..E-posta: ifre:
zEdebiyat'a Üye Ol
Ska Sorulanlar
ifrenizi mi unuttunuz?..
Akn ald benden beni. -Yunus Emre
iir
yk
roman
deneme
eletiri
inceleme
bilimsel
yazarlar
Anasayfa
Son Eklenenler
Forumlar
yelik
Yazar Katlm
Yazar Ktphaneleri



u Anda Ne Yazyorsunuz?
nternet ve Yazarlk
Yazarlk Kaynaklar
Yazma Sreci
lk Roman
Kitap Yaynlatmak
Yeni Bir Dnya Dlemek
Niin Yazyorum?
Yazarlar Hakknda Her ey
Ben Bir Yazarm!
u An Ne Okuyorsunuz?
Tm balklar  


 


 

 




Arama Motoru

zEdebiyat > nceleme > Yazarlar ve Yaptlar > Ya Irmak




17 Mart 2022
Anlatmak Bir Armaandr  
Ya Irmak
Hele hele bir insann sevdiini sylemesi, iindekilerini anlatmas, hislerini bilmek, yreindekini hissetmek seven iin en gzel armaandr deil mi?


:EDI:
Hele hele bir insann sevdiini sylemesi, iindekilerini anlatmas, hislerini bilmek, yreindekini hissetmek seven iin en gzel armaandr deil mi?

***

Javier Marasn Yarnki Yzn balkl lemesini okudunuz mu bilmiyorum, onun bir de son cildi olan Zehir, Glge, Veda kitabn da okudum bitirdim imdi Yazar, ilk ciltten itibaren olduu gibi btnlkl slubundan taviz vermeden yine kendisiyle ve dnyayla kavga ediyor, yetmiyor dalgasn geiyor, yetmiyor beni de kendini de yoruyor, bazen sarsyor! nann kitap bitene kadar insan hi mi hi rahat brakmyor Tam 512 sayfalk bir kitap! Metis yaynlarndan km, evirisini zge Duygu isminde bir kardeimiz yapm ve ben gerekten ok beendim bu kitab.

nk, yllarca emek verilmi, zerine dnlm, incelikle tasarlanm. Hani nehir romanlarn okuyanlar bilirler, okuyucular da bu kitab okurken yazar gibi bir yol haritas izmeli kendine. nk hikyelerin de onlar yazanlarla okur arasnda ekillenen ortak, tuhaf bir kaderi var bence. Javier Marasn Yarnki Yzn lemesinin ilk cildini okuduumda yazarla ilk kez tanmtm. Bu yzden bu kitab yle kar bir nyarg beslemeden alp okudum. Hem de iki gnde! Gerekten eserin keskin bir dili, i ie geen hikyelerle derinleen kurgusu bir okur olarak bana bu kitab bitirmeden kalkmama sorumluluu ykledi.

Zehir, Glge, Veday okurken dnp ilk kitaba dair aldm notlarma bakmak, unuttuklarm yeni tecrbeler, bilgiler nda anlamama yardmc oldu. Bana kalrsa bu hacimli romanlarn (toplamda bin be yz sayfa kadar) meselesi kendi merkezini zorlayan inat bir pergel gibi hep ayn takntlara iaret ediyor oluudur Maras, kitabn daha en banda u cmlelerle okuru karlyor: nsan asla hibir ey anlatmamal, bilgi de vermemeli, hikye de aktarmamal; hi var olmam, yeryzne ayak basmam, dnyay dolamam ya da bu dnyadan gemi ama tek gz kr, kararsz unutua gmlerek yar yarya kurtulmu varlklar da insanlara hatrlatmamal. diyor

Biraz kstah, azck geveze ve o kadar da gereki

Peki, neden yazlmas, evrilmesi bylesine meakkatli olan bu lemeye, hikye etmenin imknszln ve ayn zamanda kymetini anlatm sizce yazarmz? Bu sorunun cevabn da yine kendi anlatsnda izah etmi: Anlatmak her zaman bir armaandr, anlatlan hikye zehir tasa ve sasa bile, ayn zamanda bir badr, gven duymaktr; er ge ihanete uramayan gven ise nadirdir. te ben Ona bu cmleleri syleyemedim

