..E-posta: Şifre:
İzEdebiyat'a Üye Ol
Sıkça Sorulanlar
Şifrenizi mi unuttunuz?..
Hiçbir kış sonsuza dek sürmüyor, hiçbir ilkbahar uğramadan geçmiyor. -Hal Borland
şiir
öykü
roman
deneme
eleştiri
inceleme
bilimsel
yazarlar
Anasayfa
Son Eklenenler
Forumlar
Üyelik
Yazar Katılımı
Yazar Kütüphaneleri



Şu Anda Ne Yazıyorsunuz?
İnternet ve Yazarlık
Yazarlık Kaynakları
Yazma Süreci
İlk Roman
Kitap Yayınlatmak
Yeni Bir Dünya Düşlemek
Niçin Yazıyorum?
Yazarlar Hakkında Her Şey
Ben Bir Yazarım!
Şu An Ne Okuyorsunuz?
Tüm başlıklar  


 


 

 




Arama Motoru

İzEdebiyat > Bilimsel > Dilbilim > Oğuz Düzgün




17 Kasım 2009
Türkçe'nin Analitik Geometrisi  
Oğuz Düzgün
2003-2004 yıllarında yaptığım bir çalışma.. Artık yayımlamann zamanı geldi...


:BGJI:
TÜRKÇE’NİN ANALİTİK GEOMETRİSİ

Bilindiği gibi “Türkçemizde bir kelimenin ilk hecesi düz ünlüyle başlıyorsa diğer heceler de düz ünlüyle devam eder. Yine Türkçe bir kelimenin ilk hecesi yuvarlak bir ünlüyle başlıyorsa, bunu takip eden hecenin ünlüsü ya düz geniş, ya da dar yuvarlak olur.”

Şimdi bu kuralın matematikselliğini örneklerle görmeye çalışalım:

K(a)l(e)m= Şimdi bu kelimedeki heceler büyük Ü.U.kuralına göre uyumsuzlar.. Birisi eksi birisi artı.. Ancak bu sesler k.ü.u.k’ına göre birbirleriyle uyumlular. Çünkü ikisi de düz..Yani ikisi de Koordinat grafiğindeki x doğrusundalar.. Birisi eksi kutbunda diğeri artı kutbunda ama ortak özellikleri ikisinin de x doğrusu üzerinde olması.. Analitik geometrideki bu x doğrusu gibi, bu iki kelimenin ünlüleri “düz” doğrusunda..

Matematikte en çok sevdiğim konulardan birisi olan analitik geometri dersinde grafikler çizerdik. Bu grafiklerin üzerindeki koordinatları bulur ve bunları doğrularla birleştirirdik. Şimdi buna benzer bir uygulamayla Türkçe’nin bu güzelliğini de ortaya koyacağız:

Kalın düz ünlüleri x doğrusunun + bölümüne, ince düz ünlüleri de yine bu x doğrusunun – bölümüne yerleştireceğiz. Yine kalın yuvarlak ünlüleri y doğrusunun + ince yuvarlak ünlüleri de y doğrusunun – bölümüne yerleştireceğiz. Bu çizeceğimiz grafik kuralımızın birinci bölümünü açıklayacak. Yani düz ünlülerden sonra düz ünlüler gelir. Bu demektir ki, düz ünlüler düz ünlülerle paraleldir.. Bu doğruda da düz ünlülerin paralelliği görülmektedir.


Öncelikle bu yöntemi Büyük Ünlü Uyumu kuralı için ilk defa uygulayacağız. Ardından yukarıda bahsettiğimiz Küçük Ünlü Uyumu kuralı içinde örnekler vermeye çalışacağız. Büyük Ünlü Uyumu kuralı bu koordinat düzlemine daha güzel uymaktadır. Türkçe’mizde bir kelimenin ilk hecesi kalın bir ünlüyle başlıyorsa bu heceyi takip eden diğer hecenin ünlüsü de kalın, ilk hece ince bir ünlü ile başlıyorsa bu heceyi takip eden hece de ince ünlülü olur. Bu kurala Büyük Ünlü Uyumu kuralı denir. Şimdi Büyük Ünlü Uyumu kuralını dünyada ilk defa biz, koordinat düzleminde adeta bir matematik kuralını açıklar gibi açıklayacağız. Umarım Türkçe’nin bu güzelliğini izlemekten keyif alırsınız..

