..E-posta: ifre:
zEdebiyat'a Üye Ol
Ska Sorulanlar
ifrenizi mi unuttunuz?..
Akn ald benden beni. -Yunus Emre
iir
yk
roman
deneme
eletiri
inceleme
bilimsel
yazarlar
Anasayfa
Son Eklenenler
Forumlar
yelik
Yazar Katlm
Yazar Ktphaneleri



u Anda Ne Yazyorsunuz?
nternet ve Yazarlk
Yazarlk Kaynaklar
Yazma Sreci
lk Roman
Kitap Yaynlatmak
Yeni Bir Dnya Dlemek
Niin Yazyorum?
Yazarlar Hakknda Her ey
Ben Bir Yazarm!
u An Ne Okuyorsunuz?
Tm balklar  


 


 

 




Arama Motoru

zEdebiyat > nceleme > Toplumbilim > Ya Irmak




20 Mart 2023
Devletler Nasl lr?  
Ya Irmak
Ferdin dini olur ama devletlerin ve irketlerin dini olmaz. Zaten Abbasiler de bir slam devleti deildi. Abbasi Devletiydi; Mslmanlar tarafndan kurulmu yine Mslmanlarn zaaf ve hatalaryla tarihten silinmilerdi.


:ID:
Devletleri insana benzeten bn-i Halduna gre devletlerde insanlar gibi doar, byr, yalanr ve lr nsandaki fiziksel ve biyolojik deiiklikler kendi elinde deildir. Devletleri devlet adamlar kurar, bytr ve ldrr. Bu szn altn doldurmak iin Abbasi Devletini rnek gsterebiliriz.

Kavmiyetilik Emevi Devletinin yklmasna, Abbasi Devletinin kurulmasna neden olmutu. Abbasilerin en gl devrinde Mutezile mezhebi devletin resmi gryd. Memun (l. 833), Mutasm (l. 841) ve Vask (l. 847) gibi halifeler, Mutezile mezhebinin yaygnlamas iin alrken farkl grlerin hepsine kar kmlard. Emevi ve Abbasi halifelerinin ou, deil Allah Peygamberi temsil etmek, kendi ahsi zaaflar yznden slam dinine topyekn glge drmlerdi.

Ferdin dini olur ama devletlerin ve irketlerin dini olmaz. Zaten Abbasiler de bir slam devleti deildi. Abbasi Devletiydi; Mslmanlar tarafndan kurulmu yine Mslmanlarn zaaf ve hatalaryla tarihten silinmilerdi.

Abbasi Devletinde de gayrimslimler vard; devlet, onlarn da devletiydi. O gayrimslimler gslerini gere gere: Biz Hristiyanz veya Mecusiyiz derken Abbasiyiz de diyebiliyordu. Yani Abbasi kelimesi her rk, her dini kendi bnyesinde toplayp, ktaya yaylabilmi ve bylece dnyann en byk imparatorluklarndan birisi haline gelmiti.

mam Ebu Hanife (700-767), mam Malik (712-795), mam Hambel (780-855) ve Cahz (776-869) gibi imam ve ilim insanlar halifelerin dneminde ikence grp, can verirken; halife Memun (hilafeti 813-833), ak fikirlilii ve cmertlii ile birlikte halka sert davranm; Greek dncesiyle slam inancn birbirine kartrp Mutezile mezhebinin yaylmasn salamt. Devlet bu haliyle taraf olunca karsna Abdullah bin Ali, Harici; Berberi, Mukanna, ve Babek gibi insanlar ve topluluklar kp isyan etti. Halifelerin sz konusu ynetimleri her geen gn sarslrken drisiler, Rstemiler, Alebiler gibi devletikler ve beylikler Abbasi snrlar iinde ban ba gibi ortaya kmt. 1258 ylnda lhanllar ise Abbasileri tarihten en vahi ekilde kkten yok etmiti.

Demem o ki tarih, insanlar ve topluluklar bir bir anlatr. nsan ise her zaman, her yerde insandr. Bu sebeple tarihi olaylarn hepsi birer ablondur. Demek ki her zaman ayn artlar ayn sonucu vermise aklmza taklan sorularn cevaplarn tarihe bakarak abucak bulabiliriz.

Evet, Abbasiler en gl zamanlarnda hem ilim adamlarna hem de isyanlara kar karak, hedef ve gayelerini yitirmilerdi. Devletin mezhebi olan Mutezile de tenkide uraynca; devlet, taraf olmak zorunda kalmt. Taraf olan devlet kavgann iine girmi artk bar teklif eden kimse de kalmam, koca devlet paraland gibi, Hlagunun ordusu da onlar yerleyeksan etmiti. bni Teymiye: Biz slamn hangi emrini yapmadk ki gayrimslimlere malup olduk. diye yz eser kaleme almt.

