..E-posta: Şifre:
İzEdebiyat'a Üye Ol
Sıkça Sorulanlar
Şifrenizi mi unuttunuz?..
İste, sana verilecektir; Ara, bulacaksındır; Çal ve kapı sana açılacaktır -İncil
şiir
öykü
roman
deneme
eleştiri
inceleme
bilimsel
yazarlar
Anasayfa
Son Eklenenler
Forumlar
Üyelik
Yazar Katılımı
Yazar Kütüphaneleri



Şu Anda Ne Yazıyorsunuz?
İnternet ve Yazarlık
Yazarlık Kaynakları
Yazma Süreci
İlk Roman
Kitap Yayınlatmak
Yeni Bir Dünya Düşlemek
Niçin Yazıyorum?
Yazarlar Hakkında Her Şey
Ben Bir Yazarım!
Şu An Ne Okuyorsunuz?
Tüm başlıklar  


 


 

 




Arama Motoru

İzEdebiyat > Eleştiri > Toplum ve Birey > Yûşa Irmak




30 Mart 2021
Her İşte Bir Hayır Vardır  
Yûşa Irmak
Bu makale, teknoloji, uygarlık ve kültür olgularının toplumları etkileme ve dönüştürme gücü üzerine çeşitli kaynaklardan alınmış ansiklopedik bilgilerle dolu, bir yazı olabilirdi…


:CAG:
Bu makale, teknoloji, uygarlık ve kültür olgularının toplumları etkileme ve dönüştürme gücü üzerine çeşitli kaynaklardan alınmış ansiklopedik bilgilerle dolu, bir yazı olabilirdi…

Yazı, genelden özele geçerek, toplumumuzu ele alabilir; Türklerin uygarlık ve teknolojiyi nasıl algıladığı, onlara karşı tepkileri, uyum süreçleri, neyi kolay kabullenip neyi hemen reddettikleri veya süreç içerisinde kabullendikleri konularında sayısız araştırma, ansiklopedi maddesi, yayın ve tezlerden alıntılarla dolu da olabilirdi…

Şükürler olsun, tüm bunları yapabilecek kıvrak aklımız, mütevazi kütüphanemiz, çalışmalarımıza destek olacak dostlarımız, kardeşlerimiz, arkadaşlarımız ve geniş bir sanal alem çevremiz var; ama tüm bunlara ne gerek var ki? Çünkü, dilimizde derdimizi anlatacak sayısız atasözü, mizah, öykü, deneme, hikâye ve hatta argo ifade bolca bulunuyor; yeter ki, tüm bunlara “alıcı” gözle bakılıp, değer verilsin, özümsenmiş olsun…

Bu arada, peşinen: “Teşbihte hata olmaz” diyerek başlayalım…

“Eşeğe altın semer vurmuşlar, eşek yine eşek”

Biz Türklerin öteden beri öykündüğü “muasır medeniyet seviyesi”ni yakalama sürecinde yapılan ‘bir numaralı’ yanlış, ölümcül hata, teknoloji kullanmayı uygarlık sanmaktır. Kaba bir örnekle, biz cep telefonu kullanmayı, uçağa binmeyi, dizüstü bilgisayar almayı, arabanın son modeline sahip olmayı ‘adam olmak’ sanarız. Medenileştiğimizi düşünürüz. Aynı yanılgı giyim-kuşam, yeme-içme, makyaj, -yeni çıktı- metroseksüel (cillop gibi şehir oğlanı ve kızı) noktalarında da mevcuttur. Teknolojiyi doğru kullanmak kuşkusuz önemlidir; ama icat etmek, daha önemlidir. Giyinene kuşanana da bir şey deme hakkımız yok; insanlar çıplak gezecek değiller ya!

Ama… Niyeyse, Dostoyevski bizi bozar. ‘Suç ve Ceza’nın karakterlerini algılama ve anlama çabasının insanı insan yapacağını hiç düşünmeyiz. Felsefe ve edebiyat bize terstir; bilim yöntemi de… Opera ve bale uzaydaki bir uygarlığın uzak durulması gereken hastalıklı ögeleridir. Kitap, kesinlikle el sürülmemesi gereken ne idüğü belirsiz bir şeydir.

Hukuk devleti, bireyin kul değil yurttaş sayılması gibi evrensel kazanımlar “Ya, sonra bir ara çaresine bakarız; hele beklesinler”dir. Türk, evrensel olan, uygarlığı asıl yaratan “manevi ve entelektüel boyuta” uzak durmakla yetinmez.

Kendi “manevi ve entelektüel boyutuna” da fazla ilgili değildir.

Var mısınız iddiaya?

