..E-posta: ifre:
zEdebiyat'a Üye Ol
Ska Sorulanlar
ifrenizi mi unuttunuz?..
"Hemen yzne gl suyu seperek Leyla'y aylttlar." -Fuzuli, Leyla ile Mecnun
iir
yk
roman
deneme
eletiri
inceleme
bilimsel
yazarlar
Anasayfa
Son Eklenenler
Forumlar
yelik
Yazar Katlm
Yazar Ktphaneleri



u Anda Ne Yazyorsunuz?
nternet ve Yazarlk
Yazarlk Kaynaklar
Yazma Sreci
lk Roman
Kitap Yaynlatmak
Yeni Bir Dnya Dlemek
Niin Yazyorum?
Yazarlar Hakknda Her ey
Ben Bir Yazarm!
u An Ne Okuyorsunuz?
Tm balklar  


 


 

 




Arama Motoru

zEdebiyat > Deneme > Yazarlar ve airler > Ya Irmak




6 Kasm 2023
Bir lk  
Ya Irmak
ou kitapseverin Cumhurbakanl Kltr ve Sanat Byk dl kendisine verildiinde adn duyduu Prof. Dr. Saadettin kten, benim hayatmda gerek yaam gerekse eserleriyle rnek aldm, gpta ettiim yazarlar arasnda yer alr


:BBB:
ou kitapseverin Cumhurbakanl Kltr ve Sanat Byk dl kendisine verildiinde adn duyduu Prof. Dr. Saadettin kten, benim hayatmda gerek yaam gerekse eserleriyle rnek aldm, gpta ettiim yazarlar arasnda yer alr


Sayn ktenin kaleme ald toplam alt adet eseri var. Bu alt eser arasnda iki kitab Yahya Kemal ile ilgilidir. 2012 ylnda Yahya Kemalin stanbulu ve Devam adl eseri ilk okuduum kitabyd. Bu kitap, kten Hocann okumaya doyamadm esiridir. Bugn seksen yan deviren hocamzn, Mimar Sinan niversitesinden emekli olduktan sonra kltr ve medeniyet konularna younlaarak ok iyi eserlere imzasn att. kten Hocann Yahya Kemalin stanbulu ve Devam kitabn okuduktan sonra bilgisayarma o dnem bir sr not almm. imdi bu kitap elimde deil belli ki bu kitab da birilerine hediye etmiim. Ancak aldm notlardan ve zihnimde kalanlardan ben de bu l sizlerle paylamak istiyorum.

Hi kukusuz Yahya Kemal, kltr ve medeniyetimizin yetitirdii ok nemli bir air ve yazardr. Yine kukusuz sayn ktende yledir. stanbul ise bu iki ahsiyeti anlayp kavramann zetidir. Kymetli hocamzn eserinde stanbula dair on drt iir incelemesi yaplm. Yani bir baka ifadeyle Yahya Kemalin gz ve idrakiyle stanbulu, yani kltr ve medeniyetimizi deerlendirmitir.

stanbul, Bizans zamannda Sarayburnundan Topkapya kadar olan semtin adym. Osmanl dneminde bu isim tm stanbula verilmi. Bilindii gibi kltr ve medeniyetlerin z saraylarda oluur; bu deerler bakente, daha sonra da tm lkeye yaylrd. Getiimiz yzyla kadar stanbul, Osmanl kltr ve medeniyetini aksettiren bir ehirdi. Elbette ki slamn temel esaslar birdir; ama bu temel esaslar corafya, tarihi gelime, yaanan tatl ve ac hatralar, alnan gdalar ve benzeri hususlarla beslenen milli mantalite tarafndan yorumlanarak kltr ve medeniyet gn na kar. Osmanllar da Mslmand; Fasllar da; iki insan grubunun hayatna ayn esaslar yn vermesine ramen stanbulda oluan kltr ve medeniyetle Fasta oluan ayn deildir! nk temel esaslar yorumlayan zihniyet farkldr. Zaten bu farkllklar dnyay tek dzelikten kurtarp, onu yaanmaya deer hale getirendir.

