..E-posta: ifre:
zEdebiyat'a Üye Ol
Ska Sorulanlar
ifrenizi mi unuttunuz?..
Kendi grlerim var -salam grler-, yine de her zaman onlara katlmyorum. -G. Bush
iir
yk
roman
deneme
eletiri
inceleme
bilimsel
yazarlar
Anasayfa
Son Eklenenler
Forumlar
yelik
Yazar Katlm
Yazar Ktphaneleri



u Anda Ne Yazyorsunuz?
nternet ve Yazarlk
Yazarlk Kaynaklar
Yazma Sreci
lk Roman
Kitap Yaynlatmak
Yeni Bir Dnya Dlemek
Niin Yazyorum?
Yazarlar Hakknda Her ey
Ben Bir Yazarm!
u An Ne Okuyorsunuz?
Tm balklar  


 


 

 




Arama Motoru

zEdebiyat > Deneme > Trkiye > Ya Irmak




12 Mart 2024
Anlarn da Meskeni Var  
Ya Irmak
Yaptm gezilerde ky ve kasabalarda ska denk geldiim o kerpi evlerin ou; su sesinin duyulabildii, dut, incir ve ceviz aalarnn altnda dinlenebileceiniz, avlusunda huzur bulabileceiniz, penceresinden gkyzne bakabildiiniz yerlere yaplmt.


:AAI:
Trkiyeyi Doudan, Batya, Gneyden, Kuzeye her yerini gezdim, grdm. Mardinde, Diyarbakrda, Hakkaride, Urfada, Sivasta, Erzurumda, Rizede, Ktahyada, Karabkte, Bursada ilaahir.

Grdm her ehrin kendine has bir dokusu vard. Ahap, ta, mermer ve kerpiten yaplm meskenler ilgimi daha ok eker. ocukluumdan beri beton yaplar; souk, sevimsiz, ahap, ta ve kerpi yaplar irin ve scak gelmitir. Dahas byle yaplarn kapsndan ieri girer girmez hznle kark orada bir zamanlar yaam insanlar zihnimde canlandrmaya alrm

Bugn, ou insann beenmedii, sevmedii ya da tehlikeli grd kerpi, ahap, ta evlerden yz, yz elli yanda olanlara da rastladm. zellikle Dou ve Gneydou Anadolu blgesinde kerpi, ta, Karadeniz blgesinde ahap, Anadolu blgesinde mermer, Ege blgesinde ta ve ahap, Akdeniz blgesinde yma ta ve kerpi evleri unutamyorum. Ne durumdalar onu da bilmiyorum

Yaptm gezilerde ky ve kasabalarda ska denk geldiim o kerpi evlerin ou; su sesinin duyulabildii, dut, incir ve ceviz aalarnn altnda dinlenebileceiniz, avlusunda huzur bulabileceiniz, penceresinden gkyzne bakabildiiniz yerlere yaplmt. Pandemide evlerine tklan insanlarn ou bir yolunu bulup kylerine dndklerinde ahaptan, tatan, kerpiten yaplm evlerini kendi imkanlaryla tekrar onarp oturulabilir hale getirdiklerine dair onlarca fotoraf ve video izlemitim. Elbette geen gnleri, hatralar onarmakla geri getiremiyorsunuz. O meknlarn ruhunu restore etmek de mmkn deil. Ancak ov iin bile olsa o insanlarn bu gayretlerini takdir etmitim.

2023 ylnn aralk aynda iki haftalna Bolu, Kastamonu, Safranbolu ve Nevehire gezmeye gittim. Safranboluyu gezerken yerli halkn ahap ve kerpi evlerinin restore edildiini, devletin kendilerine yeni blgelerde, betonarme evler verdiklerini sylemilerdi. Kendi oturduklar eski evlerin restore edilerek otele dntn turistlerin hizmetine sunulduunu anlatmlard. Trkiyede bu ekilde bakaca yerler var m diye azck aratrma yapnca bunun sadece Safranboluya zg olmadn, Kastamonuda, Boluda Nevehirde, Urfada, Mardinde, Bursadan ta Tireye kadar lkemin her ehrinde bir dnm yaandn grdm. Eski kasabalar otantikliini koruyarak kendini yabanclara aarken, yeni kasabalardaki yeni hayat, betonarme ve asfalt zerinden insanlarn beenisine sunulmaya devam ediyordu maalesef.