Halkımıza Türkçe’den bir sınav yapılsın, A4 boyutunda bir kâğıda anadilinde kendisini ifade etmesi istensin? Örneğin, anasına, babasına, sevgilisine bir mektup yazsın. Kimseyi sevmiyorsa, yaşadığı toplumun yapısına ilişkin fikir beyan etsin. Tüm bunları yapmayacaksa “Sen kimsin?” sorusuna “Ben şuyum, buyum” diye cevap versin.

Vallahi ben şimdiden sınavın sonuçlarını, yazılanlarını tek tek görür gibi oluyorum… Şekle dayalı bu paradigmanın vahim yansımalarından biri, insanlara etikete göre değer vermede ortaya çıkar. Hasbelkader veya emeğiyle bir yerlere gelmiş, prestijli kabul edilen meslekler edinmiş insanların veya çokkkk parası olanların “çok akıllı” olduğu sanılır veya sanılıyormuş gibi yapılır.

***

“Gavur yapıyor abi!”

Sen de yap baba…

Elinden kolundan tutan mı var yahu? Türk, yemeyen, içmeyen, bir gözü, yarım kulağı, üç parmağı, bir ayağı olan, beyin hacmi başka milletlerinkinden küçük farklı bir canlı mı? Anadolu’nun bağrından kopmuş nice bilim adamımız, doktorumuz, sporcumuz, sanatçımız uluslararası arenada başarılara imza atmıyorlar mı?

Sistem doğru kurulunca, ekmek ekmekçiye verilince “Türk de yapar abiii…” Sen ülkende bin türlü film çevirir, yeteneklinin ayağını kaydırır, liyakati değil, yalakalığı ve başka unsurları yükselmede, ilerlemede, büyümede, gelişmede devreye sokarsan daha çok “beyin göçü” hikayeleri duyar; “Türk yapıyor abi… Ama Amerika’da, Kanada’da, Almanya’da…” lafları duyarsın.

***

“Ölüler, Diriler Her Gün Helva Yiyor, Sanıyormuş”

Bu konuda, Clubhouse aracılığıyla, haddimiz olmayarak fikirlerimizi dostlarımızla geceleri bolca beyan edip duruyoruz. Türk, Amerika’ya gitmekle, Avrupa’da kolay iş bulacağını ve iş bulmakla cennet-i ala’yı dünyada yaşayacağını sanıyor. Yurtdışında yaşama ve çalışma deneyimim olmadı. Bir-iki ziyaretle ahkam kesilmez. Ancak, yaşayan dostlarımdan biliyorum. Yıllardır Almanya’da yaşayan ve çalışan bir arkadaş aynen şöyle dedi:

“Adam gibi yaşamak istersen, maaş zar zor yetiyor. Çalışmaktan canımız çıkıyor. Para biriktirenler ise, makarna-konserve yiyerek birikim yapabiliyorlar.”

Ben, inanmayı tercih ettim. Her milletten bir iki de olsa muhabbet ettiğimiz insanlar illaki olmuştur. Onlar da aynı şeyi bize söylüyorlar. Daha önce Türkiye’de çalışmış, Hollandalı tiyatro yönetmeni Elles hanım geçen gün Clubhouse’da “Hollanda’da yaşam çok zor. Türkiye’yi çok özlüyorum.” diyor. Der; çünkü, Türkçe “geyik muhabbeti” sözcüğünün mana ve ehemmiyetini iyi biliyor, doğru telaffuz ediyor. Elles Bacım… Sen sanıyorsun ki, biz geyik muhabbeti yaparken yorulmuyoruz, yıpranmıyoruz, zedelenmiyoruz. Suşi üstü geyiği sen bize sor; öyle bir zor, öyle bir zor, öyle bir şey işte!

***

“Zorla güzellik olmaz”

Bu güzel sözün argoda nahoş versiyonları var; ancak umum-i ahlaka mugayir ifadeler içerip, adab-ı muaşeret kurallarına ters düşeceğinden, gönülsüz öpüşmeyle doğacak bebeğin estetik yapısı hakkında yapılan yorumu aktarmamayı uygun buluyoruz.

Çok değil, 150 yıllık tarihimize bakalım…

İngiliz zorlar, Gülhane Bildirisi okunur, Tanzimat çıkar.

Alman zorlar, demiryolu yapılır.

Avrupa Birliği zorlar, bin yıldır çıkmayan yasalar çıkar ilaahir…

Falan, fişman, fişmekan…

Bizi zorlamasalar, hiçbirimiz ne vergi öderiz ne su ne elektrik faturası… Zorlarken bile vermiyoruz. Bunlar, yükümlülük, neyse. Ama hakkımızı ararken de tavır aynı. “Adam bana ne, memleketi ben mi kurtaracağım, birisi mahkemeye versin, uğraşsın. Komşu da pişer, bana da düşer”

…ahhh düşer!

