..E-posta: ifre:
zEdebiyat'a Üye Ol
Ska Sorulanlar
ifrenizi mi unuttunuz?..
"Hemen yzne gl suyu seperek Leyla'y aylttlar." -Fuzuli, Leyla ile Mecnun
iir
yk
roman
deneme
eletiri
inceleme
bilimsel
yazarlar
Anasayfa
Son Eklenenler
Forumlar
yelik
Yazar Katlm
Yazar Ktphaneleri



u Anda Ne Yazyorsunuz?
nternet ve Yazarlk
Yazarlk Kaynaklar
Yazma Sreci
lk Roman
Kitap Yaynlatmak
Yeni Bir Dnya Dlemek
Niin Yazyorum?
Yazarlar Hakknda Her ey
Ben Bir Yazarm!
u An Ne Okuyorsunuz?
Tm balklar  


 


 

 




Arama Motoru

zEdebiyat > Deneme > Trkiye > Ya Irmak




1 Mart 2024
"yi", "Kurt", "Ceberrut", "Sosyal" Deil "Kerim Devlet"  
Ya Irmak
20 kasm 2023 ylnda bakan Erdoann yapt bir konumasnda: Trkiye Cumhuriyeti devleti kerim devlet vasfna tam manasyla ilk kez bizim dnemimizde kavumutur.


:ID:
Sanyorum 2022 ylnn sonlarna doru uzun sredir gremediimiz be arkadala orluluda nargile tttrmek iin bir araya gelmitik Bu tarz mekanlarda her trl konudan derin sohbetler yapan insanlar grrsnz. Eh biz de hobeten sonra siyaset alannda uzun uzun ngrlerde bulunmutuk. Zaten lkem insan; ister eitimli, ister eitimsiz olsun geneli kendi cannn doktoru, kefedilmemi tarihi, en iyi air ve tartmasz en byk vatanseverdir.

Sanrsnz ki kimse sal iin doktora hi gitmiyor. Kimse tarih okumak iin niversitede derslere girmiyor. Hi kimse lkesine hainlik dnmyor nsanmzn vatanseverlii asla tartma konusu olamayaca gibi yine ounun yazd iirler baslsa kitap olur, olursa da bayapt olarak raflarda yerini alr

Byledir lkemin insanlar Tabii ki bizim durumumuz farkl deil. Hele hele bir konuyu o kadar uzun tartmtk ki 20 kasm 2023 ylnda bakan Erdoann yapt bir konumasnda: Trkiye Cumhuriyeti devleti kerim devlet vasfna tam manasyla ilk kez bizim dnemimizde kavumutur. szn not defterime yazp 2022 ylnda arkadalarla yaptmz konumalar tekrar hatrlamaya altm. O gn bu lke olacaksa kerim devlet olacak, iyi devlet olmasna gerek yok demi bunu destekleyen rnekler vermitim. Devletimizin yaps ile ilgili birok tarihi ve yazarn konuyla ilgili yazlar yazdn kelerinde bu konular tarttklarn dn gibi hatrlarm.

Konuyu ilk kez Kemal Tahir dile getirmiti. Beri taraftan, Kemal Tahirin, bugn bile Marksist olduunu savunan ve tam tersi Marksist olmadn syleyen entelektellerimiz var. lkem Trk solunun bu sorularn stne dt ve Kemal Tahiri Marksizmin dna karmak konusunda zel bir aba iinde olduunu zamannda doan medyas ve sol gruplarn ke yazarlarn takip ede ede renmitim. Hatta Kemal Tahirin teori ile pratik arasndaki ilikiyi, bir karlkl etkileimde ne kardn; teorinin somut gereklikleri bilgi objesine dntrmesi kadar, somut gerekliklerin de teoriyi dntrebilme imkann gz ard etmediini, Trk Marksistlerinin byk bir kesimini bu durumun rahatsz ettiini ve tedirgin olduklarn eitli sanal platformlarda okuyordum. Oysa, Marxn bile Teori ile Pratik ilikisini bu balamda ele aldnn en ak kant, Asya Tipi retim Tarz (ksaca, ATT) olduunu bilmiyor olularna hayret ediyordum. Marxn, tek retim arac olan toprak zerinde zel mlkiyetin bulunmad Dou toplumlarnn bu somut gerekliinden yola karak teorisini dntrdn ve Dou toplumlarn, verili retim tarzlar emasnn (mesela, feodal retim tarznn) iine yerletirmek yerine, ATT ne srdn bilmiyor olularyla dalga geiyordum.

