..E-posta: ifre:
zEdebiyat'a Üye Ol
Ska Sorulanlar
ifrenizi mi unuttunuz?..
Dengeli bir rejimde yemein yeri ok nemli. -Fran Lebowitz
iir
yk
roman
deneme
eletiri
inceleme
bilimsel
yazarlar
Anasayfa
Son Eklenenler
Forumlar
yelik
Yazar Katlm
Yazar Ktphaneleri



u Anda Ne Yazyorsunuz?
nternet ve Yazarlk
Yazarlk Kaynaklar
Yazma Sreci
lk Roman
Kitap Yaynlatmak
Yeni Bir Dnya Dlemek
Niin Yazyorum?
Yazarlar Hakknda Her ey
Ben Bir Yazarm!
u An Ne Okuyorsunuz?
Tm balklar  


 


 

 




Arama Motoru

zEdebiyat > nceleme > Toplumbilim > Erda Duru




16 Nisan 2019
Hi Bilmediimiz Bir Tarih - Ermeni Sorunsal (6. Blm)  
ERZURUM VE SVAS KONGRELER PARS KONFERANSI

Erda Duru


Bir Osmanl paas olarak Samsun'a gnderilen Mustafa Kemalin resmi grevi: Ermeni-Trk atmalarn yattrmak, direnie geen Trklerin rgtlenmesini engellemek, Doudaki orduyu terhis etmek ve silahszlandrmakt. Bylece Ermenistan Dou Anadoluyu kolayca igal edebilecekti ! Ama Mustafa Kemal bunun tam tersini yapacaktr.


:AAAG:
ngiltere ve Fransann dolduruuyla Yunanistan 15 Haziran 1919da zmire asker karr ve kenti igal eder. Bu tarihten sonra Ege blgesini ele geirmeye alan Yunan ordusuyla Kuvay Milliye arasnda ilk atmalar balar. Dzenli bir ordunun ilerleyii karsnda Kuvvaclar geri ekilmek zorunda kalr.

O srada Doudaki Osmanl ordusu halen terhis edilmemi ve Mondros Atekesine ramen Ermeni eteleriyle yer yer karlkl atmalar srmektedir. Ermeniler bu durumu ngilizlere ikayet eder. ngilizler de Vahdettin'den bu duruma acil zm bulmasn ister. te Mustafa Kemal Samsuna bu grevle gider. Zira Anafartalar kahraman olarak nlenen Mustafa Kemalin varln stanbul'da kendisi iin bir tehdit olarak gren Vahdettin onu Ordu Genel Mfettii olarak Tmgeneral rtbesiyle Dou Anadoluya gnderir.

Bylece hem ngilizlerin isteini yerine getirmi, hem de Mustafa Kemali bakentten uzaklatrm oluyordu. Bir Osmanl paas olarak Mustafa Kemalin resmi grevi: Ermeni-Trk atmalarn yattrmak, direnie geen Trklerin rgtlenmesini engellemek, Doudaki orduyu terhis etmek ve silahszlandrmakt. Bylece Ermenistan Dou Anadoluyu kolayca igal edebilecekti ! Ama Mustafa Kemal bunun tam tersini yapacaktr.

21 Haziran 1919 gn Samsun'dan Amasya'ya geen Mustafa Kemal terhis edilmeyi bekleyen askeri birliklerin komutanlar Kzm Karabekir, Refet ve Ali Fuat Paalar ile buluur. Birliklerin terhisi iptal edilir. Ulusal birliin salanarak direni arsnn yapld nl Amasya Genelgesi yaymlanr. Ertesi gn Mustafa Kemal stanbul hkmetince grevden alnr ve ordudan atlr !

ERZURUM VE SVAS KURULTAYLARI
23 Temmuz - 7 Austos 1919 gnlerinde Erzurumda lkenin drt bir yanndan gelen delegelerin katld bir kurultay toplanr. Sansaryan Ermeni Lisesinde dzenlenen kurultay Tanaklarn 1914 ylnda burada yaptklar kongreye bir misilleme gibidir. Kurultayda Tanak Partisi ynetimindeki Ermenilerin Dou Anadoluyu igal hazrl iinde olduklarna, Karadeniz sahillerine Pontus devletinin kurulmas iin gmen kisvesinde Rum milislerin yerletirildiine dikkat ekilir.

4 -11 Eyll 1919 aras toplanan Sivas Kurultaynda ise Erzurumda alnan kararlar yeniden onaylanr. Mustafa Kemal ve Kurmaylar Ermeni ordusunun douda ynak yaptna, Kzlrmak'a kadar genileme hazrl iinde olduuna, snr illerinde yaayan Trklerin kyma uradna dikkat ekerler. Alnan kararlarda Ermenilik, Rumluk oluturmaya ynelik hibir sylem ve eyleme izin verilmeyecei, Ermeni ve Rumlara siyasal egemenlik ve toplumsal dengeyi bozacak ayrcalklarn tannmayaca belirtilir.

