..E-posta: ifre:
zEdebiyat'a Üye Ol
Ska Sorulanlar
ifrenizi mi unuttunuz?..
Mzik sylenemeyeni, ama sessiz de kalnamayan anlatyor. -Victor Hugo
iir
yk
roman
deneme
eletiri
inceleme
bilimsel
yazarlar
Anasayfa
Son Eklenenler
Forumlar
yelik
Yazar Katlm
Yazar Ktphaneleri



u Anda Ne Yazyorsunuz?
nternet ve Yazarlk
Yazarlk Kaynaklar
Yazma Sreci
lk Roman
Kitap Yaynlatmak
Yeni Bir Dnya Dlemek
Niin Yazyorum?
Yazarlar Hakknda Her ey
Ben Bir Yazarm!
u An Ne Okuyorsunuz?
Tm balklar  


 


 

 




Arama Motoru

zEdebiyat > Eletiri > Toplum ve Birey > Ya Irmak




7 Aralk 2023
Milletlerin Ruhunu Taklit ldrr  
Ya Irmak
Bu lkede taklit konusunda iki farkl grle karlayorum. Kkler bykleri, zayflar kuvvetlileri nasl taklit ederlerse, geri kalm, fakir milletler de gelimileri, zenginleri yle taklit ederler.


:BAE:
Bu lkede taklit konusunda iki farkl grle karlayorum. Kkler bykleri, zayflar kuvvetlileri nasl taklit ederlerse, geri kalm, fakir milletler de gelimileri, zenginleri yle taklit ederler.

Ya da bu yoldan yrmeyenler nlerinde duran hakikate gzlerini kapayp dnyay yeniden kefetmek zorunda kalyorlar Dier taraftan, nasl ki dalardan llere doru rzgr eserse, gl, gelimi medeniyetlerden zayflara doru hayat unsuru yle akar. Bunlara kar koymak ise Don Kiotun deirmenlerle savana benzer. Aslnda hibir millet gzn dnyada olup bitenlere kapamamaldr; kaparsa yaplan hamlelerin dnda kalr, gzlerini felaketin dibinde aar. Fosillemek o milletin kaderi olur. Dnyann artlar da byle sosyal varlklara hayat hakk tanmaz. Tarih bunun rnekleriyle doludur. Fakat taklit devlet politikasna dnnce iler deiir; milletin ruhu mengenenin cenderesine der; bu yok olmas demektir. Ruhunu kaybettikten sonra o millet ne ile grecek, hissedecek, karar verecektir

Bu lkede artlar ne olursa olsun eitim ve retim kurumlarmzn dnyaya ak olmas gerekir. Yani, dnyadaki gelimeleri okumal, okutulmal, mahiyeti, sebepleri ve metotlar zerinde durmaldr. Ama bunlarn asl grevleri kendilerine has deerlerin zerinde ykselen milli ahsiyetin glendirilmesi olmaldr. Bunu da ancak sosyal bilimlerde eitim alan insanlar gerekletirebilirler. Onlar milletin ruhunu analiz eder ve sanat da onu kuvvetlendirir. Analiz edilip kuvvetlendirilen ruh isteseniz de istemezseniz de kabna smaz, kendiliinden dnyaya alr. Nerede kendisine yarayan sosyal bir figr bulursa, yitiini bulmu gibi alr bnyesine katar. Roma, Osmanl gibi medeniyetler dnyann sper gleri bu ekilde olabilmilerdi.

Beri taraftan sosyal bilimlerin esas amac her zaman milli bnyeyi ele almak olmaldr. Nerede arazlar varsa onlardan kurtulmasn salamak, gelimesine yardmc olmaldrlar. Bu konular iin sanatn en ok sevdiimiz alanlar iinde yer alan; roman, hikye ve iir gibi dallardan yararlanmas gerekir. Bu sanat dallarnn ilevlerini grmesi milli ruhla ilikili olmalarna baldr, aksi takdirde hibir kymet-i harbiyesi olmayacaktr. rnein, Abdlhak Hamidin iir yetenei gklere karlr; ama yazd trajedilerden birisi dnyada, hatta memleketimizde bile bilinmez. Ama Namk Kemalin Vatan Yahut Silistresi onun yazdklarndan teknik olarak daha ilkel olmasna ramen eseri oynand zamanlar stanbul halk ayaa kalkmtr! nk yazlan eserin temelinde milli ruh vardr. Hamidin eseri ise Bat romantizminden baka bir ey deildi. Hamit bak asn tarihimize evirip ileyecei olaylar, tipleri oradan semi olsayd daha ok etkileyici ve orijinal eserlerimiz olacakt ama olmad

Yine Halid Ziya, Trk edebiyatnn ke talarndan biriydi. Onun en bilinen eseri Ak- Memnuyu Nurettin Topu Hoca yle deerlendirmektedir: Bat edebiyat realizme ald; onu da taklide karar verdik. Servet-i Fnuncularn soluk benzi, hasta bir vcuda eklenmi takliti simalardr. Flaubert, Madame Bovaryi yazar; bir kasabalnn aile hayatnda alan yaraya dokunmakla Fransz ruhunun gelecek asra da miras kalabilecek sefaletini canlandrr. Halid Ziya Uaklgil Ak- Memnuunda bu eseri kopya etmek ister, elinde bir iskelet, bir kelime yn, cansz bir iirme kalr. Bu da taklidin cezasdr.

