..E-posta: ifre:
zEdebiyat'a Üye Ol
Ska Sorulanlar
ifrenizi mi unuttunuz?..
Yanl saysz ekillere girebilir, doru ise yalnz bir trl olabilir. -Rouesseau
iir
yk
roman
deneme
eletiri
inceleme
bilimsel
yazarlar
Anasayfa
Son Eklenenler
Forumlar
yelik
Yazar Katlm
Yazar Ktphaneleri



u Anda Ne Yazyorsunuz?
nternet ve Yazarlk
Yazarlk Kaynaklar
Yazma Sreci
lk Roman
Kitap Yaynlatmak
Yeni Bir Dnya Dlemek
Niin Yazyorum?
Yazarlar Hakknda Her ey
Ben Bir Yazarm!
u An Ne Okuyorsunuz?
Tm balklar  


 


 

 




Arama Motoru

zEdebiyat > Deneme > Anlar > Ya Irmak




18 Temmuz 2023
ekyatalt Romanlar  
Ya Irmak
Nurullah Atan zamana meydan okumuluunu kim yadsyabilir? Atan eserlerini okuduunuzda onunla iin iin tartr, dil konusundaki grlerinden irkilirsiniz!


:BJG:
Nurullah Atan zamana meydan okumuluunu kim yadsyabilir? Atan eserlerini okuduunuzda onunla iin iin tartr, dil konusundaki grlerinden irkilirsiniz! Durup dururken fkelenilerine anlam veremeyebilirsiniz belki ama yazlndan yllar sonra, eletirilerini, syleilerini, okurlarna mektuplarn her eye ramen tat aldnz, haz duyduunuz bir deneme gibi okumaya devam edersiniz Hatta haz duymann tesinde, bu yaz mirasnn gncelliine, yeniden gndem oluturmasna, bazan da anlara alp gtrne aar kalrsnz

Pandemi dnemi evlerden kamadmz o yllarda Clubhouseda yaptmz kltr, sanat, edebiyat sohbetlerinde Orun, Atan gncelerini okuduunu byk bir haz duyduunu sylemiti. Bu zamana kadar Ata adamakll okuduumu syleyemem. Ancak onun dil hususundaki eletirilerini, nelere takldn anlamak iin ou kitabn temin edip okudum. Ata, denemelerinin birinde, Roman okumaya ge baladm diyor. Sonra, ablasnn sandndaki romanlara geip, sandktaki romanlarn, okunmu ilk romanlar olduundan bahis ayor. Atan hangi kitaplar okuduunu tahmin etmek ok da zor deil: Pardiyanlar bitirdim. Monte-Cristoyu yarladm; ondan Joseph Balsamoya, Simone ile Marieye geecektim; hele Sabkaly ablam pek vyordu. diyor

Sanrm her edebiyatsever iin sandkta okunmu ilk romanlar vardr diye dndm. En azndan biz 80 kua okurseverlerinin hatra sandklarn atnda bylesi romanlar olduunu hissettim. Evet, zaman kaymasnda ve elbette bir sevin iinde, Beikta, Akaretlerdeki renci evimize geri dnveriyorum ben de. Sanrm bir sandk deil de benim de zerine uzanp dinlendiim, uyuduum ekyatmn altnda byle romanlar vard. Bugn de ekyatn altnda romanlarm var ama aradm bir kitap yok. ekyatn duvara yanam ksmnda okuyabileceim birka kitap, be farkl tat ve kokuda elektronik sigara likitleri, ne olur ne olmaz diye bir paket camel, akmak, motosiklet ile arabann anahtar, flash belleim, not defterim, bir kurun kalem ve telefonum