Eser batan sona kkl bir acnn ifadesidir. Sadettin kten, kendisiyle yaplan rportajda stanbulun kurtuluunun ancak yeni bir insan tipiyle mmkn olabileceini belirtiyor. Syledii dorudur; zira insann mantalitesi daa taa yansr. yle bir tip oluturulmadan alnan btn tedbirler ise acizdir, arzidir.

Kitap, Yahya Kemalin Bir Tepeden iirinin yorumlanmasyla balyor:

Rya gibi bir akam seyretmeye geldin

ok benzediin memleketin her tepesinde

Baktm konuurken daha bir kere gzeldin

stanbulu duydum daha bir kere sesinde.

kten, bu iirin iyi anlalmas iin Osmanlnn stanbuluna bizi gtryor;

Kar sahildeki bir tepeden eski stanbulun merkezi olarak adlandrlan ya da Nefs-i stanbul denilen kalbine bakyoruz. Buradan Boazii, Haliin her iki yakas, Marmara ve bugnk adyla tarih yarmada eski ismiyle Nefs-i stanbul ok net bir ekilde grlmektedir. Bu blgeyi, karsndaki Beyolunu, Boaziini ve skdar gsteren eski resimlere baknca, insan rahatlatan bir manzarayla karlayoruz.

kten, bir inaat mhendisidir; ama sradan bir mhendis deil, bilgisini kltryle olgunlatrm yksek bir mhendistir. Aksi takdirde bizleri ileden kartacak u satrlar yazamazd:

Bir ehrin sileti bir insann profili gibi, hatta ondan ok daha fazla lde bilgi verir ve izlenim uyandrr. ehrin dokusu ise yzdeki izgiler, vcut hatlar ve hatta allm davranlar gibi ehir, ehri kuranlar ve o ehirde yaayanlar hakknda ipular verir ve duygusal almlara zemin hazrlar. Mmkn olsa da bir ehrin tmyle uykuya dald bir saatte lacivert gkyz zemin zerinde o ehrin siletini grebilsek. Daha dne kadar insana huzur veren, ebedi saadetin ne olduunu duyuran o gzelim stanbul imdi ise deiik yerlerinden volkanik patlamalara uramasna gkdelenlerin esiri olmu; bu grn bizim olan her eyi alp gtrm. kten, sz konusu faciay anlatmak iin yle bir giri yapm; stanbul deiiyor. Bu deiim yollarla balad. Eski stanbulda yollar topografyaya hrmetkr bir tarzda ve onun verdii imknlar istikametinde araziye en az mdahale ile ina edilirdi. nk onlar ina eden insanlar, zerinde yaadklar arzn da lahi bir emanet olduuna inanmlard.

Bundan sonra hoyratlmz anlatan, yrek yakan sayfalar devam ediyor.

iirde;

Baktm: Konuurken daha bir kere gzeldin

stanbulu duydum daha bir kere sesinde

dizeleriyle stanbulun kulaa ho gelen, musiki ile yorulmu, urup gibi diline iaret ediliyor. O, btn kltr havzamzn rnek alaca bir azd. O az stanbulu aksettiriyor, ondaki derinlii, naiflii duyuruyordu. Ne are ki diplomallarmz yabanc dile benzetmek iin yapoorum, geloorum demeye baladlar; sonra da yapacam, geleceim diyerek incelmilerdi(!)

stanbulun, dolaysyla kltrmzn iki byk sknts var: biri diplomallarmzn ahsiyet zaaf; bakalarna benzemekle varlk olacaklarna inanmalar, dieri ise hazmedemeyecei kadar g almas. Bu g elbet bir gn duracak ve giderek azalacak bir gn ama ahsiyet zaaflarmz ne olacak? Bu da ancak kltrel faaliyetlerle giderilir; a idrak eden dokuya sahip metafizik derinlii olan, bizi tarihi kklerimizle buluturan roman, hikye, iir gibi sanat unsurlaryla mmkndr. Beyni olan buna dair bir k damlas grebiliyor mu?