Yine yanl hatrlamyorsam Murat Belge, bir ke yazsnda Kemal Tahirin Devlet Ana romannn yazlmasyla Marksizmin teorik alanndan ktn, hibir Marksistin devlet teorisiyle yan yana gelemeyecek bir ekilde, Osmanl Devletinin iyi bir devlet olduunu savunduunu ne srdn de Sayn Belge bir adm daha ileri giderek: Bunu bir Marksist olarak sylemek mmkn deildi ve bundan byle Kemal Tahirin kendini ne olarak nitelediini bilmiyorum demiti. Belki haddime deildi ama o gn de yazsnn altna ve mail adresine mail atarak: Kemal Tahir, devleti iyi devlet, kt devlet diye ayrmyor; dahas, onun devlet konseptini iyi ve kt gibi etik kavramlarla temellendirecek bir siyaset teorisi sylemini benimseyebileceini dnmek, mmkn deil diye mail ve yorumlar yazm, gndermitim. Kemal Tahir Osmanl Devleti iin, iyi devlet kavramn deil, kerim devlet kavramn kullanmtr. Beri taraftan unutulmamas gereken bir nokta daha var o da u: Marx, Precapitalist Economic Formationsta (ksa ad, Formen), Asya topluluklarnda, art rn kamusal ilere harcamak zere ekip alan st topluluun yani devletin, despot eski tabiriyle ceberrut olabilecei gibi, demokratik olabildiini de dile getirmiti. Burada Marx, demokratik kavramn, burjuva toplumlarna mahsus siyasal form manasnda kullanmyorsa ki onun iin kullandn hi sanmyorum hangi anlamda kullanyor diye sormak gerekmez mi? Her ne kadar George Lichtheim gibiler, topluluun az veya ok demokratik oluundan, kamusal ilerin ne derecede zgrce ya da merkeziletirilmi brokrasiden zerk olarak yaplyor olduunun anlalmas gerektiini bildiriyor olsa da asl mesele bence, bundan ibaret bir ey olamaz! nk, Asya ktasndaki topluluklarda kamusal ilerin, merkeziletirilmi bir brokratik yani despotik rgtlenmeye bile gerek duyulmadan gerekletirildiini gsteren ynla rnekleri var. (Edmund Leachin Seylanda Sinhala yerlileri arasnda yapt alan aratrmas gibi)

Konu ile ilgili daha geni bilgiyi buradan dinleyebilirsiniz.
Ben, Kemal Tahirin, Osmanl toplumunun, Doulu bir topluluk olarak despotik deil, Marxn Formende kulland gibi demokratik bir topluluk olduunu belirtmek iin, kerim devlet kavramn kullandna inanyorum. Osmanl Devletinin kerim veya patrimonyal oluu, reayann hukukunun devletin teminat altnda bulunmasndan ve can ve mal gvenlii bakmndan kul-brokrasisine nispetle ok fazla himaye gryor olmasndan kaynaklandn grmek gerek. te taraftan, Osmanl toplumunun, Lichtheimin yorumuyla da rten bir demokratik yapya sahip olduu da sylenebilir belki. Ve Asya Tipi retim Tarznn Osmanl varyantnda, devletin asli grevi olan kamusal ilerin bir lde zgrce gerekletirildii ne srlebiliriz. Marxn kamusal ilerden, toplumun maddi ihtiyalarn olduu kadar, manevi ihtiyalarn da kastettii dnlecek olursa, Osmanlda rnein, dinin devletten grece zerk bir yaps olduu, kamusal ilerden olan dini ihtiyalarn karlanmasnn da bir lde zgrce, mesela vakflar ve dergahlar yoluyla, yani merkezi otoritenin dnda gerekletirildiini herkes bilir herhalde. Ksaca: kerim devlet sznn mimari olan Kemal Tahirin kerim devlet ve ceberrut devlet ayrm, Asya topluluklar balamnda Marxn despotik ve demokratik topluluklar arasnda ngrd ayrm bir btnlk veya bir benzerlik gsterir. Dolaysyla, teorik alandan kmak gibi bir durum sz konusu deildir.

