..E-posta: ifre:
zEdebiyat'a Üye Ol
Ska Sorulanlar
ifrenizi mi unuttunuz?..
Bu kitap ok gerekli bir a dolduruyor. -Moses Hadas
iir
yk
roman
deneme
eletiri
inceleme
bilimsel
yazarlar
Anasayfa
Son Eklenenler
Forumlar
yelik
Yazar Katlm
Yazar Ktphaneleri



u Anda Ne Yazyorsunuz?
nternet ve Yazarlk
Yazarlk Kaynaklar
Yazma Sreci
lk Roman
Kitap Yaynlatmak
Yeni Bir Dnya Dlemek
Niin Yazyorum?
Yazarlar Hakknda Her ey
Ben Bir Yazarm!
u An Ne Okuyorsunuz?
Tm balklar  


 


 

 




Arama Motoru

zEdebiyat > Eletiri > Yazarlar ve Yaptlar > Osman AKTA




16 Aralk 2023
Devrimci Bir Dervi: Mehmet Akif  
Osman AKTA
Akif ismi, anlamndan m, yoksa Mehmet Akif duyarlndan m, ok beendiim bir isim. "smiyle msemma" denilen deyimin bir adama bu kadar yaktna ok rastlamadm. Mehmet; hamdeden, Akif ise, ideallerinden taviz vermeyen, kararl anlamnda. Mehmet Akif Ersoy da isminin btn zelliklerini tayor.


:ADA:


Akif ismi, anlamndan m, yoksa Mehmet Akif duyarlndan m, ok beendiim bir isim. "smiyle msemma" denilen deyimin bir adama bu kadar yaktna ok rastlamadm. Mehmet; hamdeden, Akif ise, ideallerinden taviz vermeyen, kararl anlamnda. Mehmet Akif Ersoy da isminin btn zelliklerini tayor.

"Ulu Hakan" diye Necip Fazl'n yaktrd lakap ve siyasal slamclarn yere ge sdramadklar istihbarat eflii ile kii filemesi, ald bor para ile Japonya cami yaptran bir hayrsever olmas dnda baka bir ey olmayan bir adamn yanllarn o gnn artlarnda kimse cesaret edemezken haykran birka devrimciden biridir Akif. Yaad her an bu devrimci zihniyetten amam, lrken bile kula kul olmamann gereini haykrmtr.

Ben Akif'in her tespit ve her szn iman seviyesinde kabullenebildiimi sylemekten onur duyuyorum. Btn dnya tarihini kelimelik bir cmleye sdran bir filozof Akif "Tarih tekerrrden ibarettir." Akif'in syledii an ile bugn arasnda hi bir fark yoktur. Akif'in yazdklaryla siyasal slamclarn yaptklarn karlatrmak belki de karanla bir kibrit yakmak olacaktr.

Gayemiz uykusu derin ya da uyuyormu numaras yapan milleti uyandrma mcadelesi deil mi? Bence bu cihat, dnyaya kar savaarak vereceiniz cihattan kat kat daha nemlidir.

Milleti uyandma denilince hep aklma Muhammed Hseyin ehriyar tarafndan anlatlan bir anekdot geliyor. Bu anekdotu anlatmadan geemeyeceim.

"Komumuzun bir horozu vard. Sesi ok gzeldi. Her sabah bu horozun sesiyle uyanr, sabah namazna giderdim. Bir sre sonra horoz tmemeye balad. Merak edip horozun sahibine neden artk horozun tmediini sordum. Horozun sahibi "Horoz milleti uyandrarak rahatsz ediyormu. ikyet oalnca bende horozun ban kestim"
te o gn anladm ki, milleti uyandranlarn balar kesiliyor."

Milleti uyandrmaktan ve kafas kesileceinden ne Akif korktu, ne ehriyar korktu, ne de ben korkuyorum. Babam derdi ki, "Krk gn tavuk yaayana kadar bir gn horoz yaa." Ben de yle yapyorum.

Akif, Safahat''taki altnc blm olan Asm'da bugnn Siyasal slamclarn o gn iirinde anlatyor sanki. Tarih gerekten tekerrrden ibaret.

"Sofusun farz edelim, imdi de boy boy tesbh
Dalkavuklar btn insan kesilir l-tebh!

Taylsan, cbbe, kavuk, hrka, hep esbb- riy,
D yznden merin devri muhtin gy.

Kimi sim, kimi kim, o tavanlar, yerler,
Kul hvallhu ehad zemzemesinden inler.

Sen bu cokunlua istersen inan, hepsi yalan,
Hvenin mercii artk, ne ehaddir, ne filn.

nk mdem yryen sde senin saltanatn,
imdilik heykeli sensin taplan mefaatn.

