..E-posta: ifre:
zEdebiyat'a Üye Ol
Ska Sorulanlar
ifrenizi mi unuttunuz?..
Benim yaradlmda fevkalade olan birey varsa, Trk olarak dnyaya gelmemdir. - Atatrk
iir
yk
roman
deneme
eletiri
inceleme
bilimsel
yazarlar
Anasayfa
Son Eklenenler
Forumlar
yelik
Yazar Katlm
Yazar Ktphaneleri



u Anda Ne Yazyorsunuz?
nternet ve Yazarlk
Yazarlk Kaynaklar
Yazma Sreci
lk Roman
Kitap Yaynlatmak
Yeni Bir Dnya Dlemek
Niin Yazyorum?
Yazarlar Hakknda Her ey
Ben Bir Yazarm!
u An Ne Okuyorsunuz?
Tm balklar  


 


 

 




Arama Motoru

zEdebiyat > Deneme > Yaptlar > Ya Irmak




24 Austos 2022
Budalalk Nedir, Nasl Kefedildi?  
Ya Irmak
Edward Said, arkiyatlkta, bilginin yozlamasna ve insani abann beyhudeliine ilikin bir eit ansiklopedik gldr roman olan Bilirbilmezlerde Gustave Flaubertin, 19. yzyl Burjuvazisinin kendi eitletirici yetersizliklerinin, sradanlklarnn acemi kurbanlar haline getiren o hayal krklna uratc deneyimlerinin btnn ele almtr.


:DGI:
Edward Said, arkiyatlkta, bilginin yozlamasna ve insani abann beyhudeliine ilikin bir eit ansiklopedik gldr roman olan Bilirbilmezlerde Gustave Flaubertin, 19. yzyl Burjuvazisinin kendi eitletirici yetersizliklerinin, sradanlklarnn acemi kurbanlar haline getiren o hayal krklna uratc deneyimlerinin btnn ele almtr.


Bouvard ve Pcuchet, bu iki zavall salak roman Trkeye eviren Tahsin Ycelin de dedii gibi, yar aydn tipinin en kt rneini sunarlar, ou zaman; bilginin her trlsn edeerli olarak grr, dzeysiz yaptlarla gerek aratrma ve dnce yaptlarn ayn kefeye koyar, hatta daha ok dzeysiz yaptlardan yararlanrlar. Her eyden nce beylik bilgilere, ucuz genellemelere balanarak sorunun zn gzden karr, konularn yzeyinde elikiden elikiye srklenip dururlar

Flaubertin, Bouvard ve Pcuchetyi Aydnlanmann bilgi konseptini ve Ansiklopedi dncesini eletirmek iin kurguladn biliyoruz. Edwardn bilgiyi az ok dorudan doruya yaamaya, uygulamaya almaktan yola karak, eletirellikten uzak bir biimde bir metinden dierine bilgi aktarmakla yetindiklerini syledii o iki Zavall Salak da ksaca; Bouvard ve Pcuchet sradanlk, bayalk ve aleladelii tipletirirler. Basmakalp dnceler, yerleik fikirler, harclem grler! Bouvard ve Pcuchetnin tam olarak z bunlardr.

Milan Kunderann unutulmaz eseri Roman Sanatnda ise o basmakalp dnceler, yerleik fikirler ve harclem grler, budalalk diye tanmlanr. Kunderann budalalk Gustave Flaubertin, Bouvard ve Pcuchetnin yazar Gustave Flaubertin kefettiini syler. Kunderaya gre, budalalk Flaubertin romanlarnda varoluun olmazsa olmaz bir parasdr. Madame Bovarynin kahraman Emma Bovarynin hayat, budalalklarn bir eit tarihidir. Budalalk, Emmay lene kadar takip eder. Hatta lm deindeyken bile baucunda, tpk Bouvard ve Pecuchet gibi, iki budala vardr. Birisi Eczac Homais dieri de Bournusien! Zavall Emma, lrken bile bu iki salan budalalklarndan kurtulamamtr.

Kunderaya gre, Freudun ve Marxn en sarsc dncelerinden bile nemli olan bu keif; baya, basmakalp ve yerleik dncelerle dnyay anlamaya ve yorumlamaya alanlarn yani budalalklarnn da kefidir. Kundera da diyor ki; Gustave Flaubert mthi bir tutkuyla evresindeki insanlarn akll ve uyank grnmek iin ortaya koyduklar klieleri derleme iine girmiti. stelik derlediklerini 1850lere doru bir szlk biiminde bir araya getirmi ve Yerleik Dnceler Szl (Le Dictionnaire des Ides Recues) ad altnda kitaplatrmt! Sz konusu szl, Trkeye evirenlerin nsznde dile getirdikleri gibi; Szlk, beklenen tanmlar deil de bunlarn yerine geen ve gerek tanm ss verilmi karklklar, yarglar, halk arasnda yaygn olan yanl kanlar, samalklarla doludur. Flaubert, hnzrca bir tavrla gerekletirmeye alt amacna ulam gibidir: Okur bu tanmlar hi ekinmeden benimsesin mi, bunlara katlsn m, yoksa kukuyla m yaklasn, bilemez! nk, Jean-Paul Sartren Flaubert zerine yazd o ar incelemenin ad LIdiot de la Famille yani Ailenin Budalas olarak biliniyor.