Hak, hukuk mücadele edilmeden, alın teri dökülmeden birilerinin ittirmesi veya “lütfetmesiyle” elde edilmişse (!) onun ne kıymet-i harbiyesi olur ne değeri bilinir. Anadolu’da merhumun arkasından avuntu olarak “Allah verdi, Allah aldı. Allah’tan gelene hamdolsun” derler. Bu da o hesap… Bir gün sana “hak veren”, ertesi gün “hak alır”; sen de gıkını çıkaramazsın.

***

Lafla peynir gemisi yürümez. Herkesin dilinde sakız olan o; “ne olacak bu memleketin hali” sözü… Abi bir taneniz itiraz edip, yukarıdaki lafı söylemedi desem belki de azar da işitirim sizlerden ama ne diyeyim ki ben size? Her işte bir hayır vardır…



Söyleyeceklerim var!

Bu yazıda yazanlara katılıyor musunuz? Eklemek istediğiniz bir şey var mı? Katılmadığınız, beğenmediğiniz ya da düzeltilmesi gerekiyor diye düşündüğünüz bilgiler mi içeriyor?

Yazıları yorumlayabilmek için üye olmalısınız. Neden mi? İnanıyoruz ki, yüreklerini ve düşüncelerini çekinmeden okurlarına açan yazarlarımız, yazıları hakkında fikir yürütenlerle istediklerinde diyaloğa geçebilmeliler.

Daha önceden kayıt olduysanız, burayı tıklayın.


 


İzEdebiyat yazarı olarak seçeceğiniz yazıları kendi kişisel kütüphanenizde sergileyebilirsiniz. Kendi kütüphanenizi oluşturmak için burayı tıklayın.

Yazarın toplum ve birey kümesinde bulunan diğer yazıları...
Penis Bilgeliği
Memelerin Sürprizi
Teknik Yaklaşımı Kullanamayan Erkeklere İthafen…
Affeder Misiniz?
Kim Suçlu?
Pisliğe Burnumuz Çok Alıştı Abi
Maymuna Sahip Olmak mı?
Cem Yılmaz Neyimiz Olur?
Ağır ve Hafif Erkekler! Biraz da Adalet
Atatürk Üzerine Bir Kaç Kelam

Yazarın eleştiri ana kümesinde bulunan diğer yazıları...
Asıl Afet, İnsanoğlunun Kuraklaşmasıdır!
Modern Külkedileri ve Meşhur Pabuçları
Scenes Of A Sexual Nature (Aşk Manzaraları) Filmi Üzerine
Çit Filminin Düşündürdükleri (Rabbit - Proof Fence 2003)
25. Saat Filmi
Chp: Eski Hamam, Eski Tas, Eski Nalın, Eski Tarz…
Dünyanın Bütün Sabahları (Tous Les Matins Du Monde 1991) Filmi Üzerine Birkaç Kelam…
Dr. Fırat’ın Haşiyesine Haşiye
Yapay Zeka (Artificial Intelligence 2001) Filmi Üzerine Birkaç Kelam…
Yılan ile Musa; Süleyman ile Karınca

Yazarın diğer ana kümelerde yazmış olduğu yazılar...
Sana Bildirdiklerim [Şiir]
Bilmiyorum [Şiir]
Bir Dudak Yarılması [Şiir]
Dediler [Şiir]
Kehribar Gözlüm [Şiir]
Med Cezir [Şiir]
Turnalar [Şiir]
Yuh Olsun [Şiir]
Bıçkın Yüzünde Kehribar Gülüşü [Şiir]
Bahar Güzelim [Şiir]


Yûşa Irmak kimdir?

Felsefe ve edebiyat aşığı! Yayıncı, gazeteci ve kitapsever. . .


yazardan son gelenler

 




| Şiir | Öykü | Roman | Deneme | Eleştiri | İnceleme | Bilimsel | Yazarlar | Babıali Kütüphanesi | Yazar Kütüphaneleri | Yaratıcı Yazarlık

| Katılım | İletişim | Yasallık | Saklılık & Gizlilik | Yayın İlkeleri | İzEdebiyat? | SSS | Künye | Üye Girişi |

Custom & Premade Book Covers
Book Cover Zone
Premade Book Covers

İzEdebiyat bir İzlenim Yapım sitesidir. © İzlenim Yapım, 2021 | © Yûşa Irmak, 2021
İzEdebiyat'da yayınlanan bütün yazılar, telif hakları yasalarınca korunmaktadır. Tümü yazarlarının ya da telif hakkı sahiplerinin izniyle sitemizde yer almaktadır. Yazarların ya da telif hakkı sahiplerinin izni olmaksızın sitede yer alan metinlerin -kısa alıntı ve tanıtımlar dışında- herhangi bir biçimde basılması/yayınlanması kesinlikle yasaktır.
Ayrıntılı bilgi icin Yasallık bölümüne bkz.