Kanma, hey kukla kyfetli adam, hey sersem,
Herifin az samed, midesi yzlerce sanem!"

Akif, bir devrin gnei, hangi yne dnse o yndeki kiri, pas, p, gsteriyor. Gzellikleri de gsteriyor bit tabi. Zapt olunmaz klar iek amaya meyilli her gnle hayat veriyor. l kalpler iinse yapacak bir ey yok. Belki de Akif'in bu meziyetidir, her grubun Akif'i kendi dncelerinden gstermeye almas...

Akif, yaad her dakika iin hakkn ve adaletin savunuculuunu yapm, adaletin olmad yerde Sultan Abdulhamid'i de eletirmekten ekinmemitir.

"Dalkavuklar yeni bir maske takarlar da hemen,
Kuatrlar yine etrfn: Sbhnallh!
Bu ne ftrat, bu ne vicdn- mel-gh!
Zt- ulylar Hakkn bize inmsnz,
Kimsiniz, syleyiniz, Hazret-i Ms msnz
Hele Firavnn elinden yakamz kurtuldu;
Hele mahvolmadan evvel sizi millet buldu.
h efendim, o herif yok mu, kzl kfirdi;
nk bir ey tanmaz, her ne desen mnkirdi.
Ne edeb der, ne hay der, ne fzlet, ne vakar;
Geyirir le gibi, mutd deil istifar.
Aksrr sonra, ftr etmeyerek, burnumuza
Yutarz, are ne, mmkn m ilimek domuza
Savurur balgam ta alnmzn ortasna,
Tkrrm gibi talktaki tkrk tasna!
Hezeyan, sorsanz, Allah; hezeyan, Peygamber;
Din, vatan, ile, millet gibi yksek hisler,
Ahmak aldatmak iin sylenilir eylermi
Bu hurft hakkat diye kim dinlermi
kil oymu ki: Haytn btn ezvkndan,
Durmayp hrsn tatmne edermi man.
hiret fikri yularm, yakrm eee;
Hi kanar mym adam byle beyinsizce eye
Hele ahlka sarlmak ne demekmi hl
ekilir miymi, efendim, gece gndz bu bel
Zevki hakm adamn, bakas hep btlm
ok tuhafm bunu insanlar iin anlamay!
h, efendim, daha sylenmeyecek iler var
nk nmsa musallatt o azgn canavar.
yi amma niye sarmtnz etrfn hep
Hakk- devletleri var, arz edelim neydi sebep:
Tepeden trnaa her gn donanp srsklam,
Hani, yuttuksa o tkrkleri, faslam faslam,
Vatan urunda efendim, vatan urunda btn.
Biz o zilletlere katlanmam olsaydk dn,
Memleket yoktu bugn, yoktu, iyzen-billh
yle balgam iin millete kymak da gnah.
Herif ancak bizi bir parack olsun sayd;
Babo kalmaya gelmezdi, eer kalsayd,
Mlk satmt ya dmanlara, ondan da gein,
Ykmadk ile koymazd Hud hakk iin.
Bulunur pek ok adam cenge koup can verecek;
Harbin en mkili haysiyyeti kurbn etmek.
Bu fedlii bir biz gze aldrmtk.
Ama Hlik biliyor, bilmesin isterse balk.
Ey veliyyn-niam, artk size bizler kleyiz;
Yalnz emrediniz siz, yalnz emrediniz.

Akif, gkyz gibi aydnlk, yeryz gibi hayat doluydu. syan da, duas da, sevdas da nurdu. Yaad hayatta dnce ve imanndan taviz vermeden yaayan ender kiilerden biriydi. Akif'i bu szlerle abartyor muyum, evet. Hak eden abartlr, diye dnyorum. Bana gre cumhuriyet tarihinde inana ve dncelerinden taviz vermeden yaayan sanat ve dnrden biriydi Akif. Dierleri ise, Hseyin Nihal Atsz ve Nazm Hikmet Ran.

Akif'in szn namus saymas beni ok etkileyen bir davran biimi.

