..E-posta: ifre:
zEdebiyat'a Üye Ol
Ska Sorulanlar
ifrenizi mi unuttunuz?..
"Leyla'nn ii naz ve ive; Mecnun'un gz ya eme eme..." -Fuzuli (Leyla ile Mecnun)
iir
yk
roman
deneme
eletiri
inceleme
bilimsel
yazarlar
Anasayfa
Son Eklenenler
Forumlar
yelik
Yazar Katlm
Yazar Ktphaneleri



u Anda Ne Yazyorsunuz?
nternet ve Yazarlk
Yazarlk Kaynaklar
Yazma Sreci
lk Roman
Kitap Yaynlatmak
Yeni Bir Dnya Dlemek
Niin Yazyorum?
Yazarlar Hakknda Her ey
Ben Bir Yazarm!
u An Ne Okuyorsunuz?
Tm balklar  


 


 

 




Arama Motoru

zEdebiyat > Deneme > Yaam > Haydar Kprlolu




28 Austos 2011
Ankara'da Eski Ramazanlar  
Haydar Kprlolu
adaln ad var, geen yllarn tad var. Doup bydm, sokaklarna gzm atm, caddelerinde boy gsterdiim Ankara'nn eski Ramazann anlatmak istemitim. Sayglarmla.


:BJEE:
Ankara'da eski Ramazanlar…

Hep yolumun stnde, on bir ayn sultan,
Boyunlarn borcudur hatr, gnl kervan

Ramazan ay, mbarek aylarn son aydr. Onun iin hazrlklar yaplr, eksik olan mutfak malzemeleri tamamlanrd. Sahuruyla, iftar sofrasyla, bu aya has teravih namazlarna, dolaysyla kbeye yneldiimiz bir ayd. Mslmana farz olmasndan daha ok, ocuklar iin oru tutmak, namaz klmak gnl iiydi. ocukluk an Hacbayram’da geirmi genler, evrelerindeki oru tutanlardan etkilenerek, orularn tutarlard.

Bu kutsal gnler ve bayramlar ‘Kameri’ aylar iinde idrak edildiinden, takvim iinde her yl ayn gnlere gelmez. Byle olunca sonsuzluk kervan, insan mr iinde mevsim, ay ve gn olarak iki veya kez idrak edilir.

ocuklar Ramazan aynn ilk gnlerinde oru tutmaya heveslenerek annelerine gece kaldrmalarn tembihlemeden yatmazlard. ocuklar birka gn zar zor tuttuktan sonra brakrlard. Bu oru brakma, birazda mevsimine gre turfanda kan badem alas, can erii, kiraz gibi mevsimlik meyvelere imrenmekten kaynaklanrd. Bundan da te okul dnemimiz ve derslerimizin iyi gemesi iin byklerin onayyla oru braklrd. O yllarda dershaneler yoktu. Ailede abla, aabeyi olan ocuklar ansl saylrd. Harf Devrimi olduu, Osmanlcadan Trkeye geildiinden, anne ve babalar ounlukla yeni trkeyi bilmiyorlar, btn yk retmenlerin stndeydi.

Biz gene Ramazana dnelim. Sahurda, sofralarmzda brek, gzleme, akamki ifrar sofrasndan artan, sahura uygun, etli pilavlar, dolmalar, bunlarn yannda kays, armut, erik, zm hoaflarndan birisi bulundurulurdu.

Hamur ii olarak mant, makarna, erite; yannda erik ekisi veya yourt sofralardan eksik olmazd. Brekler iinde en ok akamdan hazrlanan su brei yada tavada kzartlan ‘entekke brei’ sahura yetitirilirdi.

Gzleme, bazlama gibi yiyecekler iin biraz daha erken kalklarak, gelin, kaynana veya evin gen kzyla hamurlar alr, yalanp drlerek sata piirilirdi.

nanm insanlar iin iftar topunu beklemek ve onlarla birlikte olmak, onlar seyretmek, dnceye dalmak yksek bir duygudur. Gne sistemi iinde bu duygu dakika, saniye, an an her slam lkesinde yaanmakta, iftar sofralarn hallerine, vakitlerine gre mahalli yemekleriyle sslemektedir. Allah nimetlerini eksik etmesin.

Fakir olsun, zengin olsun bu sofra hazrlanrken, eit eit iftarlklar ortaya getirilirdi. O zamanlar ok Ankaral gibi, bizim aile de yemeklerini yer sofrasnda yerdi. Sofra hazrlanrken iftar topunun patlamas ve ezann okunmas iyice yaklard. Yemekler, sehpasnn stnde duran siniye dizilirken, zeytin, hurma ve reeller bulunan sofraya, nce byk ve ayakl orba tas konurdu. Bu orba genellikle Ankara’nn ‘tahrin’li ‘toyga’ orbas olabilirdi… ri ekmek dilimleri veya blnm pideler sofradakilerin nne gelecek ekilde datlrd. orbadan sonra gnn iftar yemekleri, mevsim salatasyla birlikte yenir, yemeine gre hoaf veya ayran iilirdi.

Yemek yendikten sonra, oru tutanlar ardan aldklar iin bo tabaklar hari, sofra bir sre daha kaldrlmazd. Akam namazlarn kldktan, sigara ienler birer sigara yaktktan sonra, tekrar sofraya otururlard. Teravi namazna camiye gidilir, daha sonra gnn tadn karmak iin ay ime keyfi yaanrd.

ocuklarsa Ramazan aynn ayrcalndan, byklerin hogrsnden yararlanarak, evin dier odasnda fincanda yzk saklamak, kzma birader, kat stnde kutucuk izmek gibi oyunlarla elenirlerdi.

