..E-posta: Şifre:
İzEdebiyat'a Üye Ol
Sıkça Sorulanlar
Şifrenizi mi unuttunuz?..
İnsan bir küçük dünyadır. (Mibres Kosmos) -Demokritos
şiir
öykü
roman
deneme
eleştiri
inceleme
bilimsel
yazarlar
Anasayfa
Son Eklenenler
Forumlar
Üyelik
Yazar Katılımı
Yazar Kütüphaneleri



Şu Anda Ne Yazıyorsunuz?
İnternet ve Yazarlık
Yazarlık Kaynakları
Yazma Süreci
İlk Roman
Kitap Yayınlatmak
Yeni Bir Dünya Düşlemek
Niçin Yazıyorum?
Yazarlar Hakkında Her Şey
Ben Bir Yazarım!
Şu An Ne Okuyorsunuz?
Tüm başlıklar  


 


 

 




Arama Motoru

İzEdebiyat > Eleştiri > Çağdaş Sanat > LOKMAN ZOR




21 Nisan 2004
Tiyatro Oyunu Eleştirisi  
"SCAPİN'İN DOLAPLARI"

LOKMAN ZOR


Fransız oyun yazarı Moliere'in en ünlüoyunlarından biri sayılan Scapin'in Dolapları adlı oyunun eleştirisi


:EECJ:
"SCAPİN'İN DOLAPLARI"



Şimdiye kadar tanınmış birçok oyun yazarın klasikleşmiş oyunlarını sahneleyen Erzurum Devlet Tiyatrosu, bu eserlere bir yenisini daha ekledi: Onlarca eseri dilimize çevrilmiş ve yerli yazarlar tarafından uyarlanmış olan ünlü Fransız oyun yazarı Moliere'in "Scapin'in Dolapları" adlı oyunu.

Moliere'in, Antik Yunan şairi Terentius'un "Phormio" (Formio) adlı oyunundan etkilenerek yazdığı "Scapin'in Dolapları", bizde de Ali Bey tarafından "Ayyar Hamza" ve Ahmet Vefik Paşa tarafından "Dekbazlık" adıyla iki defa uyarlanarak Türk adetlerine ve toplumsal yaşamına uydurulmuş.

İtalyan Halk Tiyatrosu "Commedia dell'arte" ile Fransız güldürüsünün karışımı niteliğindeki oyun, babalarından habersiz sevdikleri kızlarla evlenen iki genç aşığın içerisine düştüğü komik durumlar üzerine kurulu. Kuşak çatışması, paraya dayalı zorla evlendirilme ve cimriliğe yönelik toplumsal taşlama içeren bu "Dolantı Komedyası" nın konusu şöyle:

Argante ve Geronte, birlikte uzun süreli bir iş seyahatine çıkmışlar, bu seyahatte Argante'nin oğlu Octave ile Geronte'un ikinci karısından olma kızını nikahlamayı kararlaştırmışlardır. Bu sırada, Octave tanımadığı bir kıza aşık olmuş ve onunla evlenmiştir. Aynı şey Geronte'un oğlu Leandre'ın da başına gelmiş o da bir çingene kızına aşık olmuştur.

Babaların vakitsiz gelişi her şeyi altüst etmiş, çocuklar ne yapacaklarını şaşırmışlardır. Geronte'un uşağı Scapin her şeyi çözeceğini söyleyerek duruma el atmış, uydurduğu yalanlarla ve çevirdiği dolaplarla hem paragöz babalardan para koparmış hem de onları duruma razı etmiştir. Scapin'in yaptığı numaralar ortaya çıkmak üzereyken Octave'ın evlendiği kızın Geront'un kızı Hyacinte, Leandre'ın aşık olduğu çingene kızının da Argante'in yıllar önce kaybolan kızı Zerbinette olduğu anlaşılır. Gençlerin ısrarıyla Scapin affedilir, mutlu sona ulaşılır.

Farsa uygun bir yapıya sahip "Scapin'in Dolapları"nı Ahmet Mümtaz Taylan yönetmiş. Oyun, Taylan'ın yönettiği yedinci oyun.

Görünürde durağan olan durumlar, oldukça yüksek bir tempoda ele alınmış. Yönetmenin, oyuna yönelik yorumunu halk tiyatrosu üzerine oturtması ve bu doğrultuda Commedia dell'arte ile Geleneksel Türk Tiyatrosu öğelerine sıkça yer vermesi oyunu eğlenceli bir yapıya sokmuş. Ahmet Mümtaz Taylan, farsa uygun bu hareketli yapıyı oyunun tamamına öylesine ustaca yaymış ki seyirci, tüm oyun boyunca zinde kalabiliyor. Komik durumlar içerisine yerleştirilen hareket komikleri ile oyun daha canlı ve hareketli kılınmış. Ancak, oyunu başarılı bir seviyeye taşıyan bu tempo, sahne geçişleriyle gereksiz bir şekilde durağanlaştırılıyor. Sahnedeki oyuncuların donup kalması ile verilen sahne geçişleri, oyunun hızını kesip tempoyu düşüren olumsuz etkenlerin başında geliyor.