Baya, yerleik, harclem dnceler veya k sradanlk! Flaubertin kavurucu bir ngryle ortaya koyduu gibi, budalalk, her eyin nceden verilmi, sakz gibi inenmi, alelade sloganlarla dnyay, toplumu ve insanlar anlamaya alma abasndan baka birey deildir.

Konu ile ilgili Hilmi Yavuzun Budalaln Kefi adl kitab okuyunca insan, Bouvard ile Pcuchet, Homais ile Bournusien gibi insanlarn evremizde ne kadar ok olduunun farkna varyor

Bu insanlarn ellerinde kendilerinin derledikleri Yerleik Dnceler Szl ile konuup, dnen(!) ve yazan Bouvardlar, Pcuchetlerdir daha tesi yok!

Bunlar bu lkenin, televizyon ekranlarnda, edebiyat dergilerinde, gazete kelerinde, politikada, hatta ve hatta sosyal yaamlarmzn iine kadar szm bir parazit gibi yaamaya devam ediyorlar maalesef.

Son sz olarak Dostoyevskynin Budalas ile deil Flaubertin budalalar ile yirmi birinci yzyla girdiimizi sylyor kymetli hocamz Hilmi Yavuz Evet, sanyorum yirmi ikinci yzyla da ayn durumun belki de daha beteri versiyonlar ile gireceiz galiba

in gzel taraf o asr biz gremeyebiliriz, ama grecekler iin bu yaznn burada, durmas gerektiini dnyorum

Kaln salcakla



Syleyeceklerim var!

Bu yazda yazanlara katlyor musunuz? Eklemek istediiniz bir ey var m? Katlmadnz, beenmediiniz ya da dzeltilmesi gerekiyor diye dndnz bilgiler mi ieriyor?

Yazlar yorumlayabilmek iin ye olmalsnz. Neden mi? nanyoruz ki, yreklerini ve dncelerini ekinmeden okurlarna aan yazarlarmz, yazlar hakknda fikir yrtenlerle istediklerinde diyaloa geebilmeliler.

Daha nceden kayt olduysanz, buray tklayn.


 


zEdebiyat yazar olarak seeceiniz yazlar kendi kiisel ktphanenizde sergileyebilirsiniz. Kendi ktphanenizi oluturmak iin buray tklayn.

Yazarn yaptlar kmesinde bulunan dier yazlar...
Eek Edebiyat
Yabanc Gzyle Trkler
High Rise (Gkdelen)
Eski Kitaplar Neden Okunur?
Krleme
Batl iiri Bize Nasl Sevdirdiler?
Uzak Nasl Yakn Edilir?
El Ruido de Las Cosas Al Caer (Den eylerin Grlts)
Mihr ile Mh
iirdeki Roman

Yazarn deneme ana kmesinde bulunan dier yazlar...
lenmemi Cevherler lkesi: Trkiye
Kayg ve Endie nsan nsanlktan kartr
Glmek in Krala Alamak in Filozofa Gitmek
stanbulu Dnmek
"Bu Dnya i Oyundur Oyun"
Ezberlerin Bilimsel Klkls Bir Felakettir
Abdlhamid, Abdlhak Hmid ve Karndeen Jack
Aa Deyip Geme!
Gidene Yol, Kalana Yer Vermek
Hakikati Hakikat Olduu in Sevmek

Yazarn dier ana kmelerde yazm olduu yazlar...
Szn iei [iir]
Gzbebei Turusu [iir]
Bir Hicran Namesi [iir]
Sakin Bir Ac [iir]
Geldim [iir]
Sevgiliye Hasretle [iir]
Geceye Kside [iir]
Benimle lr Msn? [iir]
Beste-i Nigar [iir]
Bilemezsiniz [iir]


Ya Irmak kimdir?

Felsefe ve edebiyat a! Yaync, gazeteci ve kitapsever. . .


yazardan son gelenler

 




| iir | yk | Roman | Deneme | Eletiri | nceleme | Bilimsel | Yazarlar | Babali Ktphanesi | Yazar Ktphaneleri | Yaratc Yazarlk

| Katlm | letiim | Yasallk | Sakllk & Gizlilik | Yayn lkeleri | zEdebiyat? | SSS | Knye | ye Girii |

Custom & Premade Book Covers
Book Cover Zone
Premade Book Covers

zEdebiyat bir zlenim Yapm sitesidir. zlenim Yapm, 2024 | Ya Irmak, 2024
zEdebiyat'da yaynlanan btn yazlar, telif haklar yasalarnca korunmaktadr. Tm yazarlarnn ya da telif hakk sahiplerinin izniyle sitemizde yer almaktadr. Yazarlarn ya da telif hakk sahiplerinin izni olmakszn sitede yer alan metinlerin -ksa alnt ve tantmlar dnda- herhangi bir biimde baslmas/yaynlanmas kesinlikle yasaktr.
Ayrntl bilgi icin Yasallk blmne bkz.