Memleketin birbirine benzeyen Atatrk, nn caddeleri, Cumhuriyet ve zgrlk meydanlar olsa da kadim dar yollarnn ta antik adan beri i ie gemi, farkl belleklerden szlerek birikmi anlarnn canl kaldna ahit oldum. Ve bu anlar da tpk bizim gibi huzur bulacaklar bir mesken ihtiyac tayorlard sanki Diyarbakrda yzyl bandan kalma bir Sryani evine girdiimde ta avlunun serinliiyle rperdiimi, Karsta Hristiyan Alman ailelerin kerpiten, tatan evlerinde ky hayatn dibine kadar yaadklarna ahit olmutum. Bir keresinde Mardinde bir airete ait olan yz yllk tatan bir evin iine ilk girdiimde, ortasndaki avlunun garaj yeri olarak kullanldn grdm. Kayseri, Antalya, Mula, Mersin, skenderun gibi yrk kylerinde ahr veya samanlk olarak kullanlan blmlerin tamir edilerek turistler iin hediyelik eya sat yeri olarak kullanldn grdm. Eskinin cennet arml avlularndaki mermer havuzlarda prdayan su sesini, Mardinde Malatyada duydum.

Hayat zaman iinde deiime uradka kapladmz alanlarn da nitelikleri deiiyor. Bu yama kadar mekn duygum hibir zaman sabit olmad benim. Antepin dar zabklarnn (sokak) birinde, metropollerde giderek grnmez olan bir ifadeyle karlamtm. nsanlar da tpk benim gibi bakyorlard. Onlarla gz gze geldiimizde grnmez bir mesken de buluup, huzur buluyorduk sanki Kim bilir belki de bir zamanlar corafyamza dahil olan Antepin kopyas Halepte de durum byleydi. imdi Halepe yamur yerine mermi ve bombalar yayor! Ayn bakla Balkan corafyas iin de durum aynyd. Farz edelim Bkre sokaklarnda ya da Erbilde veya Kudste de bu baklarla karlaabilirim. Ortadouda birbirimizden farkllklarmzla hep bizi dman klmaya alanlarn asla buluamadklar bir bak bu. Bunun en somut kantlarndan biri, yaznn bandan beri anlatmaya altm yerleme tarzlarmzdaki bu paralelliklerle ilgili ite. imdi Kudsten ate ykselirken, orada yaanan savatan kalma delik deik binalarda a susuz devam eden bugnk hayat anlamlandrmak kolay olmayacak benim iin. Bir zamanlar Saraybosnada, Bulgarda yaanlanlar gibi Her savan ac hatralarn evlerinin d cephelerinde ve elbette meknn ruhunda daima hatrlayabilmek istiyor insanlar, bir daha olmamas iin ibret hikyelerinin yaadmz alanlarda grnrllne de ihtiya var demek ki.

Anadoluda artk kullanlmayan mthi mimari yaplar arasnda Ermenilerin olduu kadar Rumlarn da artk grnmezleen hayatlarnn glgeleriyle kar karya kalrz ou zaman. Terk edilmi bir Rum kynn yklmakta olan kilisesinin duvarlarna ya sprey boyayla, ya da bir akyla isimler, sloganlar kaznmtr. Ya da mbadeleden nceki Nevehirde bulunan Sinasosta olduu gibi, Kayserinin Kayaba kynde olduu gibi, aa dallar kar harap olmu konaklarn camsz pencereleri arasndan. Bahar geldiinde tuhaf bir tezat oluur. Anlar iek gibi taze, meknlar bir bana ruhsuz kalmtr. Yklm, ypranm, tamir edilemeyecek kadar kt durumdaki konaklara, mabetlere uzun uzun bakarm, ilerine girerim, rzgrla, tala, glge ve yaprakla ilikilerini izlerim. Her seferinde de k ve nefesi kendi ilerinden, ruhlarndan aldklarn duyumsarm. kmaz sokaklarn, dar yollarn, kavak, selvi, mee ve nar aalarnn binalarla i ie oluundaki zarafete, estetie hayran kalrm. Bu i ielikteki edep, insana komuculuk, yardmlama ve dayanma evki verir diye dnrm.