Maras, okuru memnun etmek, ona hoa vakit geirtmek iin kalemini eip bken yazarlardan deil bence. Hatta iyi ki de deil. Bugn eserleri milyonlarca satan, krktan fazla dile evrilen bu yazar, biraz kstah, azck geveze, bir o kadar da gereki, olduka alayc tavryla adalarndan ve geleneksel spanyol edebiyatnn nde gelen isim ve konularndan ayrlveriyor. Onu dierlerinden farkl klan tekrara dmemesi, ayrntlarda boulmamas insann zaaflarn anlatma tutkusu sanrm

Yarnki Yznn ilk cildinde insanlarn i seslerini hissedebilen gizli servis ajan Dezann vaktiyle sevdii karsndan uzaktaki srgn hayat onu dnyaya yabanclatran sert kabuuyla anlatlyordu. Yazar, babasnn hapis yatmasna sebep olan Franco rejimini, darbeleri, savalar sorguluyor; siyaseti ironik bir dille tartyordu. Hi bitmeyecekmi gibi tireledii, noktal virgllerle ayrd cmleleriyle hayallerini, dncelerini oaltyordu. Bir yl sonra nc cildi okurken bu tavrndaki inat devamll fark edince roman sanatndaki zanaatn karln da daha iyi idrak ettim. Aynen balangta olduu gibi btnlkl slubundan taviz vermeden yine yoruyor, sarsyor, itiyor, ekiyor, kendisiyle ve dnyayla kavga ediyor, dalgasn geiyor, hrpalyor, kzdryor ama biz okurlar hi rahat brakmyor

Maras, romanclnn yan sra evirileri, biyografileri, denemeleri, Amerikann nemli niversitelerinde verdii edebiyat dersleri ve El Paisdeki haftalk yazlaryla da tannyor. O rportajlarndan birinde, romann bildiimiz gerekler karsnda ocuka kaldndan bahsediyordu. Edebiyat sadece uydurulan hikyeleri anlatmalyd. Ancak tpk bu romanlarn kahramannn babas gibi kendi babas da Franco rejiminin basklar nedeniyle tutuklu kalm ve zor yllar geirmiti. Kitapta dolaan kahramanlarn pek ouyla baka ortak zellikler de tayor Maras. Yani o da dier Latin Amerika ve spanyol edebiyatlar gibi gerek kiileri kurgusal karakterlere dntryor. O halde neden srarla edebiyatta hayat olduu gibi anlatmaktan ziyade dlemenin zorunluluundan bahsediyor olabilir hrn yazarmz?

Bunun cevabn da yine nc ciltte, insanlarn yarnki yzlerini tahmin etme grevini srdren Desa, lmn kat gerekliini yine hikye etmenin erdemiyle ancak onu estetize etmeden veriyor: Bazlar dnyann anlatldka dndne, olaylarn anlatldka var olduuna inanr; oysa olaylar, en azndan belirli olaylar, yani tek tek her insann bandan geenleri anlatma zahmetine katlanacak birinin kmas pek dk ihtimaldir. Olaylarn pek ou olup biter, kayda gemez; bizim kulamza gelenler, olanlarn inanlmaz derecede kk bir yzdesidir. Hayatlarn ve elbette lmlerin ou zaten balangtan itibaren unutulmutur ve en ufak bir iz bile brakmazlar ya da ksa bir srenin, birka yln, birka on yln, bir yzyln sonunda unutulurlar; senin de bildiin gibi bir yzyl aslnda ok ksa bir sredir.

Edebiyatla hayatlar deitirmek

Marasn lemesini okumak kabul edelim ki yle kolay bir i deil demitim. O, bu yzylda yaayp hatrlanmann iklimini kendi diline tercme ediyor. Deneme, hikye, roman, felsefi makale, yeniden tarih yazm gibi farkl anlat trlerinin bileimi olan Yarnki Yzn klasik roman okurlarn biraz yoracan rahatlkla syleyebilirim. Ama hakkyla anlamak, sindirmek iin emek verebilenler bu son ciltte, reddetmesine ramen bir yazarn lmsz olmak isteyen gl sesini duyacaktr kukusuz. Onlar da tekinsiz Madrid sokaklarnda dolaan kahraman Desa gibi bakalarn anlatarak kendilerini daha iyi kavrayacak muhtemelen de: Dnya byle, derdi birok olay ve durum karsnda: hanet ve sadakatle, endie ve kalp arpntsyla, ani deiimler, ba dnmesi, bocalama, azap ve istemsiz belalarla, syrk, strap, ate ve onmaz yarayla, dertlere ve hepimizin irademiz tarafndan ynetildiimiz, en azndan irademizin mdahale ettii zannyla attmz sonsuz admlarla karlatnda szleriyle tasdik edecektir.