GERİ KALAN KISIM RESİMLERLE ANLATILACAĞI İÇİN AŞAĞIDAKİ ADRESE GİDİNİZ LÜTFEN:

http://oguzduzgun.tr.gg/T.ue.rk%E7e-h-nin-Analitik-Geometrisi.htm



Söyleyeceklerim var!

Bu yazıda yazanlara katılıyor musunuz? Eklemek istediğiniz bir şey var mı? Katılmadığınız, beğenmediğiniz ya da düzeltilmesi gerekiyor diye düşündüğünüz bilgiler mi içeriyor?

Yazıları yorumlayabilmek için üye olmalısınız. Neden mi? İnanıyoruz ki, yüreklerini ve düşüncelerini çekinmeden okurlarına açan yazarlarımız, yazıları hakkında fikir yürütenlerle istediklerinde diyaloğa geçebilmeliler.

Daha önceden kayıt olduysanız, burayı tıklayın.


 


İzEdebiyat yazarı olarak seçeceğiniz yazıları kendi kişisel kütüphanenizde sergileyebilirsiniz. Kendi kütüphanenizi oluşturmak için burayı tıklayın.

Yazarın dilbilim kümesinde bulunan diğer yazıları...
Dikkat! Bulaş Virüsü Bulaşıyor
Fince Türkçe Benzerliği
İbranice - Hintçe Kardeşliği
Türkçe'nin Şifresi - Türkçe'nin Üstünlüğü - 2
Adem ve Havva Dili
Esperanto ve Türkçe
Türkçe'nin Şifresi - Türkçe'nin Üstünlüğü - 1
Türkçe'mizin Ermenice'ye Etkileri
Türkçe'nin Yitik Kardeşi; Kızılderilice!
Sümer'e Farklı Bir Bakış

Yazarın bilimsel ana kümesinde bulunan diğer yazıları...
Atomda Dna Var mı?
Tebbet Suresindeki Mucizeler
Çoklu Hücre Modeli
İslam Bilim Müzesi
Nasreddin Hoca Yazar Oldu
Hangi Tanrı?

Yazarın diğer ana kümelerde yazmış olduğu yazılar...
Sen Var Ya Sen! [Şiir]
Çakkıdı Çakkıdı [Şiir]
Bâlibilen Dilinde Şiir [Şiir]
Miraciye [Şiir]
Üç Boyutlu Şiir [Şiir]
Sağanak Sen Yağıyor [Şiir]
Bülbüller Şehri İstanbul [Şiir]
Türkçe Hamile Beyanlara [Şiir]
Burası Sessiz Biraz [Şiir]
New Orleans'lı Siyahi Kirpiklerin [Şiir]


Oğuz Düzgün kimdir?

Yazar edebiyatın her alanında çalışmalar yapıyor.

Etkilendiği Yazarlar:
Bütün yazarlardan az çok etkilendi. Zaten insanoğlunun özelliği değil midir iletişimde bulunduğu varlıklardan etkilenmek?


yazardan son gelenler

 




| Şiir | Öykü | Roman | Deneme | Eleştiri | İnceleme | Bilimsel | Yazarlar | Babıali Kütüphanesi | Yazar Kütüphaneleri | Yaratıcı Yazarlık

| Katılım | İletişim | Yasallık | Saklılık & Gizlilik | Yayın İlkeleri | İzEdebiyat? | SSS | Künye | Üye Girişi |

Custom & Premade Book Covers
Book Cover Zone
Premade Book Covers

İzEdebiyat bir İzlenim Yapım sitesidir. © İzlenim Yapım, 2021 | © Oğuz Düzgün, 2021
İzEdebiyat'da yayınlanan bütün yazılar, telif hakları yasalarınca korunmaktadır. Tümü yazarlarının ya da telif hakkı sahiplerinin izniyle sitemizde yer almaktadır. Yazarların ya da telif hakkı sahiplerinin izni olmaksızın sitede yer alan metinlerin -kısa alıntı ve tanıtımlar dışında- herhangi bir biçimde basılması/yayınlanması kesinlikle yasaktır.
Ayrıntılı bilgi icin Yasallık bölümüne bkz.