Setler, parmaklklar, gvenlik duvarlaryla ayrlmam, devasa bulvarlarla blnmemi buralarda hayat. Su ile minare arasnda, yldz ile yaprak arasnda, insan ile ahap arasnda devam eden o ba, grnmeye balar. nsann hi kimseyi tekiletirmeden, yaad yere aidiyeti byle bir ey olsa gerek diye dnrm. Dlama deil, kapsama var nk Bunun edebi ise mahremiyetle oluuyor elbet. nk mahrem ve harem olan evin ihlali imknszdr. Harem ve mahrem olan ev de huzur bulmaktan, yeryzn batan aya mescit klmaktan ve meskenin zellikleri zerine okumaya, yazmaya devam etmek istiyorum inallah

Kaln salcakla



Syleyeceklerim var!

Bu yazda yazanlara katlyor musunuz? Eklemek istediiniz bir ey var m? Katlmadnz, beenmediiniz ya da dzeltilmesi gerekiyor diye dndnz bilgiler mi ieriyor?

Yazlar yorumlayabilmek iin ye olmalsnz. Neden mi? nanyoruz ki, yreklerini ve dncelerini ekinmeden okurlarna aan yazarlarmz, yazlar hakknda fikir yrtenlerle istediklerinde diyaloa geebilmeliler.

Daha nceden kayt olduysanz, buray tklayn.


 


zEdebiyat yazar olarak seeceiniz yazlar kendi kiisel ktphanenizde sergileyebilirsiniz. Kendi ktphanenizi oluturmak iin buray tklayn.

Yazarn trkiye kmesinde bulunan dier yazlar...
"yi", "Kurt", "Ceberrut", "Sosyal" Deil "Kerim Devlet"
Ankaraya vg
Vatan Bilinci
Kssalardan Hisseler
erefle anla!..

Yazarn deneme ana kmesinde bulunan dier yazlar...
lenmemi Cevherler lkesi: Trkiye
stanbulu Dnmek
Hakikati Hakikat Olduu in Sevmek
Gidene Yol, Kalana Yer Vermek
Benjamin Button'un Tuhaf Hikayesi'nin Dndrdkleri
Eek Edebiyat
ki Burlu Bir Kale: Zaman!
Abdlhamid, Abdlhak Hmid ve Karndeen Jack
Elma, Yldrm
Hallerinden Memnun Cevherlerimiz

Yazarn dier ana kmelerde yazm olduu yazlar...
Sakin Bir Ac [iir]
Geldim [iir]
Szn iei [iir]
Gzbebei Turusu [iir]
Bir Hicran Namesi [iir]
Sevgiliye Hasretle [iir]
Geceye Kside [iir]
Benimle lr Msn? [iir]
Beste-i Nigar [iir]
Bilemezsiniz [iir]


Ya Irmak kimdir?

Felsefe ve edebiyat a! Yaync, gazeteci ve kitapsever. . .


yazardan son gelenler

 




| iir | yk | Roman | Deneme | Eletiri | nceleme | Bilimsel | Yazarlar | Babali Ktphanesi | Yazar Ktphaneleri | Yaratc Yazarlk

| Katlm | letiim | Yasallk | Sakllk & Gizlilik | Yayn lkeleri | zEdebiyat? | SSS | Knye | ye Girii |

Custom & Premade Book Covers
Book Cover Zone
Premade Book Covers

zEdebiyat bir zlenim Yapm sitesidir. zlenim Yapm, 2024 | Ya Irmak, 2024
zEdebiyat'da yaynlanan btn yazlar, telif haklar yasalarnca korunmaktadr. Tm yazarlarnn ya da telif hakk sahiplerinin izniyle sitemizde yer almaktadr. Yazarlarn ya da telif hakk sahiplerinin izni olmakszn sitede yer alan metinlerin -ksa alnt ve tantmlar dnda- herhangi bir biimde baslmas/yaynlanmas kesinlikle yasaktr.
Ayrntl bilgi icin Yasallk blmne bkz.