"Bazı metinler vardır ki, okuyucu onları anladığını sanır ama aslında metin onu anlamıştır." - Umberto Eco"
"Bazı metinler vardır ki, okuyucu onları anladığını sanır ama aslında metin onu anlamıştır." - Umberto Eco"
Bilim tarihinde bilişsellik ve dogmatizm arasındaki gerilimi anlatan bu metin, Ortaçağ'da kilisenin etkisindeki skolastik düşünceden, Rönesans ve Aydınlanma ile gelen deneysel bilime geçişi özetliyor. Metin, otoriteye dayalı bilgi üretiminin sınırlarını ve modern akademideki benzer kalıpların varlığını sorguluyor.
Bu metin, mitoloji kavramını tarihsel bağlamda ele alırken, okuyucuya metni nasıl okuması gerektiği konusunda rehberlik sunuyor. Mit kavramının günümüzdeki anlamından ziyade, tarihsel ve toplumsal boyutlarıyla değerlendirilmesi gerektiğini vurguluyor. Yazar, mitlerin geçmiş toplumların ortak hafızasını yansıtan, günümüz gerçekliğiyle tam örtüşmeyen anlatılar olduğunu belirtiyor ve Abram anlatısına giriş yapıyor.
Bu makale, modern biyolojinin "ortak soydan gelme" paradigmasına alternatif bir bakış açısı sunuyor. "Ortak tasarım" modeli, canlılar arasındaki genetik ve anatomik benzerlikleri akrabalık ilişkisinden ziyade fonksiyonel zorunluluk ve mühendislik prensipleriyle açıklıyor. Yazar, benzer yapıların ortak atadan değil, aynı tasarım ilkelerinden kaynaklanabileceğini savunuyor.
Bu metin, varlık ve varoluş kavramlarını sınırlar üzerinden ele alırken, sanatın toplumsal hafızayı koruma işlevini vurguluyor. Somutun bilinemezliği, zihinsel boşluklar yaratır ve bu boşluklar potansiyel etkileşim alanlarıdır. Hakikat ve gerçeklik arasındaki farka değinen metin, zihinsel kavramların gerçeğin tam yansıması olmadığını, ancak ona yaklaştığını "zihinsel köpek" örneğiyle açıklıyor.
"Kriz Durumundaki Bilim Anlayışı" modern eğitim sistemlerinin bilimi sayısal metriklerle sınırlandırmasını eleştiriyor. Metin, bilimin özünde merak ve toplumsal dönüşüm barındıran bir faaliyet olduğunu vurgularken, günümüz lise eğitiminin öğrencileri pasif bilgi alıcıları haline getirdiğini savunuyor. Yazı, bilimsel düşüncenin temellerini yeniden inşa etmek için alternatif bir yaklaşım öneriyor.
Eskiden göz ardı edilen kolektif yaşam anlayışı, ikili karşıtlıkların (durağanlık-hareket, değişim-atalet) birliğine dayanır. Parça ve dalga gibi, kesikli süreklilik prensibiyle hareket eden toplumsal yapılar, geçmişten geleceğe akan bir enerji oluşturur. Bu düalite, insanlık tarihinin derinliklerindeki kolektif bilinci ve zamanın akışındaki sürekli dönüşümü simgeler.
Psikolojide bu uyumdan söz eden ilk yazar, Carl Gustav Jungdur. Çalışmalarında Nietscheden ve Doğu felsefesinden etkilenen Jung, sözünü ettiğim elbiselere arketip diyor. Yani tanımlanmış benimize uygun olarak giyip durduğumuz elbiseler bilinçli yanımızı, giymeyip gardropta beklettiklerimiz ise bilinçdışımızı oluşturuyor. Jung psikolojisinin esas amacı; bilinçli aydınlık yanımızı tanımak ve yardıma
Evrim kuramının ilginç bir yanı da herkesin onu anladığını zannetmesidir. Bunda hemfikiriz
Köleci sisteme gelene kadar doğada alçak ayı, salak kertenkele, namussuz maymun, şerefsiz arı, müfteri inek, vicdansız bir sincap, çok vicdanlı bir kurt gibi en aşırı uçlar içinde alçalan; en aşırı uç içinde yükselen veya yalancı olan hemcinslerimiz de yoktu.
Füruzan
