..E-posta: Şifre:
İzEdebiyat'a Üye Ol
Sıkça Sorulanlar
Şifrenizi mi unuttunuz?..
Bildiğim tek şey, ben bir Marksist değilim. -Karl Marx
şiir
öykü
roman
deneme
eleştiri
inceleme
bilimsel
yazarlar
Anasayfa
Son Eklenenler
Forumlar
Üyelik
Yazar Katılımı
Yazar Kütüphaneleri



Şu Anda Ne Yazıyorsunuz?
İnternet ve Yazarlık
Yazarlık Kaynakları
Yazma Süreci
İlk Roman
Kitap Yayınlatmak
Yeni Bir Dünya Düşlemek
Niçin Yazıyorum?
Yazarlar Hakkında Her Şey
Ben Bir Yazarım!
Şu An Ne Okuyorsunuz?
Tüm başlıklar  


 


 

 




Arama Motoru

İzEdebiyat > İnceleme > Tasavvuf > YUSUF ALPASLAN ÖZDEMİR




7 Haziran 2018
Mevlana’yı Doğru Anlamak  
YUSUF ALPASLAN ÖZDEMİR
Asırlardır yaşayan, yaşatılan büyük mutasavvıf üzerine sorulara cevaplar


:EE:
Sekiz asırdır söylenegelmiş, ruhları doyurmuş ve doyurmaya devam eden Mesnevi ve daha pek çok pırlanta eserin müellifi, sahibi Hz. Pir Mevlana hazretleri, tam bir Allah dostu ve gönül eri olmasına rağmen pek çok saldırıya maruz kalmış bir büyük değerimizdir. Öncelikle başta Mesnevi, eserlerinin sekiz asırdır okunması, ilgiyle karşılanması, insanların istifade etmesi araştırılması, özümlenmesi gereken muazzam bir durumdur, bunun kavranması şarttır.
Hz. Mevlana, kendisi hakkında vefatından sonra dedikodular çıkacağını, birçok konuda yanlış anlaşılacağını biliyordu ve: ‘Benimle ilgili iddialara cevap vermeyin, ahirete bıraktım’ demiştir, yine de belli konulara ışık tutmuştur Mesnevi’sinde. Örneğin; Şems ile arasındaki dostluğu başka yerlere çekmeye çalışanlara sitem etmiş ve ‘ Beni nasıl yanlış anlar bir Müslüman, Yakup aleyhisselamın oğlu Yusuf aleyhisselama nasıl seslendiğini, hislerini bilmezler mi!’ der. Gerçekten de Şems ile Mevlana arasındaki aşkı herkes tıynetine, fıtratına göre anlar. Tasavvufun bir okyanus olduğunu, rehbersiz girmenin sakıncalarına değinen Hz. Pir, hak yolundan ayrılmamayı da önemle vurgular.
Öncelikle Mevlana’nın Moğol casusu olduğuna dair iddiaya değinelim: O dönemde Moğolların bir ajana ihtiyacı yok, savaş usulleri bilinir, üç kez elçi gönderirler, ne yapacaklarını, ne olacağını söylerler, teslim olunmadığı takdirde istilaya başvururlar Moğollar. Zaten güçlü ve organize durumdaki bir imparatorluğa karşı Selçuklular, bu seviyede değillerdi güç bakımından. Hatta Alaeddin Keykubad’ın elçisini kardeşim diye karşılayıp, aynı soydan saymaları, kardeşimin ülkesine girilmeyecek şeklinde Cengiz Han’ın talimat vermesi Moğollar ile Selçukluların ilişkilerinin iyi olduğunu gösterir. Keykubad’ın vefatından sonra başta oğlu Gıyaseddin ve emirler hırsa kapılır, yanlış işlere girişirler. Mevlana ise bu yanlışlıklar karşısında ;Moğollarla kötü olunmaması, Cengiz Han ile yukarıda bahsettiğimiz sözleşmenin, sulhun sürmesini tavsiye eder.
O dönemde ticari faaliyetler oldukça iyiydi, tüccarların imtiyazı fazlaydı, güvenlikleri son derece önemliydi. İşte böyle huzurlu bir ortamda Selçuklu emirlerinden biri, Cengiz’in tüccarlarından beş yüzünü casus oldukları gerekçesiyle öldürtür. Cengiz bu duruma hem çok kızar, hem de ‘ Hadi birkaçı casustu, suçluydu, beş yüz tüccarı öldürmek nedir?’ düşüncesiyle on gün boyunca bir mağaraya kapanıp düşünür, nihayetinde Selçuklulara saldırır ve onları yener. Selçuklular, Cengiz’le çok güzel bir anlaşma yaparlar, buna göre Konya istila edilmeyecek, Selçuklular Moğollara vergi verecektir. Katılıkları ve gaddarlıklarıyla nam salmış Moğollarla böyle bir sonuç elde etmek büyük başarıdır. Bu başarıda büyük saygı ve ilgi gören Mevlana’nın etkisi büyüktür. Moğollar, Mevlana’nın adını İran’dan duymuşlardır. Çünkü İran, daha doğrusu Araplar şiire, şairlere çok kıymet verirdi, Türklerden de böylesine büyük bir şairin çıkması duyan herkesi etkilemiştir. Moğol sultanlarından Gazi Noyan, Konya’yı kuşattığında Mevlana ile görüşür, Hz. Pir’in bir gazeliyle saatlerce ağlar hatta. Mevlana o dönem hem Diyanet başkanı, hem de şimdinin YÖK başkanı gibi görülür, kendisine saygı gösterilirdi, dahası Selçuklu sultanı arkasında namaz kılardı. İşte Mevlana sayesinde Konya, dönemin keşmekeşini savuşturur.
Hz. Pir hakkındaki suçlamalardan bir diğeri, onun eserlerinde Türklerden hiç bahsetmediği, Türkleri sevmediği, Türkçe yazmamasının da buna en büyük delil olduğunun iddia edilmesidir. Mevlana’nın dostu, can yoldaşı Şems-i Tebrizi, Azeri kökenli bir Türk’tür ve Hz. Mevlana her şiirinde Şems’i; ‘Türk’üm’ diye sever. Türkler dobradır, nettir, her şeyi hesapsız kitapsız en saf şekilde ortaya dökerlerken, Acemler fesat ve kibirlidirler. Mevlana şiirlerinde Türkleri bu nedenle hem över, hem de kolay aldatılabilecekleri kaygısıyla eleştirir.
Türkçe yazmama mevzusuna gelecek olursak; O dönem Farsça çok hakim, gelişmiş bir dildi. Türklerin yazılı edebiyatları ise göçebe kimliklerinden dolayı pek gelişmemişti. Ayrıca henüz Müslüman olmamış geniş bir coğrafyada Türkçe bilinmiyordu. Edebi ifade kudretinde de Farsça oldukça etkili, gelişmiş ve önemsenen bir dildi. Fakat asli neden daha geniş kesimleri Müslümanlığa kazandırmaktı ki, bu seçim can yoldaşı Şems tarafından da önemsenmiş ve desteklenmiştir. Ayrıca Horasan erlerinin kökenlerini ön plana çıkarmamak gibi bir tarzları vardı, bu Mevlana’da da, Yunus’ta da, Hacı Bektaşi Veli’de de böyledir. Sultan Alparslan’ı bir şiirinde övmesi, İstanbul’un fethine işaret etmesi bunun sonucu olarak peygamberimizin övdüğü millet olduğumuz vurgusunu yapması, nihayetinde bir şiirinde: ‘ Dilim acemce söylüyorsa da aslım Türk’tür’ demesi bu suçlamalara en net cevaplar olacaktır.

