..E-posta: ifre:
zEdebiyat'a Üye Ol
Ska Sorulanlar
ifrenizi mi unuttunuz?..
Gerek sanat, gizlenmesini bilen sanattr. -Anatole France
iir
yk
roman
deneme
eletiri
inceleme
bilimsel
yazarlar
Anasayfa
Son Eklenenler
Forumlar
yelik
Yazar Katlm
Yazar Ktphaneleri



u Anda Ne Yazyorsunuz?
nternet ve Yazarlk
Yazarlk Kaynaklar
Yazma Sreci
lk Roman
Kitap Yaynlatmak
Yeni Bir Dnya Dlemek
Niin Yazyorum?
Yazarlar Hakknda Her ey
Ben Bir Yazarm!
u An Ne Okuyorsunuz?
Tm balklar  


 


 

 




Arama Motoru

zEdebiyat > Deneme > Toplum > Ya Irmak




7 Mays 2023
Nasl Bir nsansnz?  
Ya Irmak
Ahlaki bunalmlarn basks vicdannza dokunmuyor mu? Dokunmuyor mu? Halkn sosyal balarnn zln grrken bir eziklik hissediyor musunuz? Hissetmiyor musunuz?


:BCJ:
Ne iindeyim zamann / Ne de bsbtn dnda Tanpnar

ocukluumda byklerimiz ahsiyet kelimesinin karsnda Uzviyet kelimesini kullanrd. Yani ahsiyet, nasl ki kiiye ait ruhi ve manevi zellikleri tanmlyorsa uzviyet de insann organlardan meydana gelmi maddi varln karlard.


Bunlardan ilkine ruh (soyut), dierine de organizma (somut) diyebiliriz. Kimlik ile bnye; siret ile suret; mana ile madde

nsan, uzviyetiyle tabiatn, ahsiyetiyle cemiyetin aynasdr. Uzuvlar gsteren ayna her zaman her yerde bulunabilir, ancak asl mesele ise ruhu gsteren aynalara ulaabilmektir. nsaniyet aynasnda kiinin uzviyetini grnr klan ey insiyak (igd, refleks), ahsiyetini grnr klan ey de ahlaktr (ideal, toplumsal lk). Ne yazk ki insanda insiyak ile ahlak srekli bir ekilde att. nsiyakn stn geldii durumlarda kii obur, uykucu, saldrgan, yrtc ve ehvetperest oldu. Bu zellikleriyle insan; ruh aynasna kibir, menfaatperestlik, lks dknl, kazan hrs ve merhametsizlik olarak yansd. nsan insiyaklarn kuklas olmaktan kurtaran ey ise yksek ahlaktr. Bu ahlakn adna siz ideal de diyebilirsiniz. Hani toplumun biriktire geldii gzelliklerin ruhumuza yansyan parltlar Ahlaktr ki bize fizik hayatmzn tesinde bir ideal sunar ve onunla daha stn manalar iinde yaayabileceimizi hissettirir. Bu, tam da hayvandan ayrldmz noktadr ve nefsimizin arsz taknlklarnn hududu ise tam olarak burada start alr. Nasl idealsiz millet olamazsa, ahlaktan yoksun bir toplum dnlemez. Bu cmleyi bir de tersinden syleyecek olursak: Millet idealini kaybettike millet olmaktan kar; toplum da ahlakn kaybettike toplum zelliini yitirir, yani hepimizin bildii sr olup kar. Herkes yle bir evresine baksn: Biz uzviyeti olan (her bir azas dierinden haberdar ve duyarl) bir millet miyiz, yoksa kalabalklar halinde ama yalnz yaayan insanlarn oluturduu bir toplum mu?

lkemizde yaanlan ahlak facialarna bir bakn. Duyduklarnz gazetelerde okuduklarnzdan, okuduklarnz bildiklerinizden, bildikleriniz de grdklerinizden elbette ok daha fazla kacaktr. Bu size, bir uurumun kenarnda olduunuz korkusunu, bir ykln hezimet duygusunu veriyor mu vermiyor mu?

Ahlaki bunalmlarn basks vicdannza dokunmuyor mu? Dokunmuyor mu?

Halkn sosyal balarnn zln grrken bir eziklik hissediyor musunuz? Hissetmiyor musunuz?

Kiisel karlar toplum menfaatine tercih etmek vicdannzda yara ayor mu?, Amyor mu?

Dini, milli ve insani ideallerin zln grp hayflanyor musunuz? Hayflanmyor musunuz?

Snrsz kazan ve zevk hrsndan rahatsz oluyor musunuz?, Olmuyor musunuz?

Lks yaam tarzlar ruhunuzun ince tellerine dokunuyor mu? Dokunmuyor mu?

Milli davalara kar tasalanyor musunuz?, Tasalanmyor musunuz?

Ve binlerce soru ve sorular

nsan banyo yaparak bedenini, uzuvlarn temizleyebilir, oysa hepimize asl gereken ey ahsiyetlerimizi temizlemek, ruhumuzu gndelik hayatn btn kirli tesirlerinden ykamak, yle en kk kirlerini gideresiye kadar bir ruh banyosu yapabilmektir.

Peki bunu baarabiliyor muyuz?