stanbula ilk tanp evlenip yerleik hayata getiim evimin odasnda okumak iin can attm romanlarm neredeydi diye dndm. lk tandm zamanlar bu kitaplar sada solda, rnekse tuvalet dolabnn stnde, balkonda, yatak odasnda dururdu. lk yllarmda anacm da bizimle geici olarak yaad. Bazen ne olduunu merak ettii romanlarm ap okumaya alyordu. Annem bir romana balamadan nce her zaman kitabn son sayfasn okuyor; sonu kt biten bir roman okuduunu hissetmise kitaba bir daha dnp bakmyordu. Ser verip sr vermeyen romanlar da var elbette. Sonu iyi mi kt m; annem okusun mu okumasn m bir bocalay alp ban giderdi ve ben bunu bugn bile hatrlyorum Eimin ahsi dolabnda niversitede de renciyken gah dev olarak verilmi, gah kendisinin merak ettii romanlar vard. rnein, ciltlenmi Yaban kitabn dn gibi hatrlarm! Yabann basks m tkenmiti; urda burda aranm, Kayserideki kitabevinin birinde glkle bulunmu ve nihayetinde kitap stanbuldaki yeni yaam alannda yerini almt.

Yine ocukluk alarmda abimin kitaplnda Tolstoyun eserlerini hatrlyorum. nce bir kda baslm, tek cilt haline getirilmi Harp ve Sulh kitab Sanrm o zamanlar hi kimse Sava ve Bar demiyormu. Hl beni artan Camusun Yabancsnn mam hatip okuyan abimin kitaplnda ne ii vard? Gelecekte mft ya da retmen olacak abimin Bat romanlarn neden merek ettiini dnmtm. Bugn ne Harp ve Sulh (Sava ve Bar) ilgimi ekiyor, ne de Yabanc.. lgimi eken romanlar, bilgisayarmn hemen yanbandaki ekyatmn altnda zenle dizdiim ve zeri rtl olanlardr. Yine ocukken ablamn evde iki roman bir arada okuduunu hatrlyorum. Bu kitaplar kimden, nasl bulurdu bilemiyorum ama kapaklarndaki o renkli illstrasyonlarnda uzun, kvrk kirpikli, iri gzl, gmrah sal kadnlar, elmack kemikleri kk, salar kumral ve dalgal, gzleri ak renk gen adamlar olurdu. Gen adamlarla gen hanmlar uzun uzadya bakr gibi resm ediliyordu Belki de romanlara ilgim bu rk kapaklar sebebiyle olmu olabilir. Colette, his yuma, duyarl o eserinde Claudinein Evinde, uzun sal ablasnn romanlarla ilikisini ayn cokuyla yle dile getirir: iirler de okurdu, ama daha nadiren. Temps gazetesinin kesilmi, dikilmi tefrikalar, La Revue des Deux Mondesun, Recue Bleuenn koleksiyonlar, Journal des Dames et des Demoisellesinkiler. () Romanlar yastklar doldurur, nak sepetini iirir, yamur altnda unutulup bahede erirlerdi. Uzun sal ablam artk, konumaz, pek az yemek yer, evde bizimle karlanca hayret eder, zil alacak olsa srayarak uyanrd. (Vedia Tataraasnn evirisi.)

Gerekten de yle deil midir? Bir kez bylerine kapldnzda, romanlarn yaam, bizim durgun, tekdze gnlerimizi silip sprdne ahit oldunuz mu hi? Yani romanlara sevdalandmz o yllarda bende etkisi tam olarak byleydi diyebilirim ama nce hangisiydi? Byklere mahsus romanlardan ilk okuduum bir ak romanyd! Yllarn Ardndan Hrriyet gazetesinin bilmem kanc sayfasnda her gn yaymlanm sonradan Gazetede yle bir sunu: Nakleden: Muazzez Tahsin Berkand. Yani Yazan deil de niyeyse Nakleden. O zamanlar ki aklmla bu nakleden kelimesine kendimce anlamlar verdiimi hatrlyorum. Hani birileri romandaki ak sahiden yaam da Muazzez Tahsin de bunu gazete okurlarna anlatan bir yazar olarak sanrdm. Meerse nakleden uyarlayan anlamna geliyormu ve Muazzez Tahsin baz eserlerini Fransz edebiyatnn pembe romanlarndan uyarlyormu. Yllarn Ardndan bugn tek satrn hatrlamadm bir roman olarak duruyor bugn. Geenlerde katldm mezatta o kitab grr grmez hemen satn aldm. Bugn onu tekrar okur muyum, okumaz mym dorusu bilemiyorum. Ama satn aldm. Dursun o da ekyatn altnda tiraf edeyim ki, ekyataltndaki romanlar iinde en eskisi hangisiydi benim iin oturup tek tek bakndm. Ziya Osman Sabann bir dizesine gzm iliti:

Kaybolmu baharma beni gtr htra

Bir zamanlar sosyal medyann adnn anlmad, sadece televizyon ve gazetelerin hkm srd bu lkede baz gazetelerin eviri romanlara yz evirmediine ahit oldum.. Ben de o dnemleri yaayan bir okursever olarak ou romanla gazeteler araclyla tanmaya alyordum. Okuma oburluum yznden daha eski gazetelerde anlatlan kitaplar var m diye arivlerden tarama iine giritim. Taramalarmda akam gazeteleri olduuna denk geldim. Yine bu akam gazetelerinin birinde, Hatice Suat Derviin adn asla unutamayacam bir romannn yazdizisine baladn grdm. smi sanyorum: Aksaraydan Bir Perihand. Aksaraydan Bir Perihan uzun bir sre sonra, Olak Yaynclkn gnldenliiyle kitaplatrdn grdm. Ama bu da ilgimi devirmemiti. Ben, Colettein ablasnn yapt gibi, bunlar 1 terabaytlk harici belleimin iinde arivlemi bir daha dnp bakmamtm. Ancak ne yazk ki sadece kitap ve gazete arivlerimin olduu o harici belleimi i yerinde baka bir blme tandmz gn ok sevdiim birine alm olduum hediye eyalarla birlikte kaybettim Bugn o arivlerden evdeki bilgisayarmn diskinde ok az duruyor. Byle durumlarda da insan bu eserlerin ciltlenmi olarak kitaplnda durmasn istiyor. Demin adn andm Colette gibi ben de onlar, eski kitaplar hayalinde zleyile yaatmak isterdim.

Colette: Bu kadar sene sonra, bu kitaplarla rlm oday grmem iin gzlerimi kapamam kfi. Vaktiyle onlar karanlkta da ayrt edebiliyordum. Gece, bu kitaplardan birini semek iin lambay almazdm. Parmaklarm piyano alar gibi rafn zerinde gezdirmem kfi idi. Yrtlm, kaybolmu ve alnm olduklar halde onlar hl srasyla sayabiliyorum. Hemen hepsi doduumu grmt. diyor.

Baka evlerin kitaplar da yerli yerindedir herhalde. Benim iin ilk okuduumda Cevdet Kudretin Dilek iirindeki o son drtl unutulmazlar arasndadr.
Kudret:

Nerde, hangi ehirde olursa olsun,

Etajerim, kitaplarm olsun,

Beni parasz pulsuz seven karm olsun,

Yeter de artar bile! diyor Ne hazin, ne yaln bir ifade

Sonra M. Turhan Tann Cinci Hocayla Safiye Sultan, Server Bedinin Selma ve Glgesi ve Saffet Nezihnin Zavall Necdetini de unutmak mmkn deil. Bu romanlar okumak iin sabrszlandm hatrlyorum. Niye sabrszlanmtm bilmiyorum ama o dnem roman okuma furyasnda sessiz ounluun arasnda sessiz bir okursever olmamak iin eski romanlar okuma isteim herhalde Yllar gese de ara sra da olsa bu kitaplar tekrar okuyup bakaca merakllarna hediye etmiliim oldu. Hatta bir dnem bir tr dolusu kitaplm bakalar okusun diye okul ktphanelerine hediye etmitim

Bugn o kitaplardan zerimde etkisi olanlar hemen hatrlarm. Bir yerde kapan grsem hemen yine satn alrm. Bir gn boyunca bu kitaplarn sayfalar arasnda dalp giderim. rnein Cinci Hocada Deli brahim dnemi olanca cinnetiyle ben de yaarm. Safiye Sultan, romann sonunda Venediki, zyurdunu hatrlaya hatrlaya, zlemler iinde can verdiine bir kez daha ahit olurum. Geri, Deli brahimin deliliinin yaktrma olduunu sezerdim, yine Safiye Sultann Venedikle en kk bir ilikisi olmadn da bilirdim bilmesine de bu kimin umurundayd ki Zira bunlar zaten sonradan renilmi eylerdi benim iin. Benim ilk romanlarm, ilk okumalarmn cokusuna glge drmedi ve hi bir zaman da drmeyecek deyip konuyu da burada noktalayaym..

Kaln salcakla



Syleyeceklerim var!

Bu yazda yazanlara katlyor musunuz? Eklemek istediiniz bir ey var m? Katlmadnz, beenmediiniz ya da dzeltilmesi gerekiyor diye dndnz bilgiler mi ieriyor?

Yazlar yorumlayabilmek iin ye olmalsnz. Neden mi? nanyoruz ki, yreklerini ve dncelerini ekinmeden okurlarna aan yazarlarmz, yazlar hakknda fikir yrtenlerle istediklerinde diyaloa geebilmeliler.

Daha nceden kayt olduysanz, buray tklayn.


 


zEdebiyat yazar olarak seeceiniz yazlar kendi kiisel ktphanenizde sergileyebilirsiniz. Kendi ktphanenizi oluturmak iin buray tklayn.

Yazarn anlar kmesinde bulunan dier yazlar...
ekyatalt Romanlar II
Ver Elini Gidelim
Olup Bitenler
Sevgin Yreimde Mihenk Ta
Gel - Git Zaman
Kendi (M) ile Tanmak

Yazarn deneme ana kmesinde bulunan dier yazlar...
Gzelliin Evine Kurulmak
"Gzel"in Anadilini Konuursak Ne Olur?
stanbul Dinmeyen Bir Esinti Bir Devam Editir
lbr (Yourtlu Yumurta)
Duann Gizemli Yolculuu
Yabanc Gzyle Trkler
Yrek Evinde Oturmak
Bir lk
Sevgili
Eski Kitaplar Neden Okunur?

Yazarn dier ana kmelerde yazm olduu yazlar...
Gzbebei Turusu [iir]
Sakin Bir Ac [iir]
Bilemezsiniz [iir]
Szn iei [iir]
Ayrln Bitii [iir]
Sevgiliye Hasretle [iir]
Geceye Kside [iir]
Benimle lr Msn? [iir]
Beste-i Nigar [iir]
Tesirsiz iir [iir]


Ya Irmak kimdir?

Felsefe ve edebiyat a! Yaync, gazeteci ve kitapsever. . .


yazardan son gelenler

 




| iir | yk | Roman | Deneme | Eletiri | nceleme | Bilimsel | Yazarlar | Babali Ktphanesi | Yazar Ktphaneleri | Yaratc Yazarlk

| Katlm | letiim | Yasallk | Sakllk & Gizlilik | Yayn lkeleri | zEdebiyat? | SSS | Knye | ye Girii |

Custom & Premade Book Covers
Book Cover Zone
Premade Book Covers

zEdebiyat bir zlenim Yapm sitesidir. zlenim Yapm, 2023 | Ya Irmak, 2023
zEdebiyat'da yaynlanan btn yazlar, telif haklar yasalarnca korunmaktadr. Tm yazarlarnn ya da telif hakk sahiplerinin izniyle sitemizde yer almaktadr. Yazarlarn ya da telif hakk sahiplerinin izni olmakszn sitede yer alan metinlerin -ksa alnt ve tantmlar dnda- herhangi bir biimde baslmas/yaynlanmas kesinlikle yasaktr.
Ayrntl bilgi icin Yasallk blmne bkz.