Zaten edebiyat dnyasn gz nnde bulundurarak bu iki eserin etkisini deerlendirirsek fark aka ortaya kacaktr. Dnce ve sosyal bilimlerde takliti olmamz Nurettin Topuyu hakl olarak rahatsz etmektedir: Bat dncesi pozitivizmi ortaya koydu; biz hemen, dokunduundan bakasna inanmayan krler gibi pozitivist oluverdik. diye dert yanmtr.

Abdullah Cevdet, Baha Tevfik gibi isimler de bu fikirden ortaya kmlardr. Her milletin sosyal yaps veya bnyesi deiiktir. Dertleri farkl noktalardan ortaya kar ve bu dertlerin areleri de ayn deildir. Maalesef bunlar dnmedik millet olarak Durkheimin nclk ettii sosyoloji ekolnn gryle milli mtefekkirimiz Ziya Gkalp sz konusu dertlerimize are bulmaya alt. Sanatta takliti ve yerli olmann nemini Yahya Kemalde belirgin ekilde gryoruz. Batnn tesirinde yazd iirlerle Mektepten memlekete dndm dedikten sonra yazdklarnn bir olmadn u iki rnekte grebiliriz:

Sicilya kzlar ryan omuzlarnda seb;
Alnlarnda da epevre glden efserler,
Yayar bu mahfile asab geveten bir b
Ve gzleriyle derinden bakar glmserler
Sicilya kzlar ryan omuzlarnda seb.

Batl, hatta Yunani anlayla yazd bu iiri deerlerimize yneldikten sonra insan yreinden yakalayan Itri adndaki iiriyle ayn kefeye girmez elbette.

Fethedilmi uzak diyarlardan,
Vatan stnde hr esen rzgar,
Ses gtrm btn baharlardan.
O deha yle toplam ki bizi,
Yedi yz yl sren hikyemizi,
Dinlemi ihtiyar narlardan.

Evet, hasl kelam milliliinden, yerliliinden, kendi olmaktan utanm, uzaklam, yle ya da byle bir ekilde mazisinden uzaklaan milletlerin, toplumlarn yaama tutunmalar, var olmalar mmkn deildir! Zira byle bir durumda biri ahsiyetini, dieri hafzasn kaybeder. Hem byle bir sosyal varlk yaasa ne olur, yaamasa ne

Kaln salcakla



Syleyeceklerim var!

Bu yazda yazanlara katlyor musunuz? Eklemek istediiniz bir ey var m? Katlmadnz, beenmediiniz ya da dzeltilmesi gerekiyor diye dndnz bilgiler mi ieriyor?

Yazlar yorumlayabilmek iin ye olmalsnz. Neden mi? nanyoruz ki, yreklerini ve dncelerini ekinmeden okurlarna aan yazarlarmz, yazlar hakknda fikir yrtenlerle istediklerinde diyaloa geebilmeliler.

Daha nceden kayt olduysanz, buray tklayn.


 


zEdebiyat yazar olarak seeceiniz yazlar kendi kiisel ktphanenizde sergileyebilirsiniz. Kendi ktphanenizi oluturmak iin buray tklayn.

Yazarn toplum ve birey kmesinde bulunan dier yazlar...
Neyimizi Kaybettik
nsan Bu "Xtir Git" Diyesi de Gelir
No Comment
Her te Bir Hayr Vardr
Penis Bilgelii
Memelerin Srprizi
Sempati ve Antipati
Ar ve Hafif Erkekler! Biraz da Adalet
Teknik Yaklam Kullanamayan Erkeklere thafen
Affeder Misiniz?

Yazarn eletiri ana kmesinde bulunan dier yazlar...
Chp, Gerekten demokrat Mdr?
Sinema Kltrel Meselemiz Haline Ne Zaman Gelecek?
Chpnin Psikopatolojisi
Trk Sinemasnn Ezberini Bozan Ynetmen
Seviye
Bir atma Zemini Olarak Kltr
Yarn Bekleyebilir iir Kitab zerine
Sorumlulua Davet
Dikkat Bu Bir Siyasi Yazdr!
Aldatmann Cezas Nasl Kesilir?

Yazarn dier ana kmelerde yazm olduu yazlar...
Sakin Bir Ac [iir]
Geldim [iir]
Szn iei [iir]
Gzbebei Turusu [iir]
Bir Hicran Namesi [iir]
Sevgiliye Hasretle [iir]
Geceye Kside [iir]
Benimle lr Msn? [iir]
Beste-i Nigar [iir]
Bilemezsiniz [iir]


Ya Irmak kimdir?

Felsefe ve edebiyat a! Yaync, gazeteci ve kitapsever. . .


yazardan son gelenler

 




| iir | yk | Roman | Deneme | Eletiri | nceleme | Bilimsel | Yazarlar | Babali Ktphanesi | Yazar Ktphaneleri | Yaratc Yazarlk

| Katlm | letiim | Yasallk | Sakllk & Gizlilik | Yayn lkeleri | zEdebiyat? | SSS | Knye | ye Girii |

Custom & Premade Book Covers
Book Cover Zone
Premade Book Covers

zEdebiyat bir zlenim Yapm sitesidir. zlenim Yapm, 2024 | Ya Irmak, 2024
zEdebiyat'da yaynlanan btn yazlar, telif haklar yasalarnca korunmaktadr. Tm yazarlarnn ya da telif hakk sahiplerinin izniyle sitemizde yer almaktadr. Yazarlarn ya da telif hakk sahiplerinin izni olmakszn sitede yer alan metinlerin -ksa alnt ve tantmlar dnda- herhangi bir biimde baslmas/yaynlanmas kesinlikle yasaktr.
Ayrntl bilgi icin Yasallk blmne bkz.