Belki de hepimiz iin, hani o eskilerin masivadan tecerrde uzanan izgisinde bir ruh ycelmesine, belki re iddetli bir titreyip kendimize gelme ve varlmzn merkezini daha yksek bir plana nakletme ihtiyac vardr, kim bilir

Yaadmz kirli zeminin dnda bir ruh corafyasna acilen ihtiyacmz var. Ruhlarmzda bir mana dolgunluu balatacak bu corafya, belki de yaadmz ann farkna varmamz mmkn klacak, bunca koturmaca arasnda yle durup derin bir nefes almamz salayacak ve gzlerimizi iimize evirmemize neden olacak bir kuytu keye kar Kim bilir, bu corafya belki derin bir tabiat sessizliinin tam ortasnda, belki bir mabedin i fsltlarn bile gizleyen en tenha kesinde, belki bir silkinile gnn kirlerinden ykanabileceimiz bir i yolculukta, belki gnlmzce ykselebileceimiz zel bir istirak annda gizli kalmtr, kim bilir

ahsiyetlerimizi temizleme ii yle okullara ahlak dersleri koyarak -keke konulsa- zlecek mesele deildir? Bilakis, ahlakn ders olarak okutulmaya (retilmeye) deil, ideal alkanlklar kazandran rneklere (yaanmaya) ihtiyac var. Yani ie okullardan deil, illaki aileden balamak gerekir. Devletten veya sokaktan ahlak devirildii nerede grlm? Byleleri bu beklentisini karladnda ya devlette veya sokakta ancak bir ahlak adam olarak yaayabilir.

Hepimiz birer ahlak velisi olamayz elbette. Ama, fakat ve lakin hi olmazsa yksek ahlakl adamlar ba tac etmeliyiz. Peygamberlik kaps kapanm olmasayd, iyi ahlakl bir insan, pheniz olmasn ki Allahn yeryzne gnderdii elisi olurdu.

Bilmiyorum ama iimden gelin, bu yazy okuduktan sonra, gece veya gndz, yalnz kalacanz bir keye ekilip, ellerimizi akaklarnza, dirseklerimizi dizlerimize dayayp yle sorular soralm.

- Ben nasl bir insanm?!..

Hayr, hayr, bunu kendinizden nefret veya ahsnza hayranlk iin deil, btn samimiyetinizle ve kendinizi anlama ihtiyac ile yapn.

Pein fikirlerden, yersiz methiyelerden, ucuz mazeretlerden ve zorlayc, baskc bir teslimiyetten uzaklaarak, sanki kendimizi karmza alarak, bir hasta muayene eder gibi yapalm. Ve ltfen kendimize:

- Ben nasl bir insanm!.. diye soralm.

Sanyorum insan kendisini kefetme yolculuuna bu soruyla balamal

Sahi sizler nasl bir insanlarsnz acaba?

Salcakla kaln



Syleyeceklerim var!

Bu yazda yazanlara katlyor musunuz? Eklemek istediiniz bir ey var m? Katlmadnz, beenmediiniz ya da dzeltilmesi gerekiyor diye dndnz bilgiler mi ieriyor?

Yazlar yorumlayabilmek iin ye olmalsnz. Neden mi? nanyoruz ki, yreklerini ve dncelerini ekinmeden okurlarna aan yazarlarmz, yazlar hakknda fikir yrtenlerle istediklerinde diyaloa geebilmeliler.

Daha nceden kayt olduysanz, buray tklayn.


 


zEdebiyat yazar olarak seeceiniz yazlar kendi kiisel ktphanenizde sergileyebilirsiniz. Kendi ktphanenizi oluturmak iin buray tklayn.

Yazarn toplum kmesinde bulunan dier yazlar...
Elveda Bilgi Elveda Akl
Milliyetilik zerine Lakrdlar
80ler lebilir mi?
Aklmn engeline Taklanlar
Nezakete Davet!..
Haberin Gerek Yz ve Gerein nndeki Engeller
Ey Alamak Unuttuk Seni
Cz'i ve Kapsaml Laiklik
Entelektel Namussuzluk!

Yazarn deneme ana kmesinde bulunan dier yazlar...
Yabanc Gzyle Trkler
lbr (Yourtlu Yumurta)
Kendini imdiklemek!
Krleme
Zaman Tende Durdurmak, Ruhu Cumada Diriltmek
Dilaver Cebeci
Antakya
"Babilde lm, stanbulda Ak"
ekyatalt Romanlar
Seni Solumaktan Baka Hibir ey Gelmiyor Elimden

Yazarn dier ana kmelerde yazm olduu yazlar...
Szn iei [iir]
Bilemezsiniz [iir]
Gzbebei Turusu [iir]
Ayrln Bitii [iir]
Sevgiliye Hasretle [iir]
Geceye Kside [iir]
Benimle lr Msn? [iir]
Beste-i Nigar [iir]
Tesirsiz iir [iir]
Kehribar Gzlm [iir]


Ya Irmak kimdir?

Felsefe ve edebiyat a! Yaync, gazeteci ve kitapsever. . .


yazardan son gelenler

 




| iir | yk | Roman | Deneme | Eletiri | nceleme | Bilimsel | Yazarlar | Babali Ktphanesi | Yazar Ktphaneleri | Yaratc Yazarlk

| Katlm | letiim | Yasallk | Sakllk & Gizlilik | Yayn lkeleri | zEdebiyat? | SSS | Knye | ye Girii |

Custom & Premade Book Covers
Book Cover Zone
Premade Book Covers

zEdebiyat bir zlenim Yapm sitesidir. zlenim Yapm, 2023 | Ya Irmak, 2023
zEdebiyat'da yaynlanan btn yazlar, telif haklar yasalarnca korunmaktadr. Tm yazarlarnn ya da telif hakk sahiplerinin izniyle sitemizde yer almaktadr. Yazarlarn ya da telif hakk sahiplerinin izni olmakszn sitede yer alan metinlerin -ksa alnt ve tantmlar dnda- herhangi bir biimde baslmas/yaynlanmas kesinlikle yasaktr.
Ayrntl bilgi icin Yasallk blmne bkz.