Tehlike gerekten byktr. Nitekim Kasm 1919'da Adana, Mara, Antep ve Urfa Fransz ordusu ve Ermeni milislerce igal edilmeye balanr. Aralk 1919'da Osmanl'da son seimler yaplr. ki ayr ilden milletvekili seilen Mustafa Kemal stanbul'a gitmeyi reddeder. nanlmaz bir olay gerekleir: gal altndaki stanbulda toplanan Meclisi Mebusan 28 Ocak 1920'de Mustafa Kemal ve kurmaylarnca hazrlanan, daha sonra "Misak Milli" (Ulusal Ant) denilecek Ahdi Milli Beyannamesi (Ulusal Antlama Bildirgesi) ni kabul ve ilan eder.

Bu gelimeleri fevkalade tehlikeli gren ngilizler 16 Mart 1920'de Meclis ve tm hkmet dairelerine basknlar dzenleyerek insanlar rasgele tutuklamaya balar. Bunun zerine Meclisi Mebusan 18 Mart 1920 tarihinde toplanarak kendini fesheder. 11 Nisan'da Vahdettin merutiyetin sona erdiini aklarken, ayn gn eyhlislam Drrizade Abdullah'n "Padiah ve Halife kuvvetleri dndaki milli kuvvetleri kafir ve katlinin vacip" olduunu bildiren fetvas Resmi Gazetede yaymlanyordu. Tm bu bask ve olumsuz koullara ramen 23 Nisan 1920de Mustafa Kemal ve arkadalar Trkiye Byk Millet Meclisi'ni aarlar !

PARS BARI KONFERANSI 18 Ocak 1919 - 10 Austos 1920
Paris Bar Konferans, I. Dnya Savandan sonra utkun devletlerin yeniklere dayatt antlamalarn imzaland uluslararas bir konferanstr.

Utkun lkelerin yneticileri ABD Bakan Wilson, ngiltere Babakan Lloyd George, Fransa Babakan Clemenceau, talya Babakan Orlando 18 Ocak 1919 Pariste buluurlar. Bir buuk seneden fazla srecek olan bu konferans bir yerde dnyann yazgsn belirleyecek olup 10 Austos 1920'de Svres Antlamas ile sonlanacaktr. Konferansn en nemli konularndan biri kukusuz artk son nefesini vermi olan "Hasta Adam" n mirasn blmekti ! Konferans boyunca utkunlar ile yenikler arasnda ayr ayr 5 byk bar antlamas yaplr:

1.     Versailles Antlamas, 28 Haziran 1919, (Almanya ile)
2.     Saint-Germain Antlamas, 10 Eyll 1919, (Avusturya ile)
3.     Neuilly Antlamas, 27 Kasm 1919, (Bulgaristan ile)
4.     Trianon Antlamas, 4 Haziran 1920, (Macaristan ile)
5.     Svres Antlamas, 10 Austos 1920 (Osmanl mparatorluu ile; sonradan 24 Temmuz 1923 Lozan Antlamas ile deitirildi)

Konferans devam ederken Msr'da bulunan Ermeni Milli Delegasyonu Bakan Bogos Nubar Paa da Paris'e arlr. Nubar Paa 1882de Osmanl'dan ayrlp ngiliz egemenliine giren Msr'n ilk Babakan Nubar Nubaryan Paann olu olup "Byk Ermenistan" projesinin mimaryd. 29 ubat 1919 "Le Matin" gazetesinde yaynlanan Bogos Nubar'n grleri zetle yleydi:

Biz Ermeniler, Byk Savata Mttefikler lehine altk. Rus ordusu Kafkasya zerinden Anadolu ilerine ilerlerken Kont Nikola emrinde Ermeni askerler vard. Rus ordusunun yardmcs Antranik Toros Ozanyan ile Tmgeneral Tomas Nazarbekyan ynetiminde 50.000 Ermeni asker ve 150.000 kiilik Ermeni destek gc vard. ngiliz kumandan Allenby, Kudse girerken birliklerinde Ermeni askerler vard. Fransz ordusunda 800 asker, Suriye Dou Lejyonunun yars Ermeni askerdi. Osmanlnn boyunduruk ve basksndan Ermenilerin kurtulmas gerekir.
imdi Kafkasyada Ermeni devleti kuruluyor ve bu devlet Dou Anadoludaki 6 vilayet ve Kilikya'y (Adana) iine alacak ekilde kurulmaldr. Ermenilerin Trabzondan denize kma haklar vardr. Pontus yresinde Yunanllarla aramzda sorun olmaz. Kafkaslarda 2.1 milyon Ermeni var. Ermeniler Byk Ermenistan devletini kurmaya hazrdr. Mttefiklerin bu konuda yardmn bekliyoruz."