Yemekler yaz aylarnda taze fasulye, patlcan musakka, Ankara tava, trl gve, dolmalar; ksa daha ok kymal patates, kuru patlcan dolmas (Halep dolmas), fasulye, nohut gibi kuru sebzeler olurdu.Yemek yapanlarn azlar orulu olduu iin tadna bakamazlar, patates tuzsuz, spanak yemei ok tuzlu olabilirdi.

Mahallemizde Birka evin avlusunda ekmek piirilecek frnlar vard. Frn olmayan evler, sra alarak ihtiya duyduklar kadar ekmek piirirlerdi. Bu ekmek ihtiyac Ankara bakent olmadan nce yaanyordu. II. Dnya Sava srasnda, zellikle krkl yllarn ilk yarsnda ekmek kstl olarak karne ile verildiinde, zellikle Ramazan aynda bu frnlara gene i dmt.

yle de olsa byle de olsa sayl gnler abucak geer, on bir ayn sultan hzn ve sevin karm bir arada yaanarak uurlanrd. Bu ay islmn feyizli aydr. Mahallemiz Hacbayram’da ise daha fazla gzle grlen bolluk iinde geerdi. Cami civarnda her gn kurbanlar kesilir, mevlitler okunur, evredeki fakir evlere balar yaplr, yemekler datlrd.

Hacbayram Camii evresindeki sokaklarda o gnn artlarnda, muhta aileler, yaknlar bulunmayan yallar, sakat domu, sonradan sakatlanm kiilerin bulunduu evlere Ramazan ay boyunca ayni ve nakti yardmlar yaplrd. Belediye tarafndan okul andaki ocuklara yaplan defter, kalem giysi gibi yardmlar iin tercihen bu ay seilirdi.

Tutulan orularn ardndan, giden ramazan aynn hzn bir nebze olsun bayram, sevincine dnrd. Bayram gnleri Ankara’nn Anafartalar Caddesinde bulunan yegane Himayei etfal (ocuk Esirgeme Kurumu) bahesinde bulunan yzme havuzlu, salncakl, elle dndrdmz oyun parkna gidilirdi.

gnlk bayrammz sevgi ve muhabbetimizle biraz da hznle uurlardk. Ramazan ay bizleri, bizlerde onu ok seviyoruz ki her yl 10-11 gn nce ona kavuuyoruz.










Syleyeceklerim var!

Bu yazda yazanlara katlyor musunuz? Eklemek istediiniz bir ey var m? Katlmadnz, beenmediiniz ya da dzeltilmesi gerekiyor diye dndnz bilgiler mi ieriyor?

Yazlar yorumlayabilmek iin ye olmalsnz. Neden mi? nanyoruz ki, yreklerini ve dncelerini ekinmeden okurlarna aan yazarlarmz, yazlar hakknda fikir yrtenlerle istediklerinde diyaloa geebilmeliler.

Daha nceden kayt olduysanz, buray tklayn.


 


zEdebiyat yazar olarak seeceiniz yazlar kendi kiisel ktphanenizde sergileyebilirsiniz. Kendi ktphanenizi oluturmak iin buray tklayn.


Yazarn deneme ana kmesinde bulunan dier yazlar...
iir Niin Yazlr
Nazm Hikmet ve Soyaac
Akba Kitap ve Yaynevi
air ve iir
k Git Artk Ey klim
Gn Am
Su da ler Gls
Atatrk Diktatr Myd?
Ylann Ba Kkken Ezilmeliydi
Hak Verilmez Alnr ve ike

Yazarn dier ana kmelerde yazm olduu yazlar...
Ak Veysel ve Necip'in yks [iir]
mer Hayyam [iir]
Nostalji [iir]
Hikaye-i Osmaniye [iir]
Bakn Ne Diyor Eyyam [iir]
Volga Mahkumu [iir]
Gnl Ars [iir]
Yiidi ldr Hakkn Yeme [iir]
Mhr Hmayun [iir]
Millete Atlan Goooool! [iir]


Haydar Kprlolu kimdir?

lerleyen yamdan dolay ksa yol tabiriyle, konularm daha ok nazm olarak ifade etmeye alyorum.

Etkilendii Yazarlar:
Yaad an arpk dzenini sergileyen yazar veya kiiler.


yazardan son gelenler

 




| iir | yk | Roman | Deneme | Eletiri | nceleme | Bilimsel | Yazarlar | Babali Ktphanesi | Yazar Ktphaneleri | Yaratc Yazarlk

| Katlm | letiim | Yasallk | Sakllk & Gizlilik | Yayn lkeleri | zEdebiyat? | SSS | Knye | ye Girii |

Custom & Premade Book Covers
Book Cover Zone
Premade Book Covers

zEdebiyat bir zlenim Yapm sitesidir. zlenim Yapm, 2024 | Haydar Kprlolu, 2024
zEdebiyat'da yaynlanan btn yazlar, telif haklar yasalarnca korunmaktadr. Tm yazarlarnn ya da telif hakk sahiplerinin izniyle sitemizde yer almaktadr. Yazarlarn ya da telif hakk sahiplerinin izni olmakszn sitede yer alan metinlerin -ksa alnt ve tantmlar dnda- herhangi bir biimde baslmas/yaynlanmas kesinlikle yasaktr.
Ayrntl bilgi icin Yasallk blmne bkz.