Szn z arkadalarla bu lke Osmanlda olduu gibi: yi, Kurt, Ceberrut, Sosyal deil Kerim devlet olduuna inanrsa; ekonomiye, dnyaya ve toplumlara yn verebilir demitim. Bugn yanlmadma bir kez daha sevindim

Ne diyelim? Allah, bu lkeyi, kerim devletimizi ebediyete kadar var etsin inallah

Kaln salcakla.



Syleyeceklerim var!

Bu yazda yazanlara katlyor musunuz? Eklemek istediiniz bir ey var m? Katlmadnz, beenmediiniz ya da dzeltilmesi gerekiyor diye dndnz bilgiler mi ieriyor?

Yazlar yorumlayabilmek iin ye olmalsnz. Neden mi? nanyoruz ki, yreklerini ve dncelerini ekinmeden okurlarna aan yazarlarmz, yazlar hakknda fikir yrtenlerle istediklerinde diyaloa geebilmeliler.

Daha nceden kayt olduysanz, buray tklayn.


 


zEdebiyat yazar olarak seeceiniz yazlar kendi kiisel ktphanenizde sergileyebilirsiniz. Kendi ktphanenizi oluturmak iin buray tklayn.

Yazarn trkiye kmesinde bulunan dier yazlar...
Anlarn da Meskeni Var
Ankaraya vg
Vatan Bilinci
Kssalardan Hisseler
erefle anla!..

Yazarn deneme ana kmesinde bulunan dier yazlar...
lenmemi Cevherler lkesi: Trkiye
Glmek in Krala Alamak in Filozofa Gitmek
stanbulu Dnmek
Hakikati Hakikat Olduu in Sevmek
"Bu Dnya i Oyundur Oyun"
Gidene Yol, Kalana Yer Vermek
Eek Edebiyat
Abdlhamid, Abdlhak Hmid ve Karndeen Jack
Aa Deyip Geme!
Hallerinden Memnun Cevherlerimiz

Yazarn dier ana kmelerde yazm olduu yazlar...
Gzbebei Turusu [iir]
Bir Hicran Namesi [iir]
Sakin Bir Ac [iir]
Geldim [iir]
Szn iei [iir]
Sevgiliye Hasretle [iir]
Geceye Kside [iir]
Benimle lr Msn? [iir]
Beste-i Nigar [iir]
Bilemezsiniz [iir]


Ya Irmak kimdir?

Felsefe ve edebiyat a! Yaync, gazeteci ve kitapsever. . .


yazardan son gelenler

 




| iir | yk | Roman | Deneme | Eletiri | nceleme | Bilimsel | Yazarlar | Babali Ktphanesi | Yazar Ktphaneleri | Yaratc Yazarlk

| Katlm | letiim | Yasallk | Sakllk & Gizlilik | Yayn lkeleri | zEdebiyat? | SSS | Knye | ye Girii |

Custom & Premade Book Covers
Book Cover Zone
Premade Book Covers

zEdebiyat bir zlenim Yapm sitesidir. zlenim Yapm, 2024 | Ya Irmak, 2024
zEdebiyat'da yaynlanan btn yazlar, telif haklar yasalarnca korunmaktadr. Tm yazarlarnn ya da telif hakk sahiplerinin izniyle sitemizde yer almaktadr. Yazarlarn ya da telif hakk sahiplerinin izni olmakszn sitede yer alan metinlerin -ksa alnt ve tantmlar dnda- herhangi bir biimde baslmas/yaynlanmas kesinlikle yasaktr.
Ayrntl bilgi icin Yasallk blmne bkz.