..E-posta: Şifre:
İzEdebiyat'a Üye Ol
Sıkça Sorulanlar
Şifrenizi mi unuttunuz?..
Sevmek bir başkasının yaşamını yaşamaktır. -Balzac
şiir
öykü
roman
deneme
eleştiri
inceleme
bilimsel
yazarlar
İzEdebiyat - Yazar Portresi - sıtkı demir
sıtkı demir - OZANCA
Site İçi Arama:


İnceleme
  Anadolu da Halk Ozanlarına ve Şair’lerine Ön Bakış. (sıtkı demir) 8 Ağustos 2017 Tasavvuf 

ANADOLU DA HALK OZANLARINA VE ŞAİR’LERİNE ÖN BAKIŞ. Bütün dünya halklarının kendilerine ve geleneklerine,Kültürüne ait şiir yazanları vardır.Bunlara Halkların öz Edebiyatında lisanlarınca isinleri taşıyan şair kişilerdir.ozanlık ve şairlikten önce kısaca bu misyona göz atmak lazım.Türklerin İslamiyetle Tanışması Karahan ve Oğuz Türklerinin orta asya’daki en önemli uygar devlerler oldukları zamana rastlar.O güne kadar Karahanlılar ‘da daha çok Kopuz icraatları Oğuzlarda görülmektedir.Oğuz kağanları ve oğuzların Başbuğu vezir el beyi çöl beyi derehan gibi feodal kümelerinde Oğuz destanını okuyan bu sanatçı kişilere Oğuz han gibi tanımlar verilirdi. Yine aynı kurumlarda sarayın eğlence ve edebi ihtiyaçlarını gideren ikinci bir kuşak şairler vardı ki bunlara divamü ,Oğuzgani yani divan şairi denirdi.Ancak onikici yüz yıldan itibaren daha önce Anadoluya göç etmiş Horasan Türkleriyle başlayan Halk ozanlığı divan şairleriyle çakışmış özellikle Bektaşiliğin Anadolu doğuşuyla Selçuklu Devletinin Dayatmacı ve baskıcı feodalitesi bu ozanlarca irdelenmeye başlamıştır.Ozanların halkçı özü doğmasıyla Anadolu‘da YUNUS,VİRANİ,İCMALİ,NOKSANİ gibi ünlü Türk Tasavvuf şairleri de kendilerini göstermeye başladı.Kuzey ve orta Asya’nın bazı kesimlerinde kalan Azarbeycan,Türkmenistan,Kırım ve Özbekistan ozanlığında kalan Zevata,Aşık yada baksi gibi isimler verildi. Burada üzerinde durulması gereken bir nokta varsa o da Anadolu medeniyeti bir çok mozaik halklardan oluştuğu için salt Türk medeniyetinden daha zengin bir kültür içermektedir.Osmanlılar Anadolu’ya gelen en son halktı o zamana kadar Bu topraklarda yüze yakın ırk,din, dil,mezhep bir birine uyum sağlamış ve Türk Halk Ozanlarıda bu zengin mozaik üstüne konmuştu özallikle Türklerin Bektaşi çizgisinde olan Türk Halk Ozanları bu halkların Anadoluda kalan mirasçılarıyla bir anda kaynaşmış ve Anadolu ‘da var olan on bin yıllık medeniyetler ortağı olmuştur.Pirsultan,Kulhimmet,Firaki, Gevheri Virani,Köroğlu ,Dadaloğlu gibi ünlü Türkmen ozanları halk adına osmanlı Divanını yargıladılar.20.Y.Y.lınbaşından itibarenyine halkçı yön ağır gelerek Anadolu kültüründe şiir ve şairin batılı medeniyetlerle dostluğu görülmeye başladı.Türk geleneksel Uyaklı,Vezinli,Ölçülü,Redifli şiir sanatına yeni isimler eklendi .Bu yenilikçi ve özgün isimlede Orhan Veli, Nazım Hikmet, Hasan Hüseyin,Ahmet Arif,Ceyhun Atıf gibi değerli isimler doğdu ancak kök kültürün oaznlığının mirasıda Aşık Veysel,Davut Sulari,Hüseyin Çırakman,Kul Hasan,Kul Ahmet Aşık İhsaniAşık Mahzuni gibi yüze yakın ozanıyla devam etmiştir.Fas,Tunus,Cezayir,Libya gibi küçük devletlerde ancak yerel ve tarihi kültür azınlıkları vardır bu ülkelerde coğrafik konumlar gereği çok halk birden yaşayamamıştır bu nedenle o ülkelerin zanlarıyla ulu bir mozaik olan Anadolu ozanlarının görgü ve geleneksel yapısı kıyas edilemez bu kutsal ve muhteşem toprakların her yaylasındaUrartu,Finike ,Eti,Sümer,Akat kavallarını dinler bizans danslarını oynar.İncil,Kuran,Zebur,ve tevrat namelerini hergün duyabilirsiniz.Anadolu dünya mozaik medeniyetlerinin en büyüklerindendir.Gönül isterdikiAnadolu ‘da yaşayan sistem ve idari varlıkta aynı şeyle övünebilsin en az ozanları kadar bu gerçeği kabul etsın.Türk ve Dünya Tarih Bilimcileri iyi bilirler ki bir ulusta güzel sanatlara kucak açmış insanlara gelenzeval o ulusun cansız bir beden taşıdığını hazırlar. Bütün Anadolu halk Ozanları ve şairleri Anadolu Halk Ozanı ve Şairleri Olduğu Kadar aynı zamanda Dünya halklarının Ozanı ve Şairleridir. SITKI DEMİR AŞIK RONEDİ.

 

 



İNSANIZ

Karşılık görmeden insanı sevmek
İnsanız insanca bize bu gerek
Dost düşmandemeden birleşmeliyiz
...İnsanız insanca bize bu gerek

Haksızlık edenden gerçeklik olmaz
Ne sana ne bana bu dünya kalmaz
Doğru olan kişi hiç unutulmaz
İnsanız insanca bize dost gerek

RONEDİ insanlık yaşar gönlümde
İnsanlık sevgisi daim dilimde
İnsanlar koşmalı dostluk bağında
İnsanız insanca bize bu gerek

Sıtkı Demir Aşık RONEDİ



 




| Şiir | Öykü | Roman | Deneme | Eleştiri | İnceleme | Bilimsel | Yazarlar | Babıali Kütüphanesi | Yazar Kütüphaneleri | Yaratıcı Yazarlık

| Katılım | İletişim | Yasallık | Saklılık & Gizlilik | Yayın İlkeleri | İzEdebiyat? | SSS | Künye | Üye Girişi |

Custom & Premade Book Covers
Book Cover Zone
Premade Book Covers

İzEdebiyat bir İzlenim Yapım sitesidir. © İzlenim Yapım, 2021 | © sıtkı demir, 2021
İzEdebiyat'da yayınlanan bütün yazılar, telif hakları yasalarınca korunmaktadır. Tümü yazarlarının ya da telif hakkı sahiplerinin izniyle sitemizde yer almaktadır. Yazarların ya da telif hakkı sahiplerinin izni olmaksızın sitede yer alan metinlerin -kısa alıntı ve tanıtımlar dışında- herhangi bir biçimde basılması/yayınlanması kesinlikle yasaktır.
Ayrıntılı bilgi icin Yasallık bölümüne bkz.

 

Bu dosyanın son güncelleme tarihi: 18.09.2021 22:50:37