Javier Maras, Ben hayatn dledii ve yazd iin hayat zenginleen ya da knanan ne ilk yazarm ne de son olacam. demi bir konumasnda.

Bu mtevaz cmlelerine bakmayn siz onun. O edebiyatn bakalarnn hayatn da nasl deitirebileceini iyi biliyor da sylemiyor kerata!

Kaln salcakla



Syleyeceklerim var!

Bu yazda yazanlara katlyor musunuz? Eklemek istediiniz bir ey var m? Katlmadnz, beenmediiniz ya da dzeltilmesi gerekiyor diye dndnz bilgiler mi ieriyor?

Yazlar yorumlayabilmek iin ye olmalsnz. Neden mi? nanyoruz ki, yreklerini ve dncelerini ekinmeden okurlarna aan yazarlarmz, yazlar hakknda fikir yrtenlerle istediklerinde diyaloa geebilmeliler.

Daha nceden kayt olduysanz, buray tklayn.


 


zEdebiyat yazar olarak seeceiniz yazlar kendi kiisel ktphanenizde sergileyebilirsiniz. Kendi ktphanenizi oluturmak iin buray tklayn.

Yazarn yazarlar ve yaptlar kmesinde bulunan dier yazlar...
Tarihimizi Aydnlatan Bir Kitap
Sefil Tarihilerimiz!
"Tufandan nce" Kitab zerine Notlar
Cahit Stk Bugn de Yarn da Okunacaktr
Sadettin Kaplan Kimler Tanyor?
Elem iekleri
O, Gariplere Ne Mutlu
Prof. Dr. Ahmet Yaar Ocak Kimdir? Eserleri Nelerdir?
Kum ve Kp
Sz iir Olan Sultanlar

Yazarn nceleme ana kmesinde bulunan dier yazlar...
Byk airlerin iirleri Nasl Okunur?
Edebiyat Dncesi zerine
Kldarolu Tayyip Erdoann muhalifi mi, Yoksa, mefhum - U Muhalifi mi?
Bartl Cadlar
Devletler Nasl lr?
iirin ifresi Nasl zlr?
Pavesenin Yaama Ura
Dilin Dndrdkleri
Hasretin Sebebi: lham
Cihan Harbi Yahudiler ve Trkler

Yazarn dier ana kmelerde yazm olduu yazlar...
Szn iei [iir]
Sakin Bir Ac [iir]
Bilemezsiniz [iir]
Gzbebei Turusu [iir]
Sevgiliye Hasretle [iir]
Geceye Kside [iir]
Benimle lr Msn? [iir]
Beste-i Nigar [iir]
Tesirsiz iir [iir]
Kehribar Gzlm [iir]


Ya Irmak kimdir?

Felsefe ve edebiyat a! Yaync, gazeteci ve kitapsever. . .


yazardan son gelenler

 




| iir | yk | Roman | Deneme | Eletiri | nceleme | Bilimsel | Yazarlar | Babali Ktphanesi | Yazar Ktphaneleri | Yaratc Yazarlk

| Katlm | letiim | Yasallk | Sakllk & Gizlilik | Yayn lkeleri | zEdebiyat? | SSS | Knye | ye Girii |

Custom & Premade Book Covers
Book Cover Zone
Premade Book Covers

zEdebiyat bir zlenim Yapm sitesidir. zlenim Yapm, 2023 | Ya Irmak, 2023
zEdebiyat'da yaynlanan btn yazlar, telif haklar yasalarnca korunmaktadr. Tm yazarlarnn ya da telif hakk sahiplerinin izniyle sitemizde yer almaktadr. Yazarlarn ya da telif hakk sahiplerinin izni olmakszn sitede yer alan metinlerin -ksa alnt ve tantmlar dnda- herhangi bir biimde baslmas/yaynlanmas kesinlikle yasaktr.
Ayrntl bilgi icin Yasallk blmne bkz.