Akif, Merutiyetin ilk senelerinde, bir cuma gn Midhat Cemalle szleir. Akif, Kuntayn apadaki evine gidecektir. O gn adam boyu kar yaar. Arabalar, tramvay, tren ve vapur, hava artlarndan ilemez. St ve ekmekiler, kar ve tipiden dar kp, datm yapamaz. Vakit le olmutur ve ekmekiler hl, ortada gzkmemektedir. Derken kap alar: Midhat Cemal, karsnda Akif i grr. Byk airin bynn yars donmutur. Midhat Cemal. Akif in kar ve tipiye ramen, Beiktatan apaya nasl geldiini merak eder. O, bu mesafeyi yryerek kat etmitir. Midhat Cemal, Akif in bu havada yryerek oraya gelmesine, hayret eder. Akif ise, arkadann hayretine arr. Akif: Gelmemem iin kar, tipi kfi deil, vefat etmem lzmd. nk geleceim diye sz vermitim. cevab zerine; Midhat Cemal, daha da arr ve: nsanlarn birbirlerine verdikleri szn, bu kadar korkun bir ey olmas beni rktt. der ve ardndan Akife esprili bir cevap verir:
Akif. Sen eer verilen szn manasn bu trl anlyorsan, bana izin ver de ben bu trl anlamayaym. Benim verdiim szn, iddetli bir lodosa bile tahamml yoktur. der.

Fatih Gkmen de sz verme konusunda Mehmet Akif ile ilgili yle bir anekdot paylayor: "Akif, verdii sze bal olmayanlara insan gzyle bakmazd. Aramzda geen bir olay anlataym: Ben Vanikyde oturuyordum. Kendisi de Beylerbeyinde. Bir gn len yemeini bende yemeyi, sonra da oturup sohbet etmeyi kararlatrdk. O gn, yle yamurlu, boral bir hava oldu ki, her taraf sele bouldu. Havann bu haliyle karadan gelemeyeceini tabii grdm. Yakn komulardan birine gittim. Yamur, btn iddetiyle devam ediyordu. Eve dndmde ne iiteyim, bu arada Mehmet Akif Bey srlsklam bir vaziyette gelmi. Beni bulamaynca, evdekilerin btn srarlarna ramen ieri girmemi. Selam syleyin demi ve o yamurlu havada dnm gitmi! Ertesi gn, kendisinden zr dilemek istedim. Bir sz ya lm veya ona yakn bir felaketle, yerine getirilmezse mazur grlebilir. dedi ve benimle alt ay dargn kald.

Akif bilindii gibi stiklal Mar yarmasnn dln de, ihtiyac olmasna ramen, Darlmesai'ye balyor.

Akif, anakkale Sava srasnda Almanya'da. Oysa anakkale ehitleri destanna baktmz zaman, bedeniyle olmasa da ruhuyla o savata bulunmu bir air kyor karmza. anakkale Sava'nn her annn yaamasna iliyor iirinde. Gerek bir destan ite bu. Uydurulmu olaylar destan diye topluma lanse edenler kendilerini ve inanlarn yeniden gzden geirmeliler.

Akif yine kimine gre srgn, kimine gre kskn, kimine gre gnll gittii Msr dn yaplan bir rportajda mealen "Msr'da 11 yl kaldm, 11 saat daha kalsaydm, ldracaktm. Eer Mslmanlk yaanyorsa, o da bizim lkemizde ve Mustafa Kemal Paa sayesinde. Allah benim mrmden alp onun mrne versin" diyor.

Bugn hl Mustafa Kemal Atatrk'e hakaret edilip svlebiliyorsa, onun abalar, planlar dorultusunda kurulan bu topraklarn zerinde yaama ansmz olduundan. Bunu muhakkak ki Akif grd, ama bizdekiler grmemeye ve inat etmeye devam ediyorlar.

Akif "Safahat" adl eserini yaad dnem insann uyandrmak iin ar, gelecek nesillere ise bir tr nasihat olarak brakt. Oysa onun brakt eser Kur'an- Kerim gibi ya okunmuyor, ya kiiler ilerine geldikleri gibi anlamaya aba gsteriyorlar.

Acaba Akif gnmzde yaasayd, bugnn Mslmanlarn ve iktidarn grseydi "Safahat" kitabna nasl bir blm eklerdi? Varn siz tahmin edin.

nsan sfatn kaybetmi kiilerin nasl Mslman olabildiklerine benim aklm ermiyor. Sanrm bende akl yetersizlii var. Sizin aklnz eriyor mu?

"Yneten bizden olsun, her ne irkeflik yaparsa yapsn" mantn kendime aklayamyorum. Sanrm bu dncelere anlaml bir gereke bulduumuz zaman deiim balayacak.

Yarn ola hayrola... Akif'i ve bu lkeye katks olanlar rahmet ve saygyla anyorum.

Onlarn feyzlerinden azami yararlanabilme dileiyle....

3 Aralk 23
Glck



Syleyeceklerim var!

Bu yazda yazanlara katlyor musunuz? Eklemek istediiniz bir ey var m? Katlmadnz, beenmediiniz ya da dzeltilmesi gerekiyor diye dndnz bilgiler mi ieriyor?