Bugn gelimemi lkelere bakldnda bu devletlerin ideolojisi olduklarn grrz. Sistem ve rejim isimleri putlatrlarak, devletten taraf olmulardr. Ancak gelimi lkelere baktmzda onlarn daha ok ilme, teknie nem verdiklerini, hukukun stnln ycelttiklerini, ekonomi, kltr ve inanlara tam bamszlk ve zgrlkler tandn gryoruz. Bu zgrlklerin politika ve siyasete de g kattna bylece devletlerin de mrn uzattna tarihte yaananlara bakarak rahatlkla anlayabiliriz.

Globalleen dnyada gelimi lkelerin, gelimemi lkeleri pazar olarak kullandn gryoruz. Bylece dnya devletlerinin tutum ve davranlarn haber olarak grm olsak da bunun altndaki baarnn ferdi baarlardan kaynaklandn rahatlkla syleyebiliriz. Yani milletleri ve devletleri ayaa bireysel baarlar ayaa kaldrabilir ve var edebilir diye dnyorum. Bunun bu lkede en gzel rnei olarak Seluk Bayraktar (Baykar) gsterebiliriz. ayet onlarn akibeti sol zihniyet tarafndan bir ekilde durdurulmazsa lkemizin ksa srede byk srama yapacana ben adm gibi eminim.

te bu noktalardan baklnca devletleri devlet adamlarnn kurduunu onlarn glendirdiini, yine devlet adamlarnn destek yerine kstek olmalaryla yok ettiklerini tarih sayfalarndan devirdiklerimi not defterime kayt etmiim Bugn de bunlar gnl gnle sizlerle bugn paylamak nasip oldu

Kaln salcakla



Syleyeceklerim var!

Bu yazda yazanlara katlyor musunuz? Eklemek istediiniz bir ey var m? Katlmadnz, beenmediiniz ya da dzeltilmesi gerekiyor diye dndnz bilgiler mi ieriyor?

Yazlar yorumlayabilmek iin ye olmalsnz. Neden mi? nanyoruz ki, yreklerini ve dncelerini ekinmeden okurlarna aan yazarlarmz, yazlar hakknda fikir yrtenlerle istediklerinde diyaloa geebilmeliler.

Daha nceden kayt olduysanz, buray tklayn.


 


zEdebiyat yazar olarak seeceiniz yazlar kendi kiisel ktphanenizde sergileyebilirsiniz. Kendi ktphanenizi oluturmak iin buray tklayn.

Yazarn toplumbilim kmesinde bulunan dier yazlar...
Hrsz
Nesli Dijitalin Ortadou Devrimi
Trk Erkei Mevzusu zerine
Para, Din, Kitap, Allah, Kelam
deolojilerin Dostluk ve Dmanlk Anlay

Yazarn nceleme ana kmesinde bulunan dier yazlar...
Kldarolu Tayyip Erdoann muhalifi mi, Yoksa, mefhum - U Muhalifi mi?
Bartl Cadlar
Edebiyat Dncesi zerine
iirin ifresi Nasl zlr?
Dnce (!) Den Notlar
Sadettin Kaplan Kimler Tanyor?
Pavesenin Yaama Ura
Dilin Dndrdkleri
Hasretin Sebebi: lham
smi Var Atlar

Yazarn dier ana kmelerde yazm olduu yazlar...
Bilemezsiniz [iir]
Tesirsiz iir [iir]
Ayrln Bitii [iir]
Kar Duas [iir]
Sevgiliye Hasretle [iir]
Geceye Kside [iir]
Beste-i Nigar [iir]
Benimle lr Msn? [iir]
Kehribar Gzlm [iir]
Yr Grdm [iir]


Ya Irmak kimdir?

Felsefe ve edebiyat a! Yaync, gazeteci ve kitapsever. . .


yazardan son gelenler

 




| iir | yk | Roman | Deneme | Eletiri | nceleme | Bilimsel | Yazarlar | Babali Ktphanesi | Yazar Ktphaneleri | Yaratc Yazarlk

| Katlm | letiim | Yasallk | Sakllk & Gizlilik | Yayn lkeleri | zEdebiyat? | SSS | Knye | ye Girii |

Custom & Premade Book Covers
Book Cover Zone
Premade Book Covers

zEdebiyat bir zlenim Yapm sitesidir. zlenim Yapm, 2023 | Ya Irmak, 2023
zEdebiyat'da yaynlanan btn yazlar, telif haklar yasalarnca korunmaktadr. Tm yazarlarnn ya da telif hakk sahiplerinin izniyle sitemizde yer almaktadr. Yazarlarn ya da telif hakk sahiplerinin izni olmakszn sitede yer alan metinlerin -ksa alnt ve tantmlar dnda- herhangi bir biimde baslmas/yaynlanmas kesinlikle yasaktr.
Ayrntl bilgi icin Yasallk blmne bkz.