Sadettin ktenin ln duyabilmek iin kitabn duru bir kafayla okumak gerekir. Onun acsn duyabilirsek, yarnlarda var oluruz; nk ac kadar insan ahsiyetini youran hibir ey yoktur herhalde.

Kaln salcakla.



Syleyeceklerim var!

Bu yazda yazanlara katlyor musunuz? Eklemek istediiniz bir ey var m? Katlmadnz, beenmediiniz ya da dzeltilmesi gerekiyor diye dndnz bilgiler mi ieriyor?

Yazlar yorumlayabilmek iin ye olmalsnz. Neden mi? nanyoruz ki, yreklerini ve dncelerini ekinmeden okurlarna aan yazarlarmz, yazlar hakknda fikir yrtenlerle istediklerinde diyaloa geebilmeliler.

Daha nceden kayt olduysanz, buray tklayn.


 


zEdebiyat yazar olarak seeceiniz yazlar kendi kiisel ktphanenizde sergileyebilirsiniz. Kendi ktphanenizi oluturmak iin buray tklayn.

Yazarn yazarlar ve airler kmesinde bulunan dier yazlar...
"Babilde lm, stanbulda Ak"
Dilaver Cebeci
"Anlam Yok Tm Szlerin"
lla da Ben Ben!..
Bizi Birletirenler
Tanpnarn ark ve Garp kmaz zerine
"Suya Kanat" Ummana Karan iirler
Verem Edebiyat
Deneme Ustas Evliya elebi
airlerin Kendi Seslerinden lm

Yazarn deneme ana kmesinde bulunan dier yazlar...
Duann Gizemli Yolculuu
"Gzel"in Anadilini Konuursak Ne Olur?
Yabanc Gzyle Trkler
lbr (Yourtlu Yumurta)
ekyatalt Romanlar II
High Rise (Gkdelen)
Dnyaya Alan Yol
Gzelliin Evine Kurulmak
Birey mi, Bencil mi?
Mektup

Yazarn dier ana kmelerde yazm olduu yazlar...
Gzbebei Turusu [iir]
Bir Hicran Namesi [iir]
Sakin Bir Ac [iir]
Geldim [iir]
Szn iei [iir]
Sevgiliye Hasretle [iir]
Geceye Kside [iir]
Benimle lr Msn? [iir]
Bilemezsiniz [iir]
Beste-i Nigar [iir]


Ya Irmak kimdir?

Felsefe ve edebiyat a! Yaync, gazeteci ve kitapsever. . .


yazardan son gelenler

 




| iir | yk | Roman | Deneme | Eletiri | nceleme | Bilimsel | Yazarlar | Babali Ktphanesi | Yazar Ktphaneleri | Yaratc Yazarlk

| Katlm | letiim | Yasallk | Sakllk & Gizlilik | Yayn lkeleri | zEdebiyat? | SSS | Knye | ye Girii |

Custom & Premade Book Covers
Book Cover Zone
Premade Book Covers

zEdebiyat bir zlenim Yapm sitesidir. zlenim Yapm, 2024 | Ya Irmak, 2024
zEdebiyat'da yaynlanan btn yazlar, telif haklar yasalarnca korunmaktadr. Tm yazarlarnn ya da telif hakk sahiplerinin izniyle sitemizde yer almaktadr. Yazarlarn ya da telif hakk sahiplerinin izni olmakszn sitede yer alan metinlerin -ksa alnt ve tantmlar dnda- herhangi bir biimde baslmas/yaynlanmas kesinlikle yasaktr.
Ayrntl bilgi icin Yasallk blmne bkz.