Yazlar yorumlayabilmek iin ye olmalsnz. Neden mi? nanyoruz ki, yreklerini ve dncelerini ekinmeden okurlarna aan yazarlarmz, yazlar hakknda fikir yrtenlerle istediklerinde diyaloa geebilmeliler.

Daha nceden kayt olduysanz, buray tklayn.


 


zEdebiyat yazar olarak seeceiniz yazlar kendi kiisel ktphanenizde sergileyebilirsiniz. Kendi ktphanenizi oluturmak iin buray tklayn.

Yazarn yazarlar ve yaptlar kmesinde bulunan dier yazlar...
"Kadn airler Aktan Bahsettikleri Zaman" zerine Birka Sz
Gs Kafesinde Ku Yetitiren air: kr anku
Yazar ve airlerin Deien Anatomisi ve Sosyal Stats
Sabahattin Ali
"Bir Fincan Kahve Olsa"
"" - Mi"li Gelmi Zaman
"Ger Bir ehir"
Aln Yazlar - Mekn Dncesi
Edebiyat Hayat Memat zerine I
Yazlk Sinemadan Klk Dlere

Yazarn eletiri ana kmesinde bulunan dier yazlar...
Millet Olmak in Toplumsal Deerler
an topyas
Her Yusuf Dne Bir Kenan lkesi
ki Katilin Dayanmas
Eitim Bakanyla Sanal Bakma
Sosyal Medyada ve Tantm Panolarnda Dilencilik
Fslt Ormannda Kble Tespiti
Sosyal Medyada Uzay Sempozyumu
Politik Arenada Kr Dv
Yusuf Tekin Tekke ve Zaviye Bakan m

Yazarn dier ana kmelerde yazm olduu yazlar...
Bir Veda Partisinde Veda Hutbesi [iir]
D Geiti [iir]
Saat Gkyzne Yaklayor [yk]
Efsun [yk]
Sevgi Ya da Ak Algs [Deneme]
Doann lgn Yarat ve Ak [Deneme]
Akn Tarifi [Deneme]
"Korkma Snmez... "" airi [Deneme]
Bugn 23 Nisan [Deneme]
Eros'a Rekabet [Deneme]


Osman AKTA kimdir?

1965 Erzurum dodu. Gazi niversitesi, Fen Edebiyat Fakltesi, TDE blmnden mezun oldu. Srasyla Van, Bartn, Antalya,Bursa, Ankara, Bodrum'da retmen olarak grev yapt. Halen Kocaeli'bde grev yapmakta. yaklak 40 yldr iir,yk ve eletiri yazlar yazmakta. Eserleri: 1. ayArsz; Uluda Yaynlar 2007 (iirler) 2. bermuday tek gemek; Cinius Yaynlar 2016 (iirler) 3. AsiMilat(r); Cinius Yaynlar 2017 (Politik Denemeler) 4. (D)OKU(N)MUTUK; Cinius Yaynlar (Kitap Eletirileri) 5. cennet cazgrlar; Cinius Yaynlar 2017(iirler) 6. orak dler lkesi; Cinius Yaynlar 2018 (iirler) 7. Yamur Yanklar; Artus Yaynlar 2018 (ykler) 8. Sessiz lk; Cinius Yaynlar 2018(Kitap Eletirileri) 9. dar vakitte ak; Cinius Yaynlar 2018 (iirler) 10. k Hseyin Fizh; Cinius Yaynlar 2018 (iirler) 11. uaraya Elhan Olmak; Cinius Yaynlar 2019 (airler zerine Denemeler) 12. ναυάγιο αγάπης (enkaz- ak): Cinius Yaynlar 2019 (iirler)


yazardan son gelenler

yazarn ktphaneleri



 

 

 




| iir | yk | Roman | Deneme | Eletiri | nceleme | Bilimsel | Yazarlar | Babali Ktphanesi | Yazar Ktphaneleri | Yaratc Yazarlk

| Katlm | letiim | Yasallk | Sakllk & Gizlilik | Yayn lkeleri | zEdebiyat? | SSS | Knye | ye Girii |

Custom & Premade Book Covers
Book Cover Zone
Premade Book Covers

zEdebiyat bir zlenim Yapm sitesidir. zlenim Yapm, 2024 | Osman AKTA, 2024
zEdebiyat'da yaynlanan btn yazlar, telif haklar yasalarnca korunmaktadr. Tm yazarlarnn ya da telif hakk sahiplerinin izniyle sitemizde yer almaktadr. Yazarlarn ya da telif hakk sahiplerinin izni olmakszn sitede yer alan metinlerin -ksa alnt ve tantmlar dnda- herhangi bir biimde baslmas/yaynlanmas kesinlikle yasaktr.
Ayrntl bilgi icin Yasallk blmne bkz.