Bylelikle, Dou Anadoluyu da iine alan bamsz bir Ermenistan kurulmas ilk kez uluslararas bir konferansta aka dile getiriliyor ve bu istekler Mttefikler tarafndan destek gryordu. Mttefikler, kurulmas planlanan "Milletler Cemiyeti" nin temel ilkelerini karara baladktan sonra, 22 Nisan 1920'de Osmanl Devleti'ni Paris'e armlar ve 10 Austos 1920de Svres Antlamas imzalanmtr. (Sonraki blm: Svres Antlamas ve Trk-Ermeni Savalar)



Syleyeceklerim var!

Bu yazda yazanlara katlyor musunuz? Eklemek istediiniz bir ey var m? Katlmadnz, beenmediiniz ya da dzeltilmesi gerekiyor diye dndnz bilgiler mi ieriyor?

Yazlar yorumlayabilmek iin ye olmalsnz. Neden mi? nanyoruz ki, yreklerini ve dncelerini ekinmeden okurlarna aan yazarlarmz, yazlar hakknda fikir yrtenlerle istediklerinde diyaloa geebilmeliler.

Daha nceden kayt olduysanz, buray tklayn.


 


zEdebiyat yazar olarak seeceiniz yazlar kendi kiisel ktphanenizde sergileyebilirsiniz. Kendi ktphanenizi oluturmak iin buray tklayn.

Yazarn toplumbilim kmesinde bulunan dier yazlar...
Holokost Yorgunluu
Hi Bilmediimiz Bir Tarih Ermeni Sorunsal (16. Blm)
Hi Bilmediimiz Bir Tarih Ermeni Sorunsal (13. Blm)
Hi Bilmediimiz Bir Tarih Ermeni Sorunsal (17. Blm - Son)
Hi Bilmediimiz Bir Tarih Ermeni Sorunsal (15. Blm)
Hi Bilmediimiz Bir Tarih Ermeni Sorunsal (11. Blm)
Hi Bilmediimiz Bir Tarih Ermeni Sorunsal (12. Blm)
Hi Bilmediimiz Bir Tarih: Ermeni Sorunsal
Hi Bilmediimiz Bir Tarih Ermeni Sorunsal (10. Blm)
Hi Bilmediimiz Bir Tarih Ermeni Sorunsal (14. Blm)

Yazarn nceleme ana kmesinde bulunan dier yazlar...
Osmanl Saray Edebiyat Divan iirinde Erotizm ve Cinsellik - 1
Osmanl Saray Edebiyat ve Divan iirinde Erotizm ve Cinsellik - 2
Bilderberg "Eyes Wide Shut"
Her Milletin Ayr Bir Devleti Olmal m?
Hi Bilmediimiz Bir Tarih - Ermeni Sorunsal (8. Blm)

Yazarn dier ana kmelerde yazm olduu yazlar...
Elsa'nn Gzleri [iir]
Avrupa'nn Barnda Yrtk Dondan Frlayan Neo - Siyonist Bir lke: Fransa [Eletiri]
Sanal nternet Hapishanesi: Facebook [Eletiri]
Facebook Neden Bana 30 Gn Tart Cezas Verdi? [Eletiri]
Eskiehir Bykehir Belediyesi Senfoni Orkestrasna Neden Bilet Bulunamyor? [Eletiri]
Eyfel Kulesi Havada Takla Atarak Kyla Glerdi! [Eletiri]
srail Nereye? (1. Blm) [Eletiri]
Ermeni Apostolik Kilisesi Karanlk Gemiiyle Yzlemelidir (4. Blm) [Eletiri]
Apartheid - Siyonist Irkln Avdeti [Eletiri]
Endlsung: 65 Ya stnden Kurtulmak! [Eletiri]


Erda Duru kimdir?

Galatasaray Lisesi, . . Edebiyat Fakltesi

Etkilendii Yazarlar:
Kant, Russell, Montaigne, Voltaire


yazardan son gelenler

 




| iir | yk | Roman | Deneme | Eletiri | nceleme | Bilimsel | Yazarlar | Babali Ktphanesi | Yazar Ktphaneleri | Yaratc Yazarlk

| Katlm | letiim | Yasallk | Sakllk & Gizlilik | Yayn lkeleri | zEdebiyat? | SSS | Knye | ye Girii |

Custom & Premade Book Covers
Book Cover Zone
Premade Book Covers

zEdebiyat bir zlenim Yapm sitesidir. zlenim Yapm, 2024 | Erda Duru, 2024
zEdebiyat'da yaynlanan btn yazlar, telif haklar yasalarnca korunmaktadr. Tm yazarlarnn ya da telif hakk sahiplerinin izniyle sitemizde yer almaktadr. Yazarlarn ya da telif hakk sahiplerinin izni olmakszn sitede yer alan metinlerin -ksa alnt ve tantmlar dnda- herhangi bir biimde baslmas/yaynlanmas kesinlikle yasaktr.
Ayrntl bilgi icin Yasallk blmne bkz.