Oyunun güzel yapısını bozan ve oyun içerisinde iğreti duran en önemli unsur, oyunun müzikleri. Özellikle birinci perdede ve hemen oyunun başında kulağa hiç hoş gelmeyen, gerek ses gerekse melodi açısından son derece rahatsız edici bir hava yaratan oyun müziği, döneme de oyunun yapısına da uygun düşmemiş. Müziğin tamamen metalik sesler üzerine kurulmuş olması rahatsızlık verdiği gibi dönem ve çevreye de aykırılık taşımakta. Böylesine mükemmel bir şekilde yaratılan atmosferi ve oyun yapısını bozabilecek kadar olumsuzluk içeren müzik, Taylan'ın usta yorumuna ve emeğine gölge düşürebilecek boyutta.

Bu doğrultudaki bir diğer etken de benzetmeci yapının yer yer kırıldığı, yabancılaştırma niteliğindeki kısa konuşmalar. Seyircinin dikkatinin dağılıp ilgisinin azalmasına sebep olan bu uygulamalara rağmen oluşturulan yapının bozulmadan devam etmesi ise yönetmenin ustalığını ifade eder nitelikte.

Oyundaki bu yüksek tempo içerisinde, özellikle Serhat Mustafa Kılıç (Scapin), Fatih Dokgöz (Sylvestre), Sadık Yağcı (Argante) ve Emre Erçil (Geronte)'in ortaya koydukları performans övgüye değer türden.

Taylan'ın ustaca yorumu yanı sıra, özellikle ismini belirttiğim oyuncuların performansı, Sertel Çetiner'in sade ve işlevsel dekoru, Sevgi Türkay'ın göz kamaştıran kostüm tasarımı ve Ersen Tunççekiç'in ışık tasarımıyla desteklenmiş olması da oyuna başka bir güzellik katıyor.

"Scapin'in Dolapları", beğeniyle izlenebilecek, ustaca yorumlanıp ele alınmış güzel bir oyun. Başarılı bir yönetmen çalışması ve güzel bir oyun seyretmenin tadını doya doya yaşatan "Scapin'in Dolapları", uzun süre belleklerde kalacak türden.



Söyleyeceklerim var!

Bu yazıda yazanlara katılıyor musunuz? Eklemek istediğiniz bir şey var mı? Katılmadığınız, beğenmediğiniz ya da düzeltilmesi gerekiyor diye düşündüğünüz bilgiler mi içeriyor?

Yazıları yorumlayabilmek için üye olmalısınız. Neden mi? İnanıyoruz ki, yüreklerini ve düşüncelerini çekinmeden okurlarına açan yazarlarımız, yazıları hakkında fikir yürütenlerle istediklerinde diyaloğa geçebilmeliler.

Daha önceden kayıt olduysanız, burayı tıklayın.


 


İzEdebiyat yazarı olarak seçeceğiniz yazıları kendi kişisel kütüphanenizde sergileyebilirsiniz. Kendi kütüphanenizi oluşturmak için burayı tıklayın.

Yazarın çağdaş sanat kümesinde bulunan diğer yazıları...
Su Damlası ve Çocuk
Eleştiri

Yazarın diğer ana kümelerde yazmış olduğu yazılar...
Yalnız Balıkçı [Öykü]
Yaşamın Aydınlık Yüzü [Öykü]
Çobanın Büyüsü [Öykü]
İnsanın Serveti [Öykü]
Kaçtığım Yer: Kendim [Öykü]
Vapur Hikayeleri I [Öykü]
Bir Mum Daha Söndü Özgürlüğe; Yanarak ve Eriyerek [Öykü]
Kıyamet Mektubu [Öykü]
Önemsiz Bir Soru Ya da Ölmek [Öykü]
Sipil Üçlemesi II [Öykü]


LOKMAN ZOR kimdir?

ÜÇÜNÜ TEKİL KİŞİNİN İÇ DÜNYASININ YAZARI

Etkilendiği Yazarlar:
-


yazardan son gelenler

yazarın kütüphaneleri



 

 

 




| Şiir | Öykü | Roman | Deneme | Eleştiri | İnceleme | Bilimsel | Yazarlar | Babıali Kütüphanesi | Yazar Kütüphaneleri | Yaratıcı Yazarlık

| Katılım | İletişim | Yasallık | Saklılık & Gizlilik | Yayın İlkeleri | İzEdebiyat? | SSS | Künye | Üye Girişi |

Custom & Premade Book Covers
Book Cover Zone
Premade Book Covers

İzEdebiyat bir İzlenim Yapım sitesidir. © İzlenim Yapım, 2022 | © LOKMAN ZOR, 2022
İzEdebiyat'da yayınlanan bütün yazılar, telif hakları yasalarınca korunmaktadır. Tümü yazarlarının ya da telif hakkı sahiplerinin izniyle sitemizde yer almaktadır. Yazarların ya da telif hakkı sahiplerinin izni olmaksızın sitede yer alan metinlerin -kısa alıntı ve tanıtımlar dışında- herhangi bir biçimde basılması/yayınlanması kesinlikle yasaktır.
Ayrıntılı bilgi icin Yasallık bölümüne bkz.