Umuyorum ki bu konuda ifade etmeye çalıştığımız fikirler ikna edici olmuştur. Bu konuda güvenilir isimlerin takip edilmesi, eserlerinin okunması bize açılan dünyayı daha da aydınlatacaktır. Son olarak; Allah ayıpladığı, davranış, söz ve tutumlarını hoş görmediği insanı, Allah dostlarına iftira atmakla toplum içinde açığa çıkarır, diğer insanların da bunu anlamalarını sağlar. Bu yüzden kime muhalefet ettiğimize dikkat etmemizin, ağzımızdan çıkan kelamın nerelere varacağının iyi hesap edilmesinin sağlıklı bir eylem olduğunu düşünüyorum.



Söyleyeceklerim var!

Bu yazıda yazanlara katılıyor musunuz? Eklemek istediğiniz bir şey var mı? Katılmadığınız, beğenmediğiniz ya da düzeltilmesi gerekiyor diye düşündüğünüz bilgiler mi içeriyor?

Yazıları yorumlayabilmek için üye olmalısınız. Neden mi? İnanıyoruz ki, yüreklerini ve düşüncelerini çekinmeden okurlarına açan yazarlarımız, yazıları hakkında fikir yürütenlerle istediklerinde diyaloğa geçebilmeliler.

Daha önceden kayıt olduysanız, burayı tıklayın.


 


İzEdebiyat yazarı olarak seçeceğiniz yazıları kendi kişisel kütüphanenizde sergileyebilirsiniz. Kendi kütüphanenizi oluşturmak için burayı tıklayın.


Yazarın diğer ana kümelerde yazmış olduğu yazılar...
Kendini Geliştirmek [Deneme]
Kim Haklı, Kim Haksız! [Deneme]
Türkiye'nin Zihin Tarihi [Eleştiri]
Memet Fuat [Eleştiri]
Tanklar Kabeye Dayanmadan [Eleştiri]


YUSUF ALPASLAN ÖZDEMİR kimdir?

Edebiyat eleştirisinin edebiyatımızın hem yazar hem de okuyucu bağlamında önemsenmesinin büyük nimetler getireceğine inanıyorum kültür hayatımıza ve bunu merkeze alarak yazmak istiyorum

Etkilendiği Yazarlar:
Memet Fuat, Mehmet Kaplan, Enis Batur


yazardan son gelenler

bu yazının yer aldığı
kütüphaneler


 




| Şiir | Öykü | Roman | Deneme | Eleştiri | İnceleme | Bilimsel | Yazarlar | Babıali Kütüphanesi | Yazar Kütüphaneleri | Yaratıcı Yazarlık

| Katılım | İletişim | Yasallık | Saklılık & Gizlilik | Yayın İlkeleri | İzEdebiyat? | SSS | Künye | Üye Girişi |

Custom & Premade Book Covers
Book Cover Zone
Premade Book Covers

İzEdebiyat bir İzlenim Yapım sitesidir. © İzlenim Yapım, 2018 | © YUSUF ALPASLAN ÖZDEMİR, 2018
İzEdebiyat'da yayınlanan bütün yazılar, telif hakları yasalarınca korunmaktadır. Tümü yazarlarının ya da telif hakkı sahiplerinin izniyle sitemizde yer almaktadır. Yazarların ya da telif hakkı sahiplerinin izni olmaksızın sitede yer alan metinlerin -kısa alıntı ve tanıtımlar dışında- herhangi bir biçimde basılması/yayınlanması kesinlikle yasaktır.
Ayrıntılı bilgi icin Yasallık bölümüne bkz.