmeye devam edin.

Etkilendii Yazarlar:
George Orwell, Aldous Huxley, Suzanne Collins, H.G. Wells, Jules Verne


yazardan son gelenler

 




| iir | yk | Roman | Deneme | Eletiri | nceleme | Bilimsel | Yazarlar | Babali Ktphanesi | Yazar Ktphaneleri | Yaratc Yazarlk

| Katlm | letiim | Yasallk | Sakllk & Gizlilik | Yayn lkeleri | zEdebiyat? | SSS | Knye | ye Girii |

Custom & Premade Book Covers
Book Cover Zone
Premade Book Covers

zEdebiyat bir zlenim Yapm sitesidir. zlenim Yapm, 2023 | Yaver ARANCIOLU, 2023
zEdebiyat'da yaynlanan btn yazlar, telif haklar yasalarnca korunmaktadr. Tm yazarlarnn ya da telif hakk sahiplerinin izniyle sitemizde yer almaktadr. Yazarlarn ya da telif hakk sahiplerinin izni olmakszn sitede yer alan metinlerin -ksa alnt ve tantmlar dnda- herhangi bir biimde baslmas/yaynlanmas kesinlikle yasaktr.
Ayrntl bilgi icin Yasallk blmne bkz.