..E-posta: ifre:
zEdebiyat'a Üye Ol
Ska Sorulanlar
ifrenizi mi unuttunuz?..
Trkiye Cumhuriyeti'nin temeli kltrdr -Atatrk
iir
yk
roman
deneme
eletiri
inceleme
bilimsel
yazarlar
Anasayfa
Son Eklenenler
Forumlar
yelik
Yazar Katlm
Yazar Ktphaneleri



u Anda Ne Yazyorsunuz?
nternet ve Yazarlk
Yazarlk Kaynaklar
Yazma Sreci
lk Roman
Kitap Yaynlatmak
Yeni Bir Dnya Dlemek
Niin Yazyorum?
Yazarlar Hakknda Her ey
Ben Bir Yazarm!
u An Ne Okuyorsunuz?
Tm balklar  


 


 

 




Arama Motoru

zEdebiyat > Deneme > Yaptlar > Ya Irmak




12 Mays 2021
Mihr ile Mh  
Ya Irmak
Esasen Batlamyus kuramna gre ekillenen orta a ark astronomisi dnyay merkeze koyarak, isimlerini gezegenlerden alan st ste yedi kat felek tabakasndan bahseder. Buna gre, 1. katta Mh (Ay, Kamer) felei, sonra srasyla Utarit (Merkr), Zhre (Vens, oban Yldz, Kervankran), Mihr (Gne, ems), Mirrih (Merih, Mars), Mteri (Bercis, Jpiter) ve Zhal (Satrn) felekleri bulunur. Yine arkn hsn-i talil gelenei, gklerdeki bu dzen ile toplumsal hayata yn veren ahsiyetler arasnda bir paralellik kurarak Gnei gn ve felein sultan olarak dnr. Ay onun veziri, Utarit ktibi, Mirrih bakumandan, Mteri kads, Zhal bekisi ve Zhre de algcsdr.


:HFI:
Esasen Batlamyus kuramna gre ekillenen orta a ark astronomisi dnyay merkeze koyarak, isimlerini gezegenlerden alan st ste yedi kat felek tabakasndan bahseder. Buna gre, 1. katta Mh (Ay, Kamer) felei, sonra srasyla Utarit (Merkr), Zhre (Vens, oban Yldz, Kervankran), Mihr (Gne, ems), Mirrih (Merih, Mars), Mteri (Bercis, Jpiter) ve Zhal (Satrn) felekleri bulunur. Yine arkn hsn-i talil gelenei, gklerdeki bu dzen ile toplumsal hayata yn veren ahsiyetler arasnda bir paralellik kurarak Gnei gn ve felein sultan olarak dnr. Ay onun veziri, Utarit ktibi, Mirrih bakumandan, Mteri kads, Zhal bekisi ve Zhre de algcsdr.

Trk edebiyatnda, Mihr Mh isimli alegorik ak mesnevileri yazlmtr. Bunlardan bilinebilen adedi XVI. yzylda Gelibolulu l, Zarf ve Kyasnin kaleminden kmtr. Gelibolulu lnin mesnevisine gre gzellik lkesinin hkmdar olan Mihr ok bilge bir kiidir. Kads Bercis, silahdar Merih, katibi Utarit, kapcs Zhal ve engisi Zhredir. Mihr, tek bana gezmeye kt bir gn Mh kendisine k olur ve saraynn evresinde dolanmaya balar. Mihr durumu fark ederse de nazlanp onu grmezden gelir. Beki Zhal, Husuf (Ay tutulmas) adl adam vastasyla Mh yakalatp hrsz diye Bercise getirir. Kad Bercis Mha acm ve ona hafif bir ceza vererek srgne gndermitir. Mh yolda Subh- sdka (Sabah aydnl) derdini aar. O da Mihre gidip Mh iin efaat diler, affedilip saraya alnmasn salar. Ne var ki Mihrin gzdelerinden Zerre (Yldz) onu kskanr ve hileler kurarak tekrar ehirden kovdurur. Tam o srada h- it (K Hkmdar) Mihrin lkesini istila eder. Zerre o kargaada Mihri kaybeder ve esirler arasnda Mihr ile Mh kar karya gelirler. Mh, Mihre kar samimi akn dile getirerek iki sadk k vuslata ererler. Bahar gelince de Mihr yeniden lkesini ele geirir ve Mh ile mutlu olurlar.

***

Mihr ile Mh, bir kadn ad olmak bakmndan tarihlerimizde en asil hayatlarn Mihrimh (asl Mihr Mh veya Mihr-Mh) Sultan ile yaamlardr. Kanuni ile Hrrem Sultann biricik kzlar ve nl kehle (bit) hikyesinin kahraman Rstem Paann ei olan Mihrimh, sarayda zel eitim grerek Trk-slam kltryle yetiir ve bir yandan babasnn kendisine tahsis ettirdii haslar, dier yandan kocas Rstem Paann kayna tartmal byk servetine sahip olarak ok zengin bir hayat srer. Osmanl kadnlar iinde onun kadar zengin baka bir hanm sultan yahut sultanzade yoktur.

Mihrimh Sultan, adndaki gne ve ayn n hemen daima sevaba evirerek yaam ve gnlk geliri iki bin altn olan nl servetini bata stanbul olmak zere devletin drt bir yanna il il altnlar gibi sat hayratyla, imar faaliyetleriyle tarihe ml etmitir. Zinhr kefenin cebi mi var?!..

Mihrimh Sultann en nl iki eseri, stanbulda kendi adna yaptrd iki klliyedir. Her ikisi de Mimar Sinan yaps olan bu klliyelerin biri skdarda, dieri de Edirnekapdadr. skdar sahilinde, bugnk iskelenin hemen yamacna yaslanm duran Mihrimh Camii ve Klliyesi (1) ile Edirnekapsndaki tepeden ehri seyreden Mihrimh Camii ve Klliyesi arasnda dz bir izgi ekilse, biri dierinin tam dousunda, teki de bunun tam batsnda olarak grlr. phesiz bu iki cami yapld tarihlerde birinin minaresinden dierini seyretmek mmkn olmutur. skdardaki camiin 1548de; dierinin de 1565te bitirildii gz nne alnrsa Mihrimh Sultann ilk camiini, ehrin dou cephesinde bir Mihr; ikincisini de onun tam batsnda bir Mh olarak dndne inanmak isteriz. Bylece Mihr Mh, ehri bir utan dierine kuatm, kollarnn arasna alm olacaktr.

Ve nisan gnlerinde gne, skdardaki Mihrimh Camiinin minareleri arasndan doarken; dolunay, Edirnekapsndaki Mihrimh Camiinin minareleri arasnda kaybolur.

(1) Turgut Cansever Hocann anlattklarna gre; bir dnem, skdar Mihrimh Klliyesinin srtlarnda yer alan Sultan Tepesinde yaptrlacak evlerde, pencerelerin, ehrin dier semtlerindeki llerinden 2/3 orannda kk yaptrlmas art konulmu. Bylece irin bir maket gibi duran o nazenin mimari ihtiam kazanr ve olduundan daha byk grnrm. Atalarmzn Sinana ve Mihrimha saygs byle olsa gerek.




Syleyeceklerim var!

Bu yazda yazanlara katlyor musunuz? Eklemek istediiniz bir ey var m? Katlmadnz, beenmediiniz ya da dzeltilmesi gerekiyor diye dndnz bilgiler mi ieriyor?

Yazlar yorumlayabilmek iin ye olmalsnz. Neden mi? nanyoruz ki, yreklerini ve dncelerini ekinmeden okurlarna aan yazarlarmz, yazlar hakknda fikir yrtenlerle istediklerinde diyaloa geebilmeliler.

Daha nceden kayt olduysanz, buray tklayn.


 


zEdebiyat yazar olarak seeceiniz yazlar kendi kiisel ktphanenizde sergileyebilirsiniz. Kendi ktphanenizi oluturmak iin buray tklayn.

Yazarn yaptlar kmesinde bulunan dier yazlar...
Eek Edebiyat
Yabanc Gzyle Trkler
High Rise (Gkdelen)
Eski Kitaplar Neden Okunur?
Krleme
Batl iiri Bize Nasl Sevdirdiler?
Uzak Nasl Yakn Edilir?
El Ruido de Las Cosas Al Caer (Den eylerin Grlts)
Budalalk Nedir, Nasl Kefedildi?
iirdeki Roman

Yazarn deneme ana kmesinde bulunan dier yazlar...
lenmemi Cevherler lkesi: Trkiye
Kayg ve Endie nsan nsanlktan kartr
Glmek in Krala Alamak in Filozofa Gitmek
stanbulu Dnmek
"Bu Dnya i Oyundur Oyun"
Ezberlerin Bilimsel Klkls Bir Felakettir
Abdlhamid, Abdlhak Hmid ve Karndeen Jack
Aa Deyip Geme!
Gidene Yol, Kalana Yer Vermek
Hakikati Hakikat Olduu in Sevmek

Yazarn dier ana kmelerde yazm olduu yazlar...
Szn iei [iir]
Gzbebei Turusu [iir]
Bir Hicran Namesi [iir]
Sakin Bir Ac [iir]
Geldim [iir]
Sevgiliye Hasretle [iir]
Geceye Kside [iir]
Benimle lr Msn? [iir]
Beste-i Nigar [iir]
Bilemezsiniz [iir]


Ya Irmak kimdir?

Felsefe ve edebiyat a! Yaync, gazeteci ve kitapsever. . .


yazardan son gelenler

 




| iir | yk | Roman | Deneme | Eletiri | nceleme | Bilimsel | Yazarlar | Babali Ktphanesi | Yazar Ktphaneleri | Yaratc Yazarlk

| Katlm | letiim | Yasallk | Sakllk & Gizlilik | Yayn lkeleri | zEdebiyat? | SSS | Knye | ye Girii |

Custom & Premade Book Covers
Book Cover Zone
Premade Book Covers

zEdebiyat bir zlenim Yapm sitesidir. zlenim Yapm, 2024 | Ya Irmak, 2024
zEdebiyat'da yaynlanan btn yazlar, telif haklar yasalarnca korunmaktadr. Tm yazarlarnn ya da telif hakk sahiplerinin izniyle sitemizde yer almaktadr. Yazarlarn ya da telif hakk sahiplerinin izni olmakszn sitede yer alan metinlerin -ksa alnt ve tantmlar dnda- herhangi bir biimde baslmas/yaynlanmas kesinlikle yasaktr.
Ayrntl bilgi